25-097 Bijlage 1. Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Colofon Uitgever: gemeente Middelburg Versie juni 2025 Redactie: gemeente Middelburg Eindredactie: gemeente Middelburg Fotografie: gemeente Middelburg & RK Fotografie Vormgeving: gemeente Middelburg Productie: gemeente Middelburg
Jaarstukken 2024 / Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 4 Inleiding
166 JAARREKENING 167 Overzicht van lasten en baten
6 JAARVERSLAG 169 Toelichting op lasten en baten 7 Programma's
175 Algemene dekkingsmiddelen
8 Bestuur en ondersteuning
177 Overzicht onvoorziene uitgaven 178 Overzicht incidentele baten en lasten
22 Veiligheid
183 Overzicht toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves 185 Wet Normering Bezoldiging Topfunctionarissen (WNT)
31 Verkeer, vervoer en waterstaat
187 Rechtmatigheidsverantwoording
41 Economie
189 Balans 191 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
45 Onderwijs 196 Toelichting op de balans 51 Sport, cultuur en recreatie 210 Overzicht kredieten 59 Sociaal Domein
211 Programma Economie 214 Programma Sociaal Domein
73 Volksgezondheid en milieu 217 Overzicht lasten en baten per taakveld 87 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
224 SiSa tabel
96 Paragrafen
232 OVERIG
97 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
233 Bijlage Europese Projecten
107 Lokale heffingen 114 Onderhoud kapitaalgoederen 127 Financiering 130 Bedrijfsvoering 137 Wet open overheid 139 Verbonden partijen 152 Grondbeleid
3
Jaarstukken 2024 / Inleiding
Inleiding Afgelopen jaar is door de gemeentelijke organisatie stevig
met het nieuwe verkeer- en parkeerbeleid van de gemeente om
doorgewerkt aan de vier grote opgaven die de gemeenteraad
de doelstellingen van een fietsvriendelijke stad en een autoluwe
in 2022, het begin van deze bestuursperiode, als opdracht aan
binnenstad mogelijk te maken. Als een van de concrete projecten
het college heeft meegegeven. Het zijn de thema’s bouwen
in de wijken noemen we hier Hart van Dauwendaele, waarbij een
en wonen, klimaat en energie, sociaal domein en participatie
locatie wordt gecreeerd voor kinderopvang, onderwijs, wonen
en bewonersinitiatieven.
en welzijn.
Voor alle grote opgaven in de fysieke leefomgeving geldt dat in
In 2024 is het participatietraject voor de nieuwe locatie
2024 veel is gewijzigd door de Omgevingswet die per 1 januari
van het AZC voortvarend van start gegaan. Ook heeft
van dat jaar van kracht werd. In Middelburg is dat moment in
de gemeenteraad ingestemd met het organiseren van een
het bijzonder gemarkeerd doordat de gemeenteraad in februari
burgerberaad oud- en nieuwviering. Dat burgerberaad zal in 2025
van dat jaar de nieuwe Omgevingsvisie Middelburg 2050 heeft
worden georganiseerd.
aangenomen. In de omgevingsvisie wordt, aan de hand van het begrip ‘goede groei’ aangegeven langs welke lijnen de gemeente
Ook bij het sociaal domein hebben de ontwikkelingen niet
Middelburg de komende jaren zich verder wil gaan ontwikkelen.
stilgestaan en is men voortvarend aan de slag gegaan
Dat ontwikkelen doen we aan de hand van drie kernthema’s:
met het uitwerken en voortzetten van reeds ingezet beleid.
‘een compacte stad’, ‘een gezonde stad’ en een ‘circulaire en
De beleidsdoelen uit het Middelburgs Model voor zorg en
groene stad’.
ondersteuning zijn daarbij weer een belangrijk kader. Nieuw is de visie woon-zorg en welzijnsvisie die in 2024 werd
Bij de uitvoering van de ambities uit de omgevingsvisie hoort een
vastgesteld. Hiermee geven we in samenhang richting aan de
lijst met een omvangrijk aantal acties die het gemeentebestuur
opgaven en ontwikkelingen op wonen, zorg en welzijn voor de
de komende jaren moet gaan uitvoeren. Niet alles kan natuurlijk
periode tot 2024-2040. Daarnaast is in 2024 gestart met het
tegelijkertijd. Daarom hoort bij de Omgevingsvisie Middelburg
uitvoering geven aan het beleidskader "Iedereen kan meedoen.
2050 ook een uitvoeringsagenda. Daarin zijn de acties geordend
Bestaanszekerheid, meedoen naar vermogen en inburgering".
in acties die deze bestuursperiode (tot 2026) moeten gebeuren,
Hiermee willen we ons inspannen om de bestaanszekerheid van
de acties voor de middellange termijn (tot 2030) en de acties voor
onze inwoners waar mogelijk te versterken. We willen dat onze
de lange termijn (tot 2050). Vanzelfsprekend kosten die acties ook
inwoners zich kunnen ontplooien en naar vermogen mee kunnen
allemaal geld. Als onderdeel van de uitvoeringsagenda hoort dan
doen aan de samenleving. Tot slot, zien we dat de samenwerking
ook het besluit van de gemeenteraad van september 2024 om
tussen zorg en het onderwijs steeds beter verloopt. Dit mede door
een investeringsfonds in te stellen. Het gaat om een specifieke
de in 2024 vastgestelde Lokale Educatieve Agenda (LEA).
reserve op onze gemeentelijke begroting waaruit de komende jaren de grote projecten op het gebied van woningbouw, de aanleg
Tot slot moet nog worden vermeld dat in september het
van nieuwe parkeervoorzieningen, klimaatadaptatie etc. betaald
beleidsplan Toerisme door het gemeentebestuur is vastgesteld.
kunnen worden.
Het aantal toeristische overnachtingen in Zeeland groeit nog steeds, ook in Middelburg. Toerisme is een belangrijke
De Omgevingsvisie wordt zowel themagericht als wijkgericht
economische pijler, maar brengt -zeker in de steeds drukker
uitgewerkt. Dat laatste gebeurt in de vorm van concrete projecten.
wordende zomerperiode- ook overlast met zich mee. Het
Zo is het afgelopen jaar de Routekaart voor het verduurzamen
gemeentebestuur heeft in het beleidsplan een aantal keuzes
van het gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Als het gaat om de
gemaakt over waar nieuwe accommodaties kunnen worden
gemeentelijke inzet op het gebied van duurzame energie, kan het
gevestigd en hoe we met overnachtingen via Airbnb om willen
instemmen van de Zeeuwse Regionale Energie Strategie 2.0 door
gaan. Deze gemaakte keuzes worden verder uitgewerkt in
het gemeentebestuur ook niet onvermeld blijven. Ook is gestart
bijvoorbeeld het nieuwe verkeer- en parkeerbeleid.
4
Jaarstukken 2024 / Inleiding
In 2024 vonden ook behoorlijk wat personele wisselingen plaats
verklaring waarom het (nog) niet gehaald is. Bij '"Wat heeft het
in het gemeentebestuur. Aan de start van het nieuwe jaar nam
gekost?" staat een gedetailleerde toelichting op de afwijkingen
burgemeester Harald Bergman van ons afscheid en hebben wij
tussen de begroting na wijzigingen en de realisatie voor bedragen
Marcel Fränzel als waarnemend burgemeester in ons midden
groter dan € 50.000.
mogen verwelkomen. De bij zijn afscheid door hem benoemde ‘verwonderpunten’ zijn bij sommigen nog lang blijven hangen.
Paragrafen
Uiteraard zijn wij erg blij dat Yvonne van Mastrigt sinds eind
In het jaarverslag zijn de verplichte paragrafen opgenomen, die
augustus als kroonbenoemde burgemeester onze gemeente
zijn voorgeschreven in het besluit begroting en verantwoording
onder haar hoede heeft genomen. Later in 2024 hebben wij ook
gemeentes en provincie (BBV). In de afzonderlijke paragrafen
afscheid genomen van Paul Moens als raadslid. Hij was een van
zijn de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante
de langstzittende raadsleden en heeft ook het voorzitterschap van
beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen.
de vertrouwenscommissie vervult die de nieuwe burgemeester heeft voorgedragen aan de raad. Tot slot hebben wij vanwege
De jaarrekening
persoonlijke omstandigheden afscheid moeten nemen van Eduard
De jaarrekening bestaat uit:
Smit als wethouder. Hij is opgevolgd door Carla Doorn die het
– Een overzicht van lasten en baten
wethouderschap al eerder in onze gemeente heeft vervuld en zo
– De balans met een toelichting
een vliegende start kon maken. Overzicht van lasten en baten Het college kijkt met een tevreden blik terug op 2024. Het is
In de staat van baten en lasten wordt op hoofdlijnen het resultaat
een jaar geweest waarin we belangrijke stappen hebben gezet
van de jaarrekening toegelicht. In de programma's bij "Wat heeft
om voortvarend te kunnen werken aan de grote opgaven waar de
het gekost?" staan per taakveld de lasten en baten opgenomen.
gemeente Middelburg voor staat en het college ligt daarmee op
En wordt een toelichting gegeven over de afwijkingen tussen
koers om de ambities voor 2022-2026 te realiseren. Het college
de realisatie en begroting na wijziging. In een apart overzicht
kijkt dan ook met vertrouwen naar het komende jaar.
Kredieten zijn de (restant) kredieten per programma vermeld. Daarnaast zijn in een overzicht de incidentele baten en lasten,
Het jaarverslag
de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
Het jaarverslag bestaat uit:
inzichtelijk gemaakt.
– Programmaverantwoording – Paragrafen
In de rechtmatigheidsverantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten,
Programmaverantwoording
alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en
De programmaverantwoording gaat per programma in op
misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd.
de beoogde maatschappelijke effecten en de wijze waarop geprobeerd is deze effecten te realiseren. Dit wordt gedaan aan de
Balans
hand van de volgende vragen:
De uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente wordt
– Wat wilden we bereiken?
inzichtelijk gemaakt in de balans en de toelichting er op.
– Wat hebben we bereikt? – Wat hebben we ervoor gedaan?
SISA
– Wat heeft het gekost?
In de SISA- bijlage (Single Information Single Audit) is verantwoording over de besteding van specifieke
Aan de speerpunten zijn prestaties en activiteiten gekoppeld. Deze
uitkeringen opgenomen.
staan in de tabellen onder "Wat hebben we er voor gedaan?". Daarin geven we aan of de doelstellingen zijn ‘gerealiseerd’, ‘deels
Namens het college van burgemeester en wethouders,
gerealiseerd’ of ‘niet gerealiseerd’. Bij de twee vragen "Wat hebben
Rutger Schonis,
we bereikt?" en 'Wat hebben we ervoor gedaan?" geven we een
wethouder Financiën Gemeente Middelburg
5
Jaarstukken 2024 / JAARVERSLAG
JAARVERSLAG
6
Jaarstukken 2024 / Programma's
Programma's
7
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning
voor initiatieven (participatie). Ook zoeken we samenwerking met andere overheden en partijen in de regio.
Inleiding
In het programma Bestuur en ondersteuning leest u over de
De gemeente stelt de burger centraal. Dit doen we door
overleggen en de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke
steeds onze dienstverlening te controleren en te verbeteren. We
organisatie. Het efficiënt, effectief en rechtmatig inzetten van die
betrekken inwoners bij plannen en besluiten en geven ruimte
middelen heeft blijvend onze aandacht.
Beleidskader
– Notitie verbonden partijen (2016)
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Omgevingsvisie Middelburg 2050 – Communicatiebeleidsplan (2019) – Visie op dienstverlening (2024)
overkoepelende taakvelden dienstverlenen, participeren, extern
– Notitie wijkgericht werken “Samen zichtbaar en dichtbij”(2024)
Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk effect
– ‘Participeren: Doen en leren!’ (2017)
Het vergroten van de betrokkenheid bij de gemeente en het
– Participatie- en inspraakverordening (2021)
vertrouwen in het bestuur.
8
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we bereikt?
Doelstellingen 1. Het verrijken van plannen door inwoners en andere betrokkenen in een vroeg stadium te informeren en te betrekken: burgerparticipatie. 2. Ruimte geven aan en stimuleren van initiatieven in
5. Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de tevredenheid van de gebruiker. 6. Het vergroten van het vertrouwen bij de burgers in de gemeente. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën en dat
de samenleving die een bijdrage leveren aan onze
de middelen op een rechtmatige manier worden ingezet.
maatschappelijke opgaven: overheidsparticipatie.
7. Samenwerken ten behoeve van lokale en regionale uitdagingen
3. Betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving,
en bijdragen aan de Zeeuwse opgaven.
gemeentelijke besluitvorming en maatschappelijke opgaven. 4. Een sterke sociale basis en gemeenschapszin in buurten / wijken en dorpen.
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Trainingen democratisch vakmanschap (ambtenaren + bestuur)
Volgens plan
Doorontwikkeling doemee.middelburgers.nl
Volgens plan
Uitrol Mijnbuurtje
Volgens plan
Pilots wijkanalyse, wijkaanpak, wijkvisie
Volgens plan
Onderzoek dorps- en wijkdemocratie van de toekomst
Gedeeltelijk volgens plan
Loket maatschappelijke initiatieven
Gedeeltelijk volgens plan
Kansen en mogelijkheden voor participatiefonds
Gedeeltelijk volgens plan
Handreiking participatie voor initiatiefnemers
Gedeeltelijk volgens plan
Doelstelling 1: Het verrijken van plannen door inwoners en
kwamen naast de reguliere aanvragen voor het wijktafelbudget
andere betrokkenen in een vroeg stadium te informeren en
niet of nauwelijks (grote) initiatieven binnen. In 2024 is gestart
te betrekken: burgerparticipatie.
met de uitwerking van een procesvoorstel en een afwegingskader,
Informeren over plannen en het proces is de eerste stap van
waardoor het helder is hoe we omgaan met bewonersinitiatieven.
participeren. We betrekken onze inwoners bij plannen vanuit de gemeente op verschillende manieren. We zoeken daarbij
Doelstelling 3: Betrokkenheid van bewoners bij
naar een goede mix, zodat we mensen met verschillende
hun leefomgeving, gemeentelijke besluitvorming en
betrokkenheidsvoorkeuren bereiken, zowel offline als online.
maatschappelijke opgaven.
Hiervoor zetten we onder andere ons online platform
Ook in 2024 zijn we weer zichtbaar en actief geweest in
middelburgontmoet.nl is. Het is de digitale ontmoetingsplaats voor
onze wijken en dorpen. Wat we zien is dat in de dorpen de
onze inwoners en de gemeentelijke organisatie. Op dit platform
dorpsverenigingen stevig verankerd zijn. Ook in Dauwendaele is
kunnen inwoners en andere belanghebbenden ook meedenken en
een sterk wijkteam actief. Ook de uitdagingen blijven. Sommige
doen. Participatietrajecten worden geëvalueerd, zodat we blijvend
wijkteams zijn kwetsbaar en zoeken naar hun rol of hebben moeite
leren en doorontwikkelen.
om nieuwe aanwas te vinden. We hebben de focus daarom ook verbreed. Iedere betrokken inwoner is belangrijk. En in veel wijken
Doelstelling 2: Ruimte geven aan en stimuleren van
zijn diverse groepen inwoners actief die hun wijk mooier, socialer
initiatieven in de samenleving die een bijdrage leveren aan
en leefbaarder willen maken. Dit zijn vaak ook de buurtjes of
onze maatschappelijke opgaven: overheidsparticipatie.
verenigingen die gericht zijn op het organiseren van activiteiten.
Deze doelstelling is onder meer vanwege bestaande planning en prioritering soms complex in de uitwerking. Bij wijkgericht werken
9
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we bereikt?
In 2024 zijn we van start gegaan met de integrale wijkaanpak
Het dorpshuis in Sint Laurens wordt op dit moment volledig
in Nieuw- en Sint Joosland. Bij het opstellen hanteren we nieuwe
gedraaid op vrijwilligers die verbonden zijn aan de activiteiten in
vormen van participatie. Uitgangspunt daarbij is dat we zichtbaar
het dorpshuis. De bewoners c.q. gebruikers voelen zich betrokken
en dichtbij zijn. Dit betekent dat alle inwoners de kans krijgen
en regelen veel dingen zelf.
om mee te denken en te doen over de toekomst van hun directe leefomgeving.
Doelstelling 5: Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de
Ook in ’t Zand – Stromenwijk – Rittenburg gaan we samen met
tevredenheid van de gebruiker.
Woongoed aan de slag. Een unieke samenwerking in Nederland
De gemeten tevredenheid aan de balies is onverminderd hoog en
tussen de gemeente en de woningbouwcorporatie.
laat een lichte stijging zien ten opzichte van 2023. Om technische redenen zijn over 2024 geen tevredenheidsmetingen verricht met
Doelstelling 4: Een sterke sociale basis en
betrekking tot de telefonie en de website. Voor de website zijn wel
gemeenschapszin in buurten / wijken en dorpen.
kwaliteits- en toegankelijkheidsscores beschikbaar op basis van
Deze doelstelling benaderen we op verschillende manieren.
bezoekersstatistieken. Hieruit blijkt dat de website hoog scoort in
Ontmoeting staat hierbij centraal. Dit faciliteren we onder andere
vergelijking met andere overheidswebsites.
door het online community platform middelburgontmoet.nl. Ook fysieke wijkontmoetingen zijn belangrijk.
Doelstelling 6: Het vergroten van het vertrouwen van onze
Naast de traditionele wijktafels, hebben we in veel wijken al andere
kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief
inwoners in de gemeente. Middelburgers moeten erop vormen van wijkontmoetingen gehad. Klein, laagdrempelig,
omgaat met de financiën en dat de middelen op een
meebewegend op ontwikkelingen in de wijk zelf of in
rechtmatige manier worden ingezet.
samenwerking met collega’s van de vakafdelingen die ‘op thema’
Het financiële beeld was in 2024 nog steeds goed. Ten behoeve
de wijken in gaan. Dit bouwen we verder uit.
van inzicht in efficiënte en effectieve omgang met financiën zijn dit jaarverslag met programma's en verantwoording en
Welzijnsaccommodaties zijn van essentieel belang voor
deze jaarrekening opgesteld. De beoordeling van de rechtmatige
een sterke sociale basis in onze wijken en dorpen. Bij
inzet van de middelen is opgenomen in de jaarrekening bij de
welzijnsaccommodaties staat ‘ontmoeting’ centraal. Een goed
analyse begrotingsrechtmatigheid.
functionerend ontmoetingscentrum is gemeenschap-versterkend. Een plek met veel activiteiten waar inwoners en in de wijk
Doelstelling 7: Samenwerken ten behoeve van lokale
werkende organisaties gebruik van maken. Door ontmoeting
en regionale uitdagingen en bijdragen aan de
neemt de onderlinge betrokkenheid toe. Mensen vergroten hun
Zeeuwse opgaven.
persoonlijke netwerk waardoor zij dagelijkse problemen beter
Samen met de andere Zeeuwse overheden werken we samen
kunnen opvangen.
aan het formuleren van regionale strategische doelen. We nemen actief deel aan het Overleg Zeeuwse Overheden en we zijn
Dit vraagt dat we op een andere manier kijken naar de invulling
vertegenwoordigd in het VZG-bestuur. Op concrete dossiers is
en het beheer van onze accommodaties. Sinds 2023 zijn we
onder meer afgestemd met andere Zeeuwse overheden over
voor twee van onze welzijnsaccommodaties al over gegaan van
het impactrapport kerncentrales, het programma Ruimte voor
commercieel naar sociaal beheer. Dit zijn Het Palet en dorpshuis
Defensie (in Zeeland) en de reactie op het proefbaanvak ERTMS.
Van Cittershoff. De maatschappelijke component staat hierbij
Daarnaast zijn we betrokken geweest bij het rapport en de
bovenaan. Vrijwilligers en maatschappelijke organisaties die bij
kabinetsreactie 'Elke regio telt'. Hierbij is de aandacht uitgegaan
het centrum zijn betrokken, werken samen met een professioneel
naar de vertaling naar de Zeeuwse situatie. Verder is in 2024
beheerder bij het uitvoeren van de beheertaken. De koffie en thee
afgestemd met andere gemeenten over samenwerkingsplannen
zijn goedkoop. Wijkcentra worden zo laagdrempeliger, ook voor
van GGD, VRZ en RUD, is er gewerkt aan de herziening
de meer kwetsbare doelgroepen.
van de GR-en (in VZG-verband) en de implementatie van het Expat Center Zeeland boven de Westerschelde. Ook is
10
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
samengewerkt aan de uitvoering van de Regiovisie van de
Wijkgericht werken
subregio Walcheren- Schouwen-Duiveland. Eind 2024 is het
In 2024 hebben we een doorontwikkeling in gang gezet met
rapport internationaal Kenniscentrum Slavernijverleden (KCS)
het wijkgericht werken. De notitie wijkgericht werken “Samen
opgeleverd. De kwartiermaker die deze gemaakt heeft, deed dat
zichtbaar en dichtbij” is vastgesteld door het college.
in opdracht van de Provincie Zeeland en de Walcherse gemeenten.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Daarbij zijn vijf speerpunten benoemd:
Bestuurscultuur Ook afgelopen jaar was er blijvende aandacht voor de bestuurscultuur in Middelburg. Wel heeft de wisseling van de burgemeester in 2024 geleid tot vragen over de vergaderwijze in Middelburg en meer in het bijzonder de rol van het college tijdens raads- en commissievergaderingen. In november is hierover een verdiepende commissie georganiseerd en in het vervolg daarop is een afvaardiging van de raad aan de slag gegaan met uitwerkingen van die bijeenkomst. Het gaat dan over de werkwijze met moties en amendementen, de rol van het college in vergaderingen, beeldvorming en oordeelsvorming. Deze onderwerpen liggen meer op het vlak van structuur, maar komen wel voort uit de cultuur die is ontstaan in de loop van de jaren.
We werkten ook in 2024 nauw samen met onze wijkteams. Zij zijn onze oren en ogen in de wijken en dorpen en samen met
Wijkgericht werken en participatie
hen geven we invulling aan ons wijkgericht werken. We maakten
We zijn doorgegaan op de ingeslagen weg. Ook in 2024 is
gebruik van wijktafels en langzaam werd weer gebruik gemaakt
een groep medewerkers getraind op het gebied van participatie.
wijkbudgetten. De wijkmanagers hebben flink geïnvesteerd in de
Bij nieuwe projecten en plannen wordt aan de voorkant goed
relatie met de wijkteams. In enkele dorpen en wijken hebben
nagedacht over de rol van de gemeenteraad en de kaders voor de
we een verdere doorontwikkeling gemaakt met de wijktafels
participatie. In 2024 hadden we het intensieve participatietraject
(andere vormen). Deze tendens vraagt om een doorontwikkeling
rondom de bouw van het azc, Hart van de Griffioen en het
van wijkgericht werken in Middelburg: integraal samenwerken
parkeerbeleid. College en de raad hebben steeds op voorhand
met het doel de kansen en opgaven in een gebied samen met
vastgesteld met welke kaders de participatie werd vormgegeven.
organisaties en bewoners op te pakken. Investeren in een integrale wijkaanpak geeft bewoners meer kracht voor het omzien naar
In 2024 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om een
elkaar en met elkaar bouwen aan een plezierige woonomgeving.
eerste burgerberaad te gaan organiseren. In 2025 vindt het eerste
Daarnaast kunnen we burgerkracht benutten om onze grote
burgerberaad in Middelburg plaats.
maatschappelijke opgaven samen te realiseren.
In 2024 zijn de participatietrajecten voor het inwonerberaad, de
Wijkgericht werken was de plek waar maatschappelijke initiatieven
skatebaan en de Churchilllaan geëvalueerd.
binnenkwamen. Wijkmanagers jaagden deze initiatieven intern aan en voerden in beginsel de regie op dit proces. We zetten in op meer communicatie over onze opgaven en communiceren actief over lopende projecten en successen. Opstellen wijk- en dorpsvisies In 2024 is een start gemaakt met de voorbereidingen voor Nieuw- en Sint Joosland en ’t Zand-Stromenwijk-Rittenburg. Dit
11
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
is een intensief participatief proces waarbij zo veel mogelijk
Wijknetwerken
inwoners en andere stakeholders betrekken. De gemeenteraad
Onze dorpen en wijken zijn gebundeld in zes wijknetwerken. Elk
is meegenomen in het proces en heeft aan de voorkant kaders
netwerk bestaat uit een clustering van wijken of dorpskernen,
gesteld. We zien deze aanpak als opmaat naar de wijkdemocratie
te weten:
van de toekomst. Inwoners krijgen de kans om mee te denken en te doen over hun eigen leefomgeving.
