Raadsinfobijeenkomst 26 november '24 - actualisatie en doorontwikkeling omgevingsvisie definitief

Raadsinformatiebijeenkomst 26 november ’24

Presentatie evaluatie en doorontwikkeling omgevingsvisie

Aanleiding evaluatie en doorontwikkeling • Omgevingsvisie 1.0 (integratie bestaand beleid). Doorontwikkeling naar 2.0 was altijd het uitgangspunt. • Opdracht tot evalueren in de periode 2023-2024 van raad aan college • Deadline omgevingsvisie die voldoet aan alle eisen van de Omgevingswet nadert (1-1-2027)

 Evaluatie = basis voor actualisatie

Inhoud presentatie

1. Opfrissen: beleidsontwikkeling onder de Omgevingswet 2. Opzet en samenvatting van evaluatie 3. Doorontwikkeling naar visie 2.0

4. Project actualisatie omgevingsvisie (doel en planning)

Opfrissen: beleidsontwikkeling onder de Omgevingswet

Themabijeenkomst college 26 november ’24

Presentatie evaluatie en doorontwikkeling omgevingsvisie

Omgevingswet = domein fysieke leefomgeving

Domein fysieke leefomgeving

Ruimtelijk domein Domein openbare ruimte

Wettelijk kader •

1 strategisch beleidsdocument over de leefomgeving van de gemeenteraad, namelijk Omgevingsvisie Maasdriel

•

Verdere uitwerking en maatregelen (tactisch-operationeel) beleid door college, namelijk in omgevingsprogramma’s

Beleids en uitvoeringscyclus Bijvoorbeeld n.a.v. verkiezingen

Evaluatie toekomstbeeld

Bijstellen toekomstbeeld

Politieke cyclus Strategisch beleid

Coalitieprogramma

Bestuurs- of raadsakkoord

Omgevingsvisie (raad)

Soorten beleidsevaluatie Omgevingsprogramma’s (college)

Tactisch-