Transcript commissie 1 d d 13 april 2021

RAADSCOMMISSIE 1

Transcript van de vergadering d.d. 13 april 2021. Agenda: 19.00 – 20.15 uur: 1a. Raadsvoorstel tot instemmen inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie 1b. Raadsvoorstel tot instemmen aanvullende middelen armoede en schulden. 20.15 – 21.15 uur: 2. Raadsvoorstel tot vaststellen zienswijze beleidsvisie Stroomopwaarts

Agendapunt 1:

Voorzitter: Griffie:

Raadsvoorstel tot instemmen inzet aanvullende middelen sociaal pakket reintegratie/Raadsvoorstel tot instemmen aanvullende middelen armoede en schulden dhr. H.H.L. Paalvast dhr. R. van der Hoek (griffier)

Aanwezig zijn de volgende leden: CDA dhr. M.L. Boekestijn PvdA dhr. J. Keijzer VVD dhr. D. Snoeck VSP dhr. A. Luijendijk MB mw. D.N. Mulder D66 dhr. A.M. de Reuver (steunlid) ChristenUnie dhr. J.J.M. Dolstra Forum voor Maassluis dhr. J. van den Hoek GroenLinks mw. R.E. Fiege (steunlid) Verder zijn aanwezig: Dhr. S.B. Kuiper (wethouder). De voorzitter: Dames en heren, goedenavond. De heer …: Goedenavond. De voorzitter: Ik begin even met mijn lijstje. De heer De Reuver. De heer De Reuver: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: De heer Dolstra. De heer Dolstra: Aanwezig, voorzitter.

1 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

De voorzitter: De heer Keijzer. De heer Keijzer: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Alsnog gefeliciteerd, hè. De heer Keijzer: Dank u, voorzitter. De voorzitter: Van het CDA heb ik geen naam op gekregen, maar ik denk mijnheer Boekestijn. De heer Boekestijn: Klopt. De voorzitter: Oké. Dan Forum voor Maassluis, mijnheer Van den Hoek. De heer Van den Hoek: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Goed zo. Maassluis Belang. Ik zie mijnheer Solleveld. Of mevrouw … Mevrouw Mulder: Doe maar Mevrouw Mulder. De voorzitter: Mevrouw Mulder. Dan noteer ik die. Mevrouw Vreugdenhil van de VVD. Mevrouw Vreugdenhil: Ook aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Goed zo. De heer Luijendijk van de VSP. De heer Luijendijk: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: En GroenLinks heeft ook geen naam opgegeven, maar ik zag mevrouw Fiege. Mevrouw Fiege: Dat klopt. Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Goed zo. Onze wethouder, de heer Kuiper, die heb ik ook al gezien. De heer Kuiper: Jazeker, voorzitter. Present de hele avond. De voorzitter: Goedenavond. De voorzitter: Dan gaan we beginnen met het raadsvoorstel tot instemmen inzet aanvullende middelen sociaal pakket re-integratie, en dat doen we voor het gemak maar bij het raadsvoorstel tot instemmen inzet aanvullende middelen armoede en schulden. De mensen van de commissie die hebben tweeënhalve minuut en dan is de wethouder voor twintig minuten aan het woord.

Tweede termijn zal ik straks wel vermelden. Ik begin bij de heer De Reuver. De heer De Reuver: Ja. Dank je wel, voorzitter. Voorzitter, door de onttrekking van tweemaal 16.000 uit de reserve WMO en jeugd, valt hierin gewoon geen gat? Kan de wethouder dit nader toelichten, dat we daar niet weer geld naartoe moeten brengen? Mijn tweede vraag: vroege signalering van schulden door vaste lastenpartners. Geven dan vaste lastenpartners nu al de achterstanden door en is daar verbetering in aan te brengen? Hoe werkt dit nu? Kunt u dat even toelichten? En is er zicht op hoeveel Maassluizers hun baan door corona tot nu toe hebben verloren en hoeveel hiervan een beroep doen op de aanvullende middelen, en wat is de verwachting? Dan mijn laatste vraag: het geld dat naar Stroomopwaarts gaat, hoe wordt dit verder besteed? Wil men ook meer personeel aannemen, salarissen opkrikken, trainingen geven, et cetera, et cetera? Misschien dat u daar even een toelichting op kan geven. Dit zijn de vragen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Dolstra. De heer Dolstra: Ja. Dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie deelt uw visie om vroegsignalering zo goed mogelijk op te pakken. We vragen ons wel af hoe de samenwerking dat beter gaat organiseren met bijvoorbeeld VraagRaak, de voedselbank en andere vindplaatsen.

Extra inzetten bestrijding van de corona crisis: wordt deze inzet ook gebruikt voor andere mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt of gaat het hier alleen om mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt tijdens de crisis? We kunnen van harte instemmen met het bestrijden van schulden genoemd in de Wet aanpassing gemeente schuldverlening, maar de ChristenUnie wil dat er ook gekeken wordt naar mensen die een eigen woning bezitten en hun hypotheek niet meer kunnen betalen. Ook zien wij er weinig heil in dat mensen met betalingsachterstanden een brief krijgen. Wij denken dat het effectiever is als deze mensen worden bezocht. Is de realiteit niet zo dat mensen die al in schulden zitten hun bankafschriften, brieven en belastingdienst en deurwaarders niet meer openen? Waarom zouden ze dan wel een brief van Stroomopwaarts openen in dit kader? De ChristenUnie ziet liever dat er wat meer geld wordt geïnvesteerd om daarmee mensen met schulden persoonlijk te benaderen. Kunt u dit toezeggen? Bij de extra inzet ter bestrijding van de coronacrisis gaat het blijkbaar alleen om bedreiging van financiële problematiek. De ChristenUnie zou graag aan de financiële inzet willen zien dat er naar verschillende levensgebieden wordt gekeken. Er is toch vaak veel meer aan de hand. We

2 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

werken op dit gebied toch ook integraal met VraagRaak en één regisseur? We denken dat dit verwarrend kan werken en zijn geen voorstander om hier extra geld voor in te zetten. Hoe gaat u met mensen die vanuit de WW straks een beroep moeten doen op een bijstand waarbij het gezamenlijk inkomen stelt om daarvoor in aanmerking te komen? Op dit moment gaat het inkomen voor korte of langere tijd substantieel omlaag. Krijgen deze mensen ook nog aanvulling als zij het niet meer redden? Hoe zit het dan met mensen die onder de radar zitten zoals zzp’ers en mensen die niet in loondienst werken? Het inkomen van de groep inwoners die afhankelijk wordt van WW of bijstand gaat mogelijk voor langere tijd substantieel omlaag waardoor er een financiële problematiek dreigt. De voorzitter: Wilt u afronden, mijnheer Dolstra? De heer Dolstra: Ja. Mag ik nog één vraag, voorzitter? De voorzitter: Nog één vraag dan. De heer Dolstra: Ja. In uw notitie Aanvullend pakket en sociale re-integratie vinden wij wel een goed plan om als gevolg van de sterke instroom de uitkering vanwege de coronacrisis als gevolg van het einde WW 100.000 euro extra in te zetten om daarmee 33 mensen die aan het eind van hun WWperiode zitten en een korte afstand tot de arbeidsmarkt hebben direct een contract aan te bieden. Ook het Schuldenlab lijkt ons goed om mee te nemen. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dat waren drie minuten, mijnheer Dolstra. De heer Dolstra: Oké. De voorzitter: Ik ga naar de heer Keijzer. De heer Keijzer: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, we bespreken vandaag een belangrijk onderwerp, want hier zien we wat de impact van corona voor inwoners los van de medische kant ook voor sociale gevolgen kan hebben. Voorzitter, laat ik beginnen met het laatste punt wat de heer Dolstra noemde, de oprichting van het lokaal Schuldenlab. We kunnen lezen in de stukken dat Schiedam en Vlaardingen hierover een motie hebben ingediend. Ik kan mij herinneren dat de wethouder hier in het verleden ook al in de commissie wat toezeggingen over heeft gedaan, maar kan hij nog eventjes aangeven inderdaad dat Maassluis daar ook gewoon deelneemt? Voorzitter, dan de pilot banen. U schrijft dat u bij wijze van proef dertig personen een baan gaat aanbieden. Mooi dat u deze proef gaat doen en wij zijn zeer benieuwd uiteraard naar de resultaten hiervan na een jaar. Kunt u aangeven waarom gekozen is voor contract van maximaal één jaar? Is het zo dat in den landen blijkt dat binnen een jaar doorstroming naar regulier werk gerealiseerd is? Voorzitter, dan de pilot persoonlijke aandacht. U geeft aan dat de pilot naar verwachting niet direct zal leiden tot een grotere uitstroom, maar wel tot een grotere zelfredzaamheid van de doelgroep en minder andere sociale problematiek.

