14.2 Jaarstukken 2025 - Definitief zonder verklaring.pdf

Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................... 3 Bestemming resultaat ........................................................................................................................... 5 Samenvatting activiteiten ..................................................................................................................... 6 Jaarverslag ........................................................................................................................................... 10 Programma's ........................................................................................................................................ 11 Programma 1 - Fysieke Leefomgeving .................................................................................... 12 Programma 2 - Sociale Leefbaarheid ....................................................................................... 34 Programma 3 - Economische Ontwikkeling ............................................................................. 43 Programma 4 - Dienstverlening en Besturen ........................................................................... 54 Programma 5 - Financiën .........................................................................................................

63 Programma 6 - Sociaal Domein ............................................................................................... 66 Programmadekking vanuit algemene middelen ....................................................................... 77 Paragrafen ............................................................................................................................................ 80 Lokale heffingen ....................................................................................................................... 81 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................. 86 Indicatoren .............................................................................................................................. 101 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 103 Financiering ............................................................................................................................ 110 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 114 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) .............................................................

127 Verbonden partijen ................................................................................................................. 129 Grondbeleid ............................................................................................................................ 147 Financiële positie .................................................................................................................... 160 Jaarrekening ...................................................................................................................................... 167 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................... 168 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ............................................ 168 Balans ..................................................................................................................................... 169 Balans per 31 december 2025 ............................................................................................... 173 Toelichting op de balans per 31 december 2025 ................................................................... 175 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ............................

209 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025 ............................ 210 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................ 231 Single Information Single Audit 2025 ..................................................................................... 232 Gebeurtenissen na balansdatum ..................................................................................................... 269 Incidentele baten en lasten..................................................................................................... 270 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ...................................................... 275 Wet Normering Topinkomens ................................................................................................. 277 Taakveldenoverzicht ............................................................................................................... 278 Vaststelling......................................................................................................................................... 280 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ..................................................................

280 Bijlagen ............................................................................................................................................... 281 Investeringsoverzicht .............................................................................................................. 282 Kasstromenoverzicht .............................................................................................................. 285 Gewaarborgde geldleningen .................................................................................................. 286 Subsidieverleningen ............................................................................................................... 290 Verplichte Indicatoren ............................................................................................................. 297 Indicatoren Brede Welvaart .................................................................................................... 315

2

Aanbiedingsbrief Geachte Gemeenteraad, Voor u ligt de jaarrekening 2025. Deze jaarstukken vormen het sluitstuk van de cyclus van planning en control en geven een gedetailleerd overzicht van de financiële en beleidsmatige prestaties van het afgelopen jaar. Wij vertrouwen erop dat u deze vaststelt en ons decharge verleent van ontslag van interne aansprakelijkheid (de aansprakelijkheid van het college tegenover de gemeente) voor informatie verkregen uit de jaarstukken. Onderstaand gaan we op een aantal zaken dieper in. Het laatste jaar van deze bestuursperiode Op 18 maart 2026 waren er gemeenteraadsverkiezingen. Dat betekent dat deze jaarrekening de laatste is in deze bestuursperiode. De afgelopen jaren hebben we gewerkt aan het uitvoeren van het coalitieakkoord “Ruimte voor elkaar” met ambitie, daadkracht en vertrouwen. Daar waar mogelijk samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Een aantal ontwikkelingen viel daarbij op De Noordoostpolder is volop in beweging. Sommige ontwikkelingen waren heel zichtbaar, zoals de renovatie van de Poldertoren. Ook de renovatie van de atletiekbaan en de verdere inrichting van ons centrum kon niemand zijn ontgaan. We bleven inzetten op de lobby voor de Lelylijn en de N50. En we zijn gestart met de vernieuwing van het zwembad.

Minder zichtbaar maar wel met een grote impact waren ontwikkelingen als extra inzet op veiligheid en tegengaan van ondermijning, het vergroten van de veiligheid op de buitenwegen en de uitvoering van het mobiliteitsplan, een nieuwe visie op werklocaties en de campagne Polderdokter. Ontwikkelingen en ambities waar we mee aan de slag zijn geweest zoals • De renovatie en exploitatie van de Poldertoren, renovatie van de atletiekbaan, nieuwbouw van het zwembad, nieuwbouw van de brandweerkazernes in de dorpen, energie/duurzaamheid, netwerkcongestie en maatschappelijke weerbaarheid. • Versnellen van de woningbouw, verkeersveiligheid en bereikbaarheid, zoals een bijdrage aan de ontsluitingsweg met Urk, het veiliger maken van de aansluitingen 14 en 15 op de A6, het renoveren van de rotonde Marknesserweg-Kamperweg en een nieuw beleidsplan openbare ruimte. • Versterken armoedebeleid en kindcentrum Emmelhage. • Inzet op een goede vindbaarheid van het Sociaal Loket en bekendheid van de algemene voorzieningen van de gemeente met de komst van het Werk- en welzijnsplein aan de Deel. • Polderdokter. • Preventieve ondersteuning, hulp en zorg in het onderwijs. • Het gezondheidsplein met nieuwbouw Antonius en ZONL. • Aanzet voor een brede preventieve aanpak middelengebruik. • Beleidsplan Recreatie & Toerisme. • Inzet op energiearmoede en Energiebus. • Ideeënmarkt. • Pilot Asielzoekers naar werk.

Financieel 2025 Het boekjaar 2025 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 6.829.877 op een totale omzet exclusief de mutaties in de reserves van € 220.050.135.

3

Dit resultaat is op de volgende wijze tot stand gekomen: * € 1.000

Programma

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Realisatie begrotingsjaar

Begrotingsafwijkingen

1. Fysieke leefomgeving

-24.527

-23.711

-16.194

-7.517

2. Sociale leefbaarheid

-15.349

-16.794

-15.494

-1.300

3. Economische ontwikkeling

-3.014

-3.861

-2.990

-871

4. Dienstverlening en besturen

-3.450

-3.870

-4.266

396

5. Financiën

-1.374

-1.314

-1.147

-167

6. Krachtig Noordoostpolder

-55.024

-58.355

-57.239

-1.116

Saldo van de programma's

-102.738

-107.906

-97.331

-10.575

Lokale heffingen

15.640

16.090

16.198

-108

Saldo financieringsfunctie

1.036

2.636

2.759

-123

75

121

121

-

Algemene uitkeringen

111.188

126.300

126.688

-388

Overhead

-20.618

-20.107

-19.691

-416

-100

-

-

-

-

-673

-456

-217

Saldo Alg. dekkingsmiddelen

107.221

124.367

125.619

-1.252

Saldo voor mutaties reserves

4.483

16.461

28.288

-11.827

Toevoegingen aan reserves

-21.289

-41.915

-44.770

2.855

Onttrekkingen aan reserves

16.907

25.567

23.312

2.255

Saldo mutatie reserves

-4.382

-16.348

-21.458

5.111

102

114

6.830

-6.716

Dividend

Onvoorziene lasten Vennootschapsbelasting

Resultaat voor bestemming

Het totale resultaat wordt voor het grootste deel veroorzaakt door incidentele zaken. Voor een aantal verschillen is het op dit moment nog niet goed in te schatten welk effect deze zullen hebben op de begrotingsuitvoering in 2026 en verder. Voorbeelden van voordelige effecten zijn hogere opbrengsten uit bouwleges en lagere energielasten. Daarnaast is de uitwerking van de decembercirculaire van invloed. Een voorbeeld van een nadeel is de dotatie aan de voorziening pensioenen.