Een wijknetwerk is een samenwerking tussen gemeente,
Het Middelburgs Model is een actuele beleidsvisie waarin staat
partners en inwoners in de wijk. De wijknetwerken worden
beschreven hoe de gemeente passende zorg en ondersteuning
breed samengesteld met professionele partners zoals huisarts/
voor haar inwoners wil waarborgen. Een belangrijk doel in het
POH, wijkverpleging, wijkpolitie, scholen, consultatiebureau,
Middelburgs Model is het realiseren van een sterke sociale basis.
kinderopvang, woningcorporaties, geloofsgemeenschappen, welzijn en (school)maatschappelijk werk. Daarnaast zitten in
De sociale basis verwijst naar het geheel van toegankelijke,
het netwerk betrokken inwoners, wijkteams en partijen (bijv.
laagdrempelige voorzieningen, netwerken en initiatieven die
een ondernemersvereniging) die de wijk goed kennen. De
bijdragen aan het welzijn en de zelfredzaamheid van inwoners.
samenstelling van het wijknetwerk vraagt maatwerk. Deze is niet
De sociale basis in een wijk vormt de eerste lijn van signalering,
in iedere wijk hetzelfde. In een wijknetwerk is er mogelijkheid
ondersteuning en zorg, gericht het versterken van de sociale
verdieping te hanteren op wijk- of dorpsniveau.
samenhang. Veel van deze basisvoorzieningen worden met gemeentelijke subsidies ondersteund. In 2024 is ook een begin
Leefbaar, veilig en met perspectief
gemaakt met de introductie van het sociaal beheer in wijkcentra
Rode draad in die integrale wijkaanpak is vroegsignalering en
en dorpshuizen, om met name voor kwetsbare inwoners
preventie: de problemen vóór zijn. Wij zullen daarvoor enerzijds
laagdrempeliger te worden en ontmoeting te versterken. Vizita
samen met inwoners investeren in de woonbaarheid, leefbaarheid
heeft in opdracht van de gemeente een sociaal team ingericht
en veiligheid in de wijk. Bewoners kunnen elkaar anderzijds ook
waardoor informatie en ondersteuning beter toegankelijk wordt.
heel goed onderling steunen. Wij willen hen de mogelijkheid bieden om die steunstructuur te vormen en vast te houden.
Kruisbestuiving leefbaarheid met woonbeleid en
Voorzieningen waar men elkaar kan treffen en organisaties die
sociaal beleid
adequate ondersteuning kunnen bieden zijn daarbij noodzakelijk.
Leefbaarheid hangt onder andere samen met de woningvoorraad
Het zijn plaatsen voor lief en leed en voor het bieden van
in een buurt of wijk. Door concentraties van kwetsbare inwoners
perspectief. Voorbeelden van activiteiten ten behoeve van de
staat de leefbaarheid onder druk. Waar mogelijk brengen we
leefbaarheid zijn Nederlandse les in de wijk, het voorkomen
meer diversiteit aan in de woningvoorraad, bijvoorbeeld bij
van schulden, de aanpak van schaarste en het stimuleren en
sloop/nieuwbouwprojecten. In de prestatieafspraken met de
faciliteren van nieuwe vormen van wonen en wooninitiatieven.
woningcorporaties wordt aandacht besteed aan de bijdrage die
Investeren in ontmoeten en samen doen geeft bewoners meer
de woonruimteverdeling en het wijkbeheer kunnen leveren aan
kracht voor het omzien naar elkaar en met elkaar bouwen aan een
de leefbaarheid.
plezierige woonomgeving.
12
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
De inspanningen ten behoeve van de leefbaarheid in wijken
Participatie - Gedeelde opgave
zien we in het sociaal domein terug (zie programma Sociaal
Participatie vindt plaats bij allerlei projecten,
Domein). Binnen het sociaal beleid is een sociaal team ingericht,
samenwerkingsvormen binnen wijken en dorpen en bij
ter bevordering van de bereikbaarheid en de toegankelijkheid
alle onderwerpen van de toekomstige Omgevingswet.
van zorg en ondersteuning en met laagdrempelige informatie
Burgerparticipatie wordt in beginsel toegepast wanneer het
en advies voor inwoners. De inpsanningen ten behoeve van
te verwachten is dat belanghebbenden in hun belangen
leefbaarheid en woonbeleid, zie programma Huisvesting.
geraakt kunnen worden naar aanleiding van beleid, plannen,
Middelburg Ontmoet
en inspraakverordening.
projecten of programma’s. Dit is vastgelegd in onze participatieIn het najaar van 2023 is het community platform Middelburg Ontmoet gelanceerd. Een digitale ontmoetingsplek vóór en dóór
Het grote belang van participatie wordt breed in de gemeenteraad
Middelburgers. Hier kunnen inwoners en organisaties informatie
gedeeld. Goede vormen van participatie zijn dan ook onderdeel
brengen en halen. In 2024 hebben we verder gewerkt aan de uitrol
van de gedeelde opgaven waarvoor college en raad zich
van Middelburg Ontmoet en hebben we nieuwe wijkverbinders in
zien gesteld. Steeds komt naar voren dat ten behoeve van
onze wijken en dorpen bereid gevonden om het platform van
verwachtingen de kaders van een nieuw traject van tevoren goed
onderop mee helpen vormgeven en dragen.
moeten worden vastgelegd.
Middelburg Ontmoet ‘live’
Participeren: doen en leren!
In de doorontwikkeling van de wijktafels, voegen we een ‘offline’
Eén van de belangrijkste participatielessen van de afgelopen jaren
component toe aan Middelburg Ontmoet. Onder de noemer
is dat we vóór de start van een participatietraject duidelijkheid
Middelburg Ontmoet ‘live’ organiseren we en faciliteren we
moeten hebben over de kaders waarbinnen we het samenspel
ontmoetingen in de wijken. We sluiten daarbij ook aan bij
spelen. Door aan de voorkant helderheid te scheppen, was onze
bestaande wijkactiviteiten en -ontmoetingen.
inzet ook in 2024 verwachtingen bij onze inwoners en andere belanghebbenden goed te managen. Bij complexe projecten, waar
Naast de traditionele wijktafels, hebben we in veel wijken al andere
tegengestelde belangen zijn, was het bevoegd gezag aan de
vormen van wijkontmoetingen gehad. Klein, laagdrempelig,
voorkant duidelijk over de kaders van participatie (“Van het laatste
meebewegend op ontwikkelingen in de wijk zelf of in
naar het eerste woord!”). Bij grotere complexere projecten, zoals
samenwerking met collega’s van de vakafdelingen die ‘op thema’
het azc, werkten we met een startgesprek met raadsleden en
de wijken in gaan. Dit bouwen we verder uit. In samenwerking met
werden de leden van de klankbordgroep geraadpleegd over de
andere afdelingen zijn we bezig met een mobiel ontmoetingspunt.
concepten van de startnota. Met de startnota schiepen we voor de
Een gezellige keet die we flexibel en gemakkelijk in kunnen zetten
start van het participatieproces duidelijkheid over de kaders.
in wijken en buurten. Letterlijk: Samen zichtbaar en dichtbij! Dat participatie had plaats gevonden betekende niet dat niets Maatschappelijke initiatieven
meer kan noch dat er geen tegenstanders meer waren. Het motto
De wijkmanagers weten wat er speelt in de wijken en verbinden
is: Wie wil, kan meedenken. We hebben in 2024 verschillende
kansrijke initiatieven aan de betreffende (beleids)medewerkers.
participatiemethoden ingezet. Inbreng wogen we zorgvuldig af en
Wijkgericht werken is ook de plek waar maatschappelijke
gemaakte keuzes legden we goed uit. Vaak helpt dat om het
initiatieven binnenkomen. Indien nodig jagen de wijkmanagers
uiteindelijke besluit toch te accepteren. Daarnaast stond als altijd
deze initiatieven intern aan en voeren zij in beginsel de regie op dit
de officiële inspraakprocedure open voor degenen die het daar
proces. We zetten in op meer communicatie over onze opgaven
niet mee eens waren.
en communiceren actief over lopende projecten en successen. In 2024 is een start gemaakt met het maken van een procesvoorstel en mogelijk maatschappelijke initiatieven al dan niet gekoppeld aan onze wijkbudgetten.
