Document · PDF

AP 6d. Bijlage Beleids- en beheerplan wegen 2024-2028

Commissie Ruimte en Wonen 9 december 2024, gemeente NunspeetBij agendapunt: Beleids- en beheerplan wegen.7.974 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Niet gevonden in dit document.

INHOUDSOPGAVE 1

Inleiding en doel

1.1

Beleids- en beheerkaders

1.2

Scope

Terugblik en huidige situatie

2.1

Groot onderhoud en rehabilitaties

2.2

Areaalontwikkeling

2.3

Kwaliteitsontwikkeling verhard wegennet

2.4

Marktwerking

Onderhoudsprogramma en financiën

3.1

Onderhoudsbudget wegen

3.2

Rehabilitaties

3.3

Klein en overig onderhoud

3.4

Communicatie

3.5

Trends en toekomstige ontwikkelingen

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

1 INLEIDING EN DOEL Duurzaam onderhouden wegen dragen bij tot een kwalitatieve leefomgeving en zorgen letterlijk voor verbinding. Om dit te kunnen blijven garanderen wordt de gemeenteraad periodiek een beleids- en beheerplan Wegen aangeboden, in lijn met programma 5 van het raadsakkoord. Het informeert de raad hoe middelen systematisch zijn besteed, beschouwt de huidige situatie en kijkt vooruit in de tijd. Op strategisch niveau biedt het inzicht in de geplande onderhoudswerkzaamheden over de komende 5 jaar, inclusief bijbehorende kosten. Het betreft alle verhardingen welke onder gemeentelijk beheer vallen, inclusief voetpaden, fietspaden, parkeerterreinen en pleinen.

Naast onderhoud is de openbare ruimte ook de plek waar wordt gewerkt aan verschillende maatschappelijke opgaven als: een aantrekkelijke omgevingskwaliteit, leefbare dorpen met actieve samenleving, een economisch vitaal klimaat, klimaatadaptatie, energietransitie, participatie en bovenal het bevorderen van een gezonde leefomgeving en leefstijl. Binnen de gemeente Nunspeet vervult de gebruiker van de openbare ruimte een steeds prominentere rol. Beheer- en onderhoudseisen zijn dynamisch en worden continu bij- en vastgesteld met als resultaat: een steeds betere mix tussen wetgeving, beleving, techniek en kwaliteit.

Vanzelfsprekend kunnen wegen niet veilig gebruikt worden zonder weginrichting. Bebording, bewijzering en markeringen zijn dan ook opgenomen in dit plan. Besluitvormingen omtrent benodigde budgetten voor wegenonderhoud worden gebaseerd op het beleids- en beheerplan Wegen, conform 'Programma 05. Verkeer en vervoer' in het raadsakkoord.

Gezamenlijk weloverwogen keuzes bepalen het gebruik en de manier waarop de leefomgeving dagelijks wordt beleefd. Bij de ontwikkeling van het algeheel dekkende omgevingsplan (verplicht vanaf 2032) zal de gemeente de integrale omgevingsvisie herijken, met als belangrijkste speerpunt: de beleving van de gebruiker. Tijdens het opstellen van dit plan is kwalitatief uitgegaan van het huidige ambitieniveau, zoals opgenomen in het vorige beleids- en beheerplan wegen. Binnen de gemeente worden verhardingen in de kernen Nunspeet, Elspeet, Hulshorst, Vierhouten en buitengebied onderhouden op kwaliteitsniveau Basis, conform landelijke CROW-richtlijnen. De weginrichting zoals bebording, bewijzering en markeringen worden onderhouden op kwaliteitsniveau B. In Nederland zijn dit de minimaal vereiste kwaliteitsniveaus vanuit wetgeving.

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

1.1 Beleids- en beheerkaders Overheden zijn verantwoordelijk voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Hierbij vormen zowel Europese als landelijke wetten het wettelijk kader, waarbij de Wegenwet de onderhoudsplicht reguleert en de Wegenverkeerswet het veilig gebruik van wegen. Elke gemeente heeft een wegbeheerder die deze zaken kwalitatief borgt, waarbij tevens de provincie een controlerende en toetsende rol vervult. Bij de gemeente Nunspeet vervult team Openbare Ruimte/Civiel de rol als wegbeheerder. Eén van de belangrijkste hulpmiddelen voor een wegbeheerder is de wegenlegger. Dit document geeft juridische duidelijkheid over de openbaarheid van de weg en de onderhoudsplichtige partij in het kader van de Wegenwet.

Burgerlijk Wetboek en BBV Vanuit het Nieuw Burgerlijk Wetboek heeft de gemeente een zorgplicht voor het handhaven en bevorderen van de veiligheid in de openbare ruimte. Dit wordt geregistreerd middels inspecties en tijdens uitvoering van onderhoud. Wanneer een weg niet voldoet aan de eisen die men daar in de gegeven omstandigheden aan mag stellen en dit gevaar voor personen of zaken oplevert, kan de wegbeheerder aansprakelijk worden gesteld voor schade op grond van de in het Wetboek opgenomen 'risicoaansprakelijkheid’ en/of 'schuldaansprakelijkheid'. De tabel hiernaast geeft inzicht in de hoeveelheid meldingen en aansprakelijkheidsstellingen welke de gemeente Nunspeet in de afgelopen vijf jaar heeft ontvangen, inclusief de hiermee gepaarde kosten.

Op 1 juli 2023 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet verandert het juridische kader voor de openbare ruimte. Ambities worden meer integraal, verplichtend en minder vrijblijvend. Met méér ruimte voor lokale initiatieven en de nadruk op (vroegtijdige) participatie. De gemeente Nunspeet zet zich daarom daadkrachtig in om een toekomstvisie voor de lokale leefomgeving op te stellen: de Omgevingsvisie. Dit betreft een overkoepelende visie op de gewenste ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. 2019

2020

2021

2022

2023

Vanzelfsprekend vindt de gemeente dat het gebruik van wegen veilig plaats moet kunnen vinden en schades en/of ongevallen door gebreken moet worden voorkomen. Het beheren van wegen noemen we assetmanagement. Wegen zijn kapitaalgoederen en worden assets* genoemd, welke zijn opgenomen in de BBV en de Gemeentewet. In het Besluit Begroting en Verantwoording is de financiële verantwoordingsplicht over het onderhoud van de kapitaalgoederen opgenomen.

Aantal meldingen (i.r.t. wegenonderhoud)

236

342

304

285

297

Aantal aansprakelijkheidsstellingen (i.r.t. wegenonderhoud)

Uitgekeerd (totaalbedrag in €)

7.400

750

* bestuurlijk: activa.

Geconcludeerd kan worden dat het aantal aansprakelijkheidsstellingen zeer gering is.

1. INLEIDING EN DOEL

Omgevingswet Het beleids- en beheerplan wegen is een procesinstrument. Het is onderdeel van een doorlopend proces, waarbij gemeente Nunspeet voortdurend de koppeling legt tussen maatschappelijke opgaven en assets in de openbare ruimte. De huidige wetgeving en maatschappelijke ontwikkelingen vereisen een integrale focus.

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

1.2 Scope Dit plan heeft betrekking op klein, groot en vervangend onderhoud aan het verharde wegennet, inclusief bermverhardingen en weginrichting. Naast verharde wegen (asfalt, elementen en beton) beheert de gemeente Nunspeet ook half- en onverharde wegen (grind, mijnsteen, schelpen, houtsnippers, zand). De scope voor de komende jaren is tot stand gekomen door uitvoering van een kwaliteitsmeting aan het wegennet (voorjaar 2024). Op basis van deze informatie zijn de benodigde onderhoudsmaatregelen voor de komende 5 jaar uitgewerkt in een onderhoudsprogramma, inclusief financiën.