4

Bestemming resultaat Het resultaat van de jaarrekening over 2025 is volgens de voorschriften mede tot stand gekomen door toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. De bestemming van het rekeningsaldo 2025 van € 6.829.877 vindt gelijktijdig plaats met het vaststellen van de jaarrekening 2025. Wij stellen voor: Het positieve rekeningresultaat van 2025 conform de geldende gedragslijn en beleid op de volgende wijze te bestemmen: •

•

• •

•

•

Een bedrag van € 1.552.387 te storten in de bestemmingsreserve nog uit te voeren werkzaamheden. Dit bedrag betreft diverse incidentele middelen die via de Decembercirculaire van het Rijk zijn ontvangen en die in latere jaren tot uitvoering komen. Het gaat om compensatie voor uitvoeringslasten in het kader van de Wet versterking regie Volkshuisvesting (ten behoeve van het Volkshuisvestingsprogramma) (€ 180.280), aanvullende ondersteuning voor lokale energiehulp (€ 24.233), extra ondersteuning van pleegouders voor kosten van kinderopvang en buitenschoolse opvang (€ 34.570), investeringen in de geautomatiseerde gegevensuitwisseling binnen de inburgeringsketen (plateau 2), die vanaf 2026 stapsgewijs wordt ingevoerd (€ 13.304). Daarnaast zijn er in het vierde kwartaal 2025 bouwleges ontvangen van grote projecten waarvan de werkzaamheden uitgevoerd worden in 2026 (€ 1.300.000). Een bedrag van € 162.598 te storten in de bestemmingsreserve Duurzaamheidsfonds. Omdat in het laatste kwartaal van het jaar nog enkele zonparken in gebruik zijn genomen is er een verplichting tot financiële participatie aan het duurzaamheidsfonds ontstaan. Voorgesteld wordt om in lijn met de besluitvorming van de raad het meerdere boven de geraamde bijdrage aan het Duurzaamheidsfonds alsnog te doteren aan de bestemmingsreserve..

Een bedrag van € 22.073 storten in de bestemmingsreserve Degeneratie glasvezelproject. Het betreft hier gelden welke zijn ontvangen ter dekking van de herstelkosten van achteruitgang in kwaliteit van het straatwerk bij de aanleg van glasvezel. Een bedrag van € 1.337.000 storten in de reserve grondexploitatie, onderdeel woonvisie/ volkshuisvestingsplan. In 2025 is er gestart met het bouwen van 191 wonen die voldoen aan de voorwaarden van het Realisatiestimulans om in aanmerking te komen voor de beschikbaar gestelde € 7.000 per woning. De middelen uit de Realisatiestimulans zijn een beloning voor de geleverde prestatie: namelijk de start van de bouw van betaalbare woningen. Het staat gemeenten vervolgens vrij om de middelen naar eigen inzicht te besteden. Gezien de opgaven die gemeenten hebben op het gebied van woningbouw is het aannemelijk dat de middelen hier ook voor worden ingezet. In 2026 wordt het volkshuisvestingsplan ter besluitvorming aan de raad aangeboden waarin de realisatiestimulans wordt verwerkt. Een bedrag van € 675.796 storten in reserve Beleidsplan, oormerk "Oekraïne". In 2025 waren de ontvangen normvergoedingen hoger dan de gemaakte kosten. In de decemberrapportage 2025 is reeds € 1.000.000 toegevoegd aan de reserve Beleidsplan, oormerk ‘Oekraïne’.

Het resterende positieve verschil over 2025 van € 675.796 wordt, conform het raadsbesluit, eveneens aan deze reserve toegevoegd. Het restant van € 3.080.023 toe te voegen aan de reserve beleidsplan.

5

Samenvatting activiteiten Ten behoeve van een globale beeldvorming hebben wij van de programma-activiteiten de voortgang in 2025 opgenomen. In het programmaplan is bij de verschillende programma's, onder de ambities en speerpunten, met behulp van symbolen het volgende aangegeven:

Programma 1: Fysieke leefomgeving, 45 activiteiten

De volgende activiteiten zijn per jaareinde niet gehaald: • Coffeeshop: De gemeenteraad heeft op 31 maart 2025 het raadsvoorstel voor het vestigen van een niet-commerciële coffeeshop in het centrum van Emmeloord verworpen. De volgende activiteiten zijn per jaareinde nog niet volledig gehaald: • Afvalbeleidsplan: Het "Afvalbeleidsplan 2026-2030" wordt ter vaststelling voorgelegd aan de nieuwe gemeenteraad.

6

Programma 2: Sociale leefbaarheid, 14 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens planning of na bijsturing.

Programma 3: Economische ontwikkeling, 19 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens de planning.

7

Programma 4: Dienstverlening en besturen, 6 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens de planning

Programma 5: Financiën, 1 activiteiten

Alle activiteiten zijn gehaald volgens planning.

8

Programma 6: Krachtig Noordoostpolder, 16 activiteiten

De volgende activiteit is per jaareinde nog niet volledig gehaald: • Huisvesting aandachtsgroepen: Door een verschuiving van prioriteiten naar huisvesting van aandachtsgroepen (onder andere huisvesting Oekraïners en statushouders) is het beleid in 2025 niet afgerond.

9

Jaarverslag

10

Programma's

11

Programma 1 - Fysieke Leefomgeving Programma omschrijving Dit programma gaat over de zorg voor de fysieke leefomgeving. Programma doelstelling Een bruisende, veilige en duurzame leefomgeving. Portefeuillehouder Roger de Groot Toon van Steen

Hans Wijnants René van Amersfoort

Portefeuille Openbare orde en veiligheid IGW Bouwen en Wonen Ruimtelijke Ordening Vernieuwing wijken en dorpen Grondbeleid & grondexploitaties Stadshart Emmeloord Programma Omgevingswet Project Dokter Jansenpark Toezicht en handhaving Project Zorgplein Energie, duurzaamheid, milieu en afval Mobiliteit & infrastructuur Beheer en onderhoud openbare ruimte

Reguliere bedrijfsvoering Huisvestingsverordening Een huisvestingsverordening wordt veel ingezet door gemeenten om de mate van urgentie van woningzoekenden te bepalen en huurwoningen tot een bepaalde huurprijsgrens toe te wijzen. Daarnaast kunnen we de Huisvestingsverordening gebruiken voor het vaststellen van een opkoopbescherming en voor het regelen van voorrang op de woningmarkt voor bepaalde beroepsgroepen. Er moeten hierover nog diverse bestuurlijke keuzes gemaakt worden. Inzameling huishoudelijk afval Afval van bewoners wordt huis-aan-huis opgehaald. Daarnaast kunnen inwoners hun afval wegbrengen naar de milieustraat. De gemeente biedt deze voorzieningen aan. Dat is een wettelijke taak. Vanzelfsprekend werken we ook in de komende jaren door aan het verminderen van restafval en aan het verbeteren van de afvalscheiding. De aandacht ligt daarbij steeds meer op afvalscheiding, hergebruik en circulariteit. In 2024-2025 maken we een nieuw beleidsplan voor afvalbeheer. Bovendien gaat Wijkbeheer extra investeren op preventie en initiatieven gericht op afvalbeheer. Inrichting en beheer openbare ruimte Groenvoorzieningen, wegen, bruggen, waterpartijen, bossen, riolering en alles wat daarbij hoort (straatverlichting, verkeersborden etc.) zijn onderdelen van de openbare ruimte. De gemeente legt die voorzieningen aan en onderhoudt ze.

Maatregelen treffen ten behoeve van de verkeersveiligheid Samen met andere partijen maken we verkeersdeelnemers bewust van veiligheid in het verkeer. Bijvoorbeeld door verkeersexamens voor scholieren met Veilig Verkeer Nederland en overleg met de ouderenbonden. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor een veilige inrichting van de infrastructuur en worden er jaarlijks verbeteringen doorgevoerd ten behoeve van de verkeersveiligheid. Ook werken we aan het onderhoud van ons wegennetwerk. We werken daarbij aan het programma Voorzien in Infra (VII).

