Reconstructie busstation Spijkenisse Centrum; Raadsvoorstel
Tekst van het document
Burgemeester en Wethouders
Aan de Raad
datum 3 november 2021
casenummer 21.R.00119
bijlagen 1
eenheid Ruimtelijke Realisatie
betreft
Reconstructie metrobusstation Spijkenisse Centrum
Samenvatting: Het huidige metrobusstation voldoet niet meer aan de eisen die aan een modern hoogwaardig openbaar vervoersknooppunt mogen worden gesteld. Spijkenisse verdient een aantrekkelijk, functioneel en integraal (toegankelijk) knooppunt dat tegelijkertijd fungeert als stadsentree richting het nabijgelegen centrum. Daarvoor is het van belang een stationsgebied te creëren dat levendig is, lang mooi blijft en tegen een stootje kan. Om die reden heeft de gemeente, in overleg met onder andere de MRDH, EBS en de RET een inrichtingsplan gemaakt waarmee het gehele stationsgebied een kwalitatieve impuls krijgt. De reconstructie van het busstation is het eerste onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling die is opgestart vanuit het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040, waarin behalve een grootschalige opwaardering van busstation en openbaar gebied ook renovatie van het huidige metrostation en woningbouw langs de randen van het nieuwe stationsplein is voorzien. In totaal zal circa € 23,6 miljoen in renovatie en upgrading van het gehele station(sgebied) worden geïnvesteerd, waarvan € 15,3 miljoen in busstation en openbare ruimte en € 8,3 miljoen in renovatie van het metrostation door de MRDH. Hiermee krijgt het gebied rondom metrobusstation Spijkenisse Centrum een geheel nieuwe uitstraling, dat past bij het regionale knooppunt dat het metrostation is.
Het nieuwe gebied zal behalve een prettig overstappunt voor het openbaar vervoer ook een aantrekkelijk gebied zijn om te verblijven. Een nieuwe hoogwaardige entree voor Spijkenisse, op het snijpunt tussen metropool en delta. Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Een krediet beschikbaar te stellen van € 14.531.934 voor de reconstructie van het busstation Spijkenisse Centrum e.o. en de uitbreiding van de P+R Heemraadlaan d.m.v. begrotingswijziging 2021R4010; 2. De ontbrekende dekking voor kapitaallasten van € 18.786 vanaf 2024 structureel ten laste van het begrotingssaldo te brengen; 3. Geheimhouding als bedoeld in artikel 55, eerste lid van de Gemeentewet op grond van artikel 10, tweede lid sub b van de Wob, op te leggen op de inhoud van ‘bijlage 1: financieel overzicht investeringen reconstructie metrobusstation’, tot het moment dat het project fysiek is opgeleverd.
21ID02351903/11/202117:58:47
datum
casenummer
pagina
3 november 2021
21.R.00119
2 van 7
1. Inleiding Aanleiding Het metrobusstation Spijkenisse Centrum voldoet niet meer aan de eisen die de gebruiker mag stellen aan een metrobusstation. Daarnaast is het stationsgebied over gedimensioneerd en monofunctioneel in haar gebruik. Het station heeft een kille en betonnen uitstraling. Dit blijkt onder meer uit onderzoek dat de MRDH heeft laten uitvoeren naar de reizigerstevredenheid in de metropoolregio. Er liggen kansen een plek, een bestemming, te creëren waar wonen, werken en ontmoeten samenkomen. De reconstructie van het busstation (minder asfalt, meer verblijfskwaliteit en ruimte voor ontwikkeling) is een eerste stap hiertoe en biedt de gemeente een unieke kans om een aantrekkelijke entree te realiseren voor Spijkenisse en het eiland Voorne Putten. Bestuurlijk belang Het metrobusstation Spijkenisse Centrum is één van de drie (bovengronds gelegen) stations van de Rotterdamse metro in Spijkenisse. Deze OV-knoop heeft een belangrijke regionale vervoersfunctie. Op werkdagen rijdt er in de spits gemiddeld elke drie á vier minuten een metro. Op straatniveau bevindt zich het busstation voor het stads- en streekvervoer richting Rotterdam, Brielle, Rockanje, Hellevoetsluis, Rozenburg en Goeree-Overflakkee. In de huidige vorm is het metrostation vooral een plek van vertrek. Het is geen plek waar bewoners of bezoekers graag verblijven of ontmoeten.