Is het verband hierbij nou juist niet dat de kans op uitstroming groter is als de sociale problematiek klein is en de zelfredzaamheid groter? En dat misschien niet op de korte termijn die grotere uitstroom er zal zijn, maar dat dit zeker op de langere termijn resultaat zal opleveren? Graag een reactie hierop van de wethouder. Voorzitter, tot slot de werk in coronatijd. In het stuk kunnen we zien dat u een verschuiving ziet in de sectoren waar vacatures zijn en waar u zich op gaat richten. We kunnen ons dat goed voorstellen, zeker ook gezien het feit dat ook na corona bijvoorbeeld thuiswerk in een aantal branches meer gemeengoed zal worden. Echter, u heeft het in eerste instantie ook over dat bijvoorbeeld in de horeca minder vacatures zijn, terwijl dat op dit moment uiteraard zo is, maar dat ik verwacht op de lange termijn dat daar juist ook weer veel vraag zal zijn. Oftewel, gaan we er vanuit dat u met zoeken naar nieuwe partners niet te snel afscheid neemt van de huidige sectoren waarmee al samengewerkt wordt? Graag een reactie hierop. Tot zover mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de heer Boekestijn. De heer Boekestijn: Dank u wel, voorzitter. Het is goed om te horen dat we nu aan vroegsignalering doen en dat de gemeente moet gaan optreden. Ik mis echter wel één partij die daarbij een belangrijke rol kan spelen.

De werkgever die wordt geconfronteerd met een loonbeslag bij een werknemer wil graag helpen, maar weet vaak niet hoe. Loonbeslag geeft vaak stress en dat leidt soms weer tot ontslag.

3 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

De voorzitter: Eén moment, mijnheer Boekestijn. Ik denk dat mevrouw Mulder gaat zeggen dat u slecht te verstaan bent. Mevrouw Mulder: Nou, voor mij zelfs niet gewoon. Dus misschien is mijn verbinding nog slechter, maar ik hoor echt alleen maar kraak. De voorzitter: En ik zou heel graag mijnheer Boekestijn zien ook. De heer Boekestijn: Ik heb volgens mij wel wat aanstaan, maar ik ‘…’. Ik heb op één apparaat een hele slechte verbinding. Ik ga even proberen iets om te zetten. Momentje. De voorzitter: Dan gaan we even door met mijnheer Van den Hoek en dan komen we zo dadelijk terug bij de heer Boekestijn. De heer Van den Hoek. De heer Van den Hoek: Ja. Bedankt, voorzitter. Ik geloof dat mijnheer Boekestijn nog ergens mee bezig is. Bedankt, voorzitter. Op dit moment zijn er diverse landelijke regelingen die onder andere de horeca, winkeliers en andere zzp’ers financieel ondersteunen tijdens deze pandemie. Dit zijn echter slechts tijdelijke maatregelen en uiteindelijk zullen deze regelingen eindigen waarna de meeste van deze bedrijven alsnog failliet zullen gaan. Ze zijn tenslotte kunstmatig in het leven gehouden. De economie zal flink wat klappen te verduren krijgen en een recessie zal dan ook een logisch gevolg zijn. De arbeidsmarkt zal krimpen en de werkgelegenheid zal de komende jaren aanzienlijk afnemen.

In dit licht gezien vragen wij ons dan ook af hoe Stroomopwaarts de komende jaren werklozen en bijstandsgerechtigden willen gaan bemiddelen naar banen, vragen wij ons als Forum voor Maassluis hoe zinvol de financiële injecties zijn. Het is algemeen bekend dat mensen die langdurig bijstandsgerechtigd zijn een enorme afstand tot de arbeidsmarkt hebben, nauwelijks bemiddelbaar zijn naar een baan. Een klimaat van economische recessie zal deze onbemiddelbaar blijken te zijn en is de keuze hier financieel ondersteuning aan te bieden onbegrijpelijk. De mensen die nu nieuw instromen in de bijstand zullen de meeste kans maken op het snel vinden van een nieuwe baan en dus het best bemiddelbaar. Is het niet logischer de keuze om deze mensen actief en financieel te ondersteunen en Stroomopwaarts daarin te gaan faciliteren? In de stukken staat beschreven dat u voor 2022 en ’23 tweemaal een bedrag uit de WMO en jeugdbegroting haalt voor deze aanpak. Wat zijn de concrete gevolgen hiervan? Ook D66 haalde dat al aan. Als Forum voor Maassluis onderschrijven wij de adviezen gegeven door de adviesraad. Het ontbreken over de gehele linie aan complete plannen en duidelijke doelstellingen met als gevolg dat er nauwelijks mogelijkheden zijn om deze plannen te monitoren en te evalueren.

Wij pleiten er dan ook voor dat al deze adviezen van de adviesraad opgevolgd zullen worden om een goede monitoring en evaluatie mogelijk te maken. Forum voor Maassluis heeft nu met goedkeuring kennis genomen van de plannen om de schuldenproblematiek beter aan te pakken door middel van innovatieve projecten, want daar waar schulden zijn, is meestal sprake van multiproblematiek. wij hopen dat ook dat er een warme samenwerking zal zijn tussen Stroomopwaarts, VraagRaak en de WMO-consulenten. Deze samenwerking zou in onze ogen vruchten af kunnen werken als meerdere diensten van de gemeente nauwer kunnen gaan samenwerken ten behoeve van de burger. Een kleine kanttekening tot slot hierbij is dat wij ons wel afvragen of het budget bij de WMO en de jeugd dan nog voldoende is als daar inmiddels gelden uit zijn weggehaald. Tot zover de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we terug naar de heer Boekestijn. De heer Boekestijn: Dank u wel, voorzitter. Is het zo beter? De voorzitter: Zo is het beter. De heer Boekestijn: Prima. Ik ga dadelijk toch nog bij de Caiway informeren wat daar gebeurt. Het is goed om te horen dat we aan vroegsignalering doen en dat de gemeente nu moet gaan optreden. Ik mis echter wel één partij die daarbij een belangrijke rol kan spelen. Een werkgever die wordt geconfronteerd met loonbeslag bij een werknemer die wil graag helpen, maar weet de weg niet.

Loonbeslag geeft stress en kan leiden tot ontslag. Mijn eerste vraag is dan ook: hoe benut Stroomopwaarts bestaande contacten bij werkgevers om samen op te trekken bij schulden van werknemers? Als dat nog niet gedaan wordt, kunt u dan bij Stroomopwaarts bewerkstelligen dat ze ook dit kanaal gaan benutten? Een tweede vraag: heeft Stroomopwaarts al contact met regionale bedrijvenverenigingen die vergelijkbare initiatieven hebben? De vraag is: wat doen Stroomopwaarts

4 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

bij de inzet van zelfstandigen? Maakt u daar ook straks gebruik van de nieuwe wet ‘…’ onderhands akkoord om collectief schuld regelen sneller te helpen, zodanig dat er een doorslag kan zijn van zelfstandigen? In het kader van scholing: er wordt nu extra ingezet op ondersteuning zelfstandigen bij omscholing. Ik vraag me wel af: heeft deze omscholing nut als deze mensen straks hun oude beroep weer kunnen oppakken en daar na de crisis gewoon hun geld weer kunnen verdienen? Dan zijn ze niet geholpen met omscholing, meer geholpen met help met de schulden om die efficiënt te kunnen aflossen. Als laatste vraag: er wordt verwezen naar een organisatie de Business Club. Kunt u mij uitleggen wat deze club is? Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar mevrouw Mulder. Mevrouw Mulder: Dank u wel, voorzitter. Eerst een stukje over de collectieve schuldenregeling. Alles onderbrengen bij één schuldeiser is overzichtelijk voor degene die ermee te maken heeft. Dat lijkt ons goed. Goede begeleiding en coaching is wat ons betreft dan een must. Sterker uit de situatie komen zodat er geen tot weinig terugval is. Er wordt wel gesproken over budgetbeheer voor iedereen in het eerste jaar. Daarna wordt gekeken of losgelaten kan worden en anders loopt het door de voltallige 36 maanden.