12

Regisseren van het lokale veiligheidsbeleid Als gemeente regisseren we het veiligheidsbeleid. We werken daarbij nauw samen met partners op het gebied van veiligheid, zorg en ondermijning. Dat doen we lokaal, maar ook in regionaal verband zoals in het Zorg- en Veiligheidshuis, de Veiligheidsregio Flevoland en met het Regionaal Informatie en Expertise Centrum. Met onze eigen boa’s en gebiedsregisseurs hebben we “ogen en oren” in de wijk. We kunnen daardoor snel (signalen van) overlast oppakken en aanpakken. Dat doen we in nauwe samenwerking met de wijkagenten en jongerenwerkers. Doorlopend besteden we aandacht aan preventie, bijvoorbeeld door informatie te geven over woninginbraak of middelengebruik. Indien nodig zetten we het bestuurlijk instrumentarium in om overlast en/of criminaliteit aan te pakken. Op 22 april 2024 is het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027 Dronten, Noordoostpolder en Urk vastgesteld. Crisisbeheersing Onder regie van de veiligheidsregio bevorderen we de fysieke veiligheid van onze inwoners. De veiligheidsregio zet met het ’Regionale beleidsplan 2021-2024’ de koers van de afgelopen jaren voort. Het nieuw vast te stellen Regionale beleidsplan wordt in 2025 actief na vaststelling in de gemeenteraden.

Vergunningen verlenen, toezicht houden en handhaven openbare orde en veiligheid We behandelen vergunningen en houden toezicht op naleving van regels die de openbare orde en veiligheid beschermen, zoals de regels uit de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de verordening fysieke leefomgeving (Vfl). Ook behandelen we aanvragen voor verschillende soorten activiteiten (evenementen, horeca, etc.). De evenementen worden steeds complexer en het aantal aanvragen neemt toe. Dit vraagt extra inzet van het personeel, zowel aan de kant van de aanvraag als van het toezicht en de handhaving. Implementatie van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voor nieuwbouw Op 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voor nieuwbouw in werking getreden. Verbouw wordt voorlopig nog via de omgevingsvergunning behandeld. Naar verwachting wordt verbouw onder de Wkb ingevoerd in 2025. Ondanks de nodige voorbereidende werkzaamheden is de aankomende tijd nodig om de Wkb verder te implementeren. Dit vraagt extra inzet van de medewerkers. Het (laten) opstellen van het eerste (deel)omgevingsplan In 2024 werken we voor het eerst met het omgevingsplan. We blijven hier doorlopend aan werken. Het omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen. In het omgevingsplan staan regels over de gehele fysieke leefomgeving.

Daarmee heeft het een bredere reikwijdte dan de huidige bestemmingsplannen. Het gaat dan bijvoorbeeld om woningbouwlocaties en bedrijventerreinen. Het omgevingsplan is meestal het toetsingskader voor omgevingsvergunningen. Omgevingsvergunningen verlenen, toezicht houden en handhaven Voor het bouwen/gebruiken van een bouwwerk of het gebruiken van gronden is meestal een omgevingsvergunning nodig. Sinds 1 januari 2024 valt dit onder de Omgevingswet. Aanvragen die gedaan zijn vóór 1 januari 2024 vallen onder de oude wetgeving: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. De invoering van een nieuwe wet kosten tijd daarnaast zijn er nog aanvragen die vallen onder de oude wetgeving. Dit vraagt extra inzet van ons personeel. De omgevingsvergunning kan bestaan uit verschillende activiteiten, bijvoorbeeld bouwen, milieu, natuur en gebruik. De aanvragen worden in de meeste gevallen door de gemeente behandeld. De Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) behandelen de aanvragen met de activiteit milieu. We houden toezicht op verleende omgevingsvergunningen en waar nodig handhaven we. De OFGV houdt toezicht op de omgevingsvergunningen voor de activiteit milieu en waar nodig handhaven zij. Meldingen behandelen, toezicht houden en handhaven Voor sommige activiteiten onder de Omgevingswet moet een melding gedaan worden in plaats van een vergunning.

De meldingen worden behandeld door de gemeente of de Omgevingsdienst (OFGV). Het toezicht en de handhaving ligt bij de gemeente of de OFGV. In het kader van de Wkb houdt de kwaliteitsborger toezicht als het gaat om nieuwbouw. De Wkb is nieuw en het is onduidelijk

13

wat dit gaat vragen van het personeel. Prestatieafspraken maken met woningcorporaties We maken afspraken met woningcorporaties over de uitvoering van het woonbeleid. Dit is een wettelijke taak vanuit de Woningwet. Woningcorporaties richten zich vooral op hun kerntaak: mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen laten wonen. De afspraken gaan over kwaliteit, kwantiteit, betaalbaarheid, duurzaamheid, bijzondere doelgroepen en leefbaarheid. Geografische informatie op orde houden Wij houden geografische informatie bij. Die informatie gebruiken we voor besluiten en andere activiteiten. Dat doen wij met digitale plattegronden en luchtfoto’s. Dit gebeurt volgens de wettelijke regels, zoals de Wet Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) en Wet Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). Verstrekken van leningen voor de woningmarkt We geven verschillende leningen om bewoners op de woningmarkt te helpen. Zo biedt de starterslening starters op de koopwoningmarkt de mogelijkheid om op een verantwoorde manier extra geld te lenen. De starterslening overbrugt het verschil tussen de prijs van het huis en de (eerste) hypotheek bij de bank. De blijverslening is bedoeld voor eigenaren die hun woning bijvoorbeeld levensloopgeschikt willen maken.

Bouw- en woonrijp maken van woningbouwgronden en bedrijventerreinen Nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen waarvan de grond in ons eigendom is, maken wij klaar om te gebruiken. Dat betekent: grondwerk, (bouw)wegen aanleggen e.d. en in een latere fase: bestrating, verlichting en groen aanleggen. Gronduitgifte Voor nieuwe woningbouw en bedrijventerreinen is grond nodig. Die wordt aangekocht en daarna in kavels verkocht. Meestal doen wij dat zelf en soms laten wij dat aan de markt over. Dan doet een (project)ontwikkelaar dit. In dat geval maken we afspraken over de woningbouwprogrammering, de openbare ruimte etc. Dat leggen we vast in een overeenkomst. Regionale Adaptatie Strategie (RAS) Klimaat Adaptief Flevoland (KAF) is een netwerkorganisatie, waarin de zes Flevolandse gemeenten op regionale schaal samenwerken met de provincie, het waterschap, de GGD en Rijkswaterstaat. In dit netwerk versterkt de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) de samenwerking in de regio op het gebied van klimaatadaptatie.

Voor het leveren van een bijdrage aan een kwalitatieve en gezonde leefomgeving, het voorkomen van wateroverlast, het beperken van schade door verdere bodemdaling, het veilig houden van vitale functies, het creëren van een robuust ecosysteem en een verbeterde gezondheid en veiligheid van de inwoners van Flevoland kunnen gemeentegrens overstijgend zijn, bijvoorbeeld omdat het samenhangt met de regionale watersystemen. De RAS geeft ons bij ruimtelijke ontwikkelingen concrete handvatten mee in lokaal beleid of programma’s, zoals in de Omgevingsvisie, ruimtelijke verordeningen, leidraden en nieuwe werkwijzen. Onze eigen Visie Klimaatadaptatie blijft voor ons leidend, de RAS geeft ons deze beleidsvrijheid voor maatwerk. Toezicht en handhaving De boa's houden toezicht en handhaven wanneer nodig op activiteiten die de leefbaarheid aantasten. De boa's houden geen toezicht en handhaven niet op de openbare orde. Openbare orde ligt bij de politie. De boa's en politie werken nauw samen om te zorgen dat de Noordoostpolder veilig blijft.