Door in te zetten op een aantrekkelijk verblijfsgebied, logische verbindingen en toevoegen van nieuwe functies ontstaat reuring. Hierdoor wordt het metrobusstation ook een bestemming en kan het gebied als visitekaartje functioneren voor bewoners en bezoekers. Het busstation is eigendom van de gemeente Nissewaard, het metrostation is eigendom van de MRDH/RET. In gezamenlijkheid is een plan gemaakt dat recht doet aan het belangrijkste OVknooppunt van de stad. Aan de raad wordt nu voorgesteld om middelen vrij te maken om de reconstructie van het busstation mogelijk te maken. Centrale vraag Is de raad bereid om een bedrag van € 14.531.934 beschikbaar te stellen voor de reconstructie van het metro busstation Spijkenisse Centrum?
2. Beoogd maatschappelijk resultaat In het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 wordt de locatie van het busstation omschreven als de schakel tussen Rotterdam, het centrum en de rest van de regio. De positie van het busstation op een steenworp afstand van het centrum - is een belangrijke aanleiding om niet alleen het busstation zelf, maar ook de directe omgeving in beschouwing te nemen. De doelstelling van dit project is het verkrijgen van een aangenaam, gebruikersvriendelijk en kwalitatief hoogwaardig stationsgebied. Een stationsgebied dat voorbereid is op de verwachte toename van het aantal reizigers de komende jaren en dat als visitekaartje van Spijkenisse OV-reizigers (bewoners en bezoekers) op representatieve wijze welkom heet in de stad. De uitstraling van de toekomstige buitenruimte zal aansluiten bij de ambities van het bus- en metrostation als belangrijke vervoersknoop en bestemming. Daarbij geldt dat: De pleinzone het duidelijke centrumgebied is; een prettige verblijfsplek waar ontmoeten wordt gefaciliteerd. De ruimte op het buseiland een duidelijke en overzichtelijke plek is voor reizigers; waar wachten wordt gefaciliteerd. De situering van elementen de aanwezige/nieuwe loopstromen verduidelijkt. Er aandacht wordt besteed aan de vergroeningsopgave van het gebied en er op diverse plekken plantvakken en bomen worden geplaatst.
datum
casenummer
pagina
3 november 2021
21.R.00119
3 van 7
In het stationsgebied staat de beleving van de reiziger centraal. Het gebied moet daarom een fijne plek zijn om te verblijven, bijvoorbeeld als je wacht op de bus. Door een betere verbinding tussen het station en het centrumpark te maken, zorgen we ervoor dat bezoekers die niet bekend zijn in Spijkenisse het stadscentrum beter kunnen vinden en via een kwalitatief aansprekende route het centrum kunnen bereiken.
De reconstructie van het busstation zal fungeren als katalysator voor een grotere gebiedsontwikkeling rondom het metrobusstation, waarin behalve de realisatie van een hoogwaardig busstation en een kwaliteitsimpuls in het openbaar gebied ook de renovatie en aanpassing van het metrostation Spijkenisse Centrum is voorzien en een woningbouwontwikkeling direct aangrenzend aan het stationsgebied fysiek mogelijk wordt gemaakt. In totaal zal circa € 23,6 miljoen in renovatie en upgrading van het gehele station(sgebied) worden geïnvesteerd, waarvan € 15,3 miljoen in busstation en openbare ruimte en € 8,3 miljoen in renovatie van het metrostation. In het ontwerp van het busstation is specifiek gekeken naar mogelijkheden om, met behoud van de functionaliteiten van het huidige station, een compacter busstation te creëren, waardoor langs de randen ruimte ontstaat voor mogelijke bebouwing. Door het toevoegen van nieuwe bebouwing aan het te vernieuwen stationsgebied wordt het station een stedelijke plek. Een nieuwe bereikbare entree van Spijkenisse met ruimte om te wonen, ontmoeten en recreëren. Met de reconstructie wordt een betere verbinding gemaakt tussen het station en het stadscentrum. Door aanpassingen in de inrichting van het openbaar gebied ontstaat een logische routing richting het centrumpark en het stadscentrum van Spijkenisse.