13
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
STRATEGISCH PROJECT - Omgevingswet
Omgevingsvisie Middelburg 2050
De Omgevingswet is ingegaan op 1 januari
De Omgevingsvisie Middelburg 2050 is in februari 2024 door de
2024. Middelburg was op 1 januari 2024
gemeenteraad vastgesteld. De Omgevingsvisie Middelburg 2050
klaar met de voorbereidingen. Zo was de
vervangt de huidige Kwaliteitsatlas Middelburg 2030 en vormt de
nieuwe legesverordening vastgesteld en waren de
maatlat waarlangs alle ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving
softwareprogramma’s geïmplementeerd.
in de gemeente Middelburg worden gelegd. Onderdeel van de
De oorspronkelijke bestemmingsplannen zijn per 1 januari
Omgevingsvisie Middelburg 2050 is een uitvoeringsagenda. Hierin
2024 het omgevingsplan. Tot 2032 wordt gewerkt aan
wordt opgenomen welke thema’s en gebieden (dorpen en/of
de omzetting van bestaande regelgeving in de taal en
wijken) nader worden uitgewerkt en wanneer die uitwerking gaat
de geest van het Omgevingsplan. Het wordt een andere
plaatsvinden. Deze uitvoeringsagenda is in september 2024 door
manier van werken. Zo krijgt de gemeenteraad adviesrecht bij bepaalde afwijkingen van het Omgevingsplan.
de gemeenteraad vastgesteld.
De overgang naar de Omgevingswet is een omvangrijke
Dienstverlening
operatie en nieuw voor onze organisatie. Er waren geen
In 2024 heeft de functie Adviseur Dienstverlening gestalte
noemenswaardige opstartproblemen in de beginfase. Op
gekregen. Er is stevig ingezet op het vereenvoudigen van het
de afdeling V&H is hard gewerkt aan het voltooien van
taalniveau van brieven aan inwoners. Zo’n tweehonderd brieven
de inrichting van de applicatie die gebruikt wordt bij het uitvoeren van de VTH-processen. Dit werk wordt in 2025 vervolgd . Hiernaast zijn de voorbereidingen gestart om de eerste wijziging van het omgevingsplan in het voorjaar van 2025 vast te kunnen stellen.
zijn herschreven. Ook is gewerkt aan het voldoen aan de Wet open overheid en wordt er nog steeds gewerkt aan het voldoen aan de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Er is in 2024 gewerkt aan een dashboard met kerncijfers over de dienstverlening, zodat we in de loop van 2025 op basis van data kunnen gaan werken aan de doorontwikkeling. Meten waardering dienstverlening Balie De meting over 2024 liet een positief beeld zien over de behandeling en afhandeling aan de balie. 94% van de bezoekers gaf ons een positieve score, 2,5% gaf een neutrale score en 3,3% gaf ons een negatieve score. De scores laten een lichte stijging zien ten opzichte van 2023 (met scores van respectievelijk 91%, 4% en 5%), terwijl de drukte aan de balies flink is toegenomen vanwege de reisdocumentenpiek. Website
14
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
De website wordt doorlopend gemonitord met
Regiovisie
statistiekenprogramma SiteImprove. Het programma meet onder
In 2024 is in ambtelijke en bestuurlijke sessies gewerkt aan
meer de kwaliteit van de inhoud en de digitale toegankelijkheid
de uitvoering van de Regiovisie van de subregio Walcheren-
op een groot aantal aspecten. De website scoort een ruime
Schouwen-Duiveland. Er zijn afspraken gemaakt om te kijken waar
voldoende: op kwaliteit van de inhoud 96,7 en op digitale
gemeenten op kwetsbare bedrijfsvoeringstaken elkaar kunnen
toegankelijkheid 91,7 van 100 punten. De gemiddelde scores
versterken. De taken voor het uitvoeren van de actiepunten zijn
van Nederlandse overheidswebsites liggen op respectievelijk 83,4
verdeeld tussen de gemeenten. Bij Provincie Zeeland is een
en 89,1 van 100 punten.
beroep gedaan op het budget voor een onderzoek naar de woonsituatie van internationale werknemers.
De website heeft de B-status (voldoet gedeeltelijk) in het register van toegankelijkheidsverklaringen. Deze score is gebaseerd
Samenwerking GGD, VRZ, RUD
op een toegankelijkheidsonderzoek uit 2022 en heeft vooral
Voor de samenwerkingsplannen van GGD, VRZ en RUD was
te maken met de aanwezigheid van niet-toegankelijke PDF-
2024 een intensief jaar. In de algemeen besturen heeft
documenten op de website. Er is in 2024 gewerkt aan het
besluitvorming plaatsgevonden over het vervolgtraject van
herschrijven van webteksten in toegankelijk taalgebruik. Ook
gezamenlijke bedrijfsvoering – eerst een business case opstellen
was het terugbrengen van het aantal PDF-documenten en het
– en een nieuwe gezamenlijke locatie voor GGD en VRZ. De
toegankelijk maken van de resterende documenten onverminderd
RUD werkt in eerste instantie verder aan de robuustheid van
een aandachtspunt.
de eigen organisatie. In een later stadium kunnen zij nog bij de samenwerking aansluiten.
Daarnaast is er ingezet op het ondertitelen en van een transcript voorzien van video’s en het toegankelijk maken van
De agenda Samenwerking is door onvoldoende capaciteit
digitale kaarten.
uitgesteld, maar is inmiddels opgepakt.
Telefonie
Economische structuurversterking
In 2024 heeft geen meting van de telefonische klanttevredenheid
De gemeente Middelburg heeft ook in 2024 samen met andere
plaatsgevonden vanwege aanhoudende technische problemen bij
Zeeuwse gemeenten, Provincie Zeeland en het bedrijfsleven
de migratie naar bellen met M365.
opgetrokken in het versterken van de regionale economie. Zo
Samenwerken
onder meer met de komst van een IND-loket. Het Rijk heeft in
De samenwerking met Zeeuwse gemeenten, Provincie Zeeland
het rapport "Elke Regio Telt" aangegeven extra aandacht aan de
en Waterschap Scheldestromen heeft in 2024 weer verder
leefbaarheid en de economie in de regio's te willen geven. Hierbij
zijn de activiteiten van het Expat Center Zeeland verder uitgebreid
vorm gekregen. Niet alleen door bepaalde taken, zoals
wordt met name gekeken naar de regio Zeeuws-Vlaanderen. Voor
personeelszaken belastingen en archeologie gezamenlijk uit te
Middelburg is vanuit dit rapport in 2024 onder meer aandacht
voeren maar ook door strategische dossiers samen op te pakken.
uitgegaan naar het vestigen van rijksdiensten in onze gemeente.
Hiervoor worden onder meer de periodieke overleggen in OZO-
Zo is er gesproken over een rijksontmoetingscentrum Zeeland
en Z4-verband gebruikt. Samen met anderen vaardigen we ook
dat in het najaar van 2025 zijn deuren zou kunnen openen in het
bestuurders af in regionale en landelijke besturen. We keken
gebouw van Rijkswaterstaat Zee en Delta in Middelburg.
daarnaast over de grens om te bezien op welke terreinen samenwerking met Vlaamse gemeenten mogelijkheden biedt.
Voor Zeeland en zeker ook voor Middelburg is de versterking
Dit mede in relatie tot verwerving van Europese subsidies (zie
van de kenniseconomie een belangrijk aandachtspunt. In 2024 is
bijlage Europese projecten). Afgelopen jaar zijn er ook diverse
het onderzoek vanuit het Joint Research Center Zeeland en het
besprekingen geweest met verbonde partijen (GR'en, stichtingen
Delta Climate Center verder uitgebreid. Tegelijkertijd heeft de in
en verenigingen).
2025 in werking tredende Wet Internationalisering in Balans voor grote onrust gezorgd bij de UCR en de HZ gelet op de mogelijke consequenties hiervan voor deze kennisinstituten. De gemeente
15
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Beleidsindicatoren
heeft hierop actief geparticipeerd in de lobby om deze wet aan te
onderdeel herijking beleids- en investeringslogica van het Rijk en
passen (en gaat hiermee door).
herverdeling van de rijksdiensten. Recent is ook in OZO-verband gesproken over de Zeeuwse Ruimtelijke Arrangementen en de visie Zeeland 2050.
