Raadsvoorstel kadernota 2025 (1)

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststelling van de kadernota 2025 van de gemeente Maasdriel.

Kern van het raadsvoorstel De kadernota is het document waarmee richting wordt gegeven aan het opstellen van de programmabegroting 2025. De beleidsmatige en financiële ontwikkelingen worden in deze kadernota getoond. Het financieel beeld is negatief voor alle jaren uit de meerjarige begroting. Het begrotingstekort loopt op naar -11 miljoen per jaar. Interventies met harde keuzes zijn noodzakelijk. Dat betekent dat maatregelen worden genomen om het financieel perspectief van de gemeente te verbeteren. Deze maatregelen gaan pijn doen. Daarbij wordt op voorhand geen thema uitgesloten in het gesprek dat we gaan voeren. Aan uw raad worden uitgangspunten gevraagd waarmee de programmabegroting 2025 wordt opgesteld.

Gerelateerde raadsstukken - N.v.t.

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststelling van de kadernota 2025 van de gemeente Maasdriel

Zaaknummer

: 946317

Datum collegevergadering

: 28 mei 2024

Datum raadsbesluit

: 4 juli 2024

Datum raadsvergadering

: 4 juli 2024

Portefeuillehouder

: Wethouder De Raaf

Inlichtingen bij

: Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard, afdeling Financiën, Erwin Christiaans

Voorstel 1. Het vaststellen van de financiële situatie van de gemeente 2. Het college de opdracht te geven – met inachtneming van de door de raad meegegeven kaders - om een ontwerpbegroting op te stellen met het streven om vier opeenvolgende sluitende begrotingsjaren (de jaren 2025 t/m 2028) sluitend te presenteren. Inleiding De kadernota is het document waarmee richting wordt gegeven aan het opstellen van de programmabegroting 2025. De beleidsmatige en financiële ontwikkelingen worden in deze kadernota getoond. Het financieel beeld is negatief voor alle jaren uit de meerjarige begroting. Het begrotingstekort loopt op naar -11 miljoen per jaar. Interventies met harde keuzes zijn noodzakelijk. Dat betekent dat maatregelen worden genomen om het financieel perspectief van de gemeente te verbeteren. Deze maatregelen gaan pijn doen. Daarbij wordt op voorhand geen thema uitgesloten in het gesprek dat we gaan voeren. Aan uw raad worden uitgangspunten gevraagd waarmee de programmabegroting 2025 wordt opgesteld. Kadernota 2025: Voorloper van de Programmabegroting 2025 De kadernota is het document waarmee richting wordt gegeven aan het opstellen van de programmabegroting 2025. Wij laten u zien welke beleidsmatige en financiële ontwikkelingen wij wensen en verwachten.

Het doel van deze kadernota is uw raad te informeren over het totaaloverzicht van de autonome ontwikkelingen, de noodzakelijke voorstellen voor aanvullende activiteiten en beleid en de daaruit volgende financiële positie van de gemeente. Het financieel beeld is zonder interventies negatief voor alle jaren uit de vierjarenbegroting. Financieel toezicht door de Provincie Gelderland

2

De Nederlandse gemeenten staan onder toezicht van de provincies. De gemeente Maasdriel streeft naar de lichtste vorm van toezicht, namelijk repressief toezicht. De provincie ziet erop toe dat de gemeente een sluitende begroting heeft voor het komende jaar of een sluitende meerjarenraming uiterlijk in het laatste jaar van de vierjarenbegroting. Repressief toezicht is toezicht achteraf. Bij deze vorm van toezicht is geen goedkeuring van de besluiten door de provincie nodig. De intensiteit van repressief toezicht is laag wanneer: • De gemeente in de begroting voor het aankomende jaar (2025) een evenwicht kent tussen de structurele uitgaven en inkomsten; • Het evenwicht op tijd wordt hersteld in de meerjarenraming, uiterlijk in 2028 als de begroting in 2025 niet structureel en reëel in evenwicht is. De gemeente Maasdriel voldoet zonder interventies niet aan ten minste één van deze twee criteria. Aan uw raad vragen wij u de kaders waarmee de begroting 2025-2028 wordt opgesteld. Een sluitende begroting voor het jaar 2025? Een vierjarenperspectief dat in ieder jaar sluitend is? Of het ingroeien naar een sluitende begroting in de komende jaren, uiterlijk in 2028? Voor 1 januari 2025 neemt onze toezichthouder een besluit over de toezichtvorm voor 2025. Repressief (regulier) toezicht is standaard. Dit geldt als de begroting voldoet aan de eisen.