Door op termijn bebouwing toe te voegen aan de rand van het stationsgebied wordt deze verbinding versterkt. Met de herinrichting van het openbaar gebied wordt de bezoeker als het ware begeleid richting het centrum. De extra fysieke ruimte voor nieuwe bebouwing wordt voornamelijk verkregen door het busstation te versmallen en te concentreren tegen het metrotracé. Dit is mogelijk, doordat de bestaande park&ride bij metrostation Heemraadlaan kan worden uitgebreid. Metrostation Heemraadlaan is een logische locatie om de P&R te faciliteren. Dit metrostation is gelegen aan de ring (Hekelingseweg) van Spijkenisse en per auto beter bereikbaar dan metrostation Spijkenisse Centrum. Bij het metrobusstation Spijkenisse Centrum wordt ingezet op een betere bereikbaarheid en het faciliteiten van voetgangers, fietsers en scooters. De twee metrostations krijgen hierdoor beiden een onderscheidend karakter: de Heemraadlaan wordt een sterker P+R-station, het Centrum wordt een hoogwaardig openbaar vervoersknooppunt waar meer ruimte is voor de bezoeker te voet of op de fiets.
datum
casenummer
pagina
3 november 2021
21.R.00119
4 van 7
3. Kader De volgende stukken vormen het kader waarbinnen het voorliggende ontwerp is uitgewerkt: 1. Ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 In het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 is een aantal maatregelen geschetst om te komen tot een schokbestendig Nissewaard in 2040. Een van de onderdelen was hierbij de verdichting rondom hoogwaardig openbaar vervoersknooppunten en het stimuleren van openbare vormen van mobiliteit. 2. Gebiedspaspoort Metro Centrum Met de vaststelling van het gebiedspaspoort Metro Centrum heeft het college op 15 september 2020 de uitgangspunten van een ontwikkeling in dit gebied vastgelegd en de raad hiervan op 23 september in kennis gesteld. 3. Omgevingsvisie Spijkenisse Centrum In de omgevingsvisie spijkenisse centrum worden een aantal integrale opgaven benoemd. Het Metro busstation wordt hierin benoemd als een van de meest kansrijke hotspots. 4. Brief MRDH d.d. 20 mei 2020 In deze brief heeft de MRDH aan de gemeente bevestigd dat het € 8 miljoen in de begroting heeft gereserveerd voor de reconstructie van het busstation en dat de gemeente voor dit project in 2021 een subsidie aan kan vragen. 5. Brief verlening subsidie Heemraadlaan d.d. 5 juli 2021 In deze brief heeft de MRDH aan de gemeente een bijdrage van maximaal € 304.000 toegekend voor de werkzaamheden in verband met de uitbreiding van de P+R Heemraadlaan.
4. Argumentatie Het HOV-knooppunt Spijkenisse Centrum is een belangrijke locatie in Spijkenisse, dat momenteel functioneel niet voldoet aan de eisen die aan een modern en integraal toegankelijk busstation mogen worden gesteld. De reconstructie van het busstation is een kans om te kijken óf en op welke wijze er een grotere kwaliteitsimpuls in het gehele gebied kan worden bereikt. De gemeente is bij de uitwerking daarvan in grote mate afhankelijk van een aantal belangrijke partners, waaronder de MRDH en de vervoersmaatschappijen. De afgelopen periode heeft de gemeente zich sterk ingespannen om deze partners te bewegen financiële middelen vrij te maken om, samen met de gemeente, in het stationsgebied van Spijkenisse Centrum te investeren. Dit heeft geresulteerd in het voorliggende plan, als eerste onderdeel van een grotere ontwikkeling, dat in samenwerking met de maatschappelijke partners is opgesteld en uitgewerkt. De MRDH heeft aan de gemeente bevestigd dat het € 8.000.000 bij wil dragen aan de reconstructie van het busstation en € 304.000 aan de verplaatsing van de park&ride naar de P+R Heemraadlaan. Daarnaast heeft de MRDH aangegeven dat het € 8.250.000 wil reserveren om het metrostation te renoveren en aan te passen aan het nieuwe ontwerp van het busstation.