14

Beleidsreferentie • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

DNA voor de dorpen Beleid arbeidsmigranten Noordoostpolder Structuurvisie Noordoostpolder 2025 DNA Emmeloord Woonvisie Noordoostpolder: Kansen Grijpen Prestatieafspraken over sociale huurwoningen Strategische Opgaven en Strategische Koers Omgevingsvisie Ontwikkelperspectieven woningbouw Noordoostpolder 2021-2026 Verkenning groeiambitie Noordoostpolder Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2024 (BOR), met aanvulling van 2021 Regionale Veiligheidsstrategie Midden-Nederland 2023-2026 Visie op detailhandelsstructuur Mobiliteitsvisie 2050 Mobiliteitsplan 2030 Watertakenplan 2019-2024 Koersdocument ‘Op naar 60 kg restafval in 2025’ Integraal Veiligheidsbeleid Dronten, Noordoostpolder en Urk 2024-2027 Regionaal Beleidsplan 2021-2024 veiligheidsregio’s Flevoland en Gooi & Vechtstreek Managementplan Werelderfgoed Schokland en omgeving 2020-2025 Erfgoednota 2013-2023 Visiedocument Noordoostpolder Energieneutraal RES 1.0 Flevoland Energie met beleid Nota Verbonden Partijen Nota Regionale Samenwerking en Public Affairs Transitievisie Warmte Beleidskader Zon in de polder (partiële herziening structuurvisie)

Verbonden partijen GR IJsselmeergroep GR Omgevingsdienst Flevoland en Gooi & Vechtstreek GR Veiligheidsregio Flevoland GR GGD Flevoland Huisvuilcentrale Noord-Holland N.V. -

Wat zijn onze ambities? 1. We maken werk van wonen Omschrijving De Noordoostpolder is klaar voor groei en daar bieden we ruimte aan. We werken toe naar een woningmarkt met een goed evenwicht tussen vraag en aanbod, in alle dorpen en in Emmeloord. Niet alleen in het aantal woningen, maar ook in variatie. Zo is er voldoende aanbod voor verschillende doelgroepen en stimuleren we de doorstroming. Een goede mix van woningen in dorpen en wijken versterkt de leefbaarheid. We willen dat woningen duurzaam en levensloopbestendig zijn en dat ze in een groene, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving staan.

15

Wat gaan we in 2025 hiervoor doen? 1.1 We bieden ruimte om woningen te bouwen Zoals in de Omgevingsvisie genoemd gaan we uit van 3.300 woningen autonome groei en minimaal 5.000 tot 10.000 extra woningen als de Lelylijn met station wordt aangelegd. In 2025 werken we door aan zachte plannen zodat deze verder richting besluitvorming en uitvoering gaan en realiseren we harde plannen. We gebruiken onder andere het Woonbehoefteonderzoek uit 2024 om per plan een passende verdeling van het aantal en de typen woningen te maken. Het Ontwikkelperspectief gaan we updaten zodat we goed in beeld hebben in welke richting we elke kern willen uitbreiden en waar mogelijkheden voor inbreiding zijn. We bieden ruimte voor het realiseren van CPO-initiatieven. Er zijn al verschillende projecten opgestart en hier gaan we in 2025 mee door. Voortgang activiteit

Toelichting De autonome groei van 3.300 woningen wordt gehaald. Door de programmering, waarbij gebruik wordt gemaakt van het woonbehoefteonderzoek, vindt er een passende verdeling plaats over de aantallen en de woningtypen. Doordat er op verschillende locaties meer CPO-locaties zijn gepland wordt er voldoende ruimte gegeven voor realiseren. Er is een nieuw ontwikkelperspectief dat loopt tot 2035.

1.2 We spannen ons in om meer woningen op erven mogelijk te maken Al enkele jaren zijn we met de provincie Flevoland in gesprek om de ’Regeling extra wonen op erven’ structureel te maken. Wonen op erven is ook onderdeel van onze Omgevingsvisie. Daarnaast hebben we een ervenconsulent die zich richt op bijvoorbeeld de woonfunctie op vrijkomende erven. Bij de ontwikkeling van de erven houden we aandacht voor de agrarische bedrijvigheid en de kenmerkende landschappelijke structuur van de Noordoostpolder, want die is onderdeel van ons erfgoed. We zetten ons in om gezamenlijk met provincie het experimentenkader structureel te maken en kijken naar het verruimen van de ruimtelijke mogelijkheden voor wonen en bedrijvigheid. Voortgang activiteit

Toelichting De provincie laat een omgevingsprogramma vaststellen waarbij de mogelijkheid ontstaat om het experimentenkader te heropenen. Dit is onderdeel van de beleidsvorming. In 2025 is het traject opgestart en in januari 2026 neemt Provinciale Staten het besluit om het proces op te starten voor het omgevingsprogramma. Dit gebeurt in afwachting van nieuw structureel ervenbeleid, in samenhang met POVI.

1.3 We zorgen voor een nette, veilige en groene openbare ruimte Het groen in de openbare ruimte beheren we volgens de vastgestelde onderhoudsniveaus, bijvoorbeeld vanuit het Beleidsplan Openbare Ruimte. Naast reguliere werkzaamheden, zoals maaien en snoeien, vraagt dit soms plaatselijk om extra ingrepen die niet binnen de bestaande budgetten passen. Bijvoorbeeld voor het verbeteren van de ondergrondse groeiruimte van de bomen en voor het renoveren van heestervakken. Daarnaast nemen de kosten van het regulier beheer toe door onder andere droogte, boomziekten, invasieve soorten en inspectiewerkzaamheden in verband met veiligheid. Dit geldt bijvoorbeeld voor het bestrijden van reuzenberenklauw en Japanse duizendknoop, ecologisch (berm)beheer en boominspecties en extra snoeiwerk. Voortgang activiteit

Toelichting Het beheer en onderhoud verliep het afgelopen jaar volgens planning. Het onderhoudsniveau werd behaald, maar het beheer is aangepast omdat de oorspronkelijke onderhoudsmethode niet langer uitvoerbaar is door achteruitgang van de heesters. De renovatie van de plantsoenvakken

16

werd uitgevoerd binnen het beschikbare budget, echter is dit onvoldoende om de eerdergenoemde achteruitgang stop te zetten. De overlast door de eikenprocessierups was laag dankzij curatieve bestrijding. Daarnaast was er extra budget beschikbaar voor inboet van bomen, waardoor op meerdere locaties extra bomen werden geplant. De invasieve exoten (Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw) zijn dit jaar zo goed mogelijk bestreden, hiervoor was dit jaar extra subsidiegeld beschikbaar. De projecten werden volgens planning uitgevoerd.

1.4 We maken nieuw beleid voor de openbare ruimte We maken opnieuw keuzes over inrichting en onderhoud van de openbare ruimte en over het budget daarvoor. Want het oude beleidsplan loopt af en er zijn ontwikkelingen die om nieuwe beleidskeuzes voor inrichting en beheer vragen. Bijvoorbeeld de Omgevingsvisie en de aandacht voor klimaatadaptatie en bewegen, sporten en spelen. Voortgang activiteit

Toelichting Het Beleidsplan Openbare Ruimte 2025-2035 is in september door de gemeenteraad vastgesteld.