De kadernota wordt uitgewerkt in de programmabegroting 2025 waarover u in november 2024 besluit.

Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1 Kennisnemen van de financiële situatie is een voorwaarde om het gesprek te voeren over de kaders voor de Programmabegroting 2025 1.2 Aan uw raad vragen wij u de kaders waarmee de begroting 2025-2028 wordt opgesteld. Daarin zijn drie varianten: a. Een vierjarenperspectief dat in ieder jaar sluitend is b. Of het ingroeien naar een sluitende begroting in de komende jaren, uiterlijk in 2028 c. Een sluitende begroting voor het jaar 2025 Variant a is het meest ambitieuze van de drie varianten, maar voor de financiële toekomst van de gemeente het beste uitgangspunt. Ons college stelt dan ook voor om samen te streven naar een sluitend vierjarenperspectief. Varianten b en c zorgen voor

3

uitstel van financiële discipline, waarmee noodzakelijke bezuinigingen of hervormingen worden uitgesteld. Het ingroeien naar een sluitende begroting kan leiden tot een gebrek aan urgente actie om kosten te beheersen en inkomsten te vergroten. Dit verhoogt het risico dat de uitdagingen groter worden en moeilijker op te lossen zijn in de toekomst. Bovendien, als de begroting in één van de vier jaren niet sluitend is, kan de gemeente genoodzaakt zijn om meer te lenen, wat de schuldenlast en daarmee de rentelasten vergroot. Door het toestaan van een niet-sluitende begroting kan de gemeente langer in een financieel ongezonde situatie blijven.

Het financiële beeld is zonder interventies negatief voor alle jaren uit de vierjarenbegroting. Uw college streeft naar een sluitende begroting voor de komende jaren. Daarom worden de volgende maatregelen ingezet om het financieel perspectief te verbeteren. Aan de opbrengstenkant opteert uw college om de volgende stappen te nemen: 

De lokale belastingen waar de gemeente zelf voor verantwoordelijk is, verhogen. De onroerendezaakbelasting is na het gemeentefonds de tweede grootste inkomstenbron. De opbrengst uit deze vrij besteedbare belasting is circa € 6 miljoen. Iedere procent meeropbrengst aan onroerendezaakbelasting levert de gemeente circa € 60.000 per jaar extra op.



De kostendekkendheid van leges verhogen. Bij de programmabegroting 2024 zorgde een verhoging van de kostendekkendheid van de bouw- en welstandsleges van 10% voor circa € 192.000 aan extra legesinkomsten. De kostendekkendheid voor titel 2 in 2024 bedraagt op basis van de begroting 2024 76,9%.

Daarnaast worden de uitkomsten vanuit de meicirculaire 2024 in de Programmabegroting 2025 verwerkt. Aan de kostenkant gaat de gemeente prioriteren binnen de investeringen- en projectenportfolio. Bij elkaar opgeteld zit er € 112 miljoen binnen dit portfolio aan uit te voeren werkzaamheden. Als gemeente maken we keuzes welke projecten en investeringen de gemeente uitvoert en welke niet (of parkeert tot een later moment). Dit doen we samen met uw raad. Investeringen hebben een eigen afschrijvingstermijn. Over de duim weg gerekend betekent € 25 miljoen aan investeringen een jaarlast voor de begroting van € 1 miljoen euro. Uw raad kan aan het college aanvullende kaders meegeven waarbinnen de programmabegroting 2025 wordt opgesteld. Kanttekeningen/risico’s Er zullen bij de programmabegroting 2025 nog een aantal zaken worden geactualiseerd, maar de financiële kaders op hoofdlijnen staan vast. De structurele effecten uit de Bestuursrapportage 2024 zijn, in hoofdlijnen, wel verwerkt. De

4

definitieve financiële uitkomsten van de bestuursrapportage verwerken we in de programmabegroting 2025.

Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) Het kadernota 2025 laat meerjarig een nadelig saldo zien.

5

Binnen het kader dat uw raad aan ons meegeeft wordt de programmabegroting 2025 opgesteld.

Bedrijfsvoering De totstandkoming van de kadernota 2025 is verzorgd door de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard en opgesteld in nauwe samenwerking met de ambtelijke organisatie van gemeente. Uitvoering Planning Beeldvormende bijeenkomst Commissie S&F (oordeelsvormende bijeenkomst) Behandeling kadernota in raad Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Niet van toepassing. Evaluatie / controle Niet van toepassing. Nota van wijzigingen Niet van toepassing. Bijlagen Niet van toepassing.

6

05 juni 18 juni 4 juli