In totaal wordt dus € 16,6 miljoen door een externe partner in het stationsgebied geïnvesteerd, op het moment dat de gemeente besluit tot de reconstructie van het busstation. De gemeente investeert vanuit bestaande middelen nog eens € 6,5 miljoen en stelt de raad voor om € 500.000 vanuit het begrotingssaldo beschikbaar te stellen, waardoor de totale investering voor dit gebied neerkomt op € 23,6 miljoen. In de uitwerking van het ontwerp is er ruimte gevonden om aan de randen van het toekomstige stationsplein eventuele (woningbouw)ontwikkelingen mogelijk te maken. Dit sluit aan bij
datum
casenummer
pagina
3 november 2021
21.R.00119
5 van 7
doelstellingen vanuit het Rijk en de Provincie om rondom hoogwaardig openbaar vervoersknooppunten te verdichten. Daardoor wordt enerzijds ruimte gevonden om het woningtekort terug te dringen en anderzijds wordt daardoor het gebruik van het openbaar vervoer gestimuleerd. De ruimte rondom het stationsplein wordt gecreëerd door het huidige busstation te versmallen: in plaats van de huidige ‘toaster-opstelling’, is in het ontwerp rekening gehouden met een ‘zaagtandopstelling’. Het busstation wordt daardoor langgerekter en meer geconcentreerd rondom het bestaande metrotracé. Dit gaat ten koste van bestaande park&ride-voorziening, die zodoende op de locatie Heemraadlaan wordt gecompenseerd. Hierdoor wordt Heemraadlaan meer geprofileerd als een P+R station, waarvoor het zich vanwege de situatie langs de ringweg door Spijkenisse meer leent dan het centrum, en kan metrostation Spijkenisse Centrum zich ontwikkelen als regionaal overstappunt met een aantrekkelijk verblijfsgebied en als het visitekaartje van Spijkenisse. Door de versmalling van het busstation is het noodzakelijk om ook de functionele indeling van het metrostation hierop aan te passen. In het nieuwe ontwerp is een nieuwe hoofdingang aan de zuidwestzijde van het metrostation gerealiseerd, direct grenzend aan het stationsplein. Op deze manier ontstaat een kwalitatief verblijfsgebied aan de voet van het centrumpark.
Door deze aanpassing aan het metrostation wordt je als reiziger op een logische en aangename wijze vanuit het metrostation naar het stationsplein geleid en vervolgens via het centrumpark begeleid naar het stadscentrum. De kosten van de aanpassing van het metrostation komen voor rekening van de MRDH/RET en zijn voorlopig geraamd op circa € 8,25 miljoen. Vanuit de MRDH is een bevestiging gekomen dat het metrostation aangepast zal worden op het moment dat de gemeente de openbare ruimte en het busstation aanpakt. Met dit besluit wordt een mede-overheid dus gestimuleerd om, naast de bijdrage in het gemeentelijke project, een investering te doen in het bestaande metrostation.
5. Maatschappelijk draagvlak Het ontwerp van het busstation is in samenspraak met diverse maatschappelijke partners opgepakt. In grote mate betrokken zijn onder meer de MRDH (als OV-autoriteit en subsidieverstrekker), EBS (als
datum
casenummer
pagina
3 november 2021
21.R.00119
6 van 7
concessiehouder busvervoer op Voorne-Putten) en de RET (als concessiehouder metrovervoer Rotterdam). Tevens zijn mindervalidenorganisaties betrokken, zoals Metrocov en WMO. In het ontwerp wordt bovendien ruimte gecreëerd om bebouwing toe te voegen naast het bestaande metrobusstation. Hierover wordt de raad nog nader geïnformeerd. Het toevoegen van bebouwing naast hoogwaardig openbaar vervoersknooppunten past binnen de beleidsdoelstellingen van de Rijksoverheid en de Provincie Zuid-Holland.
