SSM Algemene Beschouwingen 2023

Beschouwingen Samen Sterk Maasdriel 2023 Het afgelopen jaar hebben we van twee vertrouwde gezichten in het college afscheid genomen. Hiervoor in de plaats zijn twee nieuwe gezichten toegetreden. Nu het college weer op sterkte is, liggen belangrijke taken en uitdagingen op ze te wachten. Het zijn onzekere tijden door geopolitieke spanningen, krapte op de arbeidsmarkt en de macro-economische voorspellingen zijn niet rooskleurig. Oorlog is dichtbij met de opvang van Oekraïners en de veranderde economische omstandigheden zijn merkbaar in de voorliggende begroting. Een lange donkere winter wacht en de lente is nog ver weg. Net zoals ieder huishouden heeft ook gemeente Maasdriel last van prijsstijgingen door inflatie en de negatieve effecten van stijgende rente. Orde op zaken stellen in het huishoudboekje is noodzakelijk om de winter door te komen. Naast een financiële uitdaging voor de begroting van 2026. Staan ons nog een aantal andere grote uitdagingen te wachten voor de komende jaren. We zullen samen hard ons best moeten doen om de door ons gestelde ambities te realiseren. Belangrijker dan ooit is het voor ons als Raad om duidelijke keuzes te maken. Dit om de door ons gestelde kaders en budget stellende taken te vervullen. Bestuurlijk Het bestuurskrachtonderzoek is dit jaar afgerond en de conclusies zijn gepresenteerd in september aan de Raad.

In het rapport worden aanbevelingen gegeven om de bestuurskracht van de gemeente Maasdriel te verbeteren. Gezamenlijk zetten we nu de eerste stappen om de gedane aanbevelingen op te volgen. In het onderzoek worden 4 knoppen benoemd waaraan we kunnen draaien. 2 knoppen voor korte termijn 2 voor de lange termijn. In het rapport wordt gesproken over een zogenoemde “reset”. Je kan dit op 2 manieren interpreteren. We sluiten de deuren trekken de stekker er uit en wissen alle bestaande processen. In de ogen van SSM is dit onmogelijk. We kunnen het ons niet permitteren om de winkel een paar maanden te sluiten om processen opnieuw en verbeterd in te richten. We zijn daarom voorstander om deze “reset” te zien als een nieuwe start. Waar we gezamenlijk een gedegen planning maken voor aanpassingen op de korte en lange termijn. Het lijkt SSM raadzaam om deze aanpassingen gefaseerd in te voeren en eerst te testen middels een pilot. We willen voorkomen dat de motor stopt met draaien en dat het onwerkbaar wordt voor iedereen. Het spreekt voor zich dat het vertrouwen en begrip in elkaar, wordt versterkt door de dialoog aan te gaan. Als Raad hebben we het afgelopen jaar een grote stap gezet in het verbeteren van de bestuurscultuur t.o.v. de vorige termijn. We zoeken elkaar op en proberen tot consensus te komen waar mogelijk met respect voor elkaars ideologie.

Van ons als Raad wordt aankomend jaar verwacht een strategische agenda op te stellen en duidelijk keuzes te maken. Ook in het licht van het bestuurskrachtonderzoek zijn tijd en geld belangrijke factoren. Bedrijfsmatiger te werk gaan door de impact van een plan te overzien in tijd en geld is essentieel. Het traditioneel denken van plan naar budget. Moet worden omzet naar denken van budget naar plan.

