2021-56 RV Bijlage 7 Luchtkwaliteit berekening (R006-1278890NVG-V02-evm-NL)

Luchtkwaliteitsonderzoek Bundelroutes Nuenen 10 september 2021

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Verantwoording Titel

Luchtkwaliteitsonderzoek Bundelroutes Nuenen

Opdrachtgever

Gemeente Nuenen

Projectleider

Alexander Pieters

Auteur(s)

Nadine van Geersdaele

Tweede lezer

Luc Verhees

Uitvoering meet- en inspectiewerk

-

Projectnummer

1278890

Aantal pagina’s

13

Datum

10 september 2021

Handtekening

Ontbreekt in verband met digitale verwerking. Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.

Colofon TAUW bv Australiëlaan 5 Postbus 3015 3502 GA Utrecht T +31 30 28 24 82 4 E info.utrecht@tauw.com

2/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Inhoud 1

Inleiding ..................................................................................................................................... 4

2

Wettelijk kader ........................................................................................................................... 5

3

Modellering ................................................................................................................................ 6 Rekenmodel ....................................................................................................................... 6 Brongegevens en rekeninstellingen ................................................................................... 7 Receptorpunten .................................................................................................................. 7

4

Resultaten ............................................................................................................................... 11

5

Conclusie ................................................................................................................................. 13

3/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

1 Inleiding Gemeente Nuenen heeft ingenieursbureau TAUW gevraagd het luchtkwaliteitsonderzoek uit te voeren voor het project bundelroutes Nuenen. In Nuenen is vooral sprake van groeiende verkeershinder en verminderde leefbaarheid in de kom (Smits van Oyenlaan) en in de directe omgeving van de A270. Het hoofddoel van het project is om de Bundelroutes A270/ Smits van Oyenlaan/ Lieshoutseweg goed door te laten stromen, zodat de route zoveel mogelijk verkeer elders wegneemt. De volgende werkzaamheden zijn uitgevoerd voor het luchtkwaliteitsonderzoek: • Het omzetten van de verkeersmodellen en rekenmodellen voor geluid naar modellen voor luchtkwaliteit • •

Het uitvoeren van verspreidingsberekeningen met Geomilieu voor de stoffen NO2 en fijn stof (in de fracties PM10 en PM2,5) Het beoordelen van de resultaten aan de hand van de Wet luchtkwaliteit

In Figuur 1.1 wordt de regionale structuur weergegeven, waarbinnen de studie plaatsvindt. De Bundelroutes zijn hier in blauw weergegeven, de robuuste randen in rood, inprikkers in licht groen. Deze studie richt zich op de gestippelde rechthoek waar de gemeente Nuenen grotendeels binnen valt.

Figuur 1.1 Locatie van bundelroutes Nuenen

4/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Voor de volgende situaties zijn luchtkwaliteitsberekeningen uitgevoerd: • • •

De huidige situatie (2021) De autonome situatie in 2030, zonder realisatie van het project bundelroutes Met beoogde situatie in 2030 na realisatie van het project bundelroutes: − − −

Variant 1: Voorkeursscenario (VKS) 1 Variant 2: VKS met 80 km/uur op de A270 Variant 5: VKS met beperkte aansluiting Geldropsedijk - A270

Figuur 1.2 toont de het traject van de A270 (3,4 km lang) waar 100 km/uur gereden mag worden en waar de maximum snelheid in Variant 2 naar 80 km/uur gaat, net als op de N270.

Figuur 1.2 Traject van de A270 in rood

Leeswijzer Hoofdstuk 2 omschrijft het wettelijk kader. In hoofdstuk 3 beschrijven we de wijze van modellering en gehanteerde uitgangspunten. Hoofdstuk 4 bevat de resultaten en hoofdstuk 5 geeft de conclusie van het luchtkwaliteitsonderzoek.

2 Wettelijk kader Als aannemelijk wordt gemaakt dat een project niet leidt tot overschrijding van de grenswaarden voldoet het project aan de wet- en regelgeving voor luchtkwaliteit. Bijlage 2 van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen) geeft de grenswaarden voor de concentraties in de buitenlucht. De relevante stoffen/componenten die in dit onderzoek worden beschouwd zijn PM10, PM2,5 en stikstofdioxide (NO2). PM10 en PM2,5 is de benaming voor fijnstofdeeltjes in de lucht (PM: Particulate Matter) die kleiner zijn dan respectievelijk 10 en 2,5 micrometer.