6. Financiële consequenties Investering De investering in de totale reconstructie van het gebied bedraagt € 15.336.167. Een deel van het bedrag kan worden gedekt vanuit een geraamde bijdrage vanuit de MRDH, van in totaal € 8.304.000. Daarnaast heeft de gemeenteraad voor een aantal onderdelen reeds eerder krediet beschikbaar gesteld. Deze middelen, van € 804.233, worden benut om de werken uit te dekken. Wanneer de reeds beschikbare dekking en de geraamde subsidiebijdragen in mindering worden gebracht op de totale investering resteert een bedrag van € 6.227.934, dat zal worden geactiveerd en over een periode van 40 jaar zal worden afgeschreven. Als gevolg van het activeren en afschrijven ontstaat een kapitaallast van € 217.978 in het eerste jaar van afschrijving. In de gemeentebegroting is structureel rekening gehouden met een kapitaallast van € 199.192. Dit betekent dat er een tekort ontstaat van € 18.786. Voorgesteld wordt dit tekort vanaf 2024 (het verwachtte eerste jaar van afschrijving) ten laste van het begrotingssaldo te brengen. Teruggerekend betekent dit dat er voor circa € 500.000 van de totale investering vanuit het begrotingssaldo wordt gefinancierd. In bijlage 1 bij dit raadsvoorstel is meer gespecificeerd ingegaan op de raming en de beschikbare dekkingsmiddelen die de gemeente voor de uitvoering hiervan heeft geraamd.
Vanwege het financiële belang van deze informatie en het nadelig (financieel) effect dat het eventueel uitlekken hiervan op de aanbesteding van de werkzaamheden kan hebben wordt aan de raad voorgesteld om op deze bijlage geheimhouding op te leggen. Beheerkosten De beheerkosten van het ontwerp worden momenteel in beeld gebracht. Bij de volgende perspectiefnota zal hierover nader worden geadviseerd, mede in relatie tot de stelpost areaalmutaties. Bij het tot stand komen van het ontwerp zijn de beheerafdelingen van de gemeente meegenomen.
7. Communicatie van het besluit Voor het project is een communicatieplan gemaakt, dat rekening houdt met de overige ontwikkelingen in de omgeving van het metro-busstation. Het plan wordt evenals het project in fasen uitgevoerd. Binnenkort worden de omwonenden van de P+R-locatie aan de Heemraadlaan en de omwonenden van het metro-busstation geïnformeerd. De omwonenden van de Heemraadlaan en de omwonenden van het metro-busstation worden binnenkort uitgenodigd voor een eerste inloopbijeenkomst die op 25 oktober wordt georganiseerd, waarbij de plannen op en rond de P+Rlocatie en het metro-busstation worden toegelicht.
8. Realisatie van het besluit Met dit besluit worden middelen beschikbaar gesteld om de realisatie van de reconstructie van het busstation Spijkenisse Centrum en de uitbreiding van de park&ride Heemraadlaan mogelijk te maken. Als eerste zal worden gestart met de sloop van de bestaande rayonboerderij bij metrostation Heemraadlaan, waarna daar de park&ride kan worden uitgebreid. Daardoor kunnen we de reconstructie van het busstation Spijkenisse Centrum oppakken, terwijl de metro wel bereikbaar
datum
casenummer
pagina
3 november 2021
21.R.00119
7 van 7
blijft voor OV-reizigers die de auto op een P+R-terrein willen parkeren. Nadat de raad heeft ingestemd met de reconstructie kan bovendien een definitieve subsidieaanvraag bij de MRDH ingediend.
9. Bijlagen 1. Bijlage 1: financieel overzicht investeringen reconstructie metrobusstation (geheim); 2. Bijlage 2: definitief Ontwerp Spijkenisse Busstation d.d. 11-06-2021; 3. Bijlage 3: definitief Ontwerp P+R Heemraadlaan d.d. 08-04-2021; 4. Bijlage 4: brief verlening subsidie Heemraadlaan d.d. 05-07-2021; 5. Bijlage 5: brief reservering budget OV-knoop Nissewaard d.d. 20-05-2020.
10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Leefomgeving van 27 oktober 2021 behield de fractie van de PVV de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseren positief. (Fractie D66 is niet vertegenwoordigd). Tijdens de vergadering van het Seniorenconvent van 1 november 2021 heeft de PVV aan gegeven dan het voorbehoud kan vervallen. De advisering wordt hiermee unaniem positief.
de secretaris,
I.W.J.M. Sips - Weck
de burgemeester,
F. van Oosten