Presentatie raadsessie netcongestie M-Groningen

Gemeente Midden-Groningen Informerende raadssessie -18 september 2025

Henk Schimmel & Joost van Galen

AGENDA: 1. Introductie Enexis Netbeheer 2. Toename elektrificatie 3. Netcongestie en impact 4. Energiesysteem van de toekomst 5. Pmiek en maatschappelijk prioriteren 6. Ruimtelijke inpassing 7. Vervolgstappen : de Energietransitie versnellen

1. Enexis Netbeheer Kerngegevens

•

Regionale netbeheerder in Groningen, Drenthe, Overijssel, Brabant en Limburg.

•

Voorziet bijna 3 miljoen klanten van elektriciteit en gas.

•

Investeren in 2025 bijna € 1,7 miljard in ons net. Dit zal komende jaren verder groeien.

•

Doel om jaarlijks minstens 1 GW aan transportcapaciteit te realiseren.

De energietransitie leidt tot de elektrificatie van het energiesysteem

Duurzame energie

Elektrisch Vervoer

● Zon op dak

● Laden achter de (bestaande) meter

● Grondgebonden zonneweiden

● Publieke laadpunten

● Windparken

● Openbaar vervoer en (stads)logistiek

Verduurzaming van woningen en industrie

Overige ontwikkelingen

● Elektrische en hybride warmtepompen.

● Datacenters

● Vervanging van aardgas in industriële processen, bijv. door E-boilers

● Thuisbatterijen ● Grootschalige batterijen Voettekst

4

3.Netcongestie

Capaciteitskaart Netbeheer Nederland

Afname elektriciteitsnet (04-09-2025)

Invoeding elektriciteitsnet (04-09-2025)

Waar bevindt zich netcongestie – afname

TenneT

Enexis Netbeheer

Waar bevindt zich netcongestie – terug levering

TenneT

Enexis Netbeheer

Wat is exact netcongestie?

Duurzame opwek – ZON

Bron RVO

4. Energiesysteem van de toekomst 2050 Relatie visie op gebouwde omgeving op het energiesysteem van de toekomst

Energiesysteem van de toekomst Visie op Programmeren en Prioriteren

Visie op toekomstige Flexibiliteit

Visie op Duurzaam op Land

Visie op Industrie

Visie op Gebouwde omgeving Visie op Ruimtelijke Ordening

Visie op Mobiliteit

Visie nieuwe energiedragers

Decentraal energiesysteem Klantstation

Meer dan 2 windmolens

Klantstation

tot 60.000 zonnepanelen MS-T station

MS-D station

MS-D station

1 Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

tot 200 zonnepanelen

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

tot 600 zonnepanelen

Hoogspanningssnet HS/MS station

Schakeltuin

Middenspanningsnet MS-D station

MS-D station

Laagspanningsnet

4

Trafo

Laagspanningsnet

tot 6.000 zonnepanelen

Reserve trafo HS/MS station

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Velden Middenspanningsnet

MS-T station

Middenspanningsnet

tot 20.000 zonnepanelen Klantstation

MS-D station

Klantstation

MS-D station

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

Laagspanningsnet

3 2 windmolens Middenspanningsnet Klantstation

2

5. Investeringsprognoses Netbeheerders & Pmiek

Veranderende energiesysteem

● Sneller meer nieuwe energie infrastructuur realiseren (A) ● Slimme keuzes maken (B) ● Prioritering (C) ● Integraal programmeren (D):

Maatschappelijke prioriteringskaders

6. Ruimtelijke inpassing energie infrastructuur

17 september 2025

7. Bestaande netinfra  uitbreidingen / nieuw Laag- en Middenspanning (uitbreidingen t/m 2035)

Bestaande infrastructuur

Benodigde uitbreidingen

Percentages

Aantal aansluitingen Elektra : 30.283

-

-

waarvan 3 fase E

: 14.335

-

3 fase aansluitingen

Aantal aansluitingen G

: 26,397

-

-

Huidig aantal stations MS/LS :

395

Bij te plaatsen MS/LS stations Zoekcirkels

Huidig LS (kabellengte in km) :

857

LS kabellengte te verzwaren (km) : 416

LS kabellengte te verzwaren

: 48,5%

Huidig aantal MS/LS trafo

395

Waarvan te verzwaren

Percentage te verzwaren trafo

: 45,3%

:

: 217

: 47,3 %

: 179

Toename aantal MS/LS stations : 55,6%

Huidig werkpakket en doorlooptijden Midden-Groningen Periode 0-3 jaar Borgercompagnie Foxhol Froombosch Harkstede Hellum Hoogezand Kiel-Windeweer Kolham Kropswolde Lageland Luddeweer Meeden Muntendam Noordbroek Overschild Sappemeer Scharmer Schildwolde Siddeburen Slochteren Steendam Tjuchem Tripscompagnie Waterhuizen Westerbroek Woudbloem Zuidbroek Eindtotaal

1.Intake 4 4 4 6 42 2 13 8 4 2 11 12 9 4 36 3 6 9 10

2.Engineering 1 1 2 2 4 2 3 1

1 1 1 1 6 2 1 5 2

3.Voorbereiding

1 1 8 2 1

2 2 2 6 2 5

4.Uitvoering 2 2

5.Afronding

2

1

9 2

5 1

1

1

1 7 2 4 3 1 3 1 1

1 1 3

1 5 1 1 7 2 23 228

2

1

1 1

1

1

8 48

1 35

4 46

4 18

Eindtotaal 6 7 6 12 2 68 8 18 9 6 2 14 22 15 11 54 6 12 20 13 1 8 1 2 10 2 40 375

