2023-05 Raadsinformatiebrief Aanpak Energiearmoede
Tekst van het document
Aan de leden van de gemeenteraad
Raadsinformatiebrief Afdeling: Ontwikkeling Doorkiesnr
:
N.v.t.
Onderwerp
: Aanpak energiearmoede
Verzenddatum
: 13 december 2022
Zaaknummer
: 1349030
De Rijksoverheid heeft middelen ter beschikking gesteld voor de aanpak van energiearmoede. Het doel is om de energierekening voor inwoners die kampen met energiearmoede zo snel mogelijk te verlagen, het liefst tijdens deze winter (2022/2023). De middelen zijn uitgekeerd door middel van een specifieke uitkering (SPUK). Gemeenten kunnen dit budget inzetten om huishoudens die kampen met energiearmoede te ondersteunen met energiebesparende maatregelen. Gemeenten kunnen zelf bepalen hoe ze de middelen inzetten. Plan van aanpak Voor de besteding van deze middelen is een plan van aanpak gemaakt dan inzet op verschillende sporen: communicatie, kleine energiebesparende maatregelen en grote energiebesparende maatregelen. Aan deze sporen zijn verschillende projecten gekoppeld. Deze zijn verder uitgewerkt in het bijgesloten plan van aanpak. Dit plan van aanpak is op 13 december 2022 vastgesteld door het college van B&W. Twee van de projecten uit het plan van aanpak worden hieronder kort uitgelicht: 1. Witgoedregeling. Met het aanschaffen van duurzamer witgoed kan een seizoensonafhankelijke besparing worden gerealiseerd. Voor het uitvoeren van de witgoedregeling gaan we de samenwerking aan met het Regionaal Energieloket en Groupcard. Om de witgoedregeling uit te kunnen voeren is een subsidieregeling vastgesteld zodat we als gemeente voorwaarden kunnen stellen. 2. De Groene Zone Isoleren.
Voor deelname aan de Groene Zone Isoleren wordt via een raadsvoorstel besluitvorming aan de gemeenteraad gevraagd. De verwachting is dat de besluitvorming hierover tijdens de raadsvergadering in december 2022 plaatsvindt. Focus: korte termijn Het plan van aanpak is er op gericht om binnen een zo kort mogelijk tijdsbestek de gevolgen van de hoge energieprijzen voor inwoners in de laagste inkomenscategorie in te perken. Daarom kiezen we voor een plan van aanpak, geen structureel beleid. Het opstellen van beleid kent immers een lange doorlooptijd, waardoor actie op korte termijn wordt beperkt. Het opstellen van beleid voor het tegengaan van energiearmoede kan later wel onderdeel worden van het gemeentelijk beleid voor energiebesparing.
Ondertekend op: 16-12-2022 10:43 Ondertekend door: Marike Arents Locatie: Nuenen Reden: Digitaal Uitgaand
Zaaknummer: 1349030
pagina 1 van 2 Documentnummer: 1432054
Bijlagen 1. Plan van aanpak energiearmoede 2022 Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Nuenen De secretaris De burgemeester, Drs. M. Arents
M.J. Houben MBA
Deze brief is digitaal verstuurd en daarom niet voorzien van een fysieke handtekening. {{
pagina 2 van 2 1349030
Plan van aanpak energiearmoede Datum: 5 december 2022
1
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave
2
1.
Inleiding
3
2.
Wat is het budget?
4
3.
Doelgroep
5
4.
Stakeholders
6
5.
Aanpak
7
Witgoedregeling
8
Toepassen kleine maatregelen
10
Energiecoaches
11
Groene Zone isoleren
12
Overleg woningcorporaties
13
6.
Evaluatie en monitoring
14
7.