Om een accuraat beleids- en beheerplan wegen te borgen wordt: ▪ het onderdeel programmeren (de maatregeltoets) uit de meerjarenbegroting (het onderhoudsprogramma) tweejaarlijks in het voorjaar getoetst aan de praktijk op basis van kwalitatief onderzoek van het wegennet; ▪ het plan geactualiseerd bij wijzigingen in beleidsmatige besluitvormingen. Op deze wijze wordt inzicht verkregen in noodzakelijk aanvullende processen en onderzoeken in relatie tot de jaarlijks op te stellen onderhoudsplanningen en -begrotingen (welke weg, welk moment, welke maatregel, etc.).

Buiten de scope: ▪ (her)inrichting van de openbare ruimte gericht op het maken van keuzes voor ontwerp, materialen, beheeraspecten en eindresultaat; ▪ reconstructies van niet-technische aard (op basis van andere beleidsdoelen); ▪ het beheer van assets in de openbare ruimte welke niet in onderhoud en/of in eigendom zijn van de gemeente. Bijvoorbeeld wegen van derden (Rijkswaterstaat, provincie, waterschap en particulieren) of sportparken waarvan het onderhoud is overgedragen aan verenigingen. Investeringen met maatschappelijk nut Het BBV en overige huidige wetgeving stellen dat investeringen in wegen vallen onder maatschappelijk nut en moeten worden geactiveerd en afgeschreven. Dergelijke investeringen in wegen leiden namelijk tot grote waarden voor de gemeente, hoofdzakelijk in relatie tot de kwaliteit van de leefomgeving, het economisch vitale klimaat en veiligheid. Een belangrijke kanttekening: onderhoud van wegen mag niet worden geactiveerd. Hiervoor wordt een jaarlijks onderhoudsbudget beschikbaar gesteld via de gemeentebegroting. Investeringen ten behoeve van rehabilitaties, aanleg van nieuwe wegen en/of herinrichtingen hiervan moeten wel worden geactiveerd.

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

2 TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

Dit hoofdstuk gaat in op de uitgevoerde werkzaamheden en gemaakt kosten over de beheerperiode 2019 – 2024 en presenteert de actuele stand van zaken

2.1 Groot onderhoud en rehabilitaties In de periode 2019 – 2023 zijn verschillende wegen binnen de infrastructuur van de gemeente Nunspeet onderhouden. Dit gebeurt planmatig. Een planning voor wegenonderhoud komt in meerdere stappen tot stand: 1) kwalitatief opgelegd – korte termijn (≤ 5 jaar): onderhoud op basis van geconstateerde kwaliteit door middel van weginspectie. 2) cyclisch opgelegd – lange termijn (60-80 jaar): onderhoud op basis van theoretische levensduur. Assets zijn opgenomen in een beheersysteem waarin reële cyclische onderhoudsinschattingen zijn geïmplementeerd op basis van landelijke en lokale gebruiks- en productervaringen, ook wel levenscyclus analyse (LCA) genoemd. Meer informatie over LCA en een visuele weergave hiervan is opgenomen onder paragraaf 3.1 van dit beleidsen beheerplan. Elk wegvakonderdeel is uniek gecodeerd en wordt gevuld met gegevens als: locatie, wegtype, verhardingsfunctie en -soort, aanlegjaar, dimensies, enzovoorts. Aan de hand van deze (en nog veel meer) accurate gegevens genereert de strategisch ingeregelde rekenmotor achter het beheersysteem voor elk afzonderlijke asset de theoretische onderhoudscycli, waarbij onderhoudsmaatregelen automatisch (om de zoveel jaar) op het juiste moment worden opgevoerd op de planning onderhoud wegen.

Tegelijkertijd koppelt het systeem aan elke onderhoudsmaatregel de actuele bijbehorende kosten, zodat er op het juiste moment financiële middelen ter beschikking zijn om de gewenste wegenkwaliteit te kunnen blijven borgen. 3) maatregeltoets – van 'opgelegd naar bijgesteld’: geautomatiseerd opgelegd onderhoud wordt nauwkeurig beoordeeld. Soms kiest de wegbeheerder ervoor een kwalitatief of cyclisch gepland onderhoudsmoment bij te stellen. Hier kunnen verschillende redenen voor zijn. Hiernaast drie fictieve voorbeelden om u als lezer inzicht te geven in dit proces:

▪ INTEGRALE AANPAK INFRASTRUCTUUR – een rijbaan is toe aan groot onderhoud.

Datagestuurd wordt geconstateerd dat onderliggende infrastructuren (riolering, infiltratiesystemen, kabels en leidingen e.d.), aangrenzende wegvakonderdelen (parkeerplaatsen, voetpaden, oversteekplaatsen e.d.), openbare verlichting en groen binnen 3-5 jaar eveneens aan onderhoud toe zijn. Om deze vakdisciplines integraal samen te laten vloeien stemmen de verschillende beheerders hun werkzaamheden met elkaar af en clusteren deze. Ná afstemming wordt het onderhoudsjaar van iedere asset afzonderlijk gemuteerd/bijgesteld en zullen de onderhoudsmomenten 'samenvallen', met verminderd overlast en lagere algemene bouwkosten als resultaat. In de praktijk zal het onderhoud aan sommige assets dus 'naar voren' worden gehaald, terwijl dit bij andere assets juist 'naar achteren' wordt geschoven (in de tijd). ▪ TOEKOMSTIGE RECONSTRUCTIE – de promenade is technisch gezien toe aan groot onderhoud in 2026. In een collegebesluit is vastgesteld dat de gehele promenade in 2029-2030 gereconstrueerd zal worden. De wegbeheerder kiest voor kort verlengend kleinschalig onderhoud om de veiligheid en kwaliteit 'basis' te borgen, waardoor geen kapitaalvernietiging optreedt. ▪ ONTWIKKELING I.S.M. STAKEHOLDERS EN/OF PROJECTONTWIKKELAARS – door een probleem in de fundatieopbouw bij een supermarkt in het stationsgebied treden er onder de naastgelegen weg verzakkingen op.

In samenwerking met de provincie en projectontwikkelaars staat een omlegging van de weg in 2025 op het programma. De wegbeheerder voert geen rehabilitatie uit, maar kiest voor 'uitstellend' onderhoud. Financiële middelen worden alleen op basis van veiligheid ingezet. Herhaling: dit betrof een fictief voorbeeld.

Op basis van de eerste twee stappen (kwalitatief en cyclisch) worden meerjarenplanningen en -begrotingen opgesteld, welke ter goedkeuring worden voorgelegd aan het college. Ná de derde stap (de maatregeltoets) worden deze vertaald naar een operationeel jaarlijks onderhoudsplan. 1. INLEIDING EN DOEL

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

Beknopt overzicht groot onderhoud en rehabilitaties 2019-2023 Elk jaar vinden er onderhoudswerkzaamheden plaats in de kernen en het buitengebied van de gemeente Nunspeet, zowel in eigen dienst als in samenwerking met partners en het MKB. In en rondom de Stationsomgeving zijn werkzaamheden overwegend integraal ingestoken in verband de vele (overlappende) vakdisciplines en werken die in elkaar grijpen. Daarnaast zijn specifieke wegvakken getransformeerd naar constructies met elementenverhardingen om positieve gedragsverandering te bewerkstelligen in relatie tot gehanteerde snelheden door weggebruikers. Onderstaand de meest opvallende zaken toegelicht: 2019: in Nunspeet is gecombineerd groot onderhoud uitgevoerd aan de Heemskerklaan-Treubstraat-de Visserlaan. In Elspeet betrof dit de Binnenweg en van Slotenerf. Binnen de kern Hulshorst is veiligheidshalve de Zandhuisweg gedeeltelijk getransformeerd naar een constructie met elementenverharding. Ook aan fietspaden is groot onderhoud uitgevoerd (o.a. langs de Nunspeterweg en Nachtegaalweg). De Oenenburgweg en Harderwijkerweg (deel binnen bebouwde kom Hulshorst) zijn gerehabiliteerd, alsook fietspad Elburgerweg. 2020: in het buitengebied is onderhoud gepleegd aan de Oostelijke Rondweg en de fietspaden langs de Eperweg.