R004 1278890GRV V01 Leefbaarheid en bereikbaarheid Bundelroutes Nuenen

1

5/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Voor deze stoffen gelden de grenswaarden die worden gegeven in tabel 2.1. Daarnaast zijn er strengere advieswaarden van de World Health Organisation (WHO). Tabel 2.1 Overzicht van grens- en advieswaarden van de in deze studie beschouwde stoffen Stof

Type norm

NO2 PM10

Grenswaarde in Nederland en EU

WHO advieswaarde

Jaargemiddelde concentratie

40 µg/m

3

-

Jaargemiddelde concentratie

40 µg/m3

20 µg/m3

50 µg/m3 mag max. 35x/jaar

-

Etmaalgemiddelde concentratie

worden overschreden PM2.5

Jaargemiddelde concentratie

25 µg/m3

10 µg/m3

De concentratieniveaus zijn conform de Rbl (Regeling beoordeling luchtkwaliteit) bepaald op 10 meter afstand van de wegrand van de in het model opgenomen wegen, met een onderlinge afstand tussen de receptorpunten van 100 meter.

3 Modellering In dit hoofdstuk worden het gehanteerde rekenmodel, de brongegevens, rekeninstellingen en de receptorpunten besproken.

Rekenmodel De concentratieberekeningen zijn uitgevoerd met de STACKS+ module voor luchtkwaliteitsberekeningen van het softwarepakket Geomilieu, versie 2021.1. Geomilieu (en daarmee de STACKS+ module) is door het ministerie van I&W goedgekeurde rekensoftware voor berekeningen voor zowel als wegverkeer en punt- en oppervlaktebronnen 2. Geomilieu berekent de concentratiebijdrage ten gevolge van wegverkeer conform standaardrekenmethode 3. De STACKS+ module in Geomilieu is een fysisch / chemisch rekenmodel dat de verspreiding van rookgassen en uitlaatgassen (emissies) berekent op basis van onder andere de meteorologie. Het model berekent de immissies (de concentratieniveaus) in de omgeving op leefniveau; 1,5 meter boven maaiveld. In Geomilieu zijn steeds de meest recente emissiefactoren voor het wegverkeer en de meeste recente achtergrondconcentraties (ook wel Grootschalige Concentratiekaarten Nederland; GCN) opgenomen. De achtergrondconcentraties worden gegeven als jaargemiddelde concentraties (in μg/m3) en gemiddeld over een kilometerblok 3.

2

Zie https://www.rijksoverheid.nl/documenten/regelingen/2011/07/04/overzicht-goedgekeurde-rekenmethoden

3

Zie https://geodata.rivm.nl/gcn/

6/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

In Geomilieu zijn de emissiefactoren (NO2, PM10, PM2,5 en EC) voor wegverkeer opgenomen voor zichtjaren tot en met 2030. De emissiefactoren zijn afhankelijk van de het type weg (snelwegen of niet-snelwegen), de rijsnelheid, het type voertuig (personenauto’s, middelzwaar vrachtverkeer en zwaar vrachtverkeer) en van het stagnatiepercentage.

Brongegevens en rekeninstellingen De verkeersmodellen zijn aangeleverd door Goudappel. Deze zijn geleverd in de vorm van een Geomilieu project met daarin de verschillende geluidsmodellen (huidige situatie, 2030 autonoom en varianten 1 tot en met 5). Dit zijn geluidsmodellen met rekenmethode RMG-2012 voor wegverkeerslawaai. Deze modellen zijn omgezet naar Geomilieu-STACKS+ modellen voor luchtkwaliteit. De verkeerintensiteiten voor licht verkeer, middelzwaar en zwaar vrachtverkeer en de filepercentages zijn daarmee één op één overgenomen uit deze geluidsmodellen. De waarden voor de snelheid zijn beperkt aangepast om deze geschikt te maken voor maximumsnelheid (voor snelwegen). Een weg is als snelweg geclassificeerd als de maximumsnelheid boven de 80 km/uur ligt en als weg van het type ‘normaal’ als de snelheid 80 km/uur of minder bedraagt. Geomilieu rekent voor snelwegen met SRM2 emissiefactoren voor snelwegen en met SRM1 emissiefactoren voor niet snelwegen (type ‘normaal’ in Geomilieu). De wegen welke in de modellering voor luchtkwaliteit zijn meegenomen (het modelgebied) worden getoond in Figuur 3.1 voor de huidige situatie en in Figuur 3.2 voor zichtjaar 2030.

Receptorpunten De concentratieniveaus zijn conform de Rbl (Regeling beoordeling luchtkwaliteit) berekent op 10 meter afstand van de wegrand van de in het model opgenomen wegen (zie Figuur 3.1 en Figuur 3.2), met een onderlinge afstand tussen de receptorpunten van 100 meter. Vanwege het blootstellingscriterium 4 kan gesteld worden dat op lang niet alle receptorpunten (bijvoorbeeld langs de snelwegen) aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit getoetst hoeft te worden. Er is echter voor gekozen dit onderscheid niet te maken, waardoor te uitgevoerde verspreidingsberekeningen als worst-case kunnen worden gezien; langs alle wegen in het model zijn receptorpunten op 10 meter afstand van de wegen geplaatst.

De grenswaarden worden getoetst op locaties waar de hoogste concentraties kunnen voorkomen waaraan de bevolking (on)rechtstreeks kan worden blootgesteld gedurende een periode die in vergelijking met de middelingstijd van de betreffende grenswaarde significant is (art. 22, eerste lid, sub a Rbl 2007). Dit wordt aangeduid met het ‘blootstellingscriterium’

4

7/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Figuur 3.1 Beschouwde wegen voor de huidige situatie

8/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Figuur 3.2 Beschouwde wegen voor zichtjaar 2030

In Figuur 3.3 worden de algemene rekenparameters getoond zoals gebruikt in de modellering voor de berekeningen voor zichtjaar 2030. Figuur 3.4 geeft de algemene rekenparameters voor de huidige situatie.

9/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Figuur 3.3 Rekenparameters voor VAR 1, VAR 2, VAR 5 en autonome situatie 2030

Figuur 3.4 Rekenparameters voor de berekening voor de huidige situatie

10/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

4 Resultaten In dit hoofdstuk worden de rekenresultaten gegeven voor de relevante stoffen NO2, PM10 en PM2,5. Tabel 4.1 geeft de maximale concentraties voor NO2 op de in het model ingebrachte receptorpunten voor alle 5 de doorgerekende situaties/varianten. De receptorpuntenzijn gelegen op 10 meter van de wegrand van alle in het model opgenomen wegen. In tabellen 4.2 en 4.3 worden de resultaten voor PM10 en PM2,5 gegeven. In tabellen Tabel 4.1 t/m Tabel 4.3 worden de volgende concentraties gegeven: a) b) c)

De maximale bijdrage (jaargemiddeld) van het wegverkeer in het modelgebied 5 De hoogste achtergrondconcentratie (in tabel: GCN 6) in het modelgebied (jaargemiddeld) De maximale totale concentratie (jaargemiddeld) in het modelgebied; dit is de som van de

d) e)

bijdrage van het wegverkeer en de achtergrondconcentratie De gemiddelde totale concentratie (jaargemiddeld) in het modelgebied De grenswaarde voor jaargemiddelde concentraties

De maximale concentraties voor a), b) en c) worden meestal niet berekend op dezelfde locatie (receptorpunt). De waarden de kolommen voor a) en b) tellen daarom vaak niet op tot de waarde in kolom c). Tabel 4.1 Resultaten NO2 (jaargemiddelde concentraties) Situatie

Max.

Max.

Max. totale

Gem. totale

Grens-

bijdrage

GCN-conc.

conc.

conc.

waarde

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

Huidige situatie (2021)

5,56

16,95

22,38

16,45

40

Autonoom (2030)

4,09

11,38

15,35

11,03

40

Variant 1 (2030)

4.32

11.38

15.49

10,99

40

Variant 2 (2030)

4,06

11,38

15,38

11,01

40

Variant 5 (2030)

4,21

11,38

15,45

11,01

40

Tabel 4.2 Resultaten PM10 (jaargemiddelde concentraties) Situatie

Max.

Max.

