Burgemeestersbrief

Hoogezand, 19 maart 2026

Beste kandidaat-raadsleden, Het is vandaag 19 maart 2026. De gemeenteraadsverkiezing ligt achter ons en duidelijk is geworden hoe de verhoudingen in de nieuwe raad zullen zijn. Op 31 maart neemt de oude raad afscheid; op 1 april zal de nieuwe raad geïnstalleerd worden. Vanaf dat moment zal uw werk als volksvertegenwoordiger beginnen. Vanaf vandaag zullen enkelen van u echter al starten met de coalitieonderhandelingen. Vanuit de ambtelijke organisatie zult u het overdrachtsdocument ontvangen ter inhoudelijke ondersteuning van de onderhandelingen. Met deze brief breng ik als burgemeester een aantal zaken onder uw aandacht die ik vanuit mijn perspectief signaleer en die ik van belang vind voor de komende jaren: de ontwikkeling van onze gemeente, aandacht voor ontmoeting en verbinding en het versterken van de samenwerking binnen en buiten het Huis van Cultuur & Bestuur. Tot slot ga ik in op weerbaarheid, integriteit en veiligheid. Kansen creëren en verzilveren Onze gemeente is ontstaan in 2018 en is nu haar negende levensjaar ingegaan. De afgelopen jaren is er veel gebeurd om de gemeente goed te laten functioneren: structuren, werkwijzen en cultuur hebben zich gevormd. We hebben er twee raadsperiodes opzitten en twee colleges hebben het dagelijks bestuur gevormd. Ook is de gemeente aan haar tweede burgemeester toe.

Het onderzoek dat we als gemeente eind 2024 hebben verricht naar de manier waarop onze dienstverlening wordt ervaren, liet zien dat onze dienstverlening in de basis goed op orde is. Datzelfde geldt voor de tevredenheid van onze ambtenaren, zo bleek uit een onderzoek eind 2025. De samenwerking met inwoners heeft via het programma Gebiedsgericht Werken stevig vorm gekregen. Dit alles maakt dat wij als gemeente intern de zaken op orde hebben en nu een goede uitgangspositie hebben een verdere stap in onze ontwikkeling zetten, die ook het oogmerk was van de herindeling per 2018. Die positie hebben we ook nodig. De maatschappelijke uitdagingen zijn namelijk groot, maar datzelfde geldt voor onze kansen. Nu is het wat mij betreft tijd om onze blik naar buiten te richten en (nog) beter te gaan samenwerken: met collega-overheden, met ondernemers en met inwoners. Vanuit Nij Begun is dit ook onze plicht richting inwoners: 30 jaar investeren om onze regio een mooie, leefbare, veilige en betere toekomst te bieden en onze inwoners als het gaat om de zogenaamde ‘brede welvaart’ hetzelfde te bieden als inwoners elders in het land. De rijksoverheid zet steeds meer in op incidentele financiering. Gebeurde dat voorheen via de Regiodeals, nu gaat het onder meer om ‘kansenagenda’s’.

Hierbij is het de bedoeling dat overheden samenwerken met bedrijven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en inwoners(initiatieven). Naast Nij Begun en de aanleg van nieuwe infrastructuur zoals de Nedersaksenlijn, is de Regio Groningen-Assen voor Midden-Groningen van groot belang voor onze ruimtelijke en economische kansen. In het ontwerp van de nationale Nota Ruimte is Groningen-Assen aangewezen als zogenaamde ‘initieer-regio’; een regio waar de Rijksoverheid kansen ziet voor een schaalsprong in economie en bevolking. De Rijksoverheid wil hier inzetten op een ontwikkeling van de regionale economie, gekoppeld aan kennisinstellingen en campussen. Daarna volgen meer mogelijkheden voor grootschalige woningbouw en voorzieningen. Dit biedt kansen! Het is voor de toekomst van Midden-Groningen belangrijk dat we ons verhouden tot deze ontwikkelingen. Dit vergt van onze gemeente een nadrukkelijk(er) (zelf)bewustzijn, maar ook een investering in mensen en werkwijzen om regionaal en samen met inwoners en instellingen de kansen te creëren en te verzilveren en de maatschappelijke opgaven op en aan te pakken. Het opbouwen en onderhouden van netwerken en contacten in zowel de regio als in ‘Den Haag’ is hierbij ook nodig.

Ik ben zelf ook met regelmaat op bezoek in Den Haag om zowel ambtelijk als politiek-bestuurlijk het voor Midden-Groningen relevante netwerk op te bouwen en te onderhouden.