Binnen de bebouwde kom is integraal onderhoud uitgevoerd aan de Dreeslaan en Thorbeckestraat, een combinatie van asfalt- en elementenverharding (inclusief trottoirs). Rehabilitaties zijn gerealiseerd aan o.a. de Bloemhofweg in Nunspeet en Doornenkamp te Hulshorst. Deze verhardingstypen zijn omwille van veiligheid (gedeeltelijk) getransformeerd naar elementenverhardingen.

Een kort overzicht van de onderhouds- en vervangingskosten over de afgelopen beheerperiode: 2019

2020

2021

2022

2023

Groot onderhoud

1.330.780

1.181.142

1.228.235

911.710

1.661.693

Rehabilitaties1

1.500.000

1.050.000

850.000

1.630.000

1.645.000

Kosten exclusief rehabilitatie investeringen in en rondom Stationsomgeving Nunspeet. 1 Rehabilitaties zijn vervangingen.

2022: er is groot onderhoud uitgevoerd in het buitengebied aan de Kolmansweg, Oudeweg en Vuurkuilweg. In kern Nunspeet de Nassaulaan en van Marleplantsoen en mede het verhardingstype van het Potsgildewegje, welke omwille van veiligheid (gedeeltelijk) getransformeerd is naar elementenverharding. Dit geldt ook deels voor het Oude Hof te Elspeet. In het centrum van Nunspeet zijn de 'koppen' van de Dorpstraat aangepast en is de verharding bij V.V. Hulshorst gerehabiliteerd (bij laatstgenoemde is de halfverharding vervangen door elementenverharding). 2023: met een 'overgeheveld' onderhoudsbudget is asfaltonderhoud aan de Harderwijker- en Nunspeterweg aangepakt (zie kader "Wist u dat…"). Groot onderhoud is uitgevoerd aan de infrastructuur rondom bedrijvenstrip Heetkamp, aan de Hooiweg (Elspeet) en Gortelseweg (Vierhouten). In de kern Nunspeet is de Jan Topweg aangepakt en is er gecombineerd groot onderhoud uitgevoerd aan de Gerbrandystraat, Groen van Prinstererstraat en van Karnebeekstraat.

2021: in het buitengebied is groot onderhoud uitgevoerd aan de Hullerweg en Merelweg en tevens aan hoofdontsluitings- en industriewegen als de F.A. Molijnlaan en Galvaniweg. Binnen de bebouwde kom integraal aan o.a. de Kuyperstraat, van Karnebeekstraat, Oosterlaan en Vlaanderenlaan. Aan de Harderwijkerweg* buiten de bebouwde kom is groot onderhoud met snelheidsbeperkende maatregelen uitgevoerd en is de Ganzenakkers in de kern Vierhouten gerehabiliteerd. De verhardingen van de Hulstweg, Kruisweg en Weversweg zijn vervangen en (gedeeltelijk) getransformeerd naar een constructie met elementenverharding.

… in 2022 de aanbestedingsprocedure 'raamcontract asfaltonderhoud' voortijdig is beëindigd? Een aantal dagen vóór de uiterste inschrijvingstermijn (het moment waarop alle prijsaanbiedingen binnenkomen) is deze uitvraag van de markt gehaald in verband met de uitbraak van de oorlog in Oekraïne en de invloed daarvan op prijswerking. Hiermee is jarenlange contractuele verbinding aan exorbitant hoge eenheidsprijzen afgewend. Dientengevolge is 400.000 euro onderhoudsbudget 'overgeheveld' naar het volgende kalenderjaar. In 2023 heeft de gemeente Nunspeet zich alsnog contractueel verbonden tegen gestabiliseerde eenheidsprijzen voor het asfalt-onderhoud voor de komende 4 jaar.

* in het kader van duurzaamheid is deze weg voorzien van innovatief LT-asfalt. Lage temperatuur asfalt draagt bij tot een gunstigere footprint (CO2-voetafdruk) in relatie tot het milieu.

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

2.2 Areaalontwikkeling Het te beheren oppervlak aan wegen binnen het areaal is over de vijf jaar toegenomen. Nederland kent een grote behoefte aan woningen. De gemeente Nunspeet ontwikkelt hierin mee en vult deze behoefte in. Aanleg van nieuwe woonwijken als Molenbeek, Elspeet Noord-West en Verscholenerf worden voorzien van wegen en de behoefte aan werkgelegenheid doen utiliteitsbouw als de Stationsomgeving, bedrijvenstrip Heetkamp en industrieterrein de Kolk ontwikkelen. Begin 2019 bedroeg het totaal aan verharde oppervlakken binnen het beheerareaal van de gemeente Nunspeet 1.653.611 m2. Eind 2023 bedroeg dit 1.894.153 m2.

De toename aan asfalt-, elementen- en betonverhardingen over de laatste vijf jaar is ruim 240.000 m2. Dit komt neer op een gemiddelde groei van 2,9% verhard wegoppervlak per jaar. Over de laatste 5 jaar een groei van ruim 14,5%. De areaalopbouw van het wegennet wordt in de tabel hiernaast weergegeven. Bebording, bewegwijzering en markeringen Wegen kunnen niet veilig gebruikt worden zonder weginrichting door middel van bebording, bewijzering en wegmarkeringen. Het informeert en zorgt voor geleiding van het verkeer, waarbij wegmarkeringen tevens een attentie verhogende uitwerking hebben op de gebruiker. Het is van belang dat de weginrichting goed zichtbaar is en blijft. Om deze reden worden assets jaarlijks geïnspecteerd, gereinigd en waar nodig hersteld, vervangen of bijgeplaatst (o.a. bij schade/ongevalsmeldingen en vernieuwde verkeerssituaties). De gehanteerde beheerambitie is kwaliteitsklasse B. Dit wordt geborgd door de buitendienst van de gemeente Nunspeet welke zorg draagt voor het dagelijks toezicht en een goede uitvoering van de benodigde onderhouds- en/of vervangingswerkzaamheden, waar nodig ondersteund door derden.

