415. Raadsbrief Omgevingsprogramma Duurswold

Raadsbrief Datum:

1 mei 2026

Verzenddatum:

6 mei 2026

Behandeld door:

Richard van Benthem

Mailadres:

richard.vanbenthem@midden-groningen.nl

Zaak:

1670621

Portefeuillehouder:

Erianne van der Burg

Onderwerp:

Omgevingsprogramma Duurswold

Geachte leden van de raad, Recent ontving u van het college een raadsbrief over het Omgevingsprogramma Wonen. Daarin wordt de aanleiding voor de herziening van de Omgevingsvisie en voor het werken met Omgevingsprogramma's binnen onze gemeente Midden-Groningen al beargumenteerd. Inhoudelijk verwijzen wij u daarom naar de inleiding van de raadsbrief over het omgevingsprogramma Wonen (15 april jl.). Voor de Omgevingsprogramma’s kunnen we kiezen om gebiedsgericht of met thema’s te werken. Het Omgevingsprogramma Wonen is thematisch en heeft een gemeente brede werking. Er zijn echter in Midden-Groningen ook gebieden aan te wijzen, waar meerdere opgaven tegelijkertijd spelen en vragen om een integrale aanpak en betrokkenheid van de gemeente, andere overheden, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Eén van die gebieden is het Duurswold, waar gebiedsgerichte regie en sturing op integrale afweging langjarig noodzakelijk is. In en rondom het gebied komen verschillende opgaven en ambities samen, waaronder natuurontwikkeling, waterbeheer, recreatie en vrijetijdseconomie, landbouwtransitie en leefbaarheid van dorpen. Deze opgaven zijn niet los van elkaar te zien, maar vragen om een samenhangende benadering waarin keuzes op elkaar worden afgestemd en elkaar versterken.

Naast dat er veel opgaven tegelijkertijd spelen in het gebied zijn er ook veel verschillende overheden, instanties en sectoren bij de toekomst van het Duurswold betrokken. Denk daarbij aan diverse ministeries van het Rijk (ministerie van EZK en energietransitie, ministerie van I&W en verbreding N33, ministerie van LVVN en veenoxidatiedossier), de provincie (Toekomst Landelijk Gebied), de waterschappen (waterpeilbeheer en waterkwaliteit), maar ook de NCG (herstel en versterkingsopgave), LTO noord (landbouw) en onze buurgemeenten (denk aan Harkstede-Meerstad). Daar moeten we ons allemaal toe verhouden. En daar komt bij: we gaan

Pagina:

2 van 3

Datum:

23 april 2026

Zaak:

1670621

er vaak niet over, maar de gevolgen van beleid van hogere of andere overheden komen wel terecht in onze gemeente en bij onze gemeenschap. Juist om al deze opgaven te kunnen sturen en te ondersteunen is een programmatische aanpak nodig, die nauwe samenwerking met de vele stakeholders vereist. Dat is nodig omdat de gemeente vaak niet de bevoegdheid heeft over een deel van de opgaven, maar wel de gevolgen ervan ondervindt. Met het omgevingsprogramma neemt Midden-Groningen positie in en pakt de regie. Gebiedsafbakening: om welk gebied gaat het precies? In de provinciale gebiedsprocessen voor de Toekomst Landelijk Gebied (TLG) heeft de provincie een gebied aangewezen onder de naam ‘Centraal Woldgebied en Duurswold’. Dat is gemakshalve het gebied tussen Bedum, Delfzijl, Zuidbroek en Harkstede. Voor MiddenGroningen gaat het feitelijk om het gehele gebied boven de A7, met uitzondering van een stuk tussen Noordbroek, Zuidbroek en de N33. Bedreigingen, kansen en noodzaak tot sturing en regie Wij geven hieronder een kort en niet compleet overzicht van bedreigingen, kansen en de noodzaak tot sturing en regie: − Bodemdaling door gaswinning: Door bodemdaling als gevolg van de gaswinning vinden er veel herstel-en versterkingswerkzaamheden plaats en komen er middelen voor verbetering van de leefbaarheid beschikbaar (maatregel 14, Nij Begun).

Dat is goed, maar dat vraagt wel om een mate van regie. − Veenoxidatie in de veengronden: Dit geeft zorgen voor het waterpeilbeheer, voor nu en in de toekomst. Dat is een taak van het waterschap, maar heeft gevolgen voor onze inwoners, bedrijven én agrariërs. Daar willen we, moeten we bij betrokken zijn. − Provinciale (Ontwerp) Omgevingsvisie en Duurswold: De provincie heeft in haar (Ontwerp) Omgevingsvisie het Duurswoldgebied aangeduid als gebied met nieuw perspectief. Als gemeente willen we betrokken zijn en richting geven aan dat nieuwe perspectief. Al met al staat de leefbaarheid van het gebied door deze zaken onder druk. Tegelijkertijd biedt vrijetijdseconomie rondom de bestaande natuurgebieden en de lommerrijke linten van MiddenGroningen interessante kansen. − Vier burgerinitiatieven rond de Damsterplas: Rond de Damsterplas zijn een viertal burger-initiatieven die hun pijlen richten op de toekomst. Het gaat om initiatieven EPIQ, Het Kultuureiland, De Barst en De Toren. Deze initiatieven kunnen leiden tot lokale, regionale en zelfs nationale recreatieve voorzieningen, aanvullend op de bestaande. Dergelijke initiatieven vinden wij belangrijk en daarom hebben wij recent deze vier initiatieven ondersteund met een financiële bijdrage van € 200.000,-. Dit om te komen tot een verdere uitwerking van hun plannen in samenhang met elkaar. −

Bereikbaarheid:

−

Pagina:

3 van 3

Datum:

23 april 2026

Zaak:

1670621

Daarbij is het wel van belang dat de bereikbaarheid geborgd wordt, zoals het behoud van de afslag bij de Geerlandweg bij de verbreding van de N33. Daar werken we aan. Voorbij de gemeentegrenzen denken en samenwerken: Omdat ontwikkelingen ook effecten hebben buiten onze gemeentegrens voeren we ook gesprekken met onze buurgemeenten, want de kansen bij ons zijn ook kansen voor hen. Zo kunnen toekomstige inwoners van Meerstad gebruikmaken van de recreatieve ontwikkelingen bij ons. Daar ligt een gezamenlijk belang met de gemeente Groningen en daarover zijn we in gesprek.

Met het omgevingsprogramma sturen wij de ontwikkelingen in het Duurswoldgebied en pakken wij de regie zoveel dat kan, gezien onze beperkte bevoegdheden. Dit omgevingsprogramma vergroot ook de slagkracht van de gemeente bij het aantrekken van fondsen en externe financiering, waarbij wij zeker kijken naar de bestaande agenda's van Nij Begun, maar ook rijksmiddelen die mogelijk door het kabinet beschikbaar kunnen worden gesteld voor de uitvoering van opgaven. Onze deelname in de NOVEX-gebieden kan daarbij helpen en mogelijk de doorslag geven. Wij houden u op de hoogte van zaken rondom het omgevingsprogramma.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

E. van Lente Burgemeester

T. van de Poel Waarnemend gemeentesecretaris

Deze brief is digitaal vervaardigd en daarom niet ondertekend.