01. Raadsvoorstel Verordening Stimuleringslening PAW Steendam Tjuchem 2025

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

3 december 2024

Opsteller:

Bas Oldenbroek

Zaak:

1474693

Contactgegevens:

Bas.oldenbroek@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Markus Ploeger Onderwerp:

Verordening Stimuleringslening PAW Steendam Tjuchem 2025

1. Voorstel 1. De Verordening Stimuleringslening PAW Steendam Tjuchem 2025 vast te stellen; 2. De reservering in de bestemmingsreserve PAW Steendam-Tjuchem voor €936.500 te laten vrijvallen vanwege de lagere uitvoeringskosten van de gewijzigde verordening; 3. De vrijvallende €936.500 conform de voorwaarden van de rijkssubsidie anders in te zetten binnen het project PAW Steendam-Tjuchem; 4. De bijbehorende begrotingswijziging 2025-004 zoals die is opgenomen in de financiële paragraaf vast te stellen. 2. Inleiding In Steendam en Tjuchem vindt een versterkingsopgave plaats. De werkgroep Versterking en de stichting Dorp in Eigen Hand, beide bestaande uit een aantal Steendammers en Tjuchemmers, hebben een totaalplan ontwikkeld om in eigen regie integraal het versterkingstraject uit te voeren tezamen met het verduurzamen en aardgasvrij maken van de panden. Dit gebeurt in nauw overleg met de gemeente en de Nationaal Coördinator Groningen. Dit plan is in 2020 bij het Rijk ingediend als proeftuin voor het Programma Aardgasvrij Wijken, afgekort PAW. Voor de financiering van dit plan is een rijkssubsidie aangevraagd, genaamd de PAW-subsidie. Deze PAW-subsidie is in 2021 door het Rijk toegekend en uitgekeerd als onderdeel van de bestuurlijke afspraken aardbevingsgebied Groningen in november 2020.

De verkregen PAW-subsidie dekt de uitvoeringskosten van het project (onder andere kosten gemeentelijk projectleider, kosten maatwerkadviezen, etc.), de kosten voor een verduurzamingssubsidie á € 8.000 per woning(equivalent), en kosten om een renteloze lening van maximaal €15.000, hierna te noemen ‘stimuleringslening’, beschikbaar te stellen aan in totaal 250 woningen. De verordening van deze laatstgenoemde stimuleringslening is op 9 maart 2023 vastgesteld door uw raad. De stimuleringslening is beschikbaar voor alle huurders en eigenaren van woningen in

Pagina:

2 van 6

Datum:

18 november 2024

Zaak:

1474693

Steendam en Tjuchem. De lening kan worden aangevraagd voor energiebesparende- en duurzame energieopwekkende maatregelen die leiden tot het aardgasvrij(gereed) zijn van de woning. In de vastgestelde verordening is geen einddatum gesteld tot wanneer de stimuleringslening aangevraagd kan worden. De door het Rijk verleende financiële middelen zijn tot en met 31 december 2028 beschikbaar. Om te voorkomen dat er leningen ná deze datum worden aangevraagd is het noodzakelijk een einddatum te stellen voor het aanvragen van de lening. Sinds het openstellen van de stimuleringslening, in maart 2023, zijn er slechts 5 leningen verleend. Binnen de door het Rijk beschikbaar gestelde financiële middelen voor de uitvoering van de proeftuin is op dit moment circa 1 miljoen euro gereserveerd voor de kosten die voortvloeien uit het verstrekken van de stimuleringslening, namelijk beheerskosten en rente, aan álle bewoners van Steendam en Tjuchem. Er is een bestemmingsreserve ingesteld waar deze 1 miljoen is ingestort. De verwachting is dat lang niet iedereen gebruik gaat maken van de stimuleringslening. Hierdoor blijft er onnodig geld gereserveerd binnen de reserve dat op een andere nuttige manier binnen de proeftuin kan worden besteed.