Naast het onderhoudsbudget wegen wordt er in de reguliere begroting jaarlijks een budget van 24.500 euro gereserveerd voor bebording en bewijzering. Deze assets worden opgenomen in een beheersysteem ten behoeve van systematisch beheer en onderhoud. Wegmarkeringen zijn opgenomen in het beheersysteem GreenPoint. Voor het onderhoud hiervan wordt jaarlijks 40.810 euro opgevoerd. Hiernaast in tabelvorm een overzicht hoe het areaal is opgebouwd. 1. INLEIDING EN DOEL

1. INLEIDING EN DOEL

Asfalt

Elementen

Beton

Wegtype

3 Hoofdontsluitings- en industriewegen

276.772

7.822

531

4 Buitengebied en ontsluitingswegen (wijk/buurt)

435.885

43.043

8.848

5 Woongebied, parkeren en inritten

207.761

452.518

9.069

6 Voetpaden, speelvelden, pleinen, bushaltes en trappen

3.198

255.634

1.369

7 Fietspaden

99.640

7.357

84.706

1.023.256

766.374

104.523

Totalen Overige wegen en paden

HALF VERHARD 97.300

ONVERHARD

900.152

Wegmarkeringen AGGLOMERAAT

KOUDPLAST*

THERMOPLAST

Wegbelijning in m1

55.462

7.905

81.982

Figuraties in m2

107

2.650 * inclusief wegenverf

Bebording en bewijzering Categorie

Omschrijving

Aantal

RVV-bebording

Reglement verkeersregel en verkeerstekens

5952

Regionale bewegwijzering

Hoofd- en (brom)fietsbewegwijzering

189

Toeristische fietsroutes

LF-routes, FKN (fietsknooppunten) en lokale fietsroutes

153

Lokale en bedrijfsbewegwijzering

Verwijzingen naar lokale voorzieningen en bedrijven

167

Straatnaamborden

Blauw met witte letters (incl. informatieve ondertekst)

1387

Overig

O.a. wissel-/tijdgebonden borden (Veilig Verkeer NL)

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

2.3 Kwaliteitsontwikkeling verhard wegennet In het voorjaar van 2024 is het gehele verharde wegennet kwalitatief geïnspecteerd conform de meest recente (geoptimaliseerde) landelijke beheersystematiek: CROW publicatie 147.

Op basis van gemeten waarden is een kwaliteitsbeeld gegenereerd van het verharde wegennet binnen het beheerareaal van de gemeente Nunspeet.

A+

Zeer hoog

Hoog

Basis

Laag

Zeer laag

De beheerambitie is kwaliteitsniveau B (basis). In Nederland is dit het minimaal vereiste kwaliteitsniveau vanuit wetgeving. Toelichting op gemeten kwaliteitsresultaten Binnen de wegbeheersystematiek wordt de volgende stelregel gehanteerd: op 90% moet een denkbeeldige verticale standlijn worden getrokken. Al het onderhoud met kwaliteit C of D rechts hiervan kan worden opgevangen binnen reguliere onderhoudsbudgetten (kwalitatief vastgesteld middels weginspectie). Onderhoud met kwaliteit C en D links van de lijn zijn of dreigen in achterstallig onderhoud te vervallen. De systematiek kwalificeert kwaliteit D als technisch onvoldoende wat leidt tot kapitaalvernietiging, functieverlies, juridische aansprakelijkstelling en/of sociale onveiligheid. Dit moet worden voorkomen.

Terugblik In de periode 2014 tot en met 2022 heeft het wegenareaal tussen de kwaliteitscijfers 5,1 en 5,6 geschommeld, kwalitatief rondom ambitieniveau Basis. Onderstaand een grafische weergave van het kwaliteitsbeeld over de laatste beheerperiode (2019-2023) en de gemeten areaalkwaliteit in 2024. Een overzicht van budgetten tot aan kalenderjaar 2014 wordt getoond op de volgende pagina.

Kwaliteitsontwikkeling verhard wegennet over vorige beheerperiode

In de volgende paragraaf wordt de kwaliteitsdaling vanaf 2022 nader verklaard in relatie tot marktwerking. Hierbij spelen CBS indexatiepercentages (die met terugwerkende kracht worden vastgesteld) een belangrijke rol. Ook de percentuele areaalontwikkeling, zoals omschreven in paragraaf 2.2, moet in ogenschouw worden genomen. Wanneer we al deze cijfers analyseren zien we dat het huidig beschikbare onderhoudsbudget wegen niet meer synchroon loopt met de ontwikkelingen in de markt en het te beheren areaal. Om deze dalingstrend in de komende beheerperiode een halt toe te roepen wordt er binnen hoofdstuk 3 een onderhoudsprogramma met bijbehorende financiën gepresenteerd. Hierin staan conclusies en worden financiële aanbevelingen gedaan om te komen tot een structurele oplossing en een gezond herstel van het te beheren areaal. Onderstaand het kwaliteitsbeeld in 2024 per woonkern.

Voornamelijk assets welke zijn voorzien van een oppervlakbehandeling behoeven aandacht. Hiervan wordt 32,4% gekwalificeerd als in te lopen en/of achterstallig onderhoud. Een groot deel hiervan kan niet met regulier onderhoudsbudget worden weggewerkt (voor elementenverharding betreft dit percentage 1,5%).

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

In de periode januari 2015 tot en met juli 2024 blijkt dat de prijzen in de GWWsector met 47,9% zijn gestegen. Vanaf 2022 stegen de prijzen voor diesel en asfalt fors. Dit is ook waar te nemen aan de indexatie GWW gesloten verhardingen: een stijging van 28,3% in een periode van 1,5 jaar. Ook zand, granulaten en cement (het meest gebruikte bindmiddel voor betonproducten) zijn flink duurder geworden. Sommige producten wel 25 tot 30% in de laatste 5 jaar. Een tekort aan grondstoffen en verhoogde transportkosten zijn belangrijke oorzaken voor deze stijgingen. Door tekorten ontstaat er ook een neveneffect: langere levertermijnen. Wanneer hier niet goed op wordt geanticipeerd (tijdig bestellen bouwmaterialen) resulteert dit in langere doorlooptijden van projecten, wat kostenverhogend werkt. Over een periode van +/- 10 jaar zien we in de GWWsector een gemiddelde toename van 5,3% per jaar. Hierbij rekening houdend dat het grootste deel van het verharde wegennet binnen de gemeente Nunspeet uit asfalt bestaat, waarbij de gemiddelde toename per jaar nog eens 2,3% hoger ligt. Voor bebording, bewegwijzering en markeringen worden in de praktijk de percentages GWW algemeen aangehouden.

2.4 Marktwerking In de GWW (Grond- Weg- en Waterbouw) en voor energie zijn de marktprijzen over 2022 en 2023 fors gestegen, veroorzaakt door effecten als de Covidpandemie en de oorlog in Oekraïne. Het raakt een breed scala aan bouwproducten, zoals hout, staal en bitumen (het bindmiddel in traditioneel asfalt). Ook in de PEAT-kosten (kosten voor projectmanagement, engineering, administratie en toezicht) zien we een stijgende trend. Om een juist perspectief te behouden op de kosten voor onderhoud van het wegennet worden PPE’s (prijs per eenheid) jaarlijks bijgesteld in het beheersysteem, waarmee de meerjarenbegrotingen worden gegenereerd. Om een 'gevoel' te krijgen bij de financiële GWW-ontwikkelingen over het laatste decennium zijn in de onderstaande tabel prijsindexen gepresenteerd op basis van de belangrijkste onderwerpen in relatie tot het onderhouden van wegen in de openbare ruimte. CBS index (productgroep)

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024*

Toename t.o.v. 2015

Gemiddelde ∆ toename per jaar

GWW algemeen

105,5

100,0

96,0

103,2

106,5

110,3

113,9

114,0

126,9

138,5

147,9

47,9%

5,3%

GWW gesloten verhardingen

130,7

100,8

84,0

108,2

114,4

124,6

124,9

118,2

140,8

154,9

169,1

68,3%

7,6%

GWW open verhardingen

100,3

99,4

100,0

101,5

104,1

107,2

113,4

114,2

120,8

133,6

142,4

43,0%

4,8%

GWW ingenieursdiensten

88,9

89,1

90,4

91,6

94,2

97,2

98,6

100,0

103,8

109,2

112,6

23,5%

2,6%

Bron: CBS. Binnen de index wordt door het CBS kalenderjaar 2015 als ijkpunt gehanteerd (100,0). Alle perioden ervoor en erna zijn altijd gerelateerd aan dit ijkpunt. Een lagere indexatie dan 100,0 op enig ander moment betekent dus een lagere prijs dan in 2015, een hogere index (vanzelfsprekend) vice versa. Voor de productgroep ingenieursdiensten hanteert het CBS kalenderjaar 2021 als ijkpunt (100,0) binnen de index. * voor de eerste drie productgroepen prijspeil juli-24. Voor de productgroep ingenieursdiensten prijspeil 1e kwartaal 2024. ∆ t.o.v. kalenderjaar 2015 (ijkpunt).