OZO/VZG Samen met de andere Zeeuwse overheden is gewerkt aan regionale strategische doelen. Er is actief deelgenomen aan
Onze gemeente is vertegenwoordigd in het VZG-bestuur.
het Overleg Zeeuwse Overheden. Wij zijn aanwezig geweest bij overleggen in OZO-verband en met ministeries van respectievelijk
Z4
EZK en BZK over energie(infrastructuur). Op concrete dossiers is
In het stedelijk samenwerkingsverband Z4 zijn de stedelijke
verder onder meer afgestemd met andere Zeeuwse overheden
opgaven (economie, cultuur, bereikbaarheid, educatie (zoals
over het impactrapport kerncentrales, het programma Ruimte
Campus Zeeland) en arbeidsmarkt) en de samenwerking hierin
voor Defensie (in Zeeland), de reactie op het proefbaanvak ERTMS
aan de orde gekomen.
en over 'Elke regio telt' (rapport en kabinetsreactie), met name het
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Bestuur en ondersteuning
2021
2022
2023
2024
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
8,0
8,2
8,9
9,4
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
7,6
7,6
8,4
8,6
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
€ 737
€ 766
€ 879
€ 988
7,4%
7,7%
9,3%
11,2%
Overhead (% van de totale lasten)
6,4%
6,8%
7,6%
7,7%
Apparaatskosten
Externe inhuur
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke
De gemiddelde externe inhuur bij gemeenten met eenzelfde
financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen),
omvang als de gemeente Middelburg is 18,8% (2023) en voor alle
organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten
gemeenten is de gemiddelde externe inhuur 18,1% (2023).
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen)
e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die
Overhead
verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief
Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van
griffie en bestuur.
de medewerkers in het primaire proces vormen overhead. In de tabel hieronder is aangegeven hoe deze kosten zijn opgebouwd:
Subactiviteit (bedragen x € 1.000)
Begroting 2024 na wijziging Totale lasten
Totale baten
Rekening 2024
saldo
Totale lasten
Totale baten
saldo
Leidinggevenden
1.568
0
1.568
1.761
-32
1.729
Financiën en AO/IC
2.206
-161
2.045
2.153
-162
1.991
P&O / HRM
2.312
-16
2.296
2.357
-29
2.328
Inkoop
176
0
176
199
-13
186
Interne en externe communicatie
844
0
844
738
0
738
Juridische zaken
582
0
582
566
0
566
1.184
0
1.184
1.232
0
1.232
Bestuurszaken en bestuursondersteuning
16
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
12
Subactiviteit
(bedragen x € 1.000)
Begroting 2024 na wijziging Totale lasten
Informatievoorziening en
Totale baten
Rekening 2024
saldo
Totale lasten
Totale baten
saldo
4.599
-2
4.597
4.244
-6
4.238
3.864
-100
3.764
3.710
-75
3.635
DIV
901
0
901
965
0
965
Managementondersteuning.
149
0
149
149
0
149
18.385
-279
18.106
18.074
-317
17.757
-850
0
-850
-774
0
-774
0
-732
-732
0
-742
-742
17.535
-1.011
16.524
17.300
-1.059
16.241
automatisering (ICT) Huisvesting en Facilitaire zaken
Totaal dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen1 dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden2 Totaal 1
Overhead mag nog wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere (subsidie)projecten. In de praktijk zal dit gebeuren door op het taakveld 0.4 onder de lasten een negatief bedrag op te nemen en dit bedrag op het betreffende taakveld met de weer als last te verantwoorden. Hierdoor wordt de exploitatie niet onnodig opgevoerd. 2 Overheadvergoeding binnen de samenwerkingsverbanden waarbij Gemeente Middelburg als gastgemeente opereert worden als baten verantwoord binnen het taakveld overhead.
Wat heeft het gekost? Bestuur en Ondersteuning
Begroting
Begroting 2024
Realisatie
Verschil 2024
2024
na wijziging
2024
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 0.01.0 Bestuur
2.871
2.910
3.537
-628
0.02.0 Burgerzaken
2.474
2.765
2.871
-106
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
1.023
769
758
12
24
24
24
0
6.392
6.469
7.190
-722
0
0
-0
0
0.02.0 Burgerzaken
-739
-1.171
-1.322
151
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
-410
-410
-385
-25
0.06.3 Parkeerbelasting Totale Lasten Baten 0.01.0 Bestuur
0.06.3 Parkeerbelasting
-6.869
-6.115
-6.480
365
Totale Baten
-8.017
-7.696
-8.187
491
Totaal Bestuur en Ondersteuning
-1.626
-1.227
-997
-230
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel)
Een positief getal in de kolom afwijking lasten betekent dat er
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
minder lasten zijn dan begroot. Een negatief bedrag in de kolom
betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger
lasten geeft aan dat de lasten hoger uitvallen dan begroot. Een
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
positief getal in de kolom afwijking baten geeft aan dat er meer
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
baten zijn dan begroot. Een negatief getal geeft aan dat er minder baten zijn dan begroot.
17
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-668
0
N
59
0
N
-74
140
N
0
365
N
-39
-14
-722
491
0.01.0 Bestuur Voorziening wethouderspensioenen De voorziening wethouderspensioenen wordt op peil gehouden voor toekomstige verplichtingen door middel van een jaarlijkse dotatie. Op basis van actuariële berekeningen blijkt dat de stand van de voorziening naar boven moet worden bijgesteld. De begrote lasten 2024 voor dotatie zijn niet toereikend en daardoor is er sprake van een negatieve afwijking. Pilot burgerparticipatie Het structurele budget pilot burgerparticipatie is in 2024 niet aangewend. De focus lag op de voorbereiding van het uit te voeren burgerberaad voor Oud- en Nieuwviering in 2025. 0.02.0 Burgerzaken Basisregistratie personen en baten reisdocumenten en rijbewijzen Er zijn meer reisdocumenten afgegeven dan begroot. In de Najaarsbrief 2024 is reeds een voordeel van € 372.000,- gemeld. Echter is het voordeel nog groter. Reisdocumenten waren tot 2014 5 jaar geldig waarna dit is aangepast naar 10 jaar. Hierdoor waren er in de afgelopen jaren weinig aanvragen en is vanaf 2024 een toename in het aantal aanvragen. Hierdoor stijgen de baten reisdocumenten en tevens de samenhangende lasten. In de kadernota 2025-2028 zijn deze extra baten/lasten meegenomen. 0.06.3 Parkeerbelasting Parkeerbelasting Ten opzichte van de primitieve begroting 2024 is er sprake van een nadelige afwijking.
De budgetten zijn bij de bestuursrapportage 2024 en de najaarsbrief 2024 neerwaarts bijgesteld, maar er is sprake van een hoge realisatie dan de inschatting bij de najaarsbrief. De voordelige budgetafwijking nu bestaat uit een gedeelte opbrengst buitenparkeren (171k) en een gedeelte parkeergarages (194k). Het parkeren laat zich moeilijk begroten, immers de mate van het gebruik hangt af van de consument. Overig
Totaal Bestuur en Ondersteuning
Overhead
Begroting 2024
-231
Begroting 2024
Realisatie 2024 Verschil 2024 (+
na wijziging
voordeel, nadeel)
Lasten 0.04.0 Overhead
18.011
17.531
17.298
233
Totale Lasten
18.011
17.531
17.298
233
0.04.0 Overhead
-1.012
-1.012
-1.059
47
Totale Baten
-1.012
-1.012
-1.059
47
Totaal Overhead
17.000
16.520
16.239
280
Baten
18
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
0.04.0 Overhead Subactiviteit Leidinggeven Er is sprake van hogere lasten doordat de dotaties aan de voorziening spaarverlof hoger
-193
N
zijn dan begroot. Deze voorziening is om het opnemen van spaarverlof in de toekomst te kunnen bekostigen. Daarnaast zijn er meer afdelingskosten geweest dan begroot. Subactiviteit Financiën en AO/IC De dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren is lager uitgevallen dan begroot (29k).