Het is van belang dat de nieuwe raad en het nieuwe college – en de samenleving – in gesprek gaan over de ambities van Midden-Groningen en vervolgens over wat hiervoor nodig is. Zo kunnen we samen werken aan de toekomst van Midden-Groningen en kansen voor onze inwoners en ondernemers laten ontstaan! Ontmoeting en verbinding Midden-Groningen mag zich gelukkig prijzen met een samenleving waarin krachtige ondernemers te vinden zijn en we veel veerkrachtige en energieke inwoners hebben. Tegelijkertijd zijn er zorgen. Armoede, schulden en complexe gezinsproblemen spelen bij een flink aantal van onze inwoners. Uit ons inwoneronderzoek bleek dat veel mensen in onze gemeente zich eenzaam voelen. Ik vind het een van de grootste maatschappelijke opdrachten voor de overheid om dit tegen te gaan en om ervoor te zorgen dat inwoners zich gezien voelen en zich thuis weten in hun straat, wijk en dorp. De gemeente heeft hierin een belangrijke rol: wij zijn het die ontmoeting kunnen faciliteren. Dat kan de gemeente doen door maatregelen te treffen in het fysieke domein: onder andere door het organiseren van goed openbaar vervoer, het ondersteunen van buurt- en dorpshuizen of soms simpelweg door het plaatsen van bankjes in de openbare ruimte.

Daarnaast voeren wij beleid binnen het sociaal domein, dat voor een belangrijk deel gericht is op preventie, en daarmee op het ondersteunen van de kracht van mensen. Onze bevolkingssamenstelling laat zien dat Midden-Groningen een diverse samenleving vormt. Of het nu gaat om leeftijd, culturele achtergrond, geloof, inkomen, een eventuele beperking of nog weer andere kenmerken: we zijn met zo’n 61.500 inwoners en niemand is hetzelfde. Binnen de gemeentelijke organisatie wordt nadrukkelijk ingezet op een inclusief en divers bestand van ambtenaren om een organisatie te vormen die net zo divers is als onze samenleving, en die ruimte biedt aan alle perspectieven, achtergronden en talenten. Hoewel onze ambitie duidelijk is, zijn er dagelijks nog uitdagingen voor mensen met bijvoorbeeld een beperking. Bij de uitoefening van zijn taken als raadscommissielid, merkt Wesley Ferwerda dat onze raadzaal en ons gemeentehuis nog niet geheel zijn toegerust op wat hij nodig heeft om zelfstandig zijn werk te doen. Het is de uitdaging om met ons gemeentelijke beleid het beste uit de samenleving te halen, ieders talent te benutten en iedereen het gevoel te geven dat ze ertoe doen. Gemeenten hebben naar aanleiding van de ratificatie van het VN-verdrag ‘rechten voor mensen met een handicap’ de wettelijke taak om een lokale inclusie-agenda te maken.

In deze agenda zou, naast de voorgeschreven doelgroep van mensen met een beperking, ook aandacht kunnen komen voor andere groepen om iedereen in staat te stellen volwaardig deel te nemen aan de Midden-Groningse samenleving. Om iedereen mee te laten doen in onze samenleving is ook digitale geletterdheid cruciaal. De ontwikkelingen op het gebied van AI en digitalisering gaan snel. In de digitale wereld kunnen inwoners elkaar en anderen ontmoeten, maar het kan ook zorgen voor vervreemding en verder toenemende individualisering. De EU voert al geruime tijd een agenda onder de noemer ‘Digital Decade’ waarbij de focus speciaal gericht is op het laten meedoen van inwoners in een digitale wereld. De Rijksoverheid en de VNG hebben uitvoeringsagenda’s die hierop aansluiten. Ik vind het van groot belang dat we ook in Midden-Groningen een samenhangende gemeentelijke digitaliseringsagenda opstellen, die inwoners handvatten en perspectief kan bieden in deze veranderingen. Samen de schouders eronder De tijden veranderen. Altijd. En tegelijkertijd voelt het alsof er in de wereld, om ons heen én verder weg, nu wel heel veel verandert. Vorig jaar vierden we nog dat we 80 jaar in vrede en veiligheid leven. De veranderingen in de internationale politiek maken dat onze democratische rechtstaat geen rustig bezit is, zo dit het ooit al was.

De Rijksoverheid heeft alle huishoudens een folder gestuurd in het kader van de campagne ‘Denk vooruit’ om weerbaar te zijn tegen verstoringen van verschillende aard. In het kader van ‘Eerste Hulp ben Jij’ hebben we in enkele dorpen in onze gemeente al bijeenkomsten georganiseerd, om stil te staan bij wat inwoners zelf kunnen doen.