Onderstaand een overzicht van de beschikbare budgetten per kalenderjaar voor het onderhoud aan het wegennet# binnen de gemeente Nunspeet. Budget onderhoud Wegen

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Toename t.o.v. 2015

Gemiddelde toename per jaar

Beschikbaar in €

988.000

1.110.000

1.114.000

1.149.000

1.173.000

1.219.000

1.247.000

1.252.000

1.259.000

1.265.000

155.000

17.222 euro

12,3

0,4

3,1

2,1

3,9

0,0

2,3

0,4

0,6

0,5

14,0%

1,5%

Percentuele verhoging

Bron: jaarevaluatie rapporten accountant/financieel consulent gemeente Nunspeet. # voor halfverhardingen en onverharde wegen is een jaarlijks budget van 20.750 euro beschikbaar welke ten laste komen van het budget onderhoud Wegen. 1. INLEIDING EN DOEL

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

3 ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN 2024-28 Toekomstig onderhoud kan alleen duurzaam worden uitgevoerd als hier aan de voorkant goed over is nagedacht. We noemen dit het programmeren van wegen, gebaseerd op uitgewerkte beheerstrategieën. Op deze wijze worden beschikbaar gestelde middelen vanuit de BBV optimaal benut en stijgt de kwaliteit van de leefomgeving door maximale waardecreatie uit kapitaalgoederen, gedurende de gehele levenscyclus van de activa. In dit hoofdstuk programmeert de gemeente Nunspeet het wegennet voor de komende vijf jaar. Eveneens wordt de bestuurlijke wens 'wat staat ons te wachten in de toekomst?' ingevuld door een presentatie van doorzichten op basis van cyclische strategieën, welke prognoses afgeven over het onderhoud aan het wegennet op middel- en lang termijn (over een periode van 20 en 60 jaar).

3.1 Onderhoudsbudget wegen Elk jaar wordt via de gemeentebegroting voorzien in budget ten behoeve van het onderhouden van wegen en het inrichten daarvan. Hoe wordt het jaarlijks onderhoudsbudget wegen berekend? Een verhardingen heeft een gemiddelde levensduur van 60 jaar. In deze periode, ook wel de lifecylce genoemd, moet meerdere malen onderhoud worden uitgevoerd. Elke afzonderlijke asset heeft zijn eigen verkeersbelastingmodel en unieke onderhoudsanalyse. Zaken die een asset* karakteriseren zijn o.a. het verhardingstype en -soort, de functie ervan (rijbaan, fiets-/voetpad, parkeervak, e.d.), de elementstructuur (hoofd-, industrie-, plattelandsweg of woonstraat e.d.), de verkeersbelasting en nog veel meer. Met deze gegevens (gecompleteerd met heel veel andere ervaringsdata) wordt per asset de LCA bepaald. LCA is een analyse waarbij de impact van onderhoud wordt gemeten van elke fase in de levenscyclus om te komen tot het juiste moment van onderhoud, waardoor verspilling van financiële middelen en onnodige milieu-impact wordt voorkomen. Hiernaast wordt een (gesimplificeerde) gemiddelde levenscyclus getoond van een verharde weg met de daarbij behorende onderhoudsmomenten. * bestuurlijk: activa. # voor wegen in het buitengebied en wijk ontsluitingswegen is tevens de ligging binnen of buiten de

bebouwde kom bepalend voor het toegepaste maatregelenpakket van de asset (wegtype 4 BUBEKO) 1. INLEIDING EN DOEL

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

Elk moment van onderhoud heeft per weg- en verhardingstype# zijn eigen specifieke onderhoudsmaatregel (gebaseerd op LCA). In de beginfase van de levenscyclus is het onderhoud kleinschaliger (minder kosten) dan gaandeweg de levensduur. Op gemiddeld 55-60% van de lifecycle is groot onderhoud benodigd. 3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

Wanneer alle assets zijn voorzien van hun eigen unieke parameters, genereert een strategisch ingeregelde rekenmotor de benodigde financiële middelen over alle wegvakonderdelen binnen het areaal. Om onjuiste inzet van middelen tegen te gaan (verspilling door theoretische toepassing van de systematiek), wordt het areaal tweejaarlijks gescreend. Opvolgend wordt geautomatiseerd opgelegd onderhoud per asset over de komende 5 jaar getoetst en komt het gemiddeld jaarlijks benodigd onderhoudsbudget wegen tot stand op basis van gemeten kwaliteit van het wegennet. Voor 2024-2028 is dit jaarlijks 1.904.000 euro. Uit deze beleidsanalyse komt naar voren dat er een bijstelling van het onderhoudsbudget benodigd is, gemeten op basis van kwaliteit van het wegennet. Gelet op het huidige onderhoudsbudget 2024 is er een structurele verhoging van 639.000 euro benodigd. Daarnaast is wijziging van de huidige prijsindexatieconstructie het devies. Momenteel wordt er jaarlijks een generieke prijsindex voorgesteld in de Perspectievennota voor de gehele gemeentelijke begroting. Voor het gezond kunnen blijven beheren van wegen is jaarlijkse indexatie van het onderhoudsbudget op basis van (minimaal) CBS productgroep 42/43 'Grond- weg- en waterbouw (GWW)' benodigd, in combinatie met een percentuele verhoging op basis van gemeten areaalontwikkeling.

Separaat aan de kwalitatieve bepaling van het benodigde onderhoudsbudget is er aan de hand van CBS statistieken in combinatie met de percentuele areaalontwikkeling beoordeeld of het kwalitatief vastgestelde onderhoudsbudget in lijn ligt met de marktwerking/-ontwikkeling over de voorgaande tien jaar. In de tabel hiernaast een beknopte financiële beschouwing. Geconcludeerd kan worden dat het beschikbare onderhoudsbudget wegen vanaf jaar 2022 'aanzienlijk' uit de pas is gaan lopen t.o.v. de marktwerking/-fluctuatie. Een belangrijke voorwaarde voor 'gezond' wegbeheer is dat beschikbaar gestelde onderhoudsbudgetten en bestedingen over de gehele levenscyclus van assets met elkaar in evenwicht zijn en het saldo aan financiële middelen over de gehele periode positief blijft, zodat kapitaalvernietiging in het areaal niet zal optreden. Te hoge of te lage jaarlijkse budgetten moet worden voorkomen. Om deze reden is het belangrijk elke beheerperiode (5 jaar) te monitoren en waar nodig bij te stellen in beheerstrategieën. Om de uitvoering van dit proces te borgen spelen provincies een toezichthoudende rol. Team Openbare Ruimte/Civiel borgt dagelijks de juiste vertaling van professioneel beheer naar een kwalitatieve bedrijfsvoering, inclusief het opvolgen van de vastgestelde beheerstrategieën.