Begroting Vandaag wordt van ons gevraagd de programmabegroting 2024-2027 vast te stellen. De sluitende begroting voor 2024 presenteert zich als een laatste mooie herfstdag. Als we kijken naar de lange termijn richting 2026 maken we ons als SSM zorgen. Het is duidelijk dat de winter eraan komt en we maatregelen moeten gaan nemen. SSM durft keuzes te maken aan de uitgaven kant, maar ook aan de inkomsten kant. Alleen op deze manier kunnen we financieel gezond de winter uitkomen en uitkijken naar de eerste mooie lente dag. Keuzes maken is nooit leuk. Wanneer je thuis in moeilijk tijden moet bezuinigen op de extra’s doet dat ook pijn. Het is noodzakelijk om erger te voorkomen. Keuzes maken is ook noodzakelijk met het oog op het bestuurskrachtonderzoek. Als we een financieel sterke gemeente willen blijven. Laten we dan ook als Raad vandaag beginnen met het maken van keuzes, om de gemeente Maasdriel financieel gezond te houden. Soberheid is nu geboden en extra structurele uitgaven is een uitzondering en vaak een “no go” de komende jaren. SSM heeft tijdens de behandeling van de kaderbrief 2024-2027 in juni moties opgesteld om de begroting bij te sturen. Vandaag hebben we enkele van deze moties omgezet naar amendementen en een motie om daad bij woord te voegen. Woningbouw De woningmarkt zit op slot. We horen dit te pas en te onpas in de landelijke media.

De nationale problematiek is ook in Maasdriel pijnlijk merkbaar. Het oude instrument en beleid van de gemeente Maasdriel functioneert niet of onvoldoende. Met het nieuwe instrument “Kansrijk Bouwen”, wil het college het woningbouwprogramma versnellen. Naar mening van SSM is dit instrument korte termijn gericht en niet voldoende om huidige krapte op de woningmarkt op te lossen. We zullen creatief en meer lokaal initiatief moeten nemen. Het opstellen van een lange termijn visie en aanvullend beleid, is noodzakelijk om meer zekerheid te bieden. In het bestuursakkoord staat dat Maasdriel in vijf jaar 700 woningen wil realiseren. Zoals we vorig jaar tijdens de Algemene Beschouwingen al hebben benoemd, mag dit voor SSM verder omhoog. In het verkiezingsprogramma 2022 is opgenomen dat SSM in vijf jaar 1.000 woningen erbij wil. Het belang van deze kwantitatieve aantallen wordt ook door het Rijk en de Provincie onderschreven, gegeven de woondeal die op 8 maart 2023 is ondertekend door o.a. Minister De Jonge. Voor Maasdriel betekent dit dat er in de jaren 2022-2030 1.454 woningen gerealiseerd dienen te worden. Om deze aantallen te halen is wat SSM betreft, de komende jaren de invulling van de kwantitatieve woningbehoefte de belangrijkste prioriteit. Wij schuwen daarbij niet de discussie, over dat bepaalde kwalitatieve aspecten mogelijk (tijdelijk) meer ondergeschikt zullen worden.

Ook het afgelopen jaar is in de Algemene Beschouwingen en door middel van moties aandacht gevraagd door de Raad voor mogelijke kansen voor verruiming van het woningaanbod. Vanuit SSM hebben we de behoefte gehad om al deze zaken nog eens op een rij te zetten. Zowel mogelijkheden voor verruiming van het woningaanbod, als aanpassingen aan voorwaardenscheppende of belemmerende regels en/of beleid moeten worden afgewogen. SSM heeft dan ook een discussienota opgesteld met oplossingsrichtingen die wij zien om het kwantitatieve woningaanbod in Maasdriel te vergroten. We hebben zeker niet de pretentie volledig te zijn. We gaan daarom graag met andere partijen de discussie aan om de mogelijkheden verder uit te diepen. De woningbouw problematiek dienen we raadsbreed aan te vliegen. Alleen dan kunnen we het verschil gaan maken en een lange termijn visie opstellen die meer zekerheid biedt. Dit geeft het college extra slagkracht om op dit belangrijke onderwerp door te pakken. Graag zetten wij deze discussienota op de agenda zetten voor de eerst komende commissie RO. Ondanks de onzekere tijden blijft Samen Sterk Maasdriel positief kijken naar de toekomst. Wij zullen echter scherpe en duidelijke keuzes moeten maken. En nog kritischer moeten kijken naar hoe we samen met de andere partijen, het beste voor Maasdriel er uit kunnen halen.