Als individuele inwoners kunnen we weinig, maar samen kunnen we heel veel. Zelfredzaamheid is pas echt krachtig als dit verwordt tot samenredzaamheid. Het hebben van een eigen opvatting is heel mooi, maar besluiten vergen altijd samenwerking om te komen tot de benodigde meerderheid van stemmen of tot draagvlak onder inwoners. Als lokale overheid hebben we samenwerking met onze inwoners nodig om onze samenleving echt vooruit te helpen en van betekenis te zijn. Hoe kunnen we samenwerking en samenredzaamheid in onze gemeente verder bevorderen? De verbinding tussen de gemeente en inwoners is er een van alledag: we ontmoeten elkaar op straat, in onze dorpen en wijken. En in onze dienstverlening: inwoners gaan naar hun gemeente als ze een identiteitsbewijs of een vergunning nodig hebben. Tegelijkertijd is Midden-Groningen uitgestrekt en kent de gemeente een groot aantal dorpen en wijken. Om de verbinding met inwoners structureel vorm te geven, bestaat het programma gebiedsgericht werken. Hiermee kunnen inwoners initiatieven onder de aandacht brengen van de gemeente en andersom kan de gemeente inwoners (al dan niet georganiseerd via bewonersorganisaties) betrekken bij plannen. Het in 2025 vastgestelde beleid rond participatie kan dit nog verder versterken. Wat mij betreft zijn zowel ons nieuwe participatiebeleid als onze manier van gebiedsgericht werken van grote waarde.

Naar aanleiding van een evaluatie van het gebiedsgericht werken, zal er politiek-bestuurlijk wel verder richting gegeven moeten worden: in welke mate moet gebiedsgericht werken de besturingsfilosofie van de gemeente zijn? Willen we alle beleid gebiedsgericht vormgeven, of houden we (deels) ook vast aan de inhoudelijke sturing? In Midden-Groningen organiseren we veel bijeenkomsten voor inwoners, bijvoorbeeld gericht op participatie of in het kader van het al genoemde gebiedsgericht werken. De wijkbezoeken die uw raad de afgelopen jaren heeft afgelegd, zijn heel krachtig en waardevol: u ziet met eigen ogen en hoort met eigen oren waar inwoners trots op zijn, maar ook waar zorgen over zijn. Ik wens u toe dat u deze bezoeken de komende jaren blijft afleggen. In Midden-Groningen kennen we echter geen informele gemeentelijke bijeenkomsten gericht op nieuwe inwoners of bijvoorbeeld een nieuwjaarsreceptie. Dergelijke bijeenkomsten zijn heel waardevol, is mijn ervaring vanuit eerdere gemeenten: zowel voor contacten tussen inwoners onderling, als voor de verbinding tussen gemeente en inwoners. Juist bij deze bijeenkomsten is er geen inhoudelijk thema waarover een opvatting gevraagd wordt, of waar inwoners onderling of in de verhouding met de gemeente strijdige belangen hebben. Het zijn bijeenkomsten waar je elkaar als mensen ontmoet.

Ik heb dan ook het initiatief genomen om weer te starten met bijeenkomsten voor nieuwe inwoners en hoop ook op uw komst. Om goed te kunnen samenwerken met onze inwoners, ondernemers en instellingen, hebben we ook onderling goed samen te werken op het gemeentehuis. Ik wens ons toe dat we vanaf het begin van deze periode tijd en energie investeren in onze samenwerking. We hebben elkaar nodig en dat vergt ook dat we ons in elkaar verdiepen. Dat u als raadsleden uw raadswerk doet naast een baan of onderneming, en dat u daarnaast een gezin heeft: dat verdient respect. Dat onze ambtenaren geen quick fixes leveren, maar altijd oog moeten hebben voor het algemeen belang: dat verdient begrip. Dat de leden van het college van B&W onderdeel zijn van een collegiaal bestuur: dat verdient erkenning. In de komende periode is het wat mij betreft van groot belang dat we met zijn allen de schouders eronder zetten: raadsleden, leden van het college van B&W en de ambtenaren. We moeten elkaar opzoeken en met elkaar samenwerken. Ons Huis van Cultuur & Bestuur is een fantastische plek om onze samenleving te ervaren en te versterken. Uw raadzaal als het kloppende hart van onze lokale democratie daar middenin, is elke vergadering of bijeenkomst weer een mooie ervaring.

Dat raad en college van B&W sámen het gemeentebestuur vormen, is echter minder goed voelbaar: de positionering van het college in uw raadzaal, maakt dat het college het debat minder goed kan volgen en maakt dat er minder gezamenlijkheid in de vergadering gevoeld wordt.