Nou ben ik wel benieuwd als dat budgetbeheer losgelaten wordt op welk moment dan ook, is er dan wel opvolging in de vorm van financiële coaching of houdt er in ieder geval iemand een vinger aan de pols wanneer nodig? Met betrekking tot de vroegsignalering: sinds 1 januari heeft de gemeente hier meer mogelijkheden voor en nou ben ik benieuwd of u over het eerste kwartaal al iets in beeld heeft hoe dat binnen Maassluis werkt. Zijn er meer huisbezoeken gedaan? Want wat ons betreft is vroegsignalering een van de belangrijkste onderdelen zodat we sneller kunnen ondersteunen. Schuldenlab is al iets over een vraag wat ons betreft: een prima initiatief. Schulden ontstaan met een reden en als we de hokjes kunnen doorbreken is dat wat ons betreft alleen maar goed. Wordt er bij het starten van het lokale Schuldenlab ook gebruik gemaakt van de kennis uit andere steden? Dan met betrekking tot het instemmen van de inzet aanvullende middelen sociaal re-integratiepakket. Al vaker hebben wij het benoemd: voor iedere inwoner is op passende wijze en een manier van een ontwikkeling en meedoen in de maatschappij van belang. Werk, of het nu betaald of vrijwillig is, maakt daar een essentieel deel van uit. Je nuttig voelen, niemand wil in meer of mindere mate als dat niet nodig is afhankelijk zijn. Het is goed dat jongeren daarbij speciale aandacht verdienen op dit moment.

Wij zijn dan ook zeer benieuwd naar de resultaten van de pilot met de Businessclub, hoe je het ook precies uitspreekt, die gestart is. Het is nu waarschijnlijk nog wat vroeg, wethouder, en wij willen altijd heel vroeg, maar we hebben in dit geval wel een beetje geduld, maar zou u daar ons in het komende jaar eens over bij kunnen praten hoe dat werkt en wat dat oplevert? Wat Maassluis Belang betreft is het goed dat er extra budget ingezet wordt bij de reguliere werkgevers en werkzoekende dienstverlening om die op peil te houden en dat er specifieke aandacht is voor zelfstandigen en kwetsbaren. Vooral deze groepen hebben het door de crisis zwaar en die moeten we steunen. Het is goed dat we kijken hoe en welke ondersteuning nodig is en om het bedrijven ‘…’ te maken, maar dat er ook zeker wordt gekeken of het haalbaar is en anders naar scholing en doorontwikkeling wordt gekeken. De voorzitter: Wilt u afronden, mevrouw Mulder? Mevrouw Mulder: Ik wil er nog eentje. Kunt u al iets meer zeggen over de pilot Persoonlijke aandacht? Het klinkt positief. Zou dit de weg zijn om alle mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te bereiken? Is deze pilot al gestart en hebben we al een beeld van de resultaten? Tot zover dan. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Vreugdenhil. Mevrouw Vreugdenhil: Ja. Dank u wel, voorzitter.

Uiteraard heeft ook de VVD nog een aantal vragen over deze twee raadsvoorstellen. De gelden die we vanuit het Rijk gaan ontvangen die we gaan inzetten op het gebied van armoede, schulden en een sociaal pakket voor re-integratie zijn eenmalig. Hoe gaat de wethouder voorkomen dat het geen structurele geldvraag wordt? Immers wordt en nu van alles ondernomen om deze gelden zo goed als mogelijk in te zetten: extra consulenten, noem maar op. Mede deze vraag ook, omdat in de bijgevoegde notities wel gesproken wordt over meerdere jaren en ook andere bedragen. Graag hierop uw toelichting. In raadsvoorstel 1A lezen we

5 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

dat er twee keer 16.000 euro uit de reserve WMO en jeugd wordt onttrokken. Kunt u uitleggen waarom? Tevens staat er dat het bedrag van 72.000 euro nog onder voorbehoud is. Kunt u ons vertellen wanneer dit duidelijk is of dat dit bedrag ook het bedrag is wat het daadwerkelijk gaat worden? Na besluitvorming van de gemeenteraad gaat het raadsvoorstel 1A naar de adviesraad. Heeft u hierover vooraf met de adviesraad geen consultatie gehad? Of dat zij ons hier een advies over hadden kunnen geven? Nu lees ik dat het achteraf gebeurt. Op het gebied van armoede en schulden lopen er al diverse projecten. De raad is onlangs hierover nog geïnformeerd in onder andere een raadsinformatiebrief over preventie schuldhulpverlening en een raadsinformatiebrief over de stichting Urgente Noden. Hoe gaat de wethouder erover waken dat meerdere organisatie initiatieven die zich bezig houden op dit gebied geen dubbele taken gaan uitvoeren en dus dat de inzet van de middelen zo efficiënt als mogelijk gebeurt? Graag ook hier uw toelichting op. Voorzitter, wanneer mensen hun baan verliezen komen ze eerst bij het UWV terecht, alwaar zij begeleiding krijgen in de zoektocht naar een nieuwe baan. De vraag van mij is eigenlijk: wordt in dit stadium ook al gekeken naar de financiële situatie naar de klanten, dat u weet? Bijvoorbeeld de schulden.

Of komen deze mensen pas in beeld na het UWV-traject en hebben we dan pas, dus vaak twee later, de signalering te pakken? Voorzitter, mijn laatste vraag aan de wethouder: helaas komen we in de praktijk ook mensen tegen die niet mee willen werken naar het zoeken van een nieuwe baan. Kan de wethouder aangeven hoe daarmee omgegaan wordt buiten de al wettelijk geldende regels? We steken zoveel energie en tijd en vooral geld in deze trajecten en soms letterlijk en figuurlijk lopen we tegen een blok graniet aan. Graag ook daar uw toelichting op. Wethouder, mijn eerste termijn tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we naar de heer Luijendijk. De heer Luijendijk: Ja, voorzitter. Dank u wel. Allereerst wil ik me richten op het eerste voorstel, namelijk over dat pakket re-integratie die 412.000 euro. Allereerst iets over de reikwijdte van de regeling. Het gaat volgens het begeleidende raadsvoorstel om een door het Rijk beschikbaar gestelde eenmalige impuls van 412.000 euro. Deze is erop gericht om activiteiten met betrekking tot bestrijding van armoede en schulden ten behoeve van de extra instroming door corona te intensiveren.

Als er dus sprake is in het raadsvoorstel om deze middelen ook in te zetten om de dienstverlening aan reguliere bijstandsgerechtigden het zittende bestand een extra impuls te geven door nieuwe activiteiten te ontwikkelen en in stand te houden zijn wij gereserveerd. Immers, de impuls is 1) incidenteel en 2) bedoeld om door de corona getroffen groep snel en efficiënt te kunnen helpen. Vragen: is onze waarneming correct dat de plannen zoals die nu voorliggen betrekking hebben op een bredere doelgroep dan waar de extra middelen voor bedoeld zijn? Twee: deelt u onze opvatting dat dit niet de bedoeling is, maar dat de middelen uitsluitend bedoeld zijn om de gedupeerden van de coronamaatregelen sneller te laten doorstromen? Hulpvraag en zelfstandigen. De doelgroep zelfstandigen wordt specifiek genoemd. Deze groep wordt onevenredig hard geraakt door de coronamaatregelen, omdat zij niet kunnen terugvallen op een reguliere WW-uitkering. Deze groep was voor de coronamaatregelen juist zeer zelfredzaam. In alle door SAW-voorgestelde plannen, bijvoorbeeld collectieve schuldenregeling of coaching, zijn van toevoegde waarde voor deze doelgroep, maar veel meer gericht op de zittende doelgroep kwetsbare burgers. Wij zijn van mening dat de gedupeerden als gevolg van de coronamaatregelen meer gebaat zijn bij een maatwerkoplossing, oplossingen die inkomensrust kunnen bieden.

