Presentatie Rekenkamer MG RES
Tekst van het document
Regionale democratie vergt energie Onderzoek naar de democratische legitimiteit van de Regionale Energie Strategie 1.0 en het proces daarna.
Rekenkamer Midden-Groningen | Mei 2026
Rekenkamer Midden-Groningen
Onafhankelijk
Drie toetsen
Ondersteuning
Onderzoek naar de
Nadruk op doelmatigheid,
Versterkt de kaderstellende
maatschappelijke en politieke Onderzoek naar de effecten van het gemeentelijk maatschappelijke en politieke beleid in Midden-Groningen. effecten van het gemeentelijk
doeltreffendheid en
en controlerende rol van de
rechtmatigheid van het
raad in complexe dossiers
gevoerde bestuur door de
zoals de energietransitie.
Onafhankelijk
beleid in Midden-Groningen.
2
Rekenkamer Midden-Groningen
gemeente.
28 mei 2026
Aanleiding en kernvraag Waarom is dit onderzoek uitgevoerd en wat willen we weten?
3
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Waarom dit onderzoek?
Energietransitie & invloed
De kernvraag
De RES draagt bij aan het regionale bod voor
Op welke wijze borgden de gemeenten de
duurzame elektriciteit. Dit heeft een grote
democratische legitimiteit (maatschappelijk en
zichtbaarheid (windmolens/zonneparken) en
politiek draagvlak) van de RES 1.0, en hoe
directe invloed op inwoners.
borgen zij dit proces ná de RES 1.0?
4
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Bevindingen Invloed en betrokkenheid van de raad
5
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Invloed van de raad
Formele Instrumenten
Verslappende Grip
De raad had invloed via het vaststellen van het
De raad was niet betrokken bij de cruciale
startdocument, de concept-RES en de RES 1.0.
keuze om geen RES 2.0 (herijking) op te stellen,
Tevens via de Omgevingsvisie en Herziening
maar enkel te werken met
Zonneparkenbeleid.
voortgangsrapportages.
6
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Strategische keuzes en missers Wat is er misgegaan? Hoewel instrumenten aanwezig waren, bleven kansen onbenut: Informatieve status: voortgangsrapportages werden slechts ter kennisgeving gedeeld, zonder agendering voor debat. Participatie: geen schriftelijke borging van hoe input van inwoners daadwerkelijk is verwerkt. Toetsing: het ontbreekt aan criteria om de resultaten van het energiebeleid inzichtelijk te maken.
7
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Participatie in Midden-Groningen
Positieve Uitzondering
Navolgbaarheid
Midden-Groningen onderscheidt zich positief
Echter, door het ontbreken van formele
door inwoners eerder en directer te betrekken
afspraken en schriftelijke vastlegging is de
dan omliggende gemeenten in de regio
invloed van inwoners op het beleid minder goed
Groningen.
navolgbaar.
8
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Informatievoorziening
Regio naar raad
Kaderstellende rol
De stroom van informatie vanuit het regionale
Actievere en periodieke informatie is
niveau naar de lokale raad behoeft verbetering
noodzakelijk om de kaderstellende rol van de
om de controlerende rol te kunnen vervullen.
raad effectief en tijdig te kunnen invullen.
9
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Conclusies en aanbevelingen
10
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Hoofdconclusie
Borging is kwetsbaar: De democratische legitimiteit van het proces ná de RES 1.0 staat onder druk. • Regionale samenwerking mag niet ten koste gaan van lokale democratische controle. • Er is sprake van verslapping van de grip na de initiële RES 1.0 fase. • De betrokkenheid van de raad is in de periode na vaststelling aanzienlijk afgenomen.
11
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Aanbevelingen Thema
Aanbeveling
Grip houden
Maak een gemotiveerde keuze over de gewenste wijze van betrokkenheid bij regionale besluiten.
Transparantie
Werk de inbreng van belanghebbenden uit in een officiële reactienota (vergelijkbaar met zienswijzen).
Informatie
Zorg voor actievere periodieke informatie over voortgang en lokale consequenties van RES-afspraken.
12
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Operationalisering van betrokkenheid
• Actieve agendering: kies ervoor om documenten van het college niet enkel ter kennisgeving aan te nemen, maar te agenderen voor formeel debat en besluitvorming. • Kaderstelling: dring aan op specifieke, meetbare criteria voor het energiebeleid om effectiever te kunnen sturen en toetsen op behaalde resultaten. • Borging participatie: toezien op een navolgbaar proces waarbij inbreng van inwoners schriftelijk wordt vastgesteld en gemotiveerd wat ermee is gedaan. • Informatievoorziening: zorg voor een toegankelijk systeem waarmee alle raadsleden continu op de hoogte blijven van de regionale RES-processen.
13
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Reactie college B&W Genuanceerd positief Het college neemt de aanbevelingen grotendeels over: • Bereidheid om de raad de regie te geven over de wijze van betrokkenheid • Toezegging voor betere terugkoppeling naar belanghebbenden. • Actievere rol bij doorwerking RES in lokaal beleid “Wij adviseren de raad om de geboden handvatten te gebruiken om hun sturende rol te herpakken.”
14
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026
Vragen?
Hartelijk dank voor uw aandacht
15
Rekenkamer Midden-Groningen
28 mei 2026