Algemene beschouwingen VVD juli 2025

Vrijheid, verantwoordelijkheid en vooruitgang: een liberale blik op onze tijd Wie tegenwoordig een krant openslaat, een talkshow kijkt of zijn sociale media opent, zou bijna gaan denken dat we collectief in een permanente staat van crisis verkeren. Klimaatverandering, woningnood, polarisatie, stikstof, AI die onze banen afpakt. De lijst is eindeloos. Toch verdient deze tijd meer nuance dan de doemscenario’s die ons dagelijks om de oren vliegen. Vanuit een liberaal perspectief is er namelijk alle reden om met vertrouwen naar de toekomst te kijken. Want hoewel problemen er zijn — en dat zal altijd zo blijven — beschikt onze samenleving over het belangrijkste ingrediënt voor oplossingen: vrijheid. En een beetje gezond verstand natuurlijk, liefst met wat humor om het verteerbaar te houden.

Vrijheid als fundament Het liberale uitgangspunt begint bij het vertrouwen in de kracht van het individu. Mensen zijn prima in staat hun eigen leven vorm te geven, zolang ze maar de ruimte krijgen om dat te doen. De overheid mag een vangnet bieden, regels stellen waar het moet, maar ze moet vooral niet alles dichtregelen. Of, zoals mijn grootvader het altijd zei: “De overheid moet zijn als een goede scheidsrechter: aanwezig, maar niet bepalend voor de uitslag.” Helaas lijken sommige beleidsmakers tegenwoordig te denken dat we niet eens een boterham kunnen smeren zonder eerst een aanvraagformulier in te vullen. De kracht van een liberale samenleving schuilt in die vrijheid van keuze. Dat betekent niet dat iedereen het altijd met elkaar eens hoeft te zijn — verre van. Vrijheid betekent ook ruimte voor discussie, debat en soms stevige meningsverschillen. Maar in die clash van ideeën ontstaan vaak juist de beste oplossingen. Wie denkt dat één plan van bovenaf alle problemen oplost, heeft nog nooit een vereniging bestuurd, laat staan een land. De liberaal zegt dan ook: laat duizend bloemen bloeien. (En mocht het een keer onkruid zijn, dan hebben we gelukkig nog een schep.)

Verantwoordelijkheid nemen, geen betutteling Bij vrijheid hoort verantwoordelijkheid. Dat is misschien wel het meest onderschatte onderdeel van het liberale denken. Vrijheid is geen vrijbrief om er maar wat van te maken of alleen voor jezelf te zorgen. Integendeel: wie vrij is, draagt bij. Niet omdat het moet van de overheid, maar omdat het hoort bij een gezonde samenleving. Dit uitgangspunt is extra belangrijk in tijden van snelle verandering. Of het nu gaat om de energietransitie, de leefbaarheid of de uitdagingen van migratie: oplossingen werken pas echt als mensen er zelf achter staan. Niet omdat ze daartoe gedwongen worden, maar omdat ze het belang ervan inzien. De overheid kan inspireren, stimuleren en soms een duwtje geven, maar betutteling werkt averechts. Niemand gaat enthousiast verduurzamen omdat een ambtenaar met een checklist langskomt. Maar als mensen de ruimte krijgen om zelf keuzes te maken — en bijvoorbeeld zelf energie op te wekken, hun woning aan te passen of de ruimte krijgen om te ondernemen, dan gaat het veel sneller én beter.

Middelburg: vrijheid, ondernemerschap en toeristisch optimisme Stel je voor: Middelburg, een juli zon die schittert op de grachten, de geur van verse bolussen bij de bakker en toeristen die zich verbazen over hoe je in één stadswandeling geschiedenis, innovatie én een tasje Zeeuwse delicatessen meeneemt. Vanuit een liberaal perspectief springen juist die elementen eruit: de vrijheid voor ondernemers om innovatieve concepten te verkennen, de verantwoordelijkheid van bewoners en bezoekers om respectvol om te gaan met erfgoed, én het vertrouwen in creativiteit als motor voor vooruitgang.

Vrijheid voor ondernemerschap Middelburg bruist van zelfstandige winkels, boetiekjes, horeca en creatieve ondernemingen die precies dat doen waar ze goed in zijn: iets unieks aanbieden. Volgens Zeeland.com combineert de stad landelijke winkelketens met gespecialiseerd aanbod, boetieks en galerieën waar “creatieve ondernemers mensen verrassen met eigenzinnige en vernieuwende winkelconcepten”. Die mix geeft het centrum karakter: geen Ikea-kopie, maar ‘één groot decor’ waarin ondernemers hun eigen verhaal vertellen. Die vrije ruimte is cruciaal. Een liberaliserend klimaat betekent minder betutteling, maar meer kans om met een slim concept naar voren te komen — een succesformule die ondernemers in Middelburg goed begrepen hebben. De creatieve sector (denk aan Vleeshal, Zeeuws Museum, Zeeuws Archief) werkt samen met horeca en retail, waarbij oude panden (zoals de Kloveniersdoelen of Oostkerk) nieuwe functies krijgen Vrijheid voor ondernemers, maar ook verantwoordelijkheid voor behoud van erfgoed — een klassiek liberaal dilemma, dat met gezond verstand én met een café-terrassfeer maximaal de ruimte moet krijgen wat de VVD betreft.

Tot slot De liberale boodschap is er een van vertrouwen. Vertrouwen in mensen, in hun kracht om hun eigen leven vorm te geven, in hun vermogen om verantwoordelijkheid te nemen, en in hun creativiteit om problemen aan te pakken. De overheid is er om dat mogelijk te maken, niet om het over te nemen. Het is om die reden dat we vandaag een amendement op de kadernota indienen dat deze gedachte verwoordt en vertegenwoordigt. Een kadernota die positiviteit moet uitstralen vanwege onze financiële situatie, maar die deze positiviteit, met onze amendementen, ook deelt met onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Want zoals iemand ooit zei: “De mens is vrij geboren… en daarna krijgen we er een belastingaangifte bij.” Maar zolang we het samen doen, met vertrouwen en een gezonde dosis zelfspot, is er alle reden om positief naar de toekomst te kijken.

Algemene beschouwingen – 2 juni 2025 Alex Wöhler – VVD Embargo tot het uitspreken van de tekst