In verband daarmee een vraag; wat zijn meer passende interventies die aan de specifieke behoefte van de groep zelfstandigen tegemoet komen? Dan over de detacheringsbanen voor de corona-instromers: de definiëring die daarbij volgt is wat ons betreft niet van toepassing op de coronagedupeerden, maar wel voor een groep die door een andere intrinsieke externe factor een afstand heeft tot de arbeidsmarkt. Immers, het leren van nieuwe dingen en het opdoen van ervaringen, ik citeer nu, leveren van een positieve bijdrage aan de maatschappij, opdoen van dagritme, het verrijken van de CV hebben alle geen betrekking op de groep corona-instromers, maar op het granieten bestand. Vraag in dit verband: kan de wethouder met ons instemmen dat deze activiteiten niet van toepassing zijn op het profiel van de groep die nu zo door de corona uit de rails is gereden en waarvoor de regeling is bedoeld?

6 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

De voorzitter: Wilt u afronden, mijnheer Luijendijk? De heer Luijendijk: Ik ga naar het einde. Het uitbreiden van het testtrainingscentrum. Ook hierbij de vraag aan de wethouder of hij van mening is of dit nu een voorbeeld is om de corona-instromers snel te helpen of toch een verkapte investering betreft die structureel gaat worden aangewend en waarvan het nog maar de vraag is of er te zijner tijd voldoende middelen voor beschikbaar zijn? Ik ben niet helemaal klaar, maar goed, dan komt dat in tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we tenslotte naar mevrouw Fiege. Mevrouw Fiege: Dank u wel, voorzitter. Nou ja, als laatste in de rij kan i kwel vertellen dat er een hoop al voorbijgekomen is wat GroenLinks ook bespreekbaar had willen maken. Vroegsignalering, wat ook heel veel genoemd wordt, zijn we natuurlijk extreem blij mee. Moet zeer zorgvuldig toegepast worden. De enige vraag die wij nog hebben is die 600.000 voor detacheringsbaan instroom als gevolg van coronacrisis. Dat wordt toegepast om dertig medewerkers of mensen die daar gebruik van gaan maken begrijpen wij die door corona instromen naar vrijwel een identiek laag niveau stappenplan doorlopen als andere mensen uit de bijstand.

Ja, onze vraag is: waarom hier ook zo’n laag niveau? Waarom worden er dus zulke grote kosten voor en komt dit enkel door woorden als daarnaast intensief begeleid worden? Want ja, volgens mij wijkt dat dan alsnog af van een wat Stroomopwaarts normaliter aanbiedt. Dus extern aan de normale instroom. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan is de commissie aan de beurt geweest en is nu de beurt aan de wethouder. U heeft twintig minuten, mijnheer Kuiper. De heer Kuiper: Ja. Dank u wel, voorzitter. Dank u voor alle vragen, kritisch en positief. Wat we voor ons hebben liggen zijn natuurlijk twee verschillende raadsvoorstellen, maar wel waarbij we hebben geprobeerd haast te maken omdat het echt een extra impuls is geweest vanuit het kabinet gericht op de extra piek zowel op het gebied van armoede schulden die de coronacrisis mede veroorzaakt of verergert. Daar hebben we ook vaak mee te maken, dus een van de eerste opmerkingen die ik wil maken is ook over bijvoorbeeld de adviesraad Samenlevingszaken: die zijn geïnformeerd, past grotendeels binnen het beleid, maar niet uitgebreid met een heel consultatieproces gedaan. Ze zijn bijgepraat, hebben er positief op gereageerd, maar gelet op de spoedeisendheid hebben we die niet via het reguliere proces van zes weken voorgelegd. De heer De Reuver van D66 vroeg de tweemaal 16.000 uit de reserve. Die vraag had ik eerst zelf ook.

Dat is een beetje een vreemde titel in jeugd en WMO of iets dergelijks, maar we hebben geen aparte armoedereserve, dus in het verleden zijn er ook gelden overgebleven op het terrein van armoedebestrijding en schulden en die zijn toen in die reserve gestort ook met dat doel. Dus dat slaat niet ergens anders een gat die reserves, dat zijn vrije middelen waar we in het verleden een onderbesteding hebben gehad en wel voor dit doel wilden oormerken. Mijnheer De Reuver vroeg ook hoeveel mensen zijn hun baan kwijt in Maassluis? Nou, we hebben … Er zijn verschillende cijfers. We hebben de cijfers van de WW-instromen, want dat is voor de mensen met een reguliere loonbetrekking het eerste traject. Hoeveel komt daarvoor naar ons? Dat is natuurlijk een beetje koffiedik kijken, dat is altijd afwachten hoeveel mensen uiteindelijk dan ook in aanmerking komen voor iets op bijstandsniveau; dat is een klein percentage daarvan. Gelukkig hebben sommige mensen partners die verdienen en zakken daardoor niet door naar bijstandsniveau en tegelijkertijd hebben we natuurlijk ook de zelfstandigen en de ondernemers die een beroep hebben gedaan op de Tozo. U krijgt iedere maand die cijfers aangeleverd keurig netjes in Excelbestanden via de griffier. Dan kunt u het heel makkelijk terugzien per maand. Er is natuurlijk een enorme impuls geweest vorig jaar en gelukkig ook een enorme uitstroming.

Ik denk dat we dat ook wel even moeten memoreren in dit geval: een heleboel mensen zijn natuurlijk ondernemend van aard en kwamen toen eventjes zwaar in de problemen, maar zijn ook weer heel snel weer uitgestroomd. Soms weer door een andere tak van sport in het ondernemerschap op te pakken en dat is natuurlijk ook harstikke goed. Tot nu toe hebben we … Ja, voor de precieze cijfers zijn die maandelijkse Excelbestanden denk ik de beste bron. Dan gaat het geld naar Stroomopwaarts, gaan we de salarissen dan opkrikken? Nee, dat zie je in al die voorstellen en in al die bijlagen. We hebben hier allemaal diverse ‘…’ voor ingericht en voorgesteld waar we deze middelen aan gaan besteden. Ja, soms natuurlijk is dat dan ook mankracht, maar dat is niet dat we daarmee salarissen gaan

7 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

verhogen van mensen die we nu al in dienst hebben. De laatste vraag van de heer De Reuver was de vroegsignalering. Even kijken of ik daar nou nog een antwoord op heb. Dat is in ieder geval met de vaste lastenpartners hoe we gaan werken en de vorige keer dat we het daar over hebben was er nog iets met een ICT-systeem wat het Rijk voor ons moest organiseren, maar hopelijk die start ‘…’ kan opleveren, of dat nou inmiddels als van start is gegaan. Ik weet wel dat wij hebben dat als dit jaar ook met Maasdelta gewoon een prima overleg daarover. De ChristenUnie, de heer Dolstra, die vroeg … Die deelde natuurlijk de visie op die vroegsignalering. Nou, dat zijn eigenlijk alle mensen die veel met de doelgroep te maken krijgen die zien achteraf: hadden we maar eerder aan de bel getrokken. Dat is een heel belangrijk onderdeel om de problematiek beheersbaar te maken en veel sneller te kunnen bijsturen om het weer op te lossen. We werken samen met allerhande partijen. We hebben onze eigen schuldhulpverleningsdame vanuit Stroomopwaarts gewoon hier in Maassluis bij het wijkteam aan tafel zitten. Ook omdat een heleboel van de huishouden die met multiproblematiek komen ook echt een financieel aspect hebben in de schuld en armoede, dus dit zit hier gewoon aan het schotje in Haydnlaan hierbij, maar ook met partijen als de voedselbank waar hij naar vroeg.

We hebben de vraag ook over hoe zit het met mensen met eigen woningen? Nou, er zijn verschillende scenario’s die van toepassing zijn op die doelgroep. Gelukkig zien we het nog heel erg weinig. Ik heb ook met de hypotheekverstrekkers en de banken en zo gesproken. Dat gebeurt gelukkig nog heel erg weinig en waar mogelijk kunnen we mensen op het goede pad helpen en bieden ook de banken ook regelingen aan als het echt aan corona gerelateerd is. De heer Dolstra vroeg ook of die brieven minder effectief zijn dan bezoek aan huis. Ja, dat is zeker waar. We zien dat mensen zeker als ze in de stress en de paniek zijn van de schuldenproblematiek ze vaak de brieven niet meer goed openen, dus daar zoeken we nadrukkelijk naar de persoonlijke aandacht en persoonlijke contacten. We zijn nu enigszins gehinderd door corona, maar in de nadere uitwerking van deze voorstellen ook van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening staat ook een huisbezoek opgenomen als een veel effectiever middel om echt door te dringen tot de mensen. Nou, de zzp’ers die geen recht op WW hebben en ‘…’ hebben natuurlijk nu dan de Tozo in ‘…’ en daar hebben we in RVS-verband via Stroomopwaarts ook weer een heleboel goed werk mee verricht. Oh, voorzitter, ik ben nog één ding vergeten. Wij hebben ook in ons midden als mijn ondersteuning de nieuwe directeur van Stroomopwaarts, mevrouw Van der Wekken.