1.5 We zetten in op direct contact met inwoners over participatie en initiatieven We informeren en stimuleren de inwoners over de mogelijkheid om zelf met ideeën en initiatieven te komen in de wijken, bijvoorbeeld door middel van het uitdaagrecht. Dit naar verhouding van de grootte van de wijk. Dit doen we aan de hand van de ervaringen die Wijkbeheer heeft uit Emmelhage. Voorbeelden van deze initiatieven zijn onder andere het vergroenen van de wijk, aanleggen van gemeenschapstuinen, het aanpakken van te hard rijden in de straat en het stimuleren van activiteiten. Voortgang activiteit

Toelichting We geven invulling aan de ambitie door bewoners vanaf het begin actief te betrekken bij participatie in de openbare ruimte. Dit kan bijvoorbeeld gaan om vergroening, de herinrichting van buurtspeeltuinen, de aanleg van kabouter- en belevenispaden, maar ook om een watertappunt bij een skatebaan. We ervaren hiermee de kracht van samenwerking, doordat bewoners tijdig worden meegenomen in de informatievoorziening en in de rol die bewoners in realisatie en onderhoud willen vervullen. Voorbeelden van vormen van samenwerking zijn buurtgesprekken, ontwerpsessies en trajecten met onze ketenpartners. Hiermee creëren we meer draagvlak en stimuleren we de mogelijkheid van Right to Challenge. We zetten in op duurzaamheid en toekomstbestendige oplossingen in de leefomgeving. Als highlights in 2025 noemen we in de wijk Revelsant, de Noorderkroon. Hier hebben uiteindelijk meerdere partijen samengewerkt vanuit de thema's vergroening, leefbaarheid en klimaatadaptatie. Ook de tegelwipactie in Rutten is een voorbeeld, als initiatief vanuit het dorp waarbij we Steenbreek en IVN hebben aangehaakt.

17

1.6 Uitvoeringsagenda wonen en zorg We gaan aan de slag met de acties in de Uitvoeringsagenda wonen en zorg die we in 2024 hebben opgesteld met betrokken partijen zoals zorgpartijen en Mercatus. Het gaat daarbij om acties zoals verbetering samenwerking, plannen opstellen voor (zorg)geschikte woningen en de monitoring. Voortgang activiteit

Toelichting De actielijnen, zoals beschreven in de uitvoeringsagenda, zijn opgestart en uitgerold. Dit betekent dat de acties zijn opgepakt.

1.7 Volkshuisvestingsprogramma Het Volkshuisvestingsprogramma is een verplicht omgevingsprogramma dat voortkomt uit de omgevingsvisie. Het vervangt onder andere de huidige woonvisie. We gaan aan de slag met het opstellen en uitwerken van dit programma. Verder zal er een relatie moeten worden gelegd met het bestaande beleid en zal er een link moeten worden gelegd met het omgevingsplan. Ook is dit het eerste omgevingsprogramma en zullen we bekijken waar rekening mee moet worden gehouden bij het opstellen van andere nieuwe omgevingsprogramma’s. Voortgang activiteit

Toelichting Het Volkshuisvestingsprogramma is niet vastgesteld. Wel zijn er beleidsstukken vastgesteld die onderdeel uitmaken van het uiteindelijke programma. Een voorbeeld hiervan is de versnellingsagenda. Er is een link gelegd met het Omgevingsplan.

1.8 Vervolgonderzoek mogelijkheden woonwagens We werken aan een afgewogen besluitvormingsproces betreffende het wel of niet honoreren van de uitbreidingsbehoefte van woonwagens. We hebben vanuit het Rijk de opdracht om voldoende rekening te houden met, en ruimte te geven aan woonwagenbewoners. Daarom inventariseren we de woonbehoefte en kijken we welke mogelijkheden er zijn om nieuwe standplaatsen te realiseren (op bestaande en/of nieuwe locaties) mocht dat nodig zijn. Ook kijken we opnieuw naar taken en verantwoordelijkheden en toezicht en handhaving. Voortgang activiteit

Toelichting De rapportage "Woonwagenlocaties gemeente Noordoostpolder" is opgeleverd. Op 13 mei 2025 heeft het college besloten, op basis van deze rapportage, in te stemmen met de nadere uitwerking van de aanbevelingen. Er komt een plan van aanpak om de aanbevelingen op te pakken.

18

Wat zijn onze ambities? 2. Veilige wegen en goede bereikbaarheid Omschrijving Veilige buitenwegen en goede bereikbaarheid zijn onze doelen voor de komende 10 jaar. We willen dat de Noordoostpolder beter bereikbaar wordt, in alle vormen.

Wat gaan we in 2025 hiervoor doen? 2.1 We maken werk van de verbreding van de N50 Veel inwoners van de Noordoostpolder maken gebruik van de N50. Het is een van de belangrijkste ontsluitingswegen voor onze gemeente. Volgens het Ministerie van I&W zouden de werkzaamheden op z’n vroegst in 2028 kunnen beginnen. Hoewel de N50 niet is vermeld in het nieuwe Regeerakkoord als één van de 17 prioritaire projecten blijft de urgentie om dit uit te voeren hoog. Gezien de blijvende risico’s op onveilige situaties is het onwenselijk dat pas in 2028 wordt gekeken naar verbreding van de rijbanen, hetgeen we in alle gremia bespreekbaar maken zoals de Regio Zwolle en Samen Maken we Flevoland (SMF). Voortgang activiteit

Toelichting Samen met de provincie wordt de lobby gevoerd voor de verdere verdubbeling van rijksweg N50 richting knooppunt Hattemerbroek. De lobby wordt verstrekt door een strategie die in 2025 in concept is opgeleverd. Naast de verdubbeling van de rijksweg moet er ook ingezet worden op verbreding. Het Rijk erkent dat er iets moet gebeuren, maar een gebrek aan capaciteit en geld bij het rijk zorgt ervoor dat er nog geen zicht is op realisatie. Het signaal dat de werkzaamheden op zijn vroegst in 2028 worden uitgevoerd, staat dan ook nog steeds.

2.2 Aansluitingen A6 met provincie We blijven ons actief inzetten om de aansluitingen 14 en 15 op te waarderen en dit op zo'n kort mogelijke termijn te realiseren. Dit doen we gezamenlijk met provincie Flevoland, de wegbeheerder van beide ontsluitingswegen bij de aansluitingen op de A6. Voortgang activiteit

Toelichting De gemeenteraad heeft besloten om middelen toe te kennen, naast de provincie en het Rijk, om de aansluitingen op te waarderen. Er volgt een planning voor de realisatie van deze opwaardering.

2.3 We werken mee aan de realisatie van de Spuiweg Samen met provincie Flevoland en gemeente Urk, werkt Noordoostpolder samen om een nieuwe weg tussen de aansluiting A6/Domineesweg en Staartweg te realiseren (Spuiweg). In 2025 wordt toegewerkt naar een projectbesluit. Financiële afspraken worden in 2025 concreet gemaakt tussen gemeente Urk en Noordoostpolder. Voortgang activiteit

Toelichting In december heeft een beeldvormende sessie plaatsgevonden. Het toewerken naar een projectbesluit naar aanleiding van een voorkeursvariant wordt in 2026 verwacht.

19

2.4 Renovatie en versterken Kadoelerbrug Vorig jaar is gestart met de voorbereiding van de renovatie en selectie van een aannemer. In 2025 voeren we de renovatie uit. De werkzaamheden lopen door tot begin 2026. Voortgang activiteit

Toelichting De renovatie is aanbesteed. Samen met de aannemer is een bouwteam gevormd, waarna de renovatie verder is voorbereid en technisch is uitgewerkt tot een uitvoeringsontwerp. Het oorspronkelijk beschikbare budget was niet toereikend om de volledige scope volgens de gestelde eisen uit te voeren. In december heeft de raad aanvullend budget beschikbaar gesteld. Eind december is de opdracht voor de daadwerkelijke uitvoering verstrekt. De vergunningen zijn aangevraagd.