In samenwerking met stichting Dorp in Eigen Hand is er een brief verspreid binnen Steendam en Tjuchem waarin de vraag is gesteld wie er in de toekomst nog gebruik wil maken van de stimuleringslening. Van de circa 250 adressen gaven slechts 3 aan hier zeker nog gebruik van te willen maken. 10 adressen gaven aan waarschijnlijk nog gebruik te willen maken van de stimuleringslening. Op basis van de reacties op de brief heeft stichting Dorp in Eigen Hand voorgesteld om de stimuleringslening open te stellen voor een maximum van 30 aanvragen, inclusief de 5 lopende leningen, van het maximum van €15.000. Het voorstel is, in lijn hiermee, om het leningsplafond vast te stellen op €450.000. Door het stellen van dit leningsplafond vervalt een groot deel van de oorspronkelijke bestemming van de hierboven vermelde gereserveerde financiële middelen ad. 1 miljoen euro. Dat houdt in dat deze middelen beschikbaar blijven conform de voorwaarden van de Rijkssubsidie voor andere projecten binnen de proeftuin richting het doel van een aardgasvrij Steendam en Tjuchem. Het RVO heeft laten weten er positief tegenover te staan om, op basis van opgedane kennis en ervaringen binnen de proeftuin, af te wijken van het oorspronkelijke projectplan en de Rijksmiddelen op een alternatieve, effectieve manier in te zetten richting het doel van de proeftuin.

De eerste ideeën hierover, te weten de verduurzaming van de dorpshuizen en het inzetten van slimme thuis- en dorpsbatterijen, zullen nader worden uitgewerkt in samenwerking met de stichting en bewonersverenigingen, en in nauwe afstemming met het RVO. Op basis van de reacties op de brief heeft stichting Dorp in Eigen hand ook voorgesteld de einddattum voor het aanvragen van de lening vast te laten stellen op 31 december 2027. Gezien het Rijksmiddelen tot en met 2028 beschikbaar zijn kunnen, door het stellen van deze einddatum, eventueel onbestede middelen in 2028 binnen de proeftuin worden ingezet voor de nieuwe nog nader uit te werken plannen voor een aardgasvrij Steendam en Tjuchem. Voorliggende vast te stellen verordening voorziet in de bovengenoemde wijzigingen: het vaststellen van de einddatum op 31 december 2027 en het vaststellen van een leningsplafond van €450.000.

Pagina:

3 van 6

Datum:

18 november 2024

Zaak:

1474693

Hiernaast zijn er, ten opzichte van de in 2023 vastgestelde verordening, een aantal tekstuele wijzigingen doorgevoerd die verder geen inhoudelijke wijzigingen met zich meebrengen. Met de inwerkingtreding van voorliggende verordening wordt de Verordening Stimuleringslening Steendam Tjuchem 2023 ingetrokken. 3. Publiekssamenvatting Voor huurders en eigenaren van woningen in Steendam en Tjuchem is sinds maart 2023 een rentevrije stimuleringslening beschikbaar om de woningen in de dorpen aardgasvrij(klaar) te maken. Dit is in het kader van het project Proeftuin Aardgasvrije Dorpen Steendam Tjuchem waar een pilot wordt gedraaid om de dorpen zowel te versterken als tegelijkertijd te verduurzamen. Om de inwoners gedurende de versterkingsopgave gebruik te laten maken van de stimuleringslening wordt de einddatum voor het indienen van een aanvraag vastgesteld op 31 december 2027. Het leningsplafond is vastgesteld op €450.000. 4. Bevoegdheid van de Raad De raad heeft op grond van artikel 147 lid1 en artikel 149 van de Gemeentewet de bevoegdheid een verordening vast te stellen. 5. Beoogd effect Voorliggende verordening stimuleert huurders en eigenaren van woningen in Steendam en Tjuchem om hun woning tijdens de versterkingsopgave ook te verduurzamen.