Sorry, dat had ik bij het begin van mijn antwoord willen zeggen. Dus ik geef haar straks nog even het woord dat jullie ook even allemaal haar kunnen zien. De voorzitter: Interruptie van de heer Luijendijk. De heer Luijendijk: Ja, voorzitter, eventjes een interruptie met betrekking tot die zzp’er. Ja, die Tozoregeling dat is waar. Aan de andere kant weten we ook dat dat een aflopende regeling is, die houdt dadelijk op en dan is er voor die groep is er op dat moment niks meer. Er komen allerlei mooie plannetjes in die re-integratie perikelen komen naar voren, maar die zijn eigenlijk allemaal niet van toepassing op die zzp’ers. Die zzp’ers die hebben inkomensrust nodig. De heer Kuiper: Nee, uiteraard proberen we mensen te helpen in hun bestaanszekerheid die ernstig onder druk is kunnen gaan staan. We zien tegelijkertijd, en dat zei ik net, dat een deel van de instromen vanuit de mensen die aanspraak kunnen maken op de Tozo ook alweer is uitgestroomd. Dus mensen zijn gewoon in een andere tak van sport gaan werken. Dat is veruit het merendeel. Een aantal mensen blijft nog over. Daar hebben we ook opleidingstrajecten voor afgesproken, die hebben we in de aanbieding in ieder geval zitten. Uiteindelijk zit er dus nog een vangnet achter.

Dus de groep krijgt het moeilijker en tegelijkertijd zien we in de praktijk ook dat die wel veel flexibeler is en veel sneller weer op een ander spoor, op een ander pad kan springen. Daar heb je ook in de landelijke media diverse voorbeelden van gezien en die hebben we ook hier lokaal. Oké. Dan ga ik door naar Partij van de Arbeid. Die vroeg over het lokaal Schuldenlab. Nou, klopt. Die hebben wij al een paar keer aan de orde gehad … De voorzitter: Interruptie, interruptie. Mevrouw Mulder. Mevrouw Mulder: Dank u wel, voorzitter. Ik wil nog even terug naar het punt van mijnheer Luijendijk. Ik snap dat er voor de mensen die de Tozo uitgaan en niet al iets anders hebben bedacht dat daar opleidingen en trainingen voor zijn, maar zoals u het vertelt lijkt het alsof het allemaal

8 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

gericht is op een ander werkperspectief zeg maar. Of zijn er ook trainingen en opleidingen om ze wel in hun eigen onderneming die ze hebben gestart of de activiteit die ze doen te helpen hoe ze dat in deze situatie wellicht anders zouden kunnen aanpakken en dat soort creatieve oplossingen? De heer Kuiper: Er zijn verschillende zaken aan de orde. Wij bieden aan eerst ondersteuning van financieel duurzaam overeind te houden, dus er is daar expertise daarop. Daarnaast is er een aanbod om te kunnen gaan naar een andere line of work als mensen ook zelf dat niet meer zien zitten in hun huidige tak van sport. Er ligt geen verplichting op om opeens te gaan papierprikken als iemand heel anders heeft gedaan, maar als mensen er zelf ook geen toekomst meer in zien, dan wel. Anderzijds heb je natuurlijk ook de verwachting gelukkig economisch gezien dat een aantal sectoren ook weer kunnen gaan bloeien op moment dat de samenleving weer heropend is, dus er zijn ook mensen die door willen gaan in hun huidige line of work die nu gewoon stilstaat, maar op termijn wel weer kan heropenen. Dus er is een heel scala aan verschillende mogelijkheden. Ik ga even terug, want anders kom ik tijdsklem, voorzitter. De Partij van de Arbeid vroeg over dat Schuldenlab. Ik heb daar … De voorzitter: Mijnheer Luijendijk wil toch nog even. Doet u maar. Uw microfoon staat uit, mijnheer Luijendijk.

De heer Luijendijk: De tijd van de interrupties gaat van uw spreektijd af, voorzitter, dus ik denk dat dat … Althans van de wethouder. Ja, maar het stelt niet gerust, voorzitter, als daar staat over detachering voor corona-instromers en daar zitten dus ook die zelfstandigen bij: leren van nieuwe dingen, opdoen van ervaring, leveren van positieve bijdrage, opdoen van dagritme. Dat is allemaal niet van toepassing op deze groep. Het lijkt er dan op alsof dat er een regime op poten wordt gezet om het vooral zo kort mogelijk en zo naar mogelijk te maken zodat ze wel moeten. Het is weer op wantrouwen gebaseerd. De heer Kuiper: Nou, voorzitter, dat oordeel, die uitspraak daar ben ik volstrekt niet met de heer Luijtendijk. We proberen een heel pakket aan zaken neer te zetten die op basis van een deel vrijwilligheid en een andere keer een aanbod wat we hebben dat mensen kunnen doorstromen. Tot nu toe zijn er ook gewoon hele positieve ervaringen mee. Terug naar Schuldenlab. Ik heb daar een toezegging over gedaan. Wij zijn daar in NTS-verband tuigen we dat op. Uiteraard natuurlijk als de raad ermee instemt. Je hebt twee prioritaire projecten: collectieve schuldenregeling, daar hebben we eerder over gesproken, en de aansluiting op de schuldhulproute.

Mogelijk komt ook nog een traject aan over een doorbraakmethode waar ook partners als DSB in mee willen participeren, maar daar wordt nog aan gewerkt. Uiteraard zit dat ook uit andere steden, dus Den Haag, maar ook Utrecht en Amsterdam hebben daar hele positieve ervaringen mee. Echt een wonderbaarlijk grote verbetering door collectief die dingen af te handelen en vervolgens een nieuwe stabiliteit te brengen in het leven van de mensen en één schuldeiser met een redelijk rentepercentage in te voeren waardoor er veel sneller weer aan terugkeer in arbeidsritme kan worden gewerkt. Dan over de detacheringsbanen met dertig personen: daar hebben we ervaringen bij inderdaad vanuit de SOW-route waarbij we mensen met een arbeidsbeperking zo’n route aangeven met een tijdelijk contract. Dat is bij reguliere werkgevers en daar stroomt een heel groot deel van de groep uit binnen een jaar en soms wordt het verlengd, maar omdat die nu is beperkt tot mensen met een arbeidsbeperking zorgen we dus ook dat we nu detacheringsbanen vergelijkbaar voor een andere doelgroep gaan inrichten. Dat is het experiment wat we hier vandaan doen en dat kan bij heel diverse werkgevers waarbij we dus op die manier mensen gewoon direct naar werkgevers kunnen helpen, alleen dan buiten het labeltje van de arbeidsbeperking, maar juist reguliere werkzoekenden. De voorzitter: Interruptie. De heer Luijendijk.