Bijlagen
15
Plan van aanpak energiearmoede
2
1. Inleiding De energielasten nemen sinds oktober 2021 flink toe. Redenen hiervoor zijn onder andere dat de vraag naar gas en steenkool groter is dan het aanbod. Het gastekort komt onder andere door het verminderen van de gaswinning in Groningen, maar ook door het beperkte aanbod van gas uit het buitenland. Daarnaast wordt elektriciteit nog grotendeels met gas opgewekt, dus ook voor elektriciteit stijgen de prijzen sterk. Tot slot zet de oorlog in Oekraïne de energiemarkt nog meer op zijn kop, waardoor de energieprijzen verder stijgen. De stijgende energielasten leiden er toe dat steeds meer huishoudens moeite hebben om hun energierekening te betalen. TNO rekende in 2021 uit dat ongeveer 550 duizend huishoudens te maken hebben met energiearmoede: ze wonen vaak in een huis dat niet goed is geïsoleerd, waardoor ze hoge energiekosten hebben en met hun lage inkomen kunnen ze dat niet betalen. Volgens het onderzoek van TNO waren er in Nuenen in 2021 424 huishoudens die te kampen hadden van energiearmoede. In Nuenen hebben op het moment van schrijven 641 huishoudens de energietoeslag ontvangen. Sinds dit onderzoek is de omvang van deze groep volgens het CBS door de huidige ontwikkelingen groter geworden en ook de ernst van de problematiek is met stijgende energieprijzen verder opgelopen. De problematiek wordt daarmee groter en urgenter.
Om de gemeenten te ondersteunen in de aanpak van energiearmoede heeft het Rijk in meerdere tranches middelen uitgekeerd via een specifieke uitkering (SPUK). Zoals verderop in dit plan wordt toegelicht kunnen deze middelen worden ingezet voor een breed scala aan maatregelen, zolang ze er maar op zijn gericht de energierekening te verlagen of het energiegebruik in de woning te verminderen. Verder heeft de Rijksoverheid besloten dat in november en december 2022 alle Nederlandse huishoudens een korting van € 190,- krijgen op de energierekening. Per 1 januari 2023 is er een prijsplafond voor gas (€ 1,45 voor al het gebruik onder de 1.200 m3) en voor elektra (40 cent voor de eerste 2.900 kilowattuur). Ook deze maatregel helpt inwoners die energiearmoede ervaren enigszins bij het beperken van hun energierekening. Dit plan van aanpak is er op gericht om binnen een zo kort mogelijk tijdsbestek invulling te geven aan de uitkering die het Rijk voor energiearmoede aan de gemeente heeft gedaan om de gevolgen van de hoge energieprijzen voor inwoners in de laagste inkomenscategorie in te perken. Het gaat hier om een plan van aanpak, geen structureel beleid. Het opstellen van beleid kent een lange doorlooptijd, waardoor actie op korte termijn wordt beperkt.
Het opstellen van beleid voor het tegengaan van energiearmoede kan later wel onderdeel worden van het gemeentelijk beleid voor energiebesparing.
Plan van aanpak energiearmoede
3
2. Wat is het budget? Het Rijk heeft in twee tranches middelen uitgekeerd voor de aanpak van energiearmoede (in januari en juli 2022). In beide tranches werd het zelfde bedrag uitgekeerd voor energiearmoede: € 110.738,-. Deze middelen zijn bedoeld om de energierekening te verlagen of het energiegebruik in de woning te verminderen. Het rijk noemt als mogelijkheden: het inzetten van energiecoaches, energiedisplays, inregelen van CV-systemen, de inzet van kleine energiebesparende maatregelen (zoals tochtstrips, radiatorfolie etc.) tot een bijdrage aan grotere isolatiemaatregelen zoals vloer- en of spouwmuurisolatie in huur- en koopwoningen. Ook andere type maatregelen die bijdragen aan het reduceren van de energierekening zijn mogelijk. Hierbij kan gedacht worden aan een witgoedregeling en andere vervangingsregelingen voor oude elektrische apparaten; mits dit aan de doelgroep (huishoudens die te maken hebben met energiearmoede) ten goede komt. Het is niet toegestaan de middelen als financiële compensatie uit te keren. Gelet op de urgentie van de problematiek rond de gestegen energieprijzen is het streven om huishoudens deze of anders de volgende winter ondersteuning te bieden. De besteding van deze middelen voor de gemeente moet daarom van het rijk voor 31 december 2024 zijn afgerond.