58
Verder waren er softwarelasten begroot die nog niet zijn uitgegeven als gevolg van een verlate planning 29k). Subactiviteit PO&HRM Het opleidingsbudget is overschreden (182k) als gevolg van onvoorziene doorstroom en
-100
N
96
N
359
N
110
J
-76
N
instroom van interne en nieuwe medewerkers waarvoor een (master)opleiding wenselijk is en door het overnemen van opleidingskosten van nieuwe medewerkers zijn onverwacht veel kosten gemaakt. Ook is besloten om de Middelburg Acadamie en de via de VZB (Vereniging Zeeuwse Gemeenten) aangeboden opleidingen vast op te nemen als kosten in het opleidingsbudget. Het budget garantiebanen participatiewet heeft een positieve budgetafwijking van 82k als gevolg van het niet halen van de planning om in 2024 te voldoen aan de participatiewet garantiebanen. Subactiviteit Interne en externe communicatie De voordelige budgetafwijking wordt veroorzaakt, omdat de gemeente een uitkering heeft ontvangen voor het uitvoeren van Klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Binnen deze regeling worden ook uren voor communicatie inzake klimaat- en energiebeleid gedekt. Dit zorgt voor een vrijval van het reguliere budget. Subactiviteit Informatievoorziening en automatisering (ICT) Voor de ICT kent Middelburg een Samenwerkingsverband I&A (gemeente Vlissingen, Middelburg en Orionis) en een specifiek deel voor alleen Middelburg. Hier is een positieve budgetafwijking van 282k ontstaan, omdat de planning niet gerealiseerd kon worden als gevolg van onvervulde vacatures en het tijdelijk verminderd beschikbaar zijn van inhuur.
Bij het budget digitale versnelling is ook sprake van een positieve budgetafwijking van 77k als gevolg van het niet tot uitvoering komen van de beoogde plannen in 2024. Subactiviteit Huisvesting en Facilitaire Zaken Er zijn aanzienlijk minder repro-opdrachten gegeven dan begroot. Dit komt waarschijnlijk om dat de reprodiensten niet meer in het gebouw aanwezig zijn. Het budget kan daardoor structureel worden verlaagd. Ten tijde van de Najaarsbrief 2024 was onbekend hoeveel repro-opdrachten nog zouden worden afgegeven. Subactiviteit overhead Grondbedrijf Kosten voor overhead worden binnen programma Bestuur 0.04.0 Overhead centraal geboekt. Overheadkosten mogen wel toegeschreven worden aan het grondbedrijf en investeringsprojecten. Hier zijn minder uren aan toegeschreven en hierdoor zijn tevens minder overheadlasten toegeschreven. Overig
-21
47
N
Totaal Overhead
233
47
280
19
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Overige baten en lasten
Begroting 2024
Begroting 2024
Realisatie 2024 Verschil 2024 (+
na wijziging
voordeel, - nadeel)
Lasten
502
25.278
775
24.502
Baten
-225
-75
-758
683
Totaal Overige baten en lasten
277
25.203
17
25.185
Afwijking Baten
Structureel J/N
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
0.08.0 Overige baten en lasten Stelpost rapportages
24.009
N
487
N
Dit betreft het voordelige saldo van de bestuursrapportage 2024 ad € 16,4 miljoen (Superdividend ZEH voordeel 18,5 mln, algemene uitkering meicirculaire voordeel 2,2 mln en uitvoeringsorganisatie IJZ nadeel 1,5 mln) en het voordelige saldo van de najaarsbrief 2024 ad € 7,6 miljoen (WMO, huishoudelijke zorg en begeleiding voordeel 1,1 mln, algemene uitkering septembercirculaire voordeel 1,4 mln, rentebaten schatkistbankieren voordeel 1,7 mln en vrijvallende kapitaallasten voordeel 1,5 mln). Stelpost personeel De overschotten op de personeelsbudgetten van 2023 zijn via saldobestemming toegevoegd aan het budget van 2024 om personele knelpunten te bekostigen. Deze middelen zijn grotendeels gebruikt om deze knelpunten aan te pakken. Echter, niet alle uitstaande inhuur- en vervangingsverzoeken konden op korte termijn worden ingevuld, zoals de coördinator Leerplicht. Daarnaast merken we steeds vaker dat een aantal reguliere vacatures niet zo snel ingevuld kunnen worden als gehoopt. Dit betreft onder andere meerdere vacatures voor beleidsmedewerkers Sociaal Domein en WMO. Ook de vervanging van een verkeersdeskundige bleek lastig, waardoor de mogelijkheid van toepassing van de dakpanconstructie niet kon worden benut. Daarnaast bleken een beleidsmedewerker leefomgeving en een handhaver monumenten ook moeilijk in te vullen vacatures. Overige opbrengsten startersleningen
684
N
De gemeente Middelburg biedt via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN) startersleningen aan voor inwoners van de gemeente. In de afgelopen jaren zijn de beschikbaar gestelde bedragen opgenomen op de balans onder financiële vaste activa. Echter de overige opbrengsten, waaronder rente, worden onder aftrek van de gemaakte kosten toegevoegd aan het fonds. Hierdoor is er jaarlijks sprake van een stijging van de waarde van het fonds. Afgelopen jaren zijn deze overige opbrengsten niet verwerkt en worden nu in één bedrag als incidenteel voordeel voorgaande jaren verwerkt in 2024. Overig
Totaal Overige baten en lasten
20
6
-1
24.502
683
25.185
Jaarstukken 2024 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Vennootschapsbelasting
Begroting 2024
Begroting 2024
Realisatie 2024
Verschil 2024
na wyz (+ voordeel, en - nadeel) Lasten
368
41
-342
383
Baten
0
0
0
0
368
41
-342
383
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
Totaal vennootschapsbelasting
Omschrijving (bedragen × € 1.000) 0.09.0 Vennootschapsbelasting Te betalen vennootschapsbelasting De voorlopige aangifte vennootschapsbelasting 2023 is eind 2024 opgesteld en op basis van
383
N
deze aangifte is sprake van belastbare winst. Over dit bedrag is belasting verschuldigd. Echter, door de verlieslatende resultaten van de afgelopen jaren binnen de verschillende vpb-activiteiten van de gemeente, is er een verliesverrekening ontstaan. Dit betekent dat de winsten die in 2023 zijn behaald, kunnen worden verrekend met eerdere verliezen. Dankzij deze verliescompensatie is de verwachte aanslag nu vrijwel nihil en kan een bedrag van € 383.000 als voordeel worden ingeboekt. Overig
Totaal Overige baten en lasten
0
0
383
0
383
21
Jaarstukken 2024 / Programma's / Veiligheid
Veiligheid Inleiding
De gemeente heeft de regierol bij het ontwikkelen en uitvoeren van het veiligheidsbeleid. De gemeente Middelburg werkt samen met verschillende partners in het veiligheidsdomein zoals Politie, Brandweer/ Veiligheidsregio en Openbaar Ministerie. Maar ook partners in het maatschappelijk domein spelen een belangrijke
Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtsvelden van de
rol. Denk dan aan de GGD, RUD, zorg- en welzijnsorganisaties,
(lokale) overheid. We willen dat onze inwoners veilig zijn en zich
scholen en de woningbouwcorporaties. Maar het belangrijkste
veilig voelen in hun gemeente en daar prettig kunnen wonen.
zijn de inwoners en ondernemers. Inwoners en ondernemers die
Maar ook bedrijven moeten kunnen ondernemen in een veilige
zich medeverantwoordelijk voelen om een bijdrage te leveren aan
gemeente en bezoekers en toeristen moeten op een veilige manier
een veilige gemeente. Kortom, leefbaarheid en veiligheid is een
kunnen recreëren en ontspannen.
verantwoordelijkheid van ons allemaal.
22
Jaarstukken 2024 / Programma's / Veiligheid / Beleidskader
Beleidskader
veiligheid in en rond het huis en in de buurt, anderzijds in het grotere verband van stad en regio. Er is uitvoering gegeven aan de
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
activiteiten die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma 2024
– Integraal Veiligheidsbeleid Walcheren 2023-2026 ,
van het IVB Walcheren 2023-2026.
versie Middelburg – Prostitutiebeleid (beleidsnota) (2000)
Doelstellingen
– Prostitutiebeleid (beleidsregels) (2000)
1. De basis op orde voor wat betreft een datagedreven aanpak
– Beleidslijn Bibob gemeente Middelburg 2023
van ondermijning.