2.5 Lelylijn dichterbij brengen door bij te dragen aan een MIRT Verkenning Noordoostpolder participeert actief in de projectorganisatie vanuit het Ministerie I&W, die de Lelylijn onderzoekt. We blijven actief deelnemen in deze projectorganisatie om zo de Lelylijn te realiseren met een station in Emmeloord. Bij een definitieve keuze voor een MIRT verkenning dragen we ook financieel bij aan vervolgonderzoek. Dit dekken we uit vastgestelde incidentele middelen vanuit het procesvoorstel Lelylijn. Voortgang activiteit

Toelichting Er is volop samengewerkt met de projectorganisatie aan het Masterplan Lelylijn. Aan dit Masterplan hebben wij actief deelgenomen. Dit is gedaan vanuit de bestaande middelen.

2.6 Veilige buitenwegen met toekomstbestendige beplanting Zieke bomen vervangen we door toekomstbestendige beplanting. Dit betekent: passend bij het landschap, de natuurwaarde versterkend en beter bestand tegen boomziektes. Dat doen we vanzelfsprekend ook met oog voor de veiligheid van de weggebruikers. Voortgang activiteit

Toelichting In het afgelopen jaar zijn het kappen en vervangen van zieke essen uitgevoerd volgens vastgestelde planning. Na de kapwerkzaamheden zijn jonge bomen aangeplant, waarbij per buitenweg meerdere boomsoorten zijn toegepast. Deze werkwijze is gekozen om de landschappelijke samenhang te behouden, de natuurwaarde te versterken en de verspreiding van boomziekten te beperken. Daarnaast zijn er bomen verwijderd (ook andere soorten dan essen) en vervangen wanneer was vastgesteld dat de conditie van een boom aanzienlijk was verslechterd. Deze maatregelen zijn getroffen ter waarborging van de verkeersveiligheid voor weggebruikers.

20

2.7 We gaan verder met het Uitvoeringsplan Mobiliteitsplan 2030 In 2025 gaan we verder met de snelheidsverlaging van alle erftoegangswegen naar 60 km/uur. De Scandinaviëlaan wordt heringericht tot een gebiedsontsluitingsweg 30 km/uur en de voorbereidingen lopen om het traject Europalaan – Zwin in te richten als 30 km/uur-zone. Ook de voorbereidingen voor de herinrichting van de Espelerlaan gaan lopen, rekening houdend met de diverse ontwikkelingen op en aan de weg. Voortgang activiteit

Toelichting In 2025 is de maximumsnelheid op verschillende erftoegangswegen buiten de bebouwde kom verlaagd en de voorbereidingen voor de volgende wegen zijn in gang gezet. De contractvoorbereiding voor de route Europalaan - Zwin is afgerond en de uitvoering start begin 2026. De uitvoering van de Scandinaviëlaan is vertraagd, omdat eerst nog werkzaamheden door de nutsbedrijven moeten worden uitgevoerd. We stemmen de planning van beide projecten op elkaar af om de bereikbaarheid van de wijk te waarborgen. Daarnaast lopen de voorbereidingen en (verkeers)onderzoeken van het gebied rondom de VOcampus. Het gaat hier om de Espelerweg, Banterweg, Boslaan en de Espelerlaan.

2.8 We vergroten de verkeersveiligheid voor een betere leefbaarheid Het budget vanuit het coalitieakkoord voor Veilige buitenwegen zetten we in voor diverse verkeersveiligheidsmaatregelen op de buitenwegen. Zowel binnen als buiten de bebouwde kom benutten we subsidies vanuit het Rijk en provincie Flevoland voor verkeersveiligheidsmaatregelen. We maken zoveel mogelijk werk met werk: we koppelen verkeersveiligheidsmaatregelen aan maatregelen vanuit het Mobiliteitsplan 2030 en het groot onderhoud van de wegen. Zo leggen we bijvoorbeeld bermverharding aan en realiseren we passeerstroken langs smallere erftoegangswegen. We werken nauw samen met omliggende gemeenten en de provincie voor een optimale afstemming van werkzaamheden. We beperken zo verkeershinder en verbeteren de doorstroming. Voortgang activiteit

Toelichting Vanuit het budget voor Veilige buitenwegen en de subsidie van de provincie is bermverharding aangelegd langs de Ettenlandseweg (noordzijde) en de Blankenhammerweg. Daarnaast zijn verschillende kruisingen op erftoegangswegen buiten de bebouwde kom veiliger ingericht met een kruisingsplateau 60 km/uur. Met behulp van subsidie vanuit het Rijk is de rotonde Marknesserweg - Kamperweg aangelegd en zijn op diverse buitenwegen snelheidsremmende maatregelen getroffen. Waar mogelijk zijn de verkeersveiligheidsmaatregelen gekoppeld aan groot onderhoud om de kosten en de overlast te beperken.

2.9 We leveren real-time verkeersinformatie voor veiliger en efficiënter wegverkeer Op 1 januari 2025 treedt nieuwe Europese wetgeving in om verkeersdata, de zogenoemde Real Time Traffic Information (RTTI), goed bij te houden en digitaal beschikbaar te stellen. Dat betekent dat we verschillende data-items moeten aanleveren en actueel moeten houden via de DataTop15. Denk bijvoorbeeld aan actuele en geplande wegwerkzaamheden, wegkenmerken zoals de maximumsnelheid en alle verkeersborden. RTTI biedt verschillende voordelen voor een betere doorstroming en verbeterde veiligheid op de weg. Het op orde brengen en houden van de data (zoals verkeersborden) vraagt echter ook extra capaciteit en kennis. Voortgang activiteit

Toelichting

21

De verplichte data-items, zoals wegwerkzaamheden en maximumsnelheden zijn op orde en worden bij wijzigingen actueel gehouden. Inmiddels zijn ook alle verkeersborden geïnventariseerd. Deze gegevens worden verwerkt in de database, waarbij we direct mogelijke optimalisaties bekijken: waar kunnen borden worden verwijderd of waar moeten ze juist worden bijgeplaatst? Door onze data betrouwbaar en actueel beschikbaar te stellen, kunnen navigatiesystemen het verkeer beter sturen en verbeteren we de doorstroming en de verkeersveiligheid

2.10 Voorzien in infra In 2024 stelden we de vervangingsopgave van wegen en civiele kunstwerken op. Begin 2025 volgt het uitvoeringsprogramma voor de vervangingsopgave. In de komende jaren dient geïnvesteerd te worden om (gedeelten van) wegen en de verouderde verkeersbruggen te vervangen. Ook de veranderingen in het klimaat vragen om aanpassingen van de infrastructuur. We ervaren in toenemende mate droogteschade aan buitenwegen en schades door wortelopdruk binnen de bebouwde kom. Ook keuzes rondom herstel van deze schades worden voorgelegd in het uitvoeringsprogramma. Voor het maken van onderbouwde keuzes en de programmering maken we gebruik van de methodiek van Assetmanagement. Voortgang activiteit

Toelichting Dit jaar is het "Uitvoeringsplan vervanging wegen en kunstwerken 2026" vastgesteld, aansluitend op de vaststelling van de visie "Voorzien in infra". Dit uitvoeringsplan vormt de onderlegger om de projectvoorbereidingen en onderzoeken te starten en om de eerste weggedeelten en civiele kunstwerken te vervangen. Om goed onderbouwde keuzes te maken, werken we volgens de methodiek van assetmanagement, zoals omschreven in "Voorzien in infra".

2.11 Busstation beter inrichten Gezamenlijk met provincie Flevoland kijken we hoe we het busstation in Emmeloord meer toegankelijk kunnen maken voor slechtzienden en/of invaliden. Daarnaast wordt ingezet om het busstation aan te wijzen als Centrumhub. We onderzoeken welke aanpassingen en verbeteringen doorgevoerd kunnen worden. Voortgang activiteit

Toelichting Het onderzoek, dat verschillende scenario's inzichtelijk moest maken, is afgerond. In de vervolgstap wordt één van de scenario's verder uitgewerkt.

2.12 Hoogwaardige fietsroute Urk-Emmeloord-Marknesse Samen met provincie Flevoland en gemeente Urk werken we aan een hoogwaardige fietsroute tussen Urk-Emmeloord-Marknesse. We maken, samen met de provincie, concreet welke aanpassingen binnen de bebouwde kom in Emmeloord en Marknesse nodig zijn om de hoogwaardige fietsroute te realiseren. Voortgang activiteit

Toelichting In 2025 zijn de aanpassingen niet concreet gemaakt. Dit staat gepland in het komende jaar.

22

2.13 We sluiten een bestuursovereenkomst met de provincie over wegenoverdracht Als onderdeel van het Mobiliteitsplan 2030 werken we samen met provincie Flevoland aan een overeenkomst om wegen over te dragen richting gemeente Noordoostpolder zoals de Baan in Ens en de Galamalaan in Creil. Zo kunnen we als gemeente sturen op het toevoegen van een meer passende snelheid door een aantal dorpen. Voor Ens en Marknesse zetten we ons in voor passende verkeersstructuren om de kernen te ontzien. Voortgang activiteit

Toelichting Op 2 september is de gemeenteraad geïnformeerd over de overdracht van wegen. Op dit moment kan er 4,5 km aan wegen vanuit de provincie worden overgedragen aan de gemeente. De overige wegen voldoen niet aan de daarvoor gestelde criteria. Voor wat betreft de Baan in Ens zijn, gelet op het gebruik en regionaal belang van de weg, randvoorwaarden gesteld door de gemeente Noordoostpolder om de Baan over te dragen. De wens om de Baan over te dragen is er dus wel. Daarnaast is samen met de Provincie besloten een extern onderzoek te starten naar de rondwegen van Marknesse en Ens, om te komen tot een passende oplossing die de kernen ontlast.

Wat zijn onze ambities? 3. Een bruisend Noordoostpolder Omschrijving De Noordoostpolder ontwikkelt zich verder tot een bruisend gebied waar genoeg te beleven is voor jong en oud. Dorpen kunnen en willen zelf veel doen om de leefbaarheid te behouden en te versterken.

Wat gaan we in 2025 hiervoor doen? 3.1 We ondersteunen bewonersinitiatieven voor een leefbaar landelijk gebied Ook in 2025 helpen we bewoners en organisaties die goede ideeën hebben om de leefbaarheid van hun dorp te versterken. Dat doen we met leadersubsidies. Dit zijn Europese subsidies met gemeentelijke cofinanciering. Nieuw is dat leadersubsidies in deze periode ook aangevraagd kunnen worden voor projecten die bijdragen aan verduurzaming (zoals duurzame energie en bescherming van biodiversiteit). Dit is een verbreding van het leaderprogramma, want tot nu toe ging dat alleen over leefbaarheid (versterking van sociale cohesie, voldoende voorzieningen etc.). Voortgang activiteit

Toelichting In de periode 2023-2027 kunnen organisaties LEADER-subsidie aanvragen. Tot nu toe zijn er 9 projecten uit de Noordoostpolder ingediend.

23

3.2 We stellen coffeeshopbeleid vast Nadat de raad in 2023 heeft ingestemd met de startnotitie Coffeeshop, is in 2024 onderzoek verricht naar de mogelijke komst van een coffeeshop in de Noordoostpolder, in het kader van volksgezondheid, leefbaarheid en criminaliteit. Parallel aan het onderzoek wordt beleid ontwikkeld. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek kunt u in 2025 een gefundeerd besluit nemen met betrekking tot de ambitie om ruimte te bieden aan een coffeeshop en het opgestelde beleid. Bij positieve besluitvorming wordt de realisatie van een coffeeshop verder uitgewerkt. Voortgang activiteit

Toelichting De gemeenteraad heeft op 31 maart 2025 het raadsvoorstel verworpen om een niet-commerciële coffeeshop in het centrum van Emmeloord te vestigen. De burgemeester heeft daarom het beleid, dat in eindconcept was afgerond, niet vastgesteld en kon door het raadsbesluit niet overgaan tot het verder realiseren van een niet-commerciële coffeeshop.

3.3 Uitvoeringsregels evenementen Jaarlijks vinden er ongeveer 175 evenementen plaats. Het aantal en de omvang van de evenementen nemen ieder jaar toe. Maar evenementen kunnen voor bijvoorbeeld omwonenden van de evenementen overlast geven van geluid of verkeer. Veel evenementen zijn in de afgelopen jaren gegroeid en trekken veel bezoekers. Dit vraagt om uitvoeringsregels voor de toetsing aan en beoordeling van de aanvragen en het toezicht en handhaving daarop. We zijn ook bezig met vereenvoudiging van de processen met de ondersteuning in de vergunningen, onder andere de uitvoeringsregels.. Voortgang activiteit

Toelichting Het aantal evenementen neemt ieder jaar toe. In 2025 zijn er meer dan 200 evenementen aangevraagd. We zien dat sommige evenementen stoppen maar dat er tegelijkertijd ook een toename is van nieuwe initiatieven en ideeën. Hierdoor heeft de Noordoostpolder een breed aanbod van verschillende evenementen. We houden geen overzichten bij van totaal aantal bezoekers per evenement, maar naar schatting is het totale bezoekersaantal gelijk gebleven. De organisatoren zijn, op basis van het nieuwe evenementenproces, door het APV team zo goed mogelijk begeleid en ondersteund. Alle B- en C-evenementen zijn vanaf dit jaar vooraf geschouwd door de vergunningverlener, samen met onder andere de adviseur van de Veiligheidsregio. De boa’s hebben, waar mogelijk en afhankelijk van inzet en capaciteit, controles uitgevoerd bij deze evenementen. Hierbij zijn keuzes gemaakt op basis van verwachte onveiligheid en/of overlast. Uit de evaluatie van het "Evenementenproces" zijn verschillende verbeterpunten naar voren gekomen.

Wat zijn onze ambities? 4. Duurzamer, groener en schoner Omschrijving We gaan door met verduurzaming. Dat doen we samen met onze inwoners en ondernemers. Ons uitgangspunt is ‘haalbaar en betaalbaar voor iedereen.’ De afvalinzameling willen we op een eerlijke en effectieve manier regelen voor al onze inwoners. De openbare ruimte houden we aantrekkelijk en groen.

24

Wat gaan we in 2025 hiervoor doen? 4.1 We herijken onze ambities en geven de gemeentelijk organisatie meer slagkracht We stellen de duurzame doelenagenda’s op voor de zes lijnen van het programma Klimaat en Energie. Dit betekent soms het herijken van bestaand beleid en in andere gevallen nieuw beleid opstellen. In onze eigen organisatie kijken we naar mogelijkheden om verder te verduurzamen. Hierbij ligt de focus op het gemeentelijk vastgoed en inkoop. Voortgang activiteit

Toelichting Er zijn ambitiedocumenten vastgesteld voor de programmalijnen energietransitie, duurzame mobiliteit en circulaire economie & grondstoffen. In het "Beleidsplan openbare ruimte" zijn de onderwerpen biodiversiteit en klimaatadaptatie meegenomen. Voor het thema landelijk gebied en voedsel wordt momenteel gewerkt aan nieuw beleid.

4.2 Nationaal isolatie programma We geven uitvoering aan de lokale aanpak isolatie onder het Rijks’ NIP-programma, waarvoor we een specifieke uitkering hebben ontvangen. De uitvoering van het plan start in 2025. We richten ons daarbij eerst op woningen met een laag energielabel en inwoners die mogelijk ook met energiearmoede te maken hebben. Het doel is om het energieverbruik van te verlagen met een lagere energierekening en beter wooncomfort als gevolg. Het Nationaal Isolatie Programma loopt tot ten minste 2028. Voortgang activiteit

Toelichting De subsidieregeling is opengesteld en hier wordt inmiddels gebruik van gemaakt.