Vanwege de samenhang in de aanpak heeft het Rijk met de tweede tranche voor energiearmoede ook middelen uitgekeerd voor de lokale isolatieaanpak. Voor de gemeente Nuenen komt dit neer op € 62.975,-. Deze middelen zijn ook bedoeld om inwoners te helpen structureel energie te besparen. Vanwege de groeiende doelgroep die te maken heeft met energiearmoede worden ook deze middelen toegevoegd aan de aanpak energiearmoede. Hieronder staat een totaaloverzicht van de beschikbare middelen (SPUK gelden). € 110.738,-
Eerste tranche middelen energiearmoede Tweede tranche middelen energiearmoede Middelen Nationaal Isolatieprogramma Totaal
Plan van aanpak energiearmoede
€ 110.738,€ 62.975,€ 284.451,-
4
3. Doelgroep Volgens TNO waren er in Nuenen in het jaar 2021 424 huishoudens die in energiearmoede leven. Hun energiekosten waren gemiddeld 16 procent van het inkomen. We weten niet hoeveel huishoudens in Nuenen er op dit moment precies kampen met energiearmoede. Er zijn namelijk nog geen nieuwe cijfers van het TNO. Door de ontwikkelingen van de afgelopen tijd en het aantal huishoudens in Nuenen dat de energietoeslag hebben ontvangen is het duidelijk dat op het moment van schrijven het aantal huishoudens met energiearmoede is toegenomen. Het beschikbare onderzoek van TNO is goed bruikbaar om inzicht te krijgen in wie de doelgroep is. Hieronder zijn de bevindingen van TNO over de doelgroep weergegeven: • Het gemiddelde gasverbruik is 1.474 m3 en het gemiddelde elektriciteitsverbruik is 2.897 kWh. • Het grootste gedeelte (42%) van de huishoudens is een eenpersoonshuishouden. De overige huishoudens die te kampen hebben met energiearmoede zijn paren zonder kinderen (21%) of eenouder gezinnen (20%). • Het grootste gedeelte van de woningen zijn tussenwoningen (44%) en 40% zijn hoek- of 2-onder-1-kapwoningen. • Van de woningen zijn 65% in eigendom van woningcorporaties. • 38% van de woningen is van het bouwjaar 1950-1975 en 37% is van het bouwjaar 1975-1990.
• Tot slot zijn de inkomens van de desbetreffende huishoudens als volgt: 21% heeft inkomen uit werk of onderneming, 38% heeft inkomen uit bijstand of overige sociale voorzieningen en 40% heeft een inkomen uit pensioen. TNO heeft geen adressen van huishoudens die tot de doelgroep horen beschikbaar. Om een beeld te krijgen bij welke huishoudens in Nuenen tot de doelgroep behoren, kijken we naar de huishoudens die een energietoeslag hebben ontvangen. Het gaat hierbij om huishoudens die direct in aanmerking kwamen, maar ook om huishoudens die later hebben aangegeven aanspraak te willen maken op de energietoeslag en welke die toegekend hebben gekregen. Dit zijn 641 huishoudens (peildatum: 22 november 2022). Aanvullend hierop willen we samen met de verschillende stakeholders (zie hoofdstuk 4) bekijken waar zij zien dat de nood het hoogste is. We weten nog niet hoeveel extra huishoudens uit die exercitie naar voren zullen komen.
Plan van aanpak energiearmoede
5
4. Stakeholders Om een beeld te krijgen bij wie in de uitvoering van dit plan van aanpak belangrijke stakeholders zijn, is er aan de hand van de ringen van invloed (methode) een stakeholderanalyse gemaakt. De belangrijkste stakeholders die uit de analyse naar voren kwamen zijn: - De doelgroep (huishoudens met energiearmoede) - De woningcorporaties - De LEV groep - De energiecoaches van het Energiehuis Slim Wonen - De ambtelijke collega’s beleidsvelden wonen en sociale zaken/CMD Daarnaast zijn er ook nog andere belangrijke partners die ons kunnen helpen in de uitvoering zoals: de Voedselbank, de kerken, het huurdersplatform, de seniorenverenigingen, werkgroepen/bewonersverenigingen, Fietsmaatje, Vluchtelingenwerk, Stichting Leergeld etc. Met deze stakeholders zijn gesprekken gevoerd over hoe de SPUK gelden het beste besteed kunnen worden. Tot slot is ook met hen bekeken wat hun rol bij de uitvoering van het plan van aanpak Energiearmoede is. Zij zullen ook een rol vervullen bij het verder op huishoudensniveau inzichtelijk maken van de doelgroep.
Plan van aanpak energiearmoede
6
5. Aanpak Voor de aanpak zetten we in op verschillende sporen: • 1e spoor: communicatie. Hoe brengen we energiebesparing onder de aandacht bij de doelgroep? Dit doen we in elk geval via onze vaste communicatiekanalen: de lokale kranten en via social media. Maar nog belangrijker, we zoeken ook contact via de verschillende stakeholders die in direct contact staan met de doelgroep. De stakeholders weten vaak wie de huishoudens zijn, die de ondersteuning het hardst nodig hebben. • 2e spoor: kleine maatregelen. Kleine energiebesparende maatregelen zijn toepasbaar in huurwoningen én in particuliere woningen. Onder kleine energiebesparende maatregelen verstaan we onder andere: radiatorfolie, LEDlampen, de CV ketel op 60 graden, tochtstrips, het aanpassen van gedrag etc. • 3e spoor: grote maatregelen. Onder grote energiebesparende maatregelen verstaan we onder andere: spouwmuurisolatie, dakisolatie, vloerisolatie, zonnepanelen, isolerend glas etc. Bij particuliere woningen moeten de woningeigenaren zelf deze maatregelen treffen. Voor de corporatiewoningen staat de woningcorporatie aan de lat. In onderstaande tabel worden de activiteiten die bij de sporen horen opgesomd en wordt een bijbehorende kostenindicatie gegeven. Onder de tabel worden de activiteiten nader toegelicht. Spoor Activiteit 1.
Communicatie Verspreiden flyer Energiehuis Slim Wonen met energiebesparingstips en contact informatie Informatiedeling op bijeenkomsten met uitnodiging tot advies van energiecoaches Communicatie witgoedregeling (printen, bezorging etc.) 2. Kleine Witgoedregeling maatregelen
3. Grote maatregelen
Toepassen kleine energiebesparende maatregelen Advies energiecoach Besluitvorming over meedoen met de Groene Zone isoleren vanuit de MRE regio.
Plan van aanpak energiearmoede
7
Kosten -
€ 9.476,€ 187.584,- incl. BTW (waarvan € 12.584,incl. BTW wordt gereserveerd voor het uitvoeren van de regeling) € 24.000,Reserveren van € 62.975,-
Overleg met woningcorporaties voor het stimuleren van isolerende maatregelen bij hoogste (D, E, F, G) energielabels en/of het plaatsen van zonnepanelen
-
Witgoedregeling In 2021 hebben alle huurders in Nuenen een energiebox met kleine energiebesparende maatregelen gehad. Alle particuliere woningeigenaren hebben in 2020 een voucher gehad van € 70,- om kleine energiebesparende maatregelen mee aan te schaffen. Om de doelgroep te kunnen helpen wordt ingezet op iets nieuws: een witgoedregeling. Besparen op de energierekening kan door het vervangen van verouderde witgoedapparaten. Dit levert al snel tientallen euro's besparing op. Een goede reden om bijvoorbeeld een verouderde wasmachine, koelkast of vaatwasser te vervangen door een energiezuinig en modern exemplaar. Hoewel reparatie van kapotte elektrische apparaten vaak duurzamer is, geldt dit niet voor oudere witgoedapparaten. Daarnaast blijkt uit het onderzoek van TNO dat mensen die energiearmoede ervaren, veelal geen financiële ruimte hebben om oude witgoed apparatuur te vervangen voor een energiezuinig model. Een witgoedregeling heeft ook als voordeel dat er geen onderscheid is tussen eigendomssituatie (huur/koop). Hierdoor kunnen we een maatregel aanbieden die de hele doelgroep bereikt.