– Regionaal Zeeuws Crisisplan (2022-2025)
2. Versterken van de weerbaarheid en integriteit van de gemeente
– Victoriabeleid gemeente Middelburg (2000)
Middelburg waardoor wordt voorkomen dat de gemeente
– Beleidsregel Victoriabeleid (2017)
ondermijnende activiteiten faciliteert en waardoor barrières
– Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme
worden opgeworpen tegen ondermijnende criminaliteit.
en ernstige overlast (Wet MBVEO) (2013)
3. Tegengaan van bezit en gebruik (steek)wapens door jongeren.
– Beleidsregel Wet Aanpak Woonoverlast (2018)
4. Bewustwording creëren en handvatten bieden in het tegengaan
– Beleidsregel Veiligheid bij evenementen (2017) – Nota omgaan met conventionele explosieven (2011)
van digitale criminaliteit. 5. Beter voorbereid zijn op de risico's die samenhangen met
– Damocles - Bestuurlijke handhaving van artikel 13b
de energietransitie.
Opiumwet (2024) – Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland West-Brabant 2023-2026
Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk effect De Middelburgers en de bezoekers van Middelburg moeten zich veilig voelen en moeten veilig zijn. Dan gaat het enerzijds om
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Uitvoeringsprogramma van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 Opstellen van een uitvoeringsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2023
Volgens plan
De aanpak van ondermijning Invulling geven aan een programmatische wijze van toezicht en handhaving
Gedeeltelijk volgens plan
Werken met een Lokaal Informatieoverleg op Ondermijning
Volgens plan
Implementatie van het Zeeuwse Bibobbeleid
Gedeeltelijk volgens plan
Bewustwordingstrainingen 'integriteit en weerbaarheid' voor medewerkers
Volgens plan
Het coördineren van ondermijningscasuïstiek of een bijdrage leveren aan casuïstiek
Volgens plan
Komen tot een Zeeuwse aanpak op ondermijning
Volgens plan
Uitdagingen op het snijvlak van zorg en veiligheid Komen tot een Zeeuwse agenda zorg en veiligheid
Volgens plan
Realiseren trainingen 'radicalisering' en netwerkvorming
Volgens plan
23
Jaarstukken 2024 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we bereikt?
Prestatie
Status
Uitdagingen op het gebied van jeugd en veiligheid Uitvoering geven aan een bewustwordingscampagne 'tegengaan bezit en gebruik van steekwapens door jongeren'
Volgens plan
Diverse interventies op het gebied van bewustwording, preventie, vroegsignalering en repressie ten uitvoer brengen irt project steekwapens
Volgens plan
Implementatie van een lokaal Persoonsgerichte Aanpak voor jongeren
Volgens plan
Participeren in een monitoringstool om de voortgang van het project en de resultaten ervan te kunnen monitoren
Gedeeltelijk volgens plan
Digitale veiligheid en de aanpak van cybercriminaliteit Uitrollen jongerenplatform HackShield in de gemeente Middelburg
Volgens plan
Uitvoeren bewustwordingscampagnes gericht op kwetsbare groepen in de samenleving
Volgens plan
Initiatief tot en deelname aan een bovenlokale samenwerking om bij te dragen aan het tegengaan van cybercriminaliteit in Zeeland en West-Brabant
Volgens plan
Veiligheid in relatie tot de energietransitie Agendering van dit thema binnen de gemeentelijke organisatie
Volgens plan
De gemeente voorbereiden op een mogelijke crisis in relatie tot de risico's die samenhangen met de energietransitie
Niet volgens plan
De nieuwe risico’s vanuit de energietransitie borgen in ruimtelijke plannen, Omgevingsvisie en Omgevingsplan, vergunningen, toezicht en toekomstig beleid
Niet volgens plan
Veiligheid op en rond evenementen Verbetering inhoud en proces rondom veiligheidsplannen bij evenementen
Volgens plan
Investeren in een voorbereiding op de jaarwisseling gericht op een duurzaam veilig en rustig verloop daarvan
Volgens plan
Doelstelling 1: De basis op orde voor wat betreft een
Doelstelling 2: Versterken van de weerbaarheid en
datagedreven aanpak van ondermijning.
integriteit van de gemeente Middelburg waardoor wordt
De ambities in het IVB 2023-2026 voor wat betreft de aanpak
voorkomen dat de gemeente ondermijnende activiteiten
van ondermijning betreffen het komen tot een Zeeuwse aanpak en
faciliteert en waardoor barrières worden opgeworpen
het uitvoeren van een professionaliseringsslag. In 2024 heeft
tegen ondermijnende criminaliteit.
een pilot gelopen met een Districtelijk Interventieteam voor
In 2024 heeft Middelburg geïnvesteerd in een
Zeeland. Daarnaast zijn er voorbereidingen getroffen voor een
bewustwordingstraject onder bestuur en medewerkers. Per
project voor het implementeren van een Gemeentelijk Signalen
afdeling zijn gesprekken gevoerd over integriteit en het signaleren
Overleg (GSO). Dit jaar hebben we uitvoering gegeven aan een
van ondermijning. Ook het bestuur, zowel raad als college,
publiekscampagne om meer signalen van ondermijning op te halen
heeft aandacht voor (bestuurlijke) integriteit en het voorkomen
met name op bedrijventerreinen. We werken hierbij samen met
van ondermijning.
Meld Misdaad Anoniem. Doelstelling 3: Tegengaan van bezit en gebruik (steek)wapens door jongeren Er is uitvoering gegeven aan de verschillende activiteiten uit het plan van aanpak 'tegengaan (steekwapen)geweld door jongeren'. Middelburg heeft een netwerk rondom dit thema ingericht, heeft
24
Jaarstukken 2024 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we ervoor gedaan?
de campagne (YouChoose) uitgebreid om risicojongeren meer
meldingen zijn beoordeeld en waar nodig mono of integraal
perspectief te geven en heeft een PGA expert geworven voor de
opgepakt door de betrokken partners.
inrichting en start van de persoonsgerichte aanpak. Sinds 1 juli is Middelburg ook deelnemer (voor een periode van drie jaar) aan het
Naar een datagedreven aanpak van ondermijning
landelijke programma Preventie met Gezag. Middelburg ontvangt
Vanuit de versterking van de informatiepositie is in 2024 een
subsidie om te investeren in de preventie van jeugdcriminaliteit.
procesbeschrijving opgesteld. Deze procesbeschrijving bevat
Het actieplan steekwapens wordt in het project 'preventie met
onder andere een uiteenzetting van het Lokaal Informatieoverleg
gezag' geïntegreerd.
(LIO) en het privacy-protocol. Eind 2024 is besloten het LIO om bouwen naar een gemeentelijk signalenoverleg ondermijning
Doelstelling 4: Bewustwording creëren en handvaten
(GSO). Tevens is eind 2024 gestart met het opstellen van een
bieden in het tegengaan van digitale criminaliteit
informatiebeeld van één van de bedrijventerreinen in Middelburg,
In 2024 heeft de waarnemend burgemeester een prijswinnaar
namelijk Arnestein.
in het zonnetje gezet bij de interventie HackShield. De politie organiseerde een livestream over criminele uitbuiting onder
In 2024 zijn vijf integrale (bedrijven)controles en twee
jongeren. In augustus vond een bijeenkomst plaats 'veilig
integrale verkeerscontroles georganiseerd. Hierbij zijn onder
online'. Deze is later herhaald in Arnemuiden. In Goes is de
andere een groot MDMA-lab en een illegale tabaksdrogerij en
RISK factory gestart met een aantal scenario's waaronder ook
-snijderij aangetroffen. Ook is vanuit Middelburg deelgenomen
tegengaan cybercriminaliteit. Alle Zeeuwse scholen kunnen hier
aan een Zeeuwse integrale ondermijningscasus. Daarnaast
aan meedoen. In april heeft Middelburg samen met Veere en
is deelgenomen aan een Zeeuws brede prostitutiecontrole
Vlissingen een bijeenkomst voor ondernemers georganiseerd en
waarbij een illegaal bordeel in een huurwoning in Middelburg
vond er in november een escaperoom over digitale veiligheid
is aangetroffen.
plaats. Deze was speciaal voor ondernemers. In 2024 zijn bij Meld Misdaad Anoniem (MMA) drieëndertig Doelstelling 5: Beter voorbereid zijn op de risico's die