Max. totale

Gem. totale

Grens-

bijdrage

GCN-conc.

conc.

conc.

waarde

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

0,86

18,55

19,10

17,98

40

Autonoom (2030)

0,99

14,21

15,12

13,88

40

Variant 1 (2030)

0,85

14,21

14,97

13,87

40

Variant 2 (2030)

1,03

14,21

15,16

13,87

40

Variant 5 (2030)

0,93

14,21

14,94

13,88

40

Huidige situatie (2021)

5 6

Het modelgebied: alle in de modellering meegenomen wegen, zie figuren 3.1 en 3.2 GCN: Grootschalige Concentratiekaarten Nederland. Dit is synoniem aan de achtergrondconcentraties

11/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Het maximale PM10 overschrijdingsdagen bedraagt maximaal 7 in de huidige situatie en maximaal 6 in voor 2030 (voor alle beschouwde situaties) en blijft daarmee ruim onder de norm van 35 dagen per jaar. Tabel 4.3 Resultaten PM2,5 (jaargemiddelde concentraties) Situatie

Max.

Max.

Max. totale

Gem. totale

Grens-

bijdrage

GCN-conc.

conc.

conc.

waarde

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

[µg/m3]

Huidige situatie (2021)

0,31

11,37

11,58

11,06

25

Autonoom (2030)

0,26

7,77

7,96

7,46

25

Variant 1 (2030)

0,23

7,77

7,93

7,46

25

Variant 2 (2030)

0,26

7,77

7,97

7,46

25

Variant 5 (2030)

0,26

7,77

7,92

7,46

25

De concentratieniveaus in het plangebied blijven overal ruim onder de grenswaarden, voor zowel de huidige situatie als de autonome en plansituatie in 2030. Ook de WHO advieswaarden voor PM10 en PM2,5 (zie tabel 2.1) worden in 2030 nergens overschreden. In de huidige situatie is er voor PM2,5 nog wel sprake van een overschrijding - in het hele plangebied - van de WHO advieswaarde. Het concentratieniveaus in de huidige situatie ligt enkele µg/m3 boven het niveau in 2030. Dit is met name het gevolg van de afname van de achtergrondconcentraties; de prognose is dat de luchtkwaliteit richting 2030 verder verbeterd door schoner wegverkeer, industrie, veehouderij, enzovoort. De bijdrage aan de concentratie op 10 meter afstand van de in het model opgenomen wegen loopt voor de situatie in 2030 op tot maximaal 4 µg NO2/m3 langs de A270/N270 en tot maximaal 3 µg NO2/m3 in de bebouwde kom van Nuenen (langs de Smits van Oyenlaan). In de huidige situatie zijn deze bijdragen iets hoger; de emissies van wegverkeer nemen namelijk richting de toekomst af door elektrificatie en vernieuwing van het wagenpark met schonere benzine- en dieselmotoren. Het niveau van de NO2 achtergrondconcentratie ligt in 2030 in het plangebied op 10 à 11 µg/m3. Het lokale wegverkeer voegt daar dus maximaal zo’n 30 % aan toe.

Voor PM2,5 en vooral PM10 is de bijdrage van het wegverkeer veel kleiner (< 1 µg/m3) aangezien de concentratieniveaus voor fijnstof vooral bepaald worden door de grootschalige achtergrondconcentraties (gemiddeld in 2030 in het plangebied 13,5 µg/m3 voor PM10 en 7,5 µg/m3 voor PM2,5). Fijnstof ligt als ‘een deken’ over Nederland en wordt slechts voor een klein deel bepaald door lokale bronnen. Het onderlinge verschil tussen de autonome situatie in 2030 en de drie doorgerekende varianten (de plansituatie) is minimaal. De gemiddelde jaarconcentratie over alle in het model opgenomen receptpunten (zie paragraaf 3.3) blijft gelijk of neemt iets af (tot -0,04 µg/m3) in de plansituatie ten opzichte van de autonome situatie.

12/13

Kenmerk

R006-1278890NVG-V02-evm-NL

Op individuele toetspunten kunnen toe- of afnames oplopen tot maximaal 0,3 µg NO2/m3, 0,05 µg PM10/m3 en 0,02 µg PM2,5/m3, afhankelijk van de verandering in verkeersintensiteiten en/of filepercentages.

5 Conclusie De jaargemiddelde concentratieniveaus voor NO2, PM10 en PM2,5 liggen overal in het plangebied, zowel in de huidige situatie als de autonome en plansituatie in 2030, ruim onder de wettelijke grenswaarden uit de Wet luchtkwaliteit. Het onderlinge verschil tussen de autonome situatie in 2030 en de drie doorgerekende varianten in de plansituatie is minimaal en niet onderscheidend. Het aspect luchtkwaliteit is daarmee geen knelpunt voor het project Bundelroutes Nuenen.

13/13