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

Jaar

Beschikbaar Budget

Benodigd budget o.b.v. CBS-indexatie

Benodigd budget o.b.v. CBS + areaalgroei

Budget tekort i.r.t. CBS + areaalgroei

2015

1.110.000

(10.000+)

2016

1.140.000

995.250

1.045.500

(68.500+)

2017

1.149.000

1.160.500

1.230.750

- 81.750

2018

1.173.000

1.212.500

1.298.250

- 125.250

2019

1.219.000

1.293.000

1.398.000

- 179.000

2020

1.219.000

1.322.750

1.361.250

- 142.250

2021

1.247.000

1.282.500

1.357.000

- 110.000

2022

1.252.000

1.460.000

1.587.250

- 335.250

2023

1.259.000

1.609.250

1.796.500

- 537.500

2024

1.265.000

1.741.250

1.994.500

- 729.500

Totaal

- 2.319.000

Areaal terug naar ambitieniveau Over voorgaand decennium is er op basis van areaalontwikkeling en CBS indexatie gesommeerd ruim 2,3 miljoen tekort aan middelen besteed aan het onderhoud van wegen. Bij dergelijke analyses worden areaalontwikkeling-cijfers beschouwd als feitelijk en CBS indexatie als gemiddelden (enige theoretische ruimte). Daarnaast gaan wegen soms langer mee dan theoretisch bepaald conform de CROW-systematiek. Logischerwijs kan er aan de hand van voorgenoemde rekenmodellen vastgesteld worden dat het te beheren areaal tekorten heeft geleden. De kwaliteit van het wegennet binnen de gemeente Nunspeet is daardoor teruggelopen tot onder kwaliteitsniveau Basis, zoals weergegeven op pagina 9. Wanneer er aan de hand van feitelijke constateringen (op basis van kwaliteit) wordt geanalyseerd, resulteert de (theoretische) 2,3 miljoen aan tekort bestede middelen over het voorgaande decennium in de praktijk op een achterstand van 1,77 miljoen. Op de volgende pagina wordt een tabelgrafiek gepresenteerd waarin, conform de CROW-systematiek, een 90%’s-standlijn in het kwaliteitsbeeld van de gemeente Nunspeet is geprojecteerd. Dit toont het benodigd 'in te lopen' onderhoud dat niet kan worden gefinancierd met het reguliere onderhoudsbudget wegen. Om deze kwaliteitsachterstand in te lopen is extra dotatie nodig: 354.000 euro per jaar in de komende beheerperiode (5 jaar).

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

Verhardingstype

Kosten

Oppervlakbehandeling*

24,9

1.699.500

Elementenverharding

5,8

266.500

Asfalt kwaliteit B (ruimte)

7,2

196.000 -

Gehele beheerperiode in €

1.770.000

standlijn 90% inlopen middels dotatie

Gemiddeld per jaar

354.000

* de CROW-systematiek kent feitelijk maar 3 verhardingstypen: asfalt, elementen en cementbeton. De onderhouds-

kosten voor oppervlakbehandelingen liggen beduidend lager dan asfalt gerelateerde werkzaamheden. Binnen het beheersysteem is om deze reden een bewuste 'splitsing’ aangebracht en een 4e verhardingstype gecompleteerd. Dit resulteert in een zuivere afspiegeling van de praktijk met (verlaagde) onderhoudskosten. De fundatieopbouw onder aangebrachte oppervlakbehandelingen is asfalt. Om deze reden is in bovenstaande tabel (conform de systematiek) de percentuele 'ruimte' van verhardingstype asfalt financieel verminderd op de totaal te investeren kosten ten behoeve van het 'inhalen' van opgelopen (achterstallig) onderhoud middels jaarlijkse dotatie.

Hoe worden de jaarlijks gemiddelde rehabilitatiekosten berekend? Elke asset heeft zijn eigen karakteristieke eigenschappen, functie en verkeersbelasting welke zijn ingevoerd in een beheerssysteem. Met behulp van een strategisch ingeregelde rekenmotor wordt voor elke unieke asset het juiste rehabilitatiemoment bepaald, inclusief een calculatie van gemiddelde kosten op basis van decompositie van het wegvakonderdeel. Voor het huidige areaal bedraagt dit cyclisch berekende investeringsbedrag gemiddeld 2.570.000 euro per jaar, financieel gemeten over een periode van 60 jaar. Om een zuiver investeringsbeeld te behouden in relatie tot areaalontwikkeling worden de rehabilitatiekosten elke beheerperiode opnieuw cyclisch bepaald. Een belangrijke kanttekening bij cyclische berekeningen is dat ze de praktijk 'benaderen'. Het blijft te allen tijde een theoretisch bepaling via CROW-systematiek. In de praktijk worden investeringen dan ook via de Programmabegroting projectmatig opgevoerd als (nieuw) beleid.

in euro

3.2 Rehabilitaties Wanneer assets het einde van hun levenscyclus bereiken wordt de periode tussen de benodigde onderhoudsmomenten steeds kleiner en zal de omvang en zwaarte van de te nemen onderhoudsmaatregelen toenemen. Kwalitatief gezien is het wegvakonderdeel dan terechtgekomen in de zogenoemde rehabilitatiefase, zoals weergegeven op pagina 11. In deze fase wordt er, voor iedere asset afzonderlijk, maatwerk geleverd. Het 'exacte' rehabilitatiemoment wordt niet op basis van de theoretisch bepaalde cyclische inschatting gebaseerd. De reden hiervoor is dat deze werkwijze veelal resulteert in onjuiste inzet (verspilling) van financiële middelen. Daarentegen worden assets in deze rehabilitatiefase getoetst door

middel van kwaliteitsmetingen en wordt beoordeeld of het moment van vervanging (van de gehele constructie) daadwerkelijk is aangebroken. Veelal gebeurt dit wijkgericht waardoor integrale meerwaarde wordt gegenereerd, denk aan: minder overlast door gecombineerde werken in uitvoering, reducering van PEAT- (projectmanagement, engineering, administratie, toezicht), algemene bouw- en uitvoeringskosten door clustering van werkzaamheden, grotere klantgerichtheid door participatie op de totaalbehoefte van de eindgebruiker en uiteraard innovatiebevordering.

kalenderjaar

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

3.3 Klein en overig onderhoud Naast de kosten voor groot onderhoud en vervangingen van wegen zijn er ook andere kosten waar rekening mee moet worden gehouden, onder andere: kleinschalige werkzaamheden, bermonderhoud en beheer van halfverhardingen en onverharde wegen. Inzicht in deze werkzaamheden wordt door de gemeente dynamisch verkregen en de communicatie hierover loopt langs verschillende meldingskanalen, denk aan: frequente terugkoppeling vanuit weginspecties, de eigen buitendienst, hulpdiensten (zoals politie en handhaving), schade en/of ongevalsmeldingen en verkregen informatie via inwoners. Klein onderhoud Kleinschalig onderhoud wordt ingeladen (gemarkeerd) in een beheerkaart met als doel schades aan verhardingen binnen een redelijke termijn op te lossen en daarmee het wegennet veilig bruikbaar te houden. Veelal worden deze werkzaamheden opgepakt door de eigen buitendienst, maar zo nu en dan ook door lokale aannemers. Het grote nadeel van klein onderhoud is dat het vaak ad-hoc (snel) moet worden uitgevoerd. Hierdoor zijn de kosten per vierkante meter relatief hoog ten opzichte van planmatige uitvoering van onderhoud. Hoe hoger het kwaliteitsbeeld van een beheerareaal, hoe lager de kosten zullen zijn van klein onderhoud. Deze kosten komen ten laste van het onderhoudsbudget wegen en liggen in de bandbreedte tussen de 10-15% van het jaarlijks budget.

