01. Raadsvoorstel Begroting 2026

Openbaar

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

30 september 2025

Opsteller:

Sanne Lange

Zaak:

1610179

Contactgegevens:

sanne.lange@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: Markus Ploeger Onderwerp:

Begroting 2026

1. Voorstel 1. De begroting 2026 vast te stellen; 2. De investeringskredieten beschikbaar te stellen, zoals opgenomen in het investeringsplan 2026; 3. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2027 tot en met 2029. 4. In te stemmen met voorgestelde maatregelen in het kader van de afvalstoffenheffing, zoals opgenomen in bijlage 5. 2. Inleiding Voor u ligt de begroting 2026. Het is de vierde en laatste begroting langs de lijnen van ons collegeakkoord ‘Samen aan de slag’. We werken in een tijd waarin grote transities en lokale vraagstukken elkaar raken: De uitvoering van Nij Begun, de vergrijzing en de druk op zorg en jeugdhulp, de woningbouwopgave, verduurzaming en klimaatadaptatie. Dat vraagt om keuzes die niet alleen voor vandaag, maar ook voor toekomstige generaties houdbaar zijn. Onze koers blijft hetzelfde: investeren in een sterke en leefbare gemeente, waar inwoners invloed hebben op hun leefomgeving en waar iedereen kan meedoen. We versterken het gebiedsgericht werken en betrekken inwoners bij plannen voor hun dorp of wijk. Cultuur, sport en erfgoed dragen bij aan sociale cohesie en identiteit. We zorgen voor toegankelijke ondersteuning voor wie dat nodig heeft en stimuleren eigen regie en samenredzaamheid. We blijven inzetten op goed en betaalbaar wonen, met aandacht voor jongeren, ouderen en kwetsbare groepen.

Samen met corporaties en marktpartijen versnellen we woningbouw en verbeteren we bestaande woonwijken. We bereiden ons voor op de energietransitie en ondersteunen inwoners bij verduurzaming en het verlagen van hun energielasten. Ook werken we aan een veilige, schone en toekomstbestendige leefomgeving door te investeren in infrastructuur, openbare ruimte en klimaatmaatregelen.

Pagina:

2 van 4

Datum:

30 september 2025

Zaak:

1610179

De economische ontwikkeling van Midden-Groningen blijft een speerpunt. We zorgen voor aantrekkelijke bedrijventerreinen, ondersteunen ondernemers en zetten in op toerisme en recreatie als motor voor levendigheid en werkgelegenheid. Daarbij hebben we oog voor de landbouwtransitie en versterken we samen met partners de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De komende jaren staan daarnaast in het teken van de uitvoering van Nij Begun. Daarmee investeren we in herstel, schadeafhandeling en versterking, maar ook in sociale en economische kansen. Hierdoor wordt een bijdrage geleverd aan het vergroten van de leefbaarheid en brede welvaart. Ondanks financiële en maatschappelijke uitdagingen blijven we samen met uw raad, onze partners en inwoners de handen ineenslaan om Midden-Groningen verder vooruit te brengen: een gemeente waar het fijn is om te wonen, werken en leven – nu en in de toekomst. 3. Publiekssamenvatting In de begroting 2026 zijn de activiteiten en doelen opgenomen waar we het komende jaar aan gaan werken. We beschrijven wat we gaan doen en geven aan wat het gaat kosten om alle activiteiten uit te voeren. Met het vaststellen van de begroting stelt de gemeenteraad de budgetten voor 2026 beschikbaar. De begroting geeft ook inzicht in de meerjarige financiële ontwikkeling (2027-2029) van onze gemeente. De begroting laat vanaf 2027 negatieve saldi zien.

Separaat en parallel worden bezuinigingsmaatregelen aangeboden om een stap te zetten richting een sluitende begroting in 2027. 4. Bevoegdheid van de Raad De raad stelt de begroting vast vanuit haar kaderstellende taak en het budgetrecht. De begroting van de gemeente dient uiterlijk op 15 november in het jaar voorafgaande aan het begrotingsjaar door de raad te worden vastgesteld. 5. Beoogd effect De programmabegroting 2026-2029 stelt de budgetten voor 2026 vast en geeft voor de komende vier jaar inzicht in de financiële ontwikkeling én situatie van onze gemeente. 6. Historische context De begroting 2026-2029 bouwt voort op het financiële beeld uit de Voorjaarsnota 2025 inclusief meicirculaire. Hierbij zagen we een positief saldo voor 2026, een gematigd negatief saldo in 2027 en forse tekorten in 2028 en 2029. 7. Argumenten Door vaststelling van de programmabegroting 2026 kan binnen de gestelde (financiële) kaders uitvoering worden gegeven aan hetgeen “We willen bereiken” (doelstellingen) en wat “We daarvoor gaan doen” (acties). 8. Kanttekeningen en risico’s In de begroting 2026 zijn alle bekende ontwikkelingen met een financieel effect verwerkt. Voor een aantal ontwikkelingen geldt dat er nog onzekerheden zijn. In die gevallen hebben we zo goed mogelijk het risico ingeschat in de risicoparagraaf.

Pagina:

3 van 4

Datum:

30 september 2025

Zaak:

1610179

9. Financiële paragraaf In deze paragraaf is een beknopte weergave opgenomen van het financieel meerjarenperspectief in deze begroting. Ons financieel beeld is naar aanleiding van de meicirculaire van het Rijk voor 2026 en 2027 sterk gewijzigd. Er is geen bezuinigingsopgave meer in 2026 en voor 2027 is deze gedempt. Hieronder is de ontwikkeling van de saldi in deze begroting weergegeven.

Zoals hierboven te zien is er sprake van autonome en nieuwe ontwikkelingen. De autonome ontwikkelingen zijn toegelicht in bijlage 3 en de nieuwe ontwikkelingen in bijlage 4. Tot slot worden er ook maatregelen in het kader van de afvalstoffenheffing voorgesteld. Deze maatregelen hebben geen invloed op het exploitatiesaldo van deze begroting, maar verlagen het vastrecht voor onze inwoners. In bijlage 5 zijn deze maatregelen toegelicht. De tekorten in 2027 en verder Conform het VNG-advies hebben we besloten stappen te zetten richting het sluiten van de begroting 2026 en 2027. In de primaire begroting is er al sprake van een positief saldo in 2026 en nemen we geen maatregelen. Wanneer uw raad instemt met het aangeboden pakket aan bezuinigingsmaatregelen voor 2027 dan leidt dit tot een relatief beperkt tekort van afgerond € 100.000. De bezuinigingsmaatregelen worden separaat, maar parallel aangeboden bij de begroting. NB. De septembercirculaire 2025 is verwerkt in de begroting. Volgende circulaires kunnen in aanloop naar 2027 nog invloed hebben op het saldo. 10. Communicatie Volgens artikel 191 van de Gemeentewet wordt de programmabegroting, na besluitvorming in het college van burgemeester en wethouders van 2 oktober 2025, ter inzage gelegd.

Bekendheid hieraan wordt gegeven door publicaties op de Gemeentepagina, door publicatie op social media én door de nieuwsmedia actief te informeren tijdens een persbijeenkomst.

Pagina:

4 van 4

Datum:

30 september 2025

Zaak:

1610179

11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Deze begroting wordt behandeld in de vergadering van 6 november 2025. De begroting moet voor 15 november bij de provincie aangeleverd worden.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

E. van Lente Burgemeester

Bijlage: 1 Concept-raadsbesluit 2 Programmabegroting 2026 3 Autonome ontwikkelingen 4 Nieuwe ontwikkelingen 5 Maatregelen afvalstoffenheffing

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris