01. Aanpassing subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild

Voorstel Gemeenteraad

Datum:

23 juni 2021

Opsteller:

Nico Beukema

Zaak:

3292

Contactgegevens:

nico.beukema@midden-groningen.nl

Portefeuillehouder: José van Schie Onderwerp:

Wijziging Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild Midden-Groningen 2019

1. Voorstel 1. Het wijzigingsbesluit Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild MiddenGroningen 2019 vast te stellen. 2. Inleiding In 2019 heeft u de Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild 2019 vastgesteld. Deze subsidie heeft tot doel eigenaren van panden te stimuleren om aanvullende maatregelen te treffen die leiden tot een kwaliteitsimpuls voor Overschild t.b.v. energietransitie, ruimtelijke kwaliteit en/of levensloopbestendigheid. De subsidie is direct gekoppeld aan de versterkingsoperatie waar Overschild middenin zit. Alle eigenaren van panden in Overschild (postcodegebied) kunnen aanspraak maken op subsidie. De regeling kent een eigen bijdrage van 30%. De regeling wordt nu bijna 2 jaar gebruikt. De regeling is gebaseerd op de kennis over de kaders en voorwaarden van de versterkingsoperatie in 2019. Sindsdien is er wederom veel veranderd binnen de versterking met de bestuurlijke afspraken van november 2020 als laatste belangrijke ijkpunt. Deze veranderingen maken dat de Subsidieregeling Fonds Kwaliteitsimpuls niet meer goed aansluit op de versterkingspraktijk van Overschild. Daarom is een wijziging van de verordening noodzakelijk. Alle eigenaren in Overschild zijn terechtgekomen in de zogenoemde Blok A van de bestuurlijke afspraken. Dit betekent dat de eigenaren de keuze is voorgelegd om te kiezen tussen: 1.

Voortgaan met de versterkingsroute die tot nu toe is gepresenteerd. Het versterkingsadvies wordt uitgevoerd. 2. Het laten uitvoeren van een hernormering tegen de nieuwste normen. De eigenaar ontvangt dan een vergoeding van maximaal €30.000. De strijdigheid van het huidige kader met het Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild zit in het minimale subsidiebedrag. Ten tijde van het maken van de regeling waren er twee smaken. Of het pand moest versterkt worden en dan ging het om stevige bedragen. Of het pand was veilig en dan hoefde er niets te gebeuren. De gemeente wilde het risico vermijden, dat mensen die geen versterking zouden

Pagina:

2 van 5

Datum:

23 juni 2021

Zaak:

3292

"krijgen" helemaal met lege handen zouden komen te staan. Daarom is voor deze groep een minimum subsidiebedrag opgenomen van €7.500 (zie artikel 5.3). Eigenaren met versterking zouden nooit onder de €7.500 uitkomen, want overal waren de versterkingsbedragen fors. De huidige situatie is anders. Er zijn twee redenen waarom eigenaren die wél versterking kennen onder het minimumbedrag van €7.500 kunnen uitkomen. Ten eerste is dat het feit dat panden in het buitengebied van Overschild beoordeeld op basis van NPR2018 tegenover NPR2015 voor de kern. NPR2018 leidt tot minder ingrijpende versterkingsmaatregelen en substantieel minder situaties sloop-nieuwbouw. Het zou kunnen dat er zo weinig aan de woning hoeft te gebeuren, dat toepassing van de rekenregel leidt tot een subsidie lager dan €7.500. Dit lijkt aan de orde voor enkele kleinere woningen. Hetzelfde komt nu naar voren bij de mogelijkheid van hernormering. De verwachting is dat hernormering leidt tot minder maatregelen of zelfs een directe op-normverklaring. Wanneer er weinig maatregelen nodig zijn kan het recht van een eigenaar onder de €7.500 uitkomen. De Dorpsbelangenwerkgroep Versterking Overschild (DVO) heeft al sinds begin 2020 gewaarschuwd voor onredelijkheid in de subsidieverordening. Zij vreesden dat het buitengebied tekort zou worden gedaan.

Deze angst was gebaseerd op de vermeend beperktere versterkingsmaatregelen in het buitengebied vergeleken met het dorp Overschild. Het heeft echter tot begin 2021 geduurd voordat met enige zekerheid bekend was hoe de versterking in het buitengebied precies gaat uitpakken. De conclusie is dat enerzijds inderdaad minder sloop-nieuwbouw plaatsvindt, maar dat anderzijds de gemiddelde versterkingskosten nog steeds substantieel zijn. Dit komt niet in de laatste plaats door de vele boerderijen waarvan de versterking veel geld gaat kosten. Aanpassing van de subsidieverordening door voor het buitengebied te gaan rekenen met een ander subsidiepercentage, zoals de DVO voorstelde, is niet wenselijk. Dan zal het totale budget voor het fonds niet toereikend zijn. De DVO ziet dit zelf ook in. Blijft wel staan het gegeven dat voor enkele panden de versterkingsmaatregelen beperkt zullen zijn. Daar komen dan de panden nog bij waarvan na hernormering blijkt dat er weinig hoeft te gebeuren. Voor eigenaren met een op voorhand veilig pand hebben we een minimum van €7.500 opgenomen. College en DVO vinden het niet wenselijk, dat eigenaren met een beperkte versterkingsopgave een subsidiemogelijkheid krijgen waarvan toepassing van de rekenregels in artikel 5.1 en 5.2 van de regeling leidt tot een bedrag lager dan dit minimum van €7.500. Vandaar de wens om de verordening aan te passen.

In concreto betekent dit het toevoegen van een nieuw artikel. Deze luidt: 5.4 Indien de rekenregels als weergegeven bij artikel 5.1 en 5.2 leiden tot een subsidiebedrag lager dan €7.500, dan wordt voor deze adressen de subsidiemogelijkheid vastgesteld op €7.500. 3. Publiekssamenvatting De subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild wordt aangepast aan de actualiteit van de versterkingsopgave. Er wordt een artikel toegevoegd, dat garandeert dat alle eigenaren minimaal een bedrag van €7.500 aan subsidie kunnen ontvangen binnen de overige voorwaarden van de

Pagina:

3 van 5

Datum:

18 juni 2021

Zaak:

3292

subsidie. 4. Bevoegdheid van de Raad De raad is bevoegd de (wijziging van de) verordening vast te stellen op grond van artikel 4:23 Algemene wet bestuursrecht en de artikelen 108 tweede lid juncto artikel 147 eerste lid Gemeentewet. 5. Beoogd effect Het beoogd effect is om de Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls 2019 passend te maken voor de actuele kaders binnen de versterkingsoperatie. Door onder andere de bestuurlijke afspraken zijn deze kaders gewijzigd. Inhoudelijk betekent dit dat eigenaren altijd een beroep kunnen doen op de minimale subsidie van €7.500. Dit minimum was al beoogd in de oorspronkelijke subsidie, maar een klein deel van de eigenaren dreigt nu onder dit bedrag uit te komen. Deze omissie wordt met deze subsidiewijziging hersteld. Met deze wijziging wordt ook tegemoet gekomen aan de angst van de DVO, dat eigenaren in het buitengebied minder recht zouden kunnen maken op de subsidie dan inwoners in het dorp Overschild waar sprake is van meer ingrijpende versterkingsmaatregelen. 6. Historische context De versterkingsopgave in Overschild is fors. Dit werd duidelijk bij het verschijnen van de eerste versterkingsadviezen eind 2017. Het dorp had veel vragen bij het vervolg.

Om haar eigen positie te duiden heeft het dorp zelf een Witboek versterking Overschild opgesteld, met daarin wensen en verwachtingen ten aanzien van de versterking vanuit het perspectief van de bewoners/eigenaren. De gemeente Midden-Groningen heeft de intentie van het Witboek onderschreven en deze samen met het dorp en onder leiding van Winy Maas (MVRDV) verder uitgebouwd tot het Witboek versterking Overschild 2.0. De gemeente heeft de beide witboeken vervolgens omgezet in de Structuurvisie Overschild 2018-2028. Aan deze structuurvisie was een projectenlijst verbonden. Een belangrijk kenmerk van de witboeken en de structuurvisie was dat Overschild beter uit de versterking zou moeten komen, dan dat het er in ging. Er is veel gesproken over een "plus" voor het dorp. Deze is uiteindelijk uitgewerkt in de vorm van een Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild. Bewoners/eigenaren is daarmee de mogelijkheid geboden een kwaliteitsverbetering aan hun woning toe te voegen. Deze verbetering betreft energietransitie, levensloopbestendigheid of ruimtelijke kwaliteit. 7. Argumenten Aanpassing van de subsidieverordening zorgt voor een ondergrens in de subsidie. Eigenaren met een pand in de versterkingsscope hebben in elk geval recht op maximaal €7.500 vanuit het Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild.

Als zij een groter versterkingsopgave hebben, kan dat subsidiebedrag groter worden tot uiteindelijk een overall maximum van €50.000. Gezien alle reeds bestaande verschillen binnen Overschild (drie batches, drie regimes, twee NPRen, enz.) is het laten bestaan van de mogelijkheid, dat een adres onder de bedoelde minimumgrens

Pagina:

4 van 5

Datum:

23 juni 2021

Zaak:

3292

van €7.500 uit zou kunnen komen, onwenselijk. De DVO heeft hier terecht op gewezen. In artikel 5.3 is dit minimum genoemd voor adressen met helemaal geen versterking. Het is rechtvaardig dat dit minimum ook geldt voor adressen waarvan de rekenformule uit artikel 5.1 en 5.2 leidt tot een lager subsidiebedrag dan €7.500. 8. Kanttekeningen en risico’s Belangrijkste kanttekening is of de begrote omvang van het Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild voorziet in deze wijziging. Hierop wordt in de financiële paragraaf verder ingegaan. Een ander risico is dat voor de inwerkingtreding van de wijziging beschikkingen zijn gegeven met een lager subsidiebedrag dan het beoogde minimum. Dit is op het moment van schrijven niet het geval. Mocht er tussen het moment van schrijven en uw besluit toch een aanvraag langskomen die beneden het beoogde minimum uitkomt, dan zal deze beschikking na uw besluit worden aangevuld. 9. Financiële paragraaf Het Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild kent een budget van €4,35 miljoen. Hiervan is 5% (oftewel €217.500) gereserveerd voor uitvoeringskosten. De regeling wordt namens de gemeente uitgevoerd door SNN. Voor uitkering van subsidie is derhalve €4,13 miljoen beschikbaar. De verdeling van het budget is zo berekend, dat volgens de geschatte versterkingskosten in 2019 iedereen een deel van het bedrag kan aanvragen.

Daarmee wordt een situatie voorkomen waarin mensen die laat aan de versterking kunnen beginnen een leeg Fonds aantreffen. Keerzijde is dat wanneer mensen geen gebruik maken van het fonds, deze deels ongebruikt blijft. In theorie is de invoering van het minimum altijd mogelijk binnen de aannames over het budget. Immers waar we eerder hogere bedragen verwachtten, verwachten we nu dat enkele bedragen zo laag uitvallen dat ze onder de €7.500 dreigen uit te komen. Dus er is altijd ruimte voor minder. Maar we hebben ook gekeken naar het gebruik tot nu toe. Dit voorjaar is er voor bijna €300.000 aan subsidie beschikt. Dit is toegekend aan 21 adressen van de 198 adressen. Extrapolatie van dit bedrag naar 198 adressen levert een bedrag van ruim €2,8 miljoen op. Er blijft dus ogenschijnlijk geld over. Dit zegt echter nog niet zoveel, omdat nog veel panden moeten volgen. Er zijn drie redenen waarom het gebruik zal toenemen: 1. De eerste 21 panden zijn relatief eenvoudige panden. Grotere panden en boerderijen volgen nog. Deze vragen meer versterkingskosten. 2. De bouwkosten stijgen momenteel behoorlijk. Aangezien de subsidie is verbonden aan de versterkingskosten, werken de stijgende bouwkosten door in de subsidie. 3. Er vindt een discussie plaats over funderingen in het buitengebied.

Mochten fundering wel onderdeel worden van de versterking, zoals dit ook in het dorp zo is, dan zullen de versterkingskosten in het buitengebied nog stijgen. Er zijn ook twee waarnemingen die duiden op minder gebruik. Niet iedereen maakt gebruik van de regeling. De schatting van NCG bewonersbegeleiders is dat ongeveer 75% gebruik zal maken. Daarnaast zal een deel van de eigenaren kiezen voor hernormering en dat zal leiden tot een

Pagina:

5 van 5

Datum:

18 juni 2021

Zaak:

3292

verlaging van het gebruik. Alles overziende is er geen reden voor zorg over het budget. Overigens ken deze hoe dan ook een subsidieplafond. Maar er is met de kennis van nu (huidige gebruik en recente ontwikkelingen) geen aanleiding om te twijfelen aan de toereikendheid van het budget. 10. Communicatie De inwoners van Overschild worden over deze wijziging geïnformeerd via de periodiek verschijnende nieuwsbrief. Ook worden de NCG-bewonersbegeleiders en de projectleiders actief geïnformeerd, zodat zij de eigenaren tijdens hun adviesgesprekken goed kunnen informeren. Tenslotte zal de digitale folder over het Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild worden aangepast, inclusief de vermeldingen op de diverse websites en de Intranetpagina voor Overschild. 11. Draagvlak en vervolgtraject (afstemming, tijdpad) Het wijzigingsvoorstel is besproken met de DVO en kent hun instemming. Na uw besluit wordt de aangepaste regeling gecommuniceerd met de eigenaren in Overschild. De aangepaste regeling treedt in werking op de dag die volgt op de dag waarop het is bekend gemaakt en werkt terug tot 15 juni 2021.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen,

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Secretaris

Bijlage: 1 Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild Midden-Groningen 2019 2 Wijzigingsbesluit Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild Midden-Groningen 2019 3 Concept Raadsbesluit wijziging Subsidieverordening Fonds Kwaliteitsimpuls Overschild MiddenGroningen 2019