Wegbermen en bermsloten Met name in het buitengebied worden verhardingen begeleid door wegbermen en bermsloten. De berm functioneert als uitwijkmogelijkheid voor verkeer. Veelal is er een combinatie met een bermsloot, welke bijdraagt tot de juiste afwatering. Hierdoor wordt de drooglegging van het wegcunet goed gereguleerd. De eerste meter van de berm maakt integraal onderdeel uit van de weg en wordt bij een relatief smal wegprofiel regelmatig gebruikt om uit te wijken. Ter versteviging en voor de veiligheid zijn op veel locaties in de berm, direct grenzend aan de wegverharding, grasbetonstenen aangebracht. Jaarlijks wordt ongeveer 1-2% van het onderhoudsbudget wegen besteed aan het ophalen van verzakte verstevigingen, het uitvullen van sporen en verlagen en/of afroven van een deel van de bermen. Langere natte perioden resulteren in meer herstelkosten. Halfverharde en onverharde wegen De gemeente Nunspeet beheert ook wegen en paden die half- of onverhard zijn. Soms worden door deze wegen woningen of percelen ontsloten. De onderhoudswerkzaamheden bestaan voornamelijk uit aanvullen, schaven, uitvlakken en profileren. Er zijn ook wegen waarbij het rijvlak is begroeid, dan bestaat het onderhoud uit maaien of klepelen. Op basis van constateringen door de eigen dienst en/of meldingen van inwoners worden werkzaamheden ingepland en uitgevoerd.

Het beleid is dat onverharde wegen niet worden verhard. De jaarlijkse kosten bedragen ca. 2% van het onderhoudsbudget wegen.

… ruim 35% van het wegennet binnen de gemeente Nunspeet halfverhard of onverhard is? Dit is kenmerkend voor de Veluwe. Deze wegen en (bos)paden zijn vaak opgebouwd uit granulaat, grind, mijnsteen, schelpen of houtsnippers. De onverharde wegen en paden bestaan uit zand. Door deze routes (passend bij hun omgeving) in te richten kunnen we gebruik maken van comfortabele wandelpaden en genieten van de prachtige natuur om ons heen. Het gaat om bijna 1 miljoen vierkante meter!

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

3.4 Communicatie De gemeente Nunspeet zet zich in voor een betrokken, vitale en veerkrachtige samenleving, waarin alle communicatiekanalen op een logische wijze worden gestroomlijnd. Dit bevordert de kwaliteit van de leefomgeving en zorgt voor goed en gezond kunnen wonen, werken en recreëren. Informatie over de openbare ruimte wordt gegeven en verkregen op verschillende manieren, onder andere: ▪ digitaal via de website, via de bekende sociale mediakanalen of per e-mail; ▪ telefonisch of per app via het klantcontactcentrum; ▪ door meldingen van de eigen buitendienst of handhaving; ▪ vanuit hulpdiensten of gecontracteerde derde partijen; ▪ via de BGT; ▪ door het houden van enquêtes en doorlopen van participatietrajecten. Met behulp van applicaties wordt elke melding geregistreerd en voorzien van unieke codering, waarna deze in de organisatie wordt uitgezet en opgepakt. De gemeente werkt hierin zaakgericht en komt op deze wijze tot de juiste dienstverlening, het fundament voor vertrouwen in de lokale overheid.

Hulpdiensten en derden De gemeente werkt samen met vele stakeholders. Er is bijvoorbeeld regelmatig contact met hulpdiensten. Ook vinden er periodiek evaluaties plaats. Hierbij wordt gebruik gemaakt van statistische gegevens binnen ViaStat, een ondersteunende applicatie ten behoeve van analyse in relatie tot ongevallen en gehanteerde snelheden binnen het te beheren areaal van de gemeente. Zo kunnen bijvoorbeeld meerdere gelijkluidende meldingen en/of klachten geclusterd en beoordeeld worden aan de hand van feitelijke constateringen, om zodoende te komen tot een passende oplossing. Er zijn ook situaties die een zeer snelle aanpak vereisen middels afsluiting en opbreking van de weg. De gemeente heeft hiervoor een applicatie ter beschikking, genaamd Melvin, waarin omleidingsroutes kunnen worden ingevoerd. Deze worden ná invoering direct 'real-life' zichtbaar voor alle hulpdiensten en weggebruikers binnen hun (met internet verbonden) digitale navigatie. Daarnaast heeft de gemeente ook derde partijen gecontracteerd die werkzaamheden uitvoeren aan wegen in de openbare ruimte. Al deze partijen melden onveilige situaties 'direct' bij de wegbeheerder.

Meldingen en/of klachten Wegen zorgen letterlijk voor verbinding. Aangenaam van A naar B is dan ook het streven. In de praktijk kan het soms voorkomen dat er iets aan de kwaliteit van een wegvakonderdeel en/of de weginrichting schort. Deze informatie krijgt de gemeente veelal binnen via de eerdergenoemde kanalen. Met behulp van een applicatie, genaamd BinnenBeter, kan er laagdrempelig worden geschakeld met de eigen dienst en derde partijen om eventueel benodigde service te verlenen. Dit noemen we ad-hoc acties. Uiteraard wenst de gemeente dit zoveel mogelijk te voorkomen door preventief onderhoud, maar redelijkheidshalve kan niet 'alles' worden ondervangen. Wel kan er juist en/of de-escalerend gehandeld worden ná een melding. Met de BinnenBeter-applicatie heeft het ambtelijk apparaat een tool in handen om passend en (waar mogelijk) snel actie te kunnen ondernemen.

BGT Dit is een afkorting voor de basisregistratie van grootschalige topografie: een digitale kaart van Nederland waarop assets eenduidig worden vastgelegd. Hierbij moet men denken aan gebouwen, watergangen, terreinen, bomen, spoorlijnen en uiteraard ook wegen. Het betreft een globale registratie op 20 cm nauwkeurig. Het is aan de wegbeheerder deze BGT-vlakken uit te werken van globaal naar asset-specifiek. In de praktijk is geborgd dat de data uitwisseling tussen de BGT en het beheersysteem van de gemeente dagelijks plaatsvindt. Ná deze uitwisseling resulteert dit in ‘blanco’ asset-vlakken die vanuit de BGT automatisch zijn ingeladen in een wegenbeheerkaart. Hierbij wordt de beheerder geattendeerd op de handeling om specifieke gegevens over de asset te completeren, zodat deze op juiste wijze wordt beheerd gedurende de gehele levenscyclus. ...

B G T

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

Participatie Het beheer, onderhoud en de eventuele herinrichting van wegen in de openbare ruimte heeft een directe invloed op de beleving van gebruikers in de kwalitatieve leefomgeving. In Nederland wensen inwoners en belanghebbenden steeds meer mee te denken over hun eigen wijk en betrokken te worden bij planvorming. Gelijktijdig zien we een zeer lage landelijke animo-trend om mee te werken aan zelfbeheer projecten. Respondenten willen liever meedenken dan meedoen. Dit resulteert bij infrastructurele werken veelal in een actieve rol voor de gemeente, waarin varianten en/of concept-schetsen worden voorgelegd aan eindgebruikers. Elke stakeholder heeft hierbij een eigen beïnvloedingsruimte (zoals weergegeven in onderstaand figuur).

