02 Aanbiedingsbrief ondermijning in het Ommeland

Groningen, 10 maart 2023

Embargo tot 10 maart 2023, 13:30 uur

Geachte leden van het gemeentebestuur, Tijdens het formatieproces na de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen vroegen wij om aandacht voor de toenemende bedreiging van ondermijnende criminaliteit en prioriteit te geven aan de bestrijding hiervan. We kondigden daarbij ook aan de samenwerking tussen de Groninger gemeenten stevig te intensiveren. Een van de resultaten hiervan, presenteren wij u met deze aanbiedingsbrief. Met deze brief presenteren wij u namelijk het (als bijlage toegevoegde) onderzoeksrapport ‘Ondermijning in het Ommeland.’ Dit rapport biedt een grondige analyse van (de verschijningsvormen van) ondermijning in negen Groninger gemeenten. Het is een logisch vervolg op het rapport Groningse Praktijken dat vorig jaar verscheen en specifiek op de gemeente Groningen is geënt. De rapporten bieden gezamenlijk het inzicht dat we als burgemeester zoeken, namelijk een gefundeerd beeld van ondermijnende criminaliteit in onze totale provincie.

Onderzoeksconclusies ‘Ondermijning in het Ommeland’ beschrijft dat de optelsom van situationele, sociale en economische factoren resulteert in grootschalige criminele kansen in het Ommeland. De verschijningsvormen manifesteren zich het meest prominent in hennepteelt, drugshandel en misstanden in de vastgoedbranche. De onderzoekers concluderen verder dat de bestuurlijke aanpak van ondermijning zich op een kantelpunt bevindt. De aanpak is weliswaar geagendeerd en in plannen geprioriteerd, maar de uitvoeringscapaciteit is zwaar ontoereikend. We zien in het rapport de bevestiging van onze opvatting dat de ondermijningsaanpak in onze gemeenten meer prioriteit verdient. De problematiek is ernstig. Hoewel de sociaalmaatschappelijke effecten voor het oog niet direct zichtbaar zijn, heeft de greep van

ondermijnende criminaliteit ontwrichtende en blijvende effecten op onze inwoners en lokale samenleving. Wij onderstrepen hierin ook de conclusies van de onderzoekers dat extra investeringen in capaciteit randvoorwaardelijk zijn om een effectieve aanpak te ontwikkelen.

Toekomstige aanpak Tegelijkertijd zijn we vastberaden en zijn de mogelijkheden om onze samenwerking en onze aanpak te versterken hoopgevend. De contouren daarvoor zijn reeds zichtbaar. We zijn doordrongen van het feit dat regionale samenwerking een voorwaarde is voor een effectieve aanpak van ondermijning. Samenwerking tussen gemeenten en met partners als de Provincie Groningen, onze waterschappen en het RIEC-Noord Nederland. Ons uitgangspunt daarbij is dat we onze aanpak vooral praktisch en actiegericht vormgeven, langs de volgende sporen:

De ‘Groningse norm’ We formuleren een gezamenlijke Groningse norm in de aanpak van ondermijning. Hierin formuleren we als gemeenten onze ambities voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit en het basisniveau dat hiervoor nodig is. Onderwerpen hierin zijn (het nastreven van) harmonisatie van beleid, interne weerbaarheid van de ambtelijke en bestuurlijke organisatie, informatiehuishouding en het bestuurlijk instrumentarium. Regionaal interventieteam We starten met een regionaal opererend en flexibel inzetbaar interventieteam. Dit team krijgt als opdracht om samen met ketenpartners bestuurlijke controles te organiseren op thema’s, in branches en/of specifieke gebieden. Met het interventieteam laten we zien dat we het naleven van regels belangrijk vinden en dat we als één overheid optreden. Van deze controles moet een preventieve werking uitgaan. Samenwerking en samenhang in beleid en uitvoering Lokale wetgeving en beleid die als barrières dienen om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan stemmen we op elkaar af. Het harmoniëren van regelgeving en beleid draagt niet alleen bij aan een efficiënt functionerend interventieteam maar draagt ook eenheid uit in onze normstelling. Specifiek voor de Wet Bibob - een krachtig en instrument dat om specifieke deskundigheid vraagt – is ons streven deze wet centraal uit te voeren voor alle Groninger gemeenten.

Tenslotte Dit rapport markeert een volgende stap in onze samenwerking op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het maakt knelpunten scherp en geeft richting aan onze aanpak. Over de aanpak voeren we graag het gesprek met u. Daarvoor organiseren we op korte termijn een regionale bijeenkomst. Maar uiteraard voeren we ook op lokaal niveau graag het gesprek over de betekenis van dit rapport voor onze gemeenten. Hoogachtend,

Burgemeester B. Visser

Burgemeester K.F. Schuiling

Burgemeester H.J. Bolding

Gemeente Eemsdelta

Gemeente Groningen

Gemeente Het Hogeland

Burgemeester A. Hoogendoorn

Burgemeester C.Y. Sikkema

Burgemeester J. Kuin

Burgemeester K. Sloots

Gemeente Midden - Groningen

Gemeente Oldambt

Gemeente Pekela

Gemeente Stadskanaal

Burgemeester A. Van der Tuuk

Burgemeester J.W. Velema

Burgemeester B.H.M. Link

Gemeente Westerkwartier

Gemeente Westerwolde

Gemeente Veendam