Tijdens een opleidingsdag voor burgemeesters over het omgaan met tegenstellingen, werd ons gevraagd naar de indeling van onze raadzalen en werd het belang van gezamenlijkheid benadrukt. Het is vanuit die achtergrond dat ik u de suggestie meegeef te bezien welke aanpassingen er mogelijk zijn in de raadzaal om de gezamenlijkheid te vergroten en ook op die wijze de samenwerking te versterken. Weerbaar en integer bestuur Weerbaar en integer besturen gaat voor mij over transparantie en elkaar heel houden. Raadsleden zijn ondernemende en betrokken inwoners die vaak al andere rollen vervullen in de samenleving. Integer besturen is om te beginnen dan ook dat iedereen duidelijk is over andere belangen die gediend worden en dat we in gezamenlijkheid bespreken of die belangen in de weg staan bij het vervullen van de rol als raads- of collegelid. De afgelopen periode gaf het Dagblad van het Noorden aan dat veel van de raadsleden in Midden-Groningen op een of andere manier bedreigd zijn. Een verschrikkelijk feit! Ik wil dat u zich niet alleen voelt als er een bedreiging (van welke aard dan ook) in uw richting wordt geuit. Als er zich iets vervelends voordoet, roep ik u op om mij of uw griffier te informeren, zodat we naast en voor u kunnen staan en samen met u kunnen bezien wat we kunnen doen om de situatie veilig en prettig te krijgen.

Elkaar heel houden geldt niet alleen in relatie tot de samenleving, maar zeker ook in de onderlinge contacten. De kracht van de volksvertegenwoordiging is dat deze zeer divers is. Dat betekent wel dat de onderlinge verschillen groot zijn: in leeftijd, achtergrond en in dagelijkse bezigheden, en daarnaast in uw rol in de raad (oppositie of coalitie). Samen met u wil ik werken aan een raad waarin u allemaal tot uw recht komt en aan een cultuur waarin iedereen zich welkom voelt en zich durft uit te spreken over alles waarover u zich wenst uit te spreken. De Gemeentewet stelt dat u zonder last in de raad zit. Dat moeten we samen mogelijk maken. In het inwerkprogramma van uw raad wordt aandacht besteed aan weerbaarheid en integriteit en samen met uw griffier zal ik uw raad en de individuele raadsleden de komende periode gevraagd en ongevraagd adviseren. Ook zullen de griffier en ik op gezette tijden een ronde maken langs de fracties om casussen te bespreken. De politieke partijen waarvan op dat moment bekend was dat ze deel zouden nemen aan de verkiezingen, heb ik in februari 2025 gesproken over het belang van het borgen van de integriteit van kandidaten in de kandidaatstelling. In zowel college als raad zal ik integriteit (en weerbaarheid) tot een terugkerend gespreksthema maken, in lijn met de aanbevelingen van uw Rekenkamer.

Aarzel ook niet om zelf het gesprek met elkaar en met mij aan te gaan. Gesprekken voeren over integriteit en weerbaarheid moet normaal zijn en voelen. Weerbaar bestuur gaat over het borgen van een veilig werkklimaat waarin geen ruimte is voor bedreiging of intimidatie: onderling niet, maar ook niet in wisselwerking met de samenleving. Met betrekking tot die samenleving geldt dat er ook daar aandacht nodig is voor veiligheid en integriteit, juist ook voor uw raad en het college van B&W om weerbaar te kunnen besturen. Midden-Groningen werkt hierbij samen met de andere Groninger gemeenten, het RIEC, politie en justitie. Waar op dit gebied aanvullend beleid of middelen nodig zijn, zal ik (of, afhankelijk van de bevoegdheden, het college van B&W) daartoe met voorstellen komen in uw richting. Aan de slag! Samen aan de slag, is wat mij betreft voor de komende jaren het devies. Waar nodig en mogelijk draag ik als burgemeester mijn steentje bij om de goede uitgangspositie van onze gemeente verder te brengen om kansen te creëren en te verzilveren in het belang van onze inwoners en ondernemers.

Graag blijf ik tijdens de coalitie-onderhandelingen op de hoogte van de vorderingen. Waar gewenst, denk ik graag met u mee en sta ik ter beschikking voor raad en daad om de onderhandelingen te ondersteunen. Ik wens u succes om een coalitie tot stand te brengen en bovenal bij uw raadswerk in de komende vier jaar! Met vriendelijke groet, Erica van Lente Burgemeester