De eerste stap binnen de ambtelijke organisatie zal altijd een beoordeling zijn of, en welke participatievorm passend is. Voor de hand liggend zijn dit de simplistische vormen: informeren, meedenken, meewerken en/of meebeslissen. Uitkomsten van beoordelingen houden ook in dat niet alle projecten zullen worden voorzien van een participatietraject. Tegelijkertijd moet worden opgemerkt dat reconstructies en herinrichtingsprojecten veelal holistisch* worden benaderd, waarbij borging van de juiste expertise en inzicht in de wens van eindgebruikers essentieel is om te komen tot goede eindresultaten. Omdat het 'ophalen' van de visie van inwoners en belanghebbenden door de gemeente als zeer waardevol wordt geacht, zijn er participatieleidraden opgesteld. Deze begeleiden medewerkers in de organisatie door het onderwerp 'participatie' en vormen de basis voor een gedegen beoordeling of projectparticipatie wenselijk is en zo ja, in welke vorm. Hieronder zijn ter inspiratie de participatie intensiteitsvormen weergegeven in de vorm van een ladder. ZELF DOEN

* kijkend naar het geheel (niet afzonderlijk bekeken)

MEEBESLISSEN

COPRODUCEREN

… we tijd, energie en geld ADVISEREN

RAADPLEGEN

INFORMEREN

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

maar één keer kunnen uitgeven. Het is iets kostbaars waar we evenwichtig mee willen omgaan. Wij vragen tijd van alle participerende deelnemers. Daarom komen wij met een transparant en zo eenduidig mogelijk plan om de voortgang te borgen, zonder in te boeten op kwaliteit. Hierbij vragen wij energie van onze inwoners en ondernemers. Eén van de maatschappelijke risico’s is 'participatiemoeheid’. Participatie is dan ook nooit een doel op zich. Alle voor- en nadelen worden zorgvuldig afgewogen. Uiteraard kosten deze trajecten ook geld.

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

3.5 Trends en toekomstige ontwikkelingen Om op de juiste wijze te kunnen ontwikkelen is het belangrijk de trends onder de lokale samenleving te kennen. Op deze manier creëren we de juiste verbindende waarde: voorzieningen die inwoners en ondernemers een platform bieden voor hun activiteiten, talentontwikkeling, ontmoetingen, het benodigde onderwijs en zodoende een vergroting van de kans op werk en een goed leven. Onder het credo 'samen meer voor elkaar' worden deze trends binnen de gemeente Nunspeet inzichtelijk gemaakt en up-to-date gehouden door regelmatige enquêtes, lokale (tevredenheids)onderzoeken, overleggen met werkgroepen, participatie, enzovoorts. De uitkomsten worden vertaald naar een programma, zodat iedereen in de ambtelijke organisatie weet wat er ‘leeft’ onder de gebruikers van de kwalitatieve leefomgeving. Het doel is om als gemeenteraad nauw verbinding te houden met inwoners- en ondernemersinitiatieven rond actuele thema’s. In elke casus wordt via werkgroepen bepaald welke rol er voor de gemeente is weggelegd.

Trends In het raadsakkoord worden de speerpunten en ambities van het gemeentebestuur vastgelegd over een periode van 5 jaar, denk aan: ▪ goed wonen in een schone leefomgeving tegen passende prijzen met ruimte voor starters en oog voor senioren; ▪ de gewenste kwaliteitsniveaus van alle vakdisciplines binnen de gemeente; ▪ voorkomen van schade door het nemen van de juiste klimaatadaptieve maatregelen (o.a. waterberging, tegengaan hittestress); ▪ CO2-neutraal in 2050 met bijbehorend anticiperen op de mobiliteitstransitie (wijziging van vervoersmiddelen); ▪ een energieke gemeente; ▪ een milieuvriendelijke(re) transitie van het in te zetten materieel door de eigen buitendienst (verduurzaming gemeentelijk wagenpark). In het collegeprogramma worden de speerpunten en ambities van de Raad vertaald naar doelstellingen en maatregelen, onderverdeeld in 9 programma’s.

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

Ontwikkelingen De openbare ruimte beweegt mee met trends binnen de lokale samenleving. Om een paar voorbeelden te noemen: ▪ bij een sportief recreatiecentrum behoort laagdrempelige infrastructuur, voldoende parkeergelegenheid en een juist samenspel tussen waterafvoer en -berging; ▪ realisatie van woningen met een extra bouwlaag vraagt om de juiste verhouding parkeergelegenheid; ▪ bij aantrekkelijke inclusieve speelruimtes, beweegroutes en plekken met beweegelementen behoort een bepaalde beleving met een daarop afgestemde verhardingssoort; ▪ parkeerterreinen met zonnepaneel-overkappingen moeten worden voorzien van de juiste nutsvoorzieningen in, om en onder de infrastructuur; ▪ bij onderwijsinstellingen behoort de borging van een juiste verkeersdoorstroming en -veiligheid van fietsverkeer en voetgangers; ▪ noodzakelijke herinrichtingen van de openbare ruimte (de zogenoemde black spots) nabij snel- en regionale wegen vragen om coöperatieve samenwerking met de provincie en RWS om te komen tot passende infrastructuur; ▪ in de kernen van de gemeente behoren trottoirs te worden voorzien van adequate bewegwijzering met aandacht voor mensen met een visuele beperking; ▪ parkeerterreinen moeten worden voorzien van juiste parkeerroutering en eenduidige bebording; ▪ bij realisatie van een permanent evenemententerrein moet de infrastructurele facilitering voor bezoekers zijn geborgd.

In de praktijk worden aan wegbeheer gerelateerde aanvullende thema’s opgevoerd wanneer nodig. Thema’s worden komende beheerperiode nader onderzocht en uitgewerkt tot mogelijke praktische oplossingen. Zonder visie, geen toekomst. Gemeente Nunspeet zet zich in voor de juiste voorzieningen op de juiste plaatsen ten behoeve van een florerende inclusieve samenleving.

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

Naast trends en ontwikkelingen vanuit politieke programma’s wijzigt ook 'de manier waarop' de gebruiker zich van A naar B verplaatst. Deze technologische ontwikkelingen hebben invloed hebben op onze infrastructuur. Ter illustratie: de 'gewone' fiets wordt steeds meer vervangen door de elektrische fiets. Ook voor senioren is dit een uitkomst. Dit heeft echter twee kanten: minder fysieke inspanning en tegelijkertijd een snellere handelingssnelheid om binnen de huidige inrichting van de openbare ruimte geen ongelukken te krijgen. De gemiddelde snelheid van het fietsverkeer is beduidend hoger komen te liggen, terwijl de infrastructuur niet zomaar 'even' kan worden aangepast. Deze situatie resulteert in meer incidenten, wat inhoudt dat de huidige bochtstralen, weginrichting en bebording bij groot onderhoud en/of reconstructies zullen worden beoordeeld in relatie tot mogelijk veilig(er) gebruik. Bij al deze ontwikkelingen houden we rekening met onze natuur, het milieu, de leefomgeving en de identiteit van onze gemeente. Denk aan onze prachtige bossen, paarse heide, zandverstuiving, randmeren, maar ook het brede palet aan winkels, horeca, kunst & cultuur, (terugkomende) activiteiten & evenementen en een 'levende' oorlogshistorie.

Al onze infrastructuur beweegt erop mee!

november, 2024 1. INLEIDING EN DOEL

1. INLEIDING EN DOEL

2. TERUGBLIK EN HUIDIGE SITUATIE

3. ONDERHOUDSPROGRAMMA EN FINANCIËN

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14849860/1