Door het vaststellen van voorliggende verordening met een leningsplafond á €450.000 blijven de financiële middelen die beschikbaar zijn gesteld door het Rijk voor de uitvoer van de proeftuin niet ongebruikt. Met het aanbrengen van de genoemde wijzigingen kan het geld op een effectieve manier binnen de proeftuin worden besteed om aardgasvrij te worden. 6. Historische context In november 2020 zijn er bestuurlijke afspraken aardbevingsgebied Groningen gemaakt. Onderdeel van deze bestuurlijke afspraken betrof het beschikbaar stellen van gelden voor het opnemen van een viertal extra wijken in het programma aardgasvrije wijken. Eén van deze wijken is Steendam Tjuchem. De subsidie is als een Specifieke Uitkering in 2021 uitgekeerd. Op 9 maart 2023 heeft uw raad de Stimuleringslening PAW Steendam Tjuchem 2023 vastgesteld. Dit is een rentevrije lening die inwoners van de twee dorpen kunnen afsluiten voor aanpassingen aan woningen die energie besparen en/of duurzame energie opwekken en die het mogelijk maken de woning aardgasvrij te maken. 7. Argumenten 1. Met het vaststellen van voorliggende verordening kunnen de huurders en eigenaren van woningen in Steendam en Tjuchem die hier behoefte aan hebben gebruik blijven maken van de stimuleringslening voor de verduurzaming van hun woning. 2.

Met het vaststellen van voorliggende verordening kunnen de beschikbaar gestelde Rijksmiddelen op een zo effectief mogelijke manier worden ingezet richting het doel van een aardgasvrij Steendam en Tjuchem.

Pagina:

4 van 6

Datum:

18 november 2024

Zaak:

1474693

8. Kanttekeningen en risico’s N.v.t. 9. Financiële paragraaf Met het vaststellen van voorliggende verordening kan er voor een maximumbedrag van € 450.000 leningen worden verstrekt aan de inwoners van Steendam-Tjuchem. Dit gaat om maximaal 30 maximale leningen van € 15.000. In 2023 is een voorschot overgemaakt naar SVn die voldoende is voor de uitvoering van de voorliggende verordening. Dit voorschot is gedekt ten laste van het krediet dat de raad daarvoor beschikbaar heeft gesteld in 2023. De voorliggende verordening is een wijziging ten opzichte van het oorspronkelijke maximumbedrag van € 3.750.000, equivalent aan maximaal 250 leningen van € 15.000. Daarom wordt voorgesteld het krediet voor de verwerking van de leningen te verlagen met € 3.300.000 naar € 450.000. Dit krediet wordt verlaagd aan de lastenkant voor het uitlenen van het geld en aan de batenkant voor de te ontvangen aflossingen. Per saldo heeft dat geen effect op het begrotingssaldo. De jaarlijkse exploitatielasten die voortvloeien uit deze leningen worden gedekt uit de hiervoor ingestelde bestemmingsreserve. De verwachte exploitatiekosten over de gehele looptijd bij 30 maximale leningen worden geraamd op € 76.500. Dit is € 936.500 minder dan was verwacht bij de oorspronkelijke regeling voor 250 leningen. Dit restant kan worden besteed aan andere projecten binnen de proeftuin.

De exploitatiekosten die voortvloeien uit deze leningen bestaan uit: - kosten voor de werkzaamheden van SNN. Deze kosten worden geraamd op € 28.500 verspreid over 2024 tot en met 2027. - De beheervergoeding SVn bedraagt € 27.000 over de volledige looptijd. Dit gaat om een percentage van 0,57% over de uitstaande saldi. - kapitaallasten, alleen rente, die aan deze lening zijn verbonden. Momenteel wordt er een omslagrente van 0,25% gehanteerd. Dit betekent een totale rentelast van afgerond € 21.000 over de komende 19 jaar. De PAW-subsidie die in 2021 is toegekend en uitgekeerd als onderdeel van de bestuurlijke afspraken aardbevingsgebied Groningen in november 2020 is in het totaal € 3,9 miljoen. De voorliggende wijziging van de verordening vraagt wel om een begrotingswijziging, maar het effect op het begrotingssaldo van de gemeente Midden-Groningen is nihil. Voorgesteld wordt om onderstaande begrotingswijziging 2025-004 vast te stellen waarin het effect van dit voorstel is verwerkt.