De heer Luijendijk: Ja, voorzitter, maar toch nog eventjes: dit heeft toch geen betrekking op de groep die nu specifiek door corona uit de rails is gelopen en die zo snel mogelijk weer naar betaald werk moet? Dit is toch een groep die al veel langer bestaat en die al … En wordt er dus eigenlijk allerlei structurele zaken worden op poten gezet met een oormerk met een gelabeld stuk financiën voor die coronagroep. Dit is toch precies wat wij bedoelen, voorzitter? De heer Kuiper: Nee, wij hebben ervaring opgedaan dat dit instrument werkt. Die gaan we dus juist inzetten op een andere doelgroep met een lichter regime en met een tijdelijke hoeveelheid, omdat

9 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

het nu een jaarcontract maximaal betreft. Dus dat zijn geen structurele middelen, maar juist incidentele. We gaan door naar de ‘…’. De verwachting is die langzaam resultaat gaat opleveren. Daar zijn onder andere in Tilburg en andere steden belangrijke ervaringen mee opgedaan, dat het echt een positief effect kan hebben Wij proberen dan ook wel breed in het sociaal domein te kijken. Dus doordat mensen dicht op de arbeidsmarkt komen te staan, is er vaak minder problemen op andere domeinen komen. Bijvoorbeeld op het terrein van schulden, op het terrein van zorg en welzijn. Daarom wordt ook de stap die wordt voorbereid om de stap eventueel tot de arbeidsmarkt wordt die ernstig verkleind, en dat heeft in andere steden tot nu toe positief effect gezien. Dan zijn de sectoren waar we ook op inzetten niet alleen … We stoppen niet na vorig jaar, maar op dit moment is het niet reëel om daar mensen te plaatsen. Die staat allemaal weer klaar om van start te gaan op moment dat dat soort sectoren openen. Maar bijvoorbeeld de callcenters, de orderpickers; ja, dat zijn natuurlijk enorme sectoren waar nu heel veel behoefte is aan … Dan Forum. Die was wat somber natuurlijk over een aantal sectoren. Die worden nu natuurlijk door rijksregelingen overeind gehouden, dat klopt. Onderliggend zien we al weer wel dat cijfers weer wat beter zijn die het CQW heeft doorgegeven.

Wel door natuurlijk in te zetten op een aantal van de mensen die het snelst bemiddelbaar zijn. Wij hebben … Wacht even. Sorry, ik heb even nog iets doorgekregen. We hebben daarin een heel aantal nieuwe dingen ingezet, juist voor die groep die we snel kunnen bemiddelen. We zien bijvoorbeeld ook dat ‘…’ trainingen. Dat zijn voorbeelden waarbij we sneller kunnen ingrijpen. De extra aandacht bijvoorbeeld voor de jongeren. Dat zijn allemaal zaken die we inzetten nu voor de extra impuls die instroomt of de mensen die r nu niet tussen kunnen komen. Dus we proberen die heel sterk door te gaan. De detacheringsbanen, de overeenkomst met Randstad, de kansrijke trajecten en de Next Generation zoals dat heet, dat zijn allemaal zaken die gaan over de jongeren ‘…’. Het andere punt wat mijnheer Van den Hoek nog over de adviesraad Samenlevingszaken, maar dat ging niet over deze zaken. Die hebben over de beleidsvisie een advies uitgebracht en niet over deze kwestie. Ik denk dat dat even een misverstandje was. De onttrekking van de reserve heb ik al bij D66 genoemd. Dan kom ik bij het CDA. Ja, de heer Boekestijn die vroeg ook naar de rol van de werkgevers. Nou, werkgevers die kunnen meewerken met schulden en dat doet zich voor als loonbeslag wordt gelegd, altijd contact leggen met Stroomopwaarts.

Juist vaak zit het met dat loonbeslag is er ook een hele grote kans dat we al melding hebben van de vaste lastenpartners, dus de elektriciteit, de nuts, de huur, de zorgverzekeraar en daarmee komt die ook mee. Maar we kunnen bijvoorbeeld ook de accountmanagers die de bedrijven bezoeken ook zo’n folder nog meegeven vanuit: wat kunt u doen als uw medewerker er mee in aanraking komt? Dus dat kunnen we wel extra doen. we hebben ook bij de activiteiten van de armoede en schulden afgesproken dat het voorlichten van werkgevers hoe ze met die schulden kunnen omgaan en hoe ze dat kunnen herkennen hebben we dat ook afgesproken. Dus dat gaan wij zeker doen. Andere vraag die kwam alsnog over de ‘…’ de zelfstandigen. Nou, daar hebben we naar gekeken naar die training. Nou, daar kijken we altijd wel naar nu en redelijkheid van een trainingspakket of een omscholing wat die personen zelf willen. Dus ze zijn natuurlijk gewoon vrijwillig en de eigen inschatting die mensen aangeven: ik wil graag worden omgeschoold tot een ander vak. Er zijn inderdaad veel ondernemers die nu al dan niet tijdelijk een andere branche hebben gekozen. Daar zijn ook een paar hele mooie voorbeelden voor. De Businessclub daar vroeg u nog naar: nou, dat is in een andere gemeente heel succesvol gebleken en ik geloof dat u dat vroeg of dat mevrouw Mulder, of u in ieder geval. Ik heb hem bij u ook geprikt en versneld.

Daar wil ik wel een toezegging doen om daar na een jaar een update over te geven. De ervaringen in andere steden zien er in ieder geval heel positief uit en het is echt om te voorkomen dat de jongeren er tussendoor vallen en ze kwijtraken op een bepaalde manier. Daar gebruiken we ook nadrukkelijk dus ook de werkgevers in deze. Dan kom ik bij ‘…’ mevrouw Mulder. Is er dan nog opvolging na die 36 maanden? Nou, dat zou ik even na moeten zoeken. Dat weet ik niet uit mijn hoofd. Maar we proberen het dus zo snel mogelijk weer mensen op eigen kracht te laten werken en budgetbeheer is ook een lichter beheer dan die andere, dus dat is echt helpen en mensen om mensen ook weer eigen baas te laten worden over hun portemonnee en daarin die stabilisatie te brengen. Schuldenlab is nadrukkelijk iets wat we uit andere steden ook

10 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

hebben overgekoppeld. De positieve aandacht heb ik het net al over gehad, maar die is in ieder geval nog niet gestart. U vroeg: wat zijn die eerste ervaringen? Dat zijn dus zaken die in andere gemeenten ook heel goed hebben gewerkt en als de raad dit budget beschikbaar stelt dan gaan we dat invoeren, dus daar kan ik nu nog niks over melden. De voorzitter: Interruptie mevrouw Mulder. Mevrouw Mulder: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde nog even terug naar dat loslaten van het budgetbeheer. Als je na een jaar het blijkbaar goed op orde hebt, dan laten we nu dat budgetbeheer los. Stel dat dat nou net had gebeurd en er komt een corona dan val je misschien wel weer heel snel terug, dus daar was meer mijn vraag: is er dan nog een soort in groepen die met elkaar of er ergens nog wel een vinger aan de pols? De heer Kuiper: Nou … De voorzitter: Wethouder. De heer Kuiper: Toch kan ik dat nu niet beantwoorden in zijn algemeenheid is het wel zo dat als mensen natuurlijk eenmaal contact hebben gehad en in zo’n traject hebben gezeten, dan is er natuurlijk ook gewoon contact met medewerkers van Stroomopwaarts waar zij weer aan de bel kunnen trekken voor het geval dat ze weer in de problemen kunnen komen. We hopen natuurlijk dat dat niet gebeurt. Even terug naar mijn aantekeningen. De VVD. Hoe voorkom je dat het in tijdelijke geldstructuur wordt? Nou, dat wordt natuurlijk voorkomen.

Het is sowieso geoormerkt. Je ziet ook dat we heel veel projectmatig aanpakken. Dit is nu ook echt een impuls, omdat we nog gevolgen verwachten van corona en door snel in te zetten op dit soort maatregelen hopen we nu dat ook die golf heel snel weer wordt bijgebogen in het traject waar we al zaten en dan hebben we ook een resultaat behaald met deze extra impuls. We doen veel correct automatisch en we gaan natuurlijk ook kijken dat we de lessen die we leren vanuit dit soort vernieuwende aanpakken … Ja, als die heel goed werken dan gaan we die natuurlijk wel proberen om te zetten in onze reguliere werkwijze als we weer op een normaler niveau zijn. We zitten dus nu, dat is natuurlijk de grote vraag, het ZEB heeft allemaal voorspellingen gedaan, het CBS: wat is er nu aan de hand? Je ziet dat de bijstandsuitkeringen tot nu toe heel marginaal zijn toegenomen. Tozo is wel een grote golf geweest. Ook weer wat naar beneden. Hoeveel zakt daarvan uiteindelijk door? En welke klap komt er straks als enerzijds steun aan bedrijven ophoudt of als mensen aan het eind van de WW nu zitten? Dan komt er natuurlijk toch echt wel veel terug bij ons en daarom tuigen we nu deze dingen op, omdat als mensen bij ons aankomen dat we ze zo snel mogelijk verder willen helpen. Nou, de reserve heb ik genoemd. Dat is zeg maar een ongelukkige naam.

Dat komt uit armoedegelden die over waren gebleven in het verleden. Adviesraad heb ik al genoemd. Die hadden we dus geïnformeerd via het officiële traject. Dan over hoe zich dat verhoudt tot de andere kwesties op armoedeschulden: nou, we hebben … Zijn altijd aan het pionieren om te proberen de boel beter te maken, dus het inpassen van de schuldhulpverlening bij ons in de wijkteams is een hele inhoudelijke move geweest die heel goed bevalt. Daar hebben we onlangs inderdaad een raadsinformatiebrief over gestuurd en er is een nauwe samenwerking met andere partijen. Dan UWV: hoe het dan zit met schulden? Heb ik even ingetikt. Kijk, de schuldhulpverlening staat open voor iedereen die met problematische schulden kampt. Dat hoeft helemaal niet per se iemand te zijn in de bijstand alleen of WW, dat kunnen ook werkende mensen zijn en dus meer van de helft van de mensen die heeft gewoon meer dan het bijstandsinkomen die in de schuldhulpverlening zit. In theorie zouden dat u en ik ook kunnen wezen. Dus daar wordt hulp voor geleverd. De voorzitter: Interruptie mevrouw Vreugdenhil. Mevrouw Vreugdenhil: Dank u wel, voorzitter. Nou, eigenlijk was dat mijn vraag niet, want dat is inderdaad duidelijk wat u nu zegt. De vraag is of het UWV het ook al signaleert of dat er pas een eerste signalering komt als mensen bij ons in beeld komen vanuit het UWV.

Dus eigenlijk: hoe vroeg wordt er gesignaleerd? Doen zij dat ook? Dat is eigenlijk de vraag. De heer Kuiper: Ja. Zij zitten dan al bij ons. Dus het feit dat iemand zijn inkomen komt uit een WWsituatie, los daarvan kunnen mensen gewoon in het traject bij Stroomopwaarts zitten. Net zoals dat als je gewoon nog een inkomen uit arbeid kan krijgen en ondertussen een schuldhulpverlening loopt

11 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

bij Stroomopwaarts. Dus het is niet zo dat zij dan niet doorgeven en zij nu niks doen aan hulpverlening, dan doen wij het ook al. Dat zijn twee verschillende trajecten. Dus iemand kan in de WW zitten, vaste lastenpartners geven bij ons een signaal en dan nemen wij contact op. Dus even … Het zijn twee aparte doelgroepen hierin. Laatste vraag was natuurlijk: hoe gaan we om met onwillende mensen? Nou ja, daar hebben we natuurlijk een heel regime aan aanpakken voor. Er is van alles wat er gebeurt waar we een hele maatregelenverordening voor vast hebben gesteld. Alles wat daarbij komt kijken. Tegelijkertijd zien we wel, moet ik ook zeggen, dat het echt niet willen maar heel zelden voorkomt. Het is ook heel vaak gewoon niet kunnen, niet begrijpen, niet snappen, dus het is heel vaak ook echt menselijk contact, mensen op mensen kan al een heleboel wegnemen. Dat is waar we steeds meer ook naar willen kijken om ook de menselijke maat daarin ook bij te houden. Dan de VSP. De heer Luijendijk vroeg ook weer over dat incidenteel en of dat dan ook structureel wordt ingezet de doelgroep breder. Nou, we hebben primair dus wel echt op de huidige doelgroep ingezet. Het is alleen natuurlijk niet evident dat iedereen die in 2020 vanaf zeg maar 15 maart die is ingestroomd bij ons, echt een coronageval is.

Dat kunnen ook jongeren zijn die met een arbeidsbeperking komen, die stromen ook op dat moment bij ons in. Dus je kan nooit helemaal met een schaartje knippen welke instroom vanuit welke situatie is. Er zijn nu mensen die, nou ja bij wijze van spreken een andere aanleiding hebben om in een bijstandssituatie terecht te komen; een scheiding of wat dan ook is niet aan corona gerelateerd, dus daarom hebben we middelen gekregen die ook zijn bedoeld voor de toestroom die we met de coronacrisis verwachten. Dat zijn niet allemaal zeg maar de Tozo-groep van ondernemers, zzp’ers, ‘…’. Dat kunnen ook heel andere doelgroepen van mensen zijn. We proberen vooral die groepen weer zo goed mogelijk toch te richten om die weer op eigen kracht te laten meedoen in de samenleving en vandaar dat hele pallet aan maatregelen. Dan hebben we het trainingscentrum. Is dat een … Forum heeft dat bijvoorbeeld opgeschreven. Ja, dat trainingscentrum, inderdaad als we gaan inrichten kunnen we dat ook na de crisis nog gebruiken, maar het is in die zin wel iets waar we nu extra op inzetten, omdat het een nieuwe sector is waar juist heel veel vraag naar is. Net zoals het orderpicken hadden we al en op dit moment is de horecavakgroep wat minder in trek, juist omdat de horeca natuurlijk stil ligt. De voorzitter: Interruptie van de heer Luijendijk.

De heer Kuiper: Af en toe wel, voorzitter, de verstandige dingen te doen waar we misschien ook nog wel iets op de langere termijn iets aan over houden. De voorzitter: Mijnheer Luijendijk. De heer Luijendijk: Ja, voorzitter, dat klinkt mij een beetje als een eufemisme na het hele stuk gelezen te hebben, want het is natuurlijk zo dat alles wat je op een corona-instromer van toepassing verklaart daar kan je inderdaad ook een zittende groep onder gaan scharen, maar je ziet gewoon dat die … Het loopt zo in elkaar over en het is bijna doorlopend structureel wat u aan het doen bent. Wij vinden echt dat u dat verkeerd aanwendt en dat gewoon de doelstelling van het krediet op deze wijze geweld wordt aangedaan. De heer Kuiper: Het spreekt voor zich, denk ik, voorzitter, dat wij het daar niet mee eens zijn. Wat ik ook wel even wil proberen, want ik heb graag uw steun hierbij, als we gaan kijken naar de punten die we hebben en de 100.000 voor de inzet van die Randstadgroep, RWO, dat is nadrukkelijk voor mensen die vers van de pers komen, vers naar de arbeidsmarkt. Dan neemt Randstad dus gewoon mensen van ons aan, die komen niet in die bijstand, die komen meteen in een arbeidsovereenkomst. Wij betalen Randstad daar ‘…’ voor. Zij nemen voor eigen rekening en risico. Typisch iets voor die groep. Een detacheringsbaan is gewoon een verlengde, dat hebben we uit ervaring opgedaan.

Die zetten we in voor mensen die dus direct naar werkgevers kunnen detacheren. Dat is voor een heleboel van de vaste doelgroep die al lang in ‘…’ zit echt geen haalbare optie. De reguliere dienstverlening, dus mensen nabellen, mensen helpen, mensen onder bestanden automatiseren. Dat is voor een heel deel ook voor de nieuwe instroom. Test- en trainingscentrum uitbreiden is ook voor een deel voor de nieuwe doelgroep. De werk-leertrajecten in kansrijke sectoren: nieuwe doelgroep. Impuls zittend bestand: daarvan kan je dan zeggen: hey, hoe zit dat ermee? Maar de pilot persoonlijke aandacht, geen jongeren langs de kant: dat zijn allemaal zaken die echt voor de nieuwe

12 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

doelgroep zijn. Dus gewoon die posten zou je misschien die impuls zittend bestand en tegelijkertijd als we kijken naar: wat heeft het Rijk aangegeven? Die zegt ook: zorg dat je je dienstverlening op orde houdt. Niet dat als je nu een golf krijgt dat je al je aandacht op die nieuwe mensen moet gaan vestigen en dat je geen tijd meer hebt voor je bestaande doelgroep. Dat is expliciet wat het Rijk ons heeft meegegeven. Dus wij hebben echt wel de overtuiging dat dit een pakket is dat recht doet aan de intentie van het Rijk, maar ook gewoon wat het belang is van de noodzaak van de mensen in onze drie gemeenten die langs de kant staan. Of het nou corona-gerelateerd is of een andere oorzaak heeft, de mensen die nu niet zelf mee kunnen doen, willen we graag helpen en ondersteunen. De voorzitter: Interruptie mijnheer Luijendijk. De heer Luijendijk: Ja, voorzitter, de wethouder noemde inderdaad waar ik net tijd tekort voor kwam, namelijk die doelgroep 4, dat zittend bestand en die pilot persoonlijke aandacht. Het is een lijst van voorbeelden waar duidelijk uit wordt dat het inderdaad je kan het wel in elkaar over laten vloeien, maar feit is dat u allerlei zaken nu optuigt die allemaal structureel zijn. Dat is geen kwestie van nu één keer een impuls geven. U zet allerlei structurele zaken nu in de verf en die komen gewoon de komende jaren terug.

De heer Kuiper: Nou, voorzitter, ik heb volgens mij net herhaaldelijk aangegeven hoe het in elkaar zit, zowel qua financiering als de uitgaven, dus ik geloof dat wij het hier niet over eens zijn. Wij hebben incidenteel geld en wij besteden dat ook incidenteel. Sommige dingen kunnen misschien op de langere termijn effect opleveren, zoals de persoonlijke aandacht, maar dat zijn denk ik hele goede investeringen ook als dat op een langere termijn iets oplevert voor de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, dus dan denk ik dat we daar trots op kunnen zijn. De heer …: Voorzitter? De heer Kuiper: Dan nog de vraag van mevrouw Fiege. Die heb ik eigenlijk niet goed kunnen … Misschien dat ze hem heel kort kan herhalen, want ik heb hem niet goed opgeschreven. Althans ik kan geen wijs uit mijn aantekeningen. De voorzitter: Mevrouw Fiege. Mevrouw Fiege: Dank u wel, voorzitter. Kort maar krachtig: het gaat om die 600.000 euro voor dertig medewerkers die door corona instromen, maar vrijwel een identiek laag niveau stappenplan doorlopen net zoals bij andere mensen vanuit de bijstand. Onze vraag is dan ook: waarom hier ook zo’n laag niveau? Is er geen andere passende oplossing voor deze dertig door corona werklozen? Kort … De voorzitter: Wethouder, u heeft nog een halve minuut. De heer Kuiper: Ik snap niet wat er dan laag niveau aan is.

Ik denk dat we daarbij neerzetten dat we 28 uur mensen aan het werk helpen en daarna nog een intensieve begeleiding hebben bij die reguliere werkgever, al dan niet met een loonkostensubsidie. Dat is toch best een hoge ambitie? De voorzitter: Mevrouw Fiege. Mevrouw Fiege: Wij bedoelen met een laag niveau dat mensen in een werk-leertraject zitten vanuit de sociale werkplaats en dergelijke. Dat zijn ook mensen die vanuit een bepaalde positie doorstromen naar een, ja, passende baan met behoud van uitkering en nu wordt er 600.000 extra besteed voor dertig medewerkers die misschien wel dezelfde instroom hebben op laag niveau als dit soort mensen. Want dat lees ik uit de stukken. De voorzitter: Wethouder. De heer Kuiper: Ik weet niet zeker of ik mevrouw Fiege goed begrijp. Dat zeg ik er even eerlijk bij. Wat we doen met die detacheringsbanen daarbij maken we dus … Lessen hebbende geleerd van de SOW-route richten we iets in voor mensen om bij reguliere werkgevers een baan aan te bieden voor 28 uur in de week, intensieve begeleiding. Daar dragen wij financieel aan bij en in de begeleiding aan bij. Dus die gaan niet in de uitkering, zij krijgen salaris. Daarom is het ook een baan in plaats van werken als een tegenprestatie. Daar hebben we werkgevers voor bereid gevonden. Daar staan we om te trappelen om die pilot te gaan doen.

We zijn heel benieuwd naar de uitkomst ook, omdat de uitkomst met die andere groep best wel positief zijn geworden. Dus ja, ik begrijp niet … Ik herken me niet in de woorden van mevrouw Fiege dat die iets laag is. Ik denk dat het een heel interessante

13 Transcript commissie 1 d.d. 13 april 2021

systematiek is waarbij we mensen echt naar een baan krijgen op minimumloon krijgen vergoed met begeleiding bij reguliere werkgevers. Ik denk dat het een hele ambitie is om het te doen, en als dit goed loopt dan denk ik dat we daar echt lessen uit kunnen trekken voor daarna. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. We gaan naar de tweede termijn. Anderhalve minuut. Ik begin weer bij de heer De Reuver. De heer De Reuver: Ja. Dank u wel, voorzitter. We willen de wethouder bedanken voor de uitgebreide beantwoording van alle vragen. Goed dat het kabinet aanvullende middelen aanwendt om de dienstverlening aan bijstandsgerechtigden een impuls te geven en aanvullende middelen voor armoede en schuldbestrijding. Daarvoor moet wel ook besteed gaan worden voor welk doel het is en dan geef ik toch de heer Luijendijk een beetje gelijk. Let daarop dat het inderdaad voor dat doel wordt besteed. Met betrekking tot de schulden: ja, goed dat bij mensen die schulden hebben dit vroegtijdig wordt gesignaleerd door de vaste lastenpartners en hier adequaat op wordt ingespeeld door onder andere huisbezoeken aan te bieden. Er zijn te veel mensen die zich schamen toch ook in de hogere sector van schulden waarbij de schulden steeds hoger oplopen. Door adequaat hierin te handelen, kunnen wij veel problemen voorkomen. Dit is het even, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Reuver.

Dan gaan we naar mijnheer Dolstra. De heer Dolstra: Ja. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij danken de wethouder voor de heldere toelichting bij dit belangrijke onderwerp en met de ondersteunende maatregelen, maar ook met name waar het gaat om het onderwerp vroegsignalering. We zijn er ook blij mee dat u zegt: ja, die brief dat staat erin, maar het is toch denk ik goed om daar persoonlijk contact voor op te zoeken, want mensen met schulden die laten toch echt brieven ongeopend liggen. Ten aanzien van de opmerkingen van de heer Luijendijk over de Tozo-regelingen, ja, wil ik toch wel een klein beetje ook de heer Luijendijk tegemoet komen, want als je dus voldoet aan alle criteria, 1225 uur, in 2019 had je al een bedrijf, et cetera en allerlei andere criteria die daar aan ten grondslag liggen, dan is die Tozoregeling vrij eenvoudig aan te vragen, maar er zijn ook mensen die gewoon niet aan die criteria voldoen en ik noem dan in dit kader even een nagelstudio die thuis werkt, maar ook een pedicure die vanuit huis werkt; deze mensen die krijgen gewoon helemaal niks. Die krijgen die uitkeringen niet. Dus in die zin ondersteun ik wel ook een beetje de woorden van de heer Luijendijk dat het … De voorzitter: Wilt u afronden, mijnheer Dolstra? De heer Dolstra: Ja, ja. Ik wil graag afronden. Ik heb hier genoeg over gezegd.

Ik denk dat in de derde ronde wel komt of dat we instemmen of niet. De voorzitter: Dank u wel. De heer Keijzer. De heer Keijzer: Voorzitter, dank u wel. Dank aan de wethouder voor de beantwoording. Voorzitter, de PvdA Maassluis is blij om te zien dat we in deze coronatijd extra investeren om ervoor te zorgen dat de inwoners van onze stad weer vanuit de bijstand richting werk proberen te krijgen en de schuldenproblematiek ook fors willen aanpakken. Zoals u zelf ook al in de stukken schrijft, is werk veel meer dan alleen een inkomen. Werk zorgt ook voor regelmaat, voor sociale contacten, voor ontwikkeling en voor minder andere sociale problematiek, zoals schulden, verslaving, et cetera. Voorzitter, wij zien dan ook uit inderdaad naar de effecten van bijvoorbeeld de oprichting van het lokale Schuldenlab, de pilot persoonlijke aandacht en de proef met de basisbanen die gestart gaat worden. Ik neem aan dat we hier t.z.t. met elkaar over spreken om te zien wat we voor effecten hiervan hebben gezien en of we de golf inderdaad hebben weten te dalen zoals de wethouder eerder al aangaf. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Boekestijn. De heer Boekestijn: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de wethouder graag beantwoorden voor zijn goede antwoorden. Ik heb nog een paar opmerkingen erover. Er wordt gezegd dat er een folder wordt gegeven bij een bedrijfsbezoek.