Figuur 1: Bron Rijksoverheid. De verwachting is dat de besparing op het moment van schrijven hoger is, want de elektriciteitsprijzen zijn inmiddels minimaal verdubbeld.
Plan van aanpak energiearmoede
8
Het opzetten van de witgoedregeling gebeurt via een subsidieregeling. Voor het uitvoeren van de witgoedregeling wordt een uitvoerder geselecteerd voor het verschaffen de ‘cadeaubon’, het verwerken van het inwisselen van de bonnen, de klantenservice en de monitoring. De communicatie wordt door de gemeente verzorgd. Bij het selecteren van een uitvoerder wordt er op gelet dat de uitvoeringskosten laag blijven, zodat er zoveel mogelijk van de SPUK gelden bij de doelgroep terecht komt. Vanwege de ervaring met cadeaubonregelingen en de goede ervaring van andere gemeenten is gekozen voor een samenwerking met het Regionaal Energieloket (REL). Zij hebben bij de Regeling Reductie Energiegebruik Wonen (RREW) al gewerkt met een cadeaubonregeling en hebben de ervaringen gebruikt om het systeem te optimaliseren. Het REL biedt een opzet aan waarmee de gemeente vrijwel volledig wordt ontzorgd. De kosten hiervoor bedragen € 12.584,- inclusief BTW. Om er voor te zorgen dat de doelgroep echt over de streep wordt getrokken om het oude witgoed te vervangen, wordt de hoogte van de cadeaubon € 500,-. Dit betekent dat niet de gehele doelgroep wordt geholpen, want het budget is ontoereikend om dit voor alle huishoudens te doen. Er kunnen circa 350 cadeaubonnen worden verzilverd.
De ervaring bij het vouchersysteem in 2020 voor particuliere woningeigenaren leert ons dat niet iedereen gebruik zal maken van de regeling, of het volledige bedrag zal gebruiken. Mocht de regeling een groot succes worden, dan kan worden onderzocht of er extra middelen beschikbaar worden gesteld. Het is aannemelijk dat een deel van de doelgroep niet in staat is de stappen te ondernemen die in de brief staan vermeld, bijvoorbeeld vanwege een taalbarrière/mindere beheersing van de taal of digitaal niet vaardig zijn. Daarom wordt na de tussenevaluatie gekeken, of het nodig is om stakeholders in te zetten die inwoners kunnen helpen bij het aanvragen en verzilveren van de cadeaubon. Voor inwoners die digitaal niet vaardig zijn, is de telefonische ondersteuning aanwezig vanuit REL. Aanvullend maken we ook afspraken, met bijvoorbeeld de LEV-groep, om inwoners te ondersteunen die moeite hebben met de aanvraag. Planning Wat? Collegebesluit over plan van aanpak en subsidieregeling Raad informeren Subsidieregeling bekend maken Opdrachtverlening REL/Groupcard Voorbereiding regeling
Informeren stakeholders (woningcorporaties,
Plan van aanpak energiearmoede
Wie? Team duurzaamheid
Wanneer? December 2022
College Juridische zaken
December 2022 December 2022
Team duurzaamheid
December 2022
Team duurzaamheid, communicatie, sociaal domein Extern: REL/Groupcard Team duurzaamheid
December 2022/januari 2023
9
Eind december 2022/begin januari 2023
energiecoaches, LEVgroep etc.) Starten communicatie Start uitvoering regeling Evalueren Deadline indienen subsidieaanvragen Einde regeling
Team duurzaamheid en communicatie Team duurzaamheid Team duurzaamheid en REL
Eind januari 2023 Februari 2023 Mei 2023 31 december 2023
Team duurzaamheid
31 februari 2024