4.3 Transitie visie warmte omzetten naar warmteprogramma De transitievisie warmte wordt herijkt. Hiermee wordt verdere invulling gegeven aan de warmtetransitie en is het tevens de aanzet voor het warmteprogramma. Alle gemeenten leggen uiterlijk eind 2026 in een warmteprogramma vast welke wijken, buurten en dorpskernen voor 2035 van het aardgas afgaan en hoe. Het warmteprogramma (voorheen: transitievisie warmte) wordt verplicht zodra de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) van kracht is. De beoogde inwerkingtreding van de Wgiw is 1 juli 2025. Voortgang activiteit

Toelichting Diverse verkenningen zijn uitgevoerd die nodig zijn voor de inhoudelijke invullingen van het "Warmteprogramma". De deadline is met een jaar verlengd naar 31 december 2027.

25

4.4 Verder met Nagele in Balans We gaan verder met de proeftuin aardgasvrije wijk Nagele en bieden actief ondersteuning om de proeftuin tot een succes te maken. Voortgang activiteit

Toelichting De centrale warmtebuffer is ingestort. De aandacht is in eerste instantie gericht op het borgen van de veiligheid en het laten uitvoeren van onderzoek naar de oorzaak. Inmiddels is de centrale buffer verwijderd en opgeruimd. De aangesloten woningen en het schoolgebouw worden nu via de centrale warmtepomp van warmte voorzien. De gevolgen voor de proeftuin zijn momenteel nog ongewis.

4.5 We werken aan een robuuste energie-infrastructuur en bieden ruimte aan pilots en experimenten We pakken een actieve faciliterende rol bij de aanleg van energie-infraprojecten en het ondersteunen van innovatieve oplossingen. Bovendien dragen we bij aan het zo snel mogelijk oplossen van netcongestie. We blijven in gesprek met provincie en netbeheerders om de belangen van onze ondernemers te behartigen. Dit doen we onder andere via het Energy Board Flevoland. Voortgang activiteit

Toelichting We participeren actief in de taskforce netcongestie, samen met andere overheden en de netbeheerders, om de problematiek zo snel mogelijk aan te pakken. Daarnaast zijn er zienswijzen ingediend op de investeringsplannen van TenneT en Liander, en wordt een zienswijze voorbereid op het provinciaal batterijkade, zodat de lokale belangen zo goed mogelijk worden behartigd. Verder heeft een aanjager (energy hubs) de kansen voor vier energy hubs in kaart gebracht. Dit heeft inmiddels geleid tot nieuwe initiatieven, naast het al bestaande Stream Energy op bedrijventerrein Nagelerweg.

4.6 We werken aan een robuuste en toekomstbestendig energiesysteem We stellen een lokale energietransitievisie op. Hierin beschrijven we de toekomstige functies van verschillende energiedragers in Noordelijk Flevoland. Dit is de basis voor verdere stappen in de energie- en warmtetransitie. Voortgang activiteit

Toelichting Het ambitiedocument "Energietransitie" is vastgesteld en de eerste stappen om te komen tot een omgevingsprogramma "Energietransitie" zijn inmiddels gezet.

4.7 We ondersteunen het Netwerk-Energieneutraal Doel is om nieuwe partijen te binden aan het netwerk en zo duurzame initiatieven van, voor, en door te polder te laten ontstaan. Bovendien blijven we evalueren en processen herijken. Voortgang activiteit

Toelichting Alleen de werkgroep "Gebouwde omgeving van het Netwerk Energieneutraal" is in 2025 nog actief geweest. De regiegroep heeft geen nieuwe partijen aan zich gebonden. We onderzoeken momenteel welke rol het netwerk kan vervullen binnen het omgevingsprogramma Energietransitie.

26

4.8 We richten een fonds in voor de gebiedsbijdragen uit grootschalige- zonneparken en energieopslagprojecten Bij het fonds wordt een regeling opgesteld voor de besteding van de beschikbare middelen. We betrekken hier de samenleving bij om tot passende inzet van de middelen te komen. Voortgang activiteit

Toelichting In samenspraak met de commissie BFE ligt er nu een regeling voor het duurzaamheidsfonds ter besluitvorming bij de raad. Bij instemming in januari 2026 kan het fonds vervolgens initiatieven gaan ondersteunen.

4.9 We versterken de natuur en biodiversiteit We benutten kansen om de biodiversiteit te versterken. Daarmee voeren we het beleid uit dat wij eind 2021 hiervoor vaststelden. In de komende jaren gaan we door met de uitvoering daarvan. Onder andere door ecologische bermen aan te leggen. En door de invasieve exoten die schadelijk kunnen zijn voor de natuur, zoals de berenklauw, te bestrijden. Voortgang activiteit

Toelichting In 2025 zijn we doorgegaan met aanpassingen in het openbaar groen om de biodiversiteit te versterken. Dit doen we met hulp van provinciale subsidie. De aanpassingen binnen dit project omvatten onder andere: • Op bedrijventerrein De Munt B planten we inheemse struiken en bomen aan en zaaien we kruidenmengsel in; • In het centrum van Emmeloord verbeteren we de groeiomstandigheden van bestaande beplanting en zaaiden we kruidenmengsel in; • Het park langs de Hannie Schaftweg is uitgebreid met een parkbos bij de Tiny Houses, een paddenpoel en een takkenril; • Diverse bermen in Emmeloord maaien we nu ecologisch in plaats van traditioneel; • Boomspiegels worden vergroot en aangeplant met vaste planten.

4.10 We maken een nieuw beleidsplan voor afvalbeheer In 2024-2025 maken we een (nieuw) Afval- en grondstoffenplan. Het oude beleidsplan is afgelopen en uit de evaluatie van het recycletarief blijkt dat er nog ruimte is voor verbetering van het inzamelresultaat. In het nieuwe plan komen onze ambities voor huishoudelijk afval. Die gaan vooral over: het inzamelresultaat, de kosten en de dienstverlening, in onderlinge samenhang. Voortgang activiteit

Toelichting Het "Afvalbeleidsplan 2026-2030" wordt voorgelegd aan de nieuwe gemeenteraad. In de afgelopen periode is binnen het college gezocht naar een gezamenlijke koers. Ondanks deze inspanningen is het niet gelukt om binnen het college tot overeenstemming te komen over de richting van het nieuwe afvalbeleid. Het onderwerp raakt aan keuzes op het gebied van duurzaamheid, kosten en dienstverlening. Gezien de complexiteit en het belang van een breed gedragen besluit, heeft het college besloten de besluitvorming door te schuiven naar een nieuw college na de komende verkiezingen. Dit geeft ruimte voor een zorgvuldige afweging en een integrale aanpak.

27

4.11 We geven uitvoering aan klimaatadaptieve maatregelen Vooruitlopend op een nog vast te stellen uitvoeringsprogramma gaan we, mede ondersteund vanuit financiële ondersteuning van het Rijk, voor 2025 een aantal projecten voorbereiden en uitvoeren. Het betreft: • Westerrand, Zuiderrand en Achterzijde te Espel; • Espelervaart fase 5: Europalaan en Zwin. In de genoemde straten passen we de bestaande gemengde rioleringsstelsels aan naar het aanleggen van een gescheiden stelsels door afval- en regenwater te scheiden. Gelijktijdig verminderen we de bestaande verharding in de openbare ruimte door stenen te verwijderen en meer groen aan te leggen. Voorwaarde bij het benutten van de rijkssubsidie is dat de uit te voeren klimaatadaptieve maatregelen uiterlijk eind 2027 gereed moet zijn. Dit is voor ons reden dat wij vorig jaar hiervoor tijdig rijkssubsidie hebben aangevraagd. Inmiddels heeft het Rijk positief beschikt en de gevraagde subsidie aan ons toegekend. Voortgang activiteit