Pagina:

5 van 6

Datum:

18 november 2024

Zaak:

1474693

Begrotingswijziging 2025-003 Betrokken teams Naam voorstel Besluitvorming Incidenteel / Structureel Begrotingswijziging exploitatie

Programma energie en duurzaamheid Verordening Stimuleringslening PAW Steendam Tjuchem 2024 Raad Incidenteel bedragen per duizend euro Lasten

Baten

Naam programma

Saldo voor Toevoeging Onttrekking bestemming reserve/ reserve/ + = voordeel voorziening voorziening - = nadeel

Saldo na bestemming + = voordeel - = nadeel

Dorpen en Wijken Sociaal Economie

-32

-937

-904

904

-32

-937

-904

904

Uitgaven

Inkomsten

Saldo balans Saldo balans + = toename Onttrekking Toevoeging + = toename - = afname - = afname

-6.600

-3.300

-3.300

Dienstverlening Gevolgen gas- en zoutwinning Bestuur en bedrijfsvoering

Totalen begrotingswijziging exploitatie

Begrotingswijziging investeringen (balansmutaties)

Investeringen algemene reserve b estemmingsreserves

904

-904

904

-904

904

-4.204

saldo van rekening

reserves voorzieningen

Totalen begr.wijz.investeringen/balans

-6.600

-3.300

Toelichting op begrotingswijziging

Doordat het aantal leningen teruggaat van 250 naar 30 worden de geraamde exploitatielasten in 2025 verlaagd met € 32.127. De onttrekking aan de reserve ter dekking van die exploitatiekosten wordt verlaagd met hetzelfde bedrag. De onttrekking aan reserves wordt per saldo € 904.373 hoger geraamd in 2025. Dit betreft de vrijval van de reserve PAW Steendam-Tjuchem met € 936.500 in combinatie met de verlaging van € 32.127. In de exploitatie wordt de baat gecorrigeerd met -/- € 936.500 omdat de baat vanuit de exploitatie verschoven moet worden naar de balanspost Vooruitontvangen middelen van het Rijk. Per saldo heeft deze mutatie geen effect op het begrotingssaldo. Het actief voor de leningen wordt verlaagd met € 3.300.000 van € 3.750.000 naar € 450.000. En het actief voor de rekeningcourant verhouding met SVn wordt aangepast met €3.300.000 aan zowel de uitgaven als de inkomstenkant.

Pagina:

6 van 6

Datum:

18 november 2024

Zaak:

1474693

10. Communicatie Na vaststelling zullen de eigenaren en huurders van woningen in Steendam en Tjuchem op de hoogte worden gesteld via de communicatiekanalen van stichting Dorp in Eigen Hand, in overleg met de communicatieadviseur van deze stichting. De vastgestelde verordening zal worden doorgevoerd in de online publicaties. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Tijdens het gehele traject, vooraf en tijdens het opstellen van de gewijzigde verordening, is er afstemming geweest met de bewonersstichting Dorp in Eigen Hand. Tijdens het opstellen van de verordening heeft er afstemming met SVn plaatsgevonden. De eerste ideeën over de alternatieve besteding van de vrijvallend middelen, te weten de verduurzaming van de dorpshuizen en het inzetten van slimme thuis- en dorpsbatterijen, zijn afgestemd met RVO en hier is positief op gereageerd. Over de nadere uitwerking van deze ideeën zal ook worden afgestemd met RVO. Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Secretaris

Bijlage: 1 Verordening Stimuleringslening PAW Steendam-Tjuchem 2025