Voortgang Energietransitie Midden-Groningen Kleinverbruik t/m 3x80A (KleinVerbruik Aansluitingen KVA) t/m juli 2025

Vervolgstappen de Energietransitie versnellen. Het vinden van een geschikte plek voor een nieuw elektriciteitshuisje in de drukke openbare ruimte is vaak lastig. Vooral in bestaande wijken waar de ruimte beperkt is, kan dit ingewikkeld zijn. De keuze voor de locatie van een elektriciteitshuisje wordt gemaakt in overleg met de gemeente. Wat kunnen wij gezamenlijk doen om netcongestie te voorkomen en sneller het energiesysteem van de toekomst aan te leggen? ● Reserveer ruimte voor nieuwe elektriciteitshuisjes in drukke openbare ruimte. ● Stop de verkoop van snippergroen. Deze meters hebben wij nodig voor de Energietransitie. ● Versoepel het vergunning en beoordelingsproces van nieuwe locaties voor elektriciteitshuisjes.

Wat kunt een inwoner zelf doen om het net te ontlasten? ●

Maak afspraken met uw buren als iedereen elektrische apparaten heeft die veel energie gebruiken. Hebben meerdere buren een elektrische auto? Overweeg dan om afspraken te maken over wie wanneer laadt. Zo voorkomen we dat alle auto's tegelijk worden opgeladen, waardoor het stroomnet overbelast kan raken.

●

Is er een overschot aan zonne-energie in uw buurt? Dan helpt het ook als buren zonder zonnepanelen juist op die momenten stroom gebruiken.

●

Hoe minder energie er nodig is, hoe minder het stroomnet belast wordt. Krijg inzicht in uw energieverbruik en maak bewuste keuzes om energie te besparen. Dat kan op verschillende manieren. Door uw huis te isoleren bespaart u al veel. Kijk ook eens naar grote energieslurpers zoals een oude vriezer of elektrische boiler.

●

Gebruik stroom zoveel mogelijk op de momenten dat het er volop is. Schijnt de zon? Zet dan elektrische apparaten aan die veel energie verbruiken zoals de wasmachine, de droger of vaatwasser. Zo gebruikt u duurzaam opgewekte stroom direct, vermindert u de druk op het stroomnet en voorkomt u dat de omvormer, uit veiligheid, uitschakelt.

●

Is er weinig zon? Gebruik dan zo min mogelijk elektrische apparaten tegelijk die veel stroom verbruiken zoals een warmtepomp, laadpaal, thuisbatterij, wasmachine of droger.

●

Als u zonnepanelen, batterijen of een andere opwek of opslaginstallatie hebt laten plaatsen, kunt u energie opwekken of opslaan. Meldt ze aan op energieleveren.nl. Zo krijgen we beter inzicht in de belasting op het stroomnet en kunnen we inspelen op mogelijke overbelasting.

Check: https://www.enexis.nl/energietransitie/vol-energie

● Ons energieverbruik verandert. Dat vraagt soms te veel van het stroomnet in uw buurt. Dat merkt u thuis misschien aan knipperende lampen of een omvormer die uitvalt op zonnige dagen. We verbouwen ons stroom- en gasnet daarom flink, zodat ook volgende generaties elke dag energie kunnen gebruiken. Hier vindt u wat dit voor u betekent en wat u zelf kunt doen tijdens de Energietransitie ● Voor de kleinverbruik klanten ( t/m 3x80a) hebben wij op onze website een pagina ingericht over de Energietransitie en de gevolgen daarvan. Hier worden diverse tips gegeven hoe de individu om kan gaan met het overvolle stroomnet.

Invloed en rol gemeente 1. Samenwerkingsovereenkomst (SOK) Enexis gemeente => nauwere samenwerking die leidt tot een Nadere overeenkomst Ondertekening collegebesluit juli 2025 Werven Projectleider • Afstemmen over ruimtelijke consequenties van de noodzakelijke verzwaringen Welke acties zijn in de tijd nodig om deze te versnellen? • Afstemmen over middellange en lange termijn ontwikkelingen in de gemeente (woningbouw, bedrijventerreinen, elektrische mobiliteit, …) … investeringen in netwerk door Enexis Zo optimaal mogelijk op elkaar afstemmen

24

17 september 2025

Invloed en rol gemeente 2a. Creatieve lokale oplossingen • Samen met buurgemeenten, energiecorporaties,en bedrijven • Energiehub • Inzet ‘buurtbatterijen’

2b. Regionale samenwerking • Groningen Werkt Slim (GWS) • Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen (PVB) • Sinds 1 september: Bedrijvencontactfunctionaris Duurzaamheid

25

17 september 2025

Invloed en rol gemeente 3. Wet Versnelling Energie Transitie (VET) • Besluit B&W om uitzondering op de wet VET toe te staan • Essentie wet VET: nieuwbouwwoningen mogen niet langer worden aangesloten op • Incidenteel op individuele woningen toepasbaar • Op grotere nieuwbouwlocaties niet toepasbaar

4. Casussen • Centrumplan Muntendam: wet VET ‘niet toepasbaar’ Toekomstproof elektriciteit uitgangspunt; gasnet aanleggen geen alternatief • Steendam Tjuchem Beperken netcongestie door balanceren vraag en aanbod: energiemanagementsysteem, thuisbatterij, dorpsbatterij 26

17 september 2025

Bedankt voor uw aandacht Enexis Netbeheer Magistratenlaan 116 5223 MB 's-Hertogenbosch 088 857 7000 henk.schimmel@enexis.nl joost.van.galen@enexis.nl