Toepassen kleine maatregelen Om de doelgroep zoveel mogelijk te ontzorgen bij het toepassen van kleine energiebesparende maatregelen worden de kleine maatregelen gratis ter beschikking gesteld door de gemeente. Het doel is dat deze maatregelen ter plekke bij de doelgroep worden toepast door een vrijwilliger. Omdat de energiecoaches in Nuenen (zie toelichting hieronder) al drukbezet zijn met het uitvoeren van hun activiteiten wordt ingezet op het werven van vrijwilligers via verschillende organisaties. Deze vrijwilligers kunnen via het Energiehuis Slim Wonen worden opgeleid tot bespaarcoach, of ze krijgen een korte training door de plaatselijke energiecoaches. Het werven van voldoende vrijwilligers willen we op verschillende wijzen doen. We doen dit via de organisaties die bij mensen thuis achter de deur komen of een bestaand netwerk hebben, zoals: de Voedselbank, de kerken, de ouderenbonden, Fietsmaatje, de Dorpswerkplaats, werkgroep Leefbaar Gerwen etc. Daarnaast wordt er via de woningcorporatie Helpt Elkander een oproep gedaan voor huurders die andere huurders op weg willen helpen met kleine energiebesparende maatregelen. Als hier onvoldoende vrijwilligers uit naar voren komen, dan wordt er een advertentie via de LEV groep geplaatst. Door te werken met vrijwilligers zorgen we er voor dat zo veel mogelijk van de beschikbare rijksmiddelen bij de doelgroep terecht komt.
Daarnaast zorgt het concept ‘Nuenenaren helpen elkaar’ voor meer sociale cohesie. Mocht in de toekomst blijken dat er onvoldoende vrijwilligers zijn, dan wordt onderzocht of er een betaalde organisatie moet worden ingeschakeld. De vrijwilligers worden gecoördineerd door de promotor Duurzaamheid. Vooruitlopend op de vaststelling van dit plan van aanpak zijn bij wijze van proef al een aantal kleine energiebesparende maatregelen aangeschaft met het restant van de middelen uit de RREW. Deze zijn toegepast bij een aantal adressen die door de stakeholders bij de gemeente zijn aangemeld. De eerste reacties van de inwoners waarbij de kleine energiebesparende maatregelen zijn geïnstalleerd zijn positief. Planning Wat? Aanschaffen kleine energiebesparende maatregelen
Plan van aanpak energiearmoede
Wie? Team duurzaamheid
10
Wanneer? Doorlopend, wanneer de voorraad kleine energiebesparende
Communicatie met vraag aan doelgroep om aan te melden om in aanmerking te komen Werven vrijwilligers voor toepassen kleine energiebesparende maatregelen Afstemmen met stakeholders over aanvullende adressen doelgroep
Team duurzaamheid, communicatie Team duurzaamheid, LEV-groep Team duurzaamheid, LEV-groep, woningcorporaties en andere organisaties zoals onder het hoofdstuk 4 beschreven
maatregelen afneemt Start januari 2023 met verschillende herhalingsmomenten Start september 2022, vindt doorlopend plaats Januari 2023, daarna doorlopend als er nieuwe adressen bij komen
Energiecoaches In Nuenen zijn er momenteel 12 vrijwillige energiecoaches die zijn aangesloten bij het Energiehuis Slim Wonen (EHSW) Het EHSW is ons regionale energieloket (samen met nog zeven andere gemeenten rondom Helmond). De energiecoaches zijn door het Energiehuis Slim wonen opgeleid om te adviseren over kleine en grote energiebesparende maatregelen (isoleren, zonnepanelen etc.). De energiecoaches spelen een belangrijke rol in de aanpak van energiearmoede. Zij kunnen de doelgroep (met een focus op de particuliere woningeigenaren) onafhankelijk advies geven. Dit advies vindt plaats op verschillende manieren: • Warmtebeeldcamera. In de wintermaanden kunnen de energiecoaches met een warmtebeeldcamera bij de particuliere woningeigenaren foto’s maken om te kijken waar de warmte weglekt. Deze warmtelekken kunnen met kleine of grote maatregelen worden opgelost. • Blowerdoortest. Met deze test wordt in een aantal uur duidelijk waar de kieren in het huis zich bevinden. Deze test kan voor een woning in een straat/wijk met vergelijkbare woningen worden uitgevoerd, zodat de resultaten ook interessant zijn voor de buren. • Lokaal inloopspreekuur. Elke zaterdag is er een inloopspreekuur waar huurders en particuliere woningeigenaren advies kunnen vragen aan de energieen/of bespaarcoaches. • Huisbezoek.
Huurders of particuliere woningeigenaren kunnen een bespaar- of energiecoach vragen om bij hen thuis langs te komen voor advies. Vooralsnog wordt daar een kleine bijdrage van € 10,- voor gevraagd. Mocht de bijdrage een drempel vormen voor de doelgroep, dan kan de gemeente deze bijdrage vergoeden vanuit de algemene duurzaamheidsmiddelen. • Bijeenkomsten. De energiecoaches ondersteunen gemeente en inwoners op verschillende bijeenkomsten, zoals bij de wijkuitvoeringsplannen, informatieavonden van woningcorporaties, avonden van wijkverenigingen en tijdens de week van de duurzaamheid.
Plan van aanpak energiearmoede
11
Planning De activiteiten van de energiecoaches vinden doorlopend plaats. Het team duurzaamheid heeft geregeld contact met de teamleider van de energiecoaches, de energiecoaches en het EHSW om activiteiten op elkaar af te stemmen en samen met elkaar op te trekken. Groene Zone isoleren De Groene Zone is oorspronkelijk een initiatief van 12 gemeentes in de regio Zuidoost Brabant en heeft als doel om zoveel mogelijk woningen te voorzien van zonnepanelen. Het project biedt een simpele en laagdrempelige manier om zonnepanelen op eigen dak te realiseren. Vanuit de MRE is een coalitie gestart om de mogelijkheden te onderzoeken om een vergelijkbaar project te starten voor isolerende maatregelen, gezamenlijk met een energieadvies: de Groene Zone Isoleren (DGZ-I). Het advies en de uitvoering worden aan elkaar gekoppeld. De inwoner krijgt direct handelingsperspectief én wordt volledig ontzorgd. Men kan kiezen of ze de maatregelen zelf financieren of via het Nationale Warmtefonds. Bij deze constructie met het Nationale Warmtefonds is er aandacht voor lage inkomens (b.v. een bijna 0% lening of een energiebesparingshypotheek). DGZ-I is dus interessant voor zowel de doelgroep, als particuliere woningeigenaren die buiten de doelgroep vallen. Voor deelname aan ‘de Groene Zone Isoleren’ wordt besluitvorming gevraagd aan de gemeenteraad.
Naar verwachting vindt de besluitvorming op 15 december 2022 plaats. Aan het project zijn kosten verbonden. Voor het eerste deel van de kosten wordt uit de middelen van het Nationaal Isolatieprogramma € 62.795,- gereserveerd voor de jaren 2023 en 2024. De kosten voor 2025 t/m 2027 reserveren we op de reserve Duurzaamheid. In praktijk verwachten we die reservering niet nodig te hebben omdat we gebruik kunnen maken van de nieuwe middelen vanuit het Nationaal Isolatieprogramma, die al aangekondigd zijn vanuit de Rijksoverheid. Planning Wat? Besluitvorming gemeenteraad Aanbesteding Voorbereiding communicatie
Inregelen serviceprovider Start communicatie
Wie? Voorbereiding besluitvorming: team duurzaamheid Team DGZ-I Regionaal: team DGZ-I Lokaal: team duurzaamheid en communicatie Team DGZ-I
Uitvoering De Groene Zone Isoleren
Team DGZ-I en lokale communicatie Team DGZ-I, team duurzaamheid
Plan van aanpak energiearmoede
12
Wanneer? 15 december 2022 Januari 2023 – juni 2023 Maart 2023 – juli 2023
Juni 2023 – september 2023 September 2023 Oktober 2023
Overleg woningcorporaties Volgens het onderzoek van TNO woont het merendeel (65%) van doelgroep in corporatiewoningen. We zetten al in op het helpen van de doelgroep met kleine energiebesparende maatregelen (zoals hierboven toegelicht), maar voor de grotere energiebesparende maatregelen staan de woningcorporaties zelf aan de lat. Het gesprek wordt aangegaan om te onderzoeken met de woningcorporaties waar de doelgroep zich bevindt en wat kan worden gedaan om hen helpen. Een voorbeeld hiervan is dat huurders vooruitlopend op de plannen van de woningcorporatie zonnepanelen op hun daken kunnen leggen (bijvoorbeeld via constructies zoals Stichting Wocozon aanbiedt). Er zal in de prestatieafspraken voor 2023 met woningcorporaties afgesproken worden dat woningcorporaties hier begin volgend jaar beleid voor hebben. In de prestatieafspraken voor 2023 is het verder de bedoeling om af te spreken dat de woningcorporaties en gemeente elkaar gestructureerd op de hoogte houden van initiatieven en projecten en bekijken waar zij elkaar kunnen versterken. Tot slot proberen gemeente en woningcorporaties de huurders te helpen door het verstrekken van objectieve informatie en handreikingen te doen waarmee de huurders energie kunnen besparen. Dit kan middels bijeenkomsten of nieuwsbrieven. Planning Wat? Gezamenlijk organiseren informatieavonden energie besparen voor huurders
Wie? Team duurzaamheid en de woningcorporaties
Overleg versnelling isolerende Team maatregelen en zonnepanelen duurzaamheid, beleidsmedewerker wonen en de woningcorporaties
Plan van aanpak energiearmoede
13
Wanneer? Helpt Elkander: reeds plaatsgevonden in september/oktober 2022. Wooninc.: planning Q1 2023 Doorlopend
6. Evaluatie en monitoring De middelen voor energiearmoede en de middelen vanuit het Nationaal Isolatieprogramma (de SPUK gelden) moeten SISA worden verantwoord. Hiervoor moet o.a. worden gemonitord bij hoeveel huur- en koopwoningen er maatregelen worden getroffen. Daarnaast wordt een onderscheid gemaakt tussen kleine en grote energiebesparende maatregelen. Deze monitoring wordt bijgehouden door de promotor Duurzaamheid en de beleidsmedewerker Duurzaamheid. Wat betreft de witgoedregeling, biedt het REL een realtime dashboard aan waarop data kan worden bijgehouden. Op dit dashboard is terug te zien hoeveel huishoudens de cadeaubon inwisselen en wat het totaalbedrag is dat is verzilverd. Door het realtime bijhouden van data kan snel worden bijgestuurd als blijkt dat het aantal cadeaubonnen dat wordt ingewisseld achterblijft. Het doel is om in de zomer 2023 te evalueren hoe de aanpak in de winter- en lentemaanden van 2022/2023 is verlopen. Tot slot worden in de MRE kennis en ervaringen uitgewisseld over de lokale aanpakken voor energiearmoede. Op basis van nieuwe kennis kan worden bijgestuurd.
Plan van aanpak energiearmoede
14
7. Bijlagen 1. Projectplan de Groene Zone Isoleren 2. Subsidieregeling ‘Aanpak Energiearmoede – witgoedregeling 2022’
Plan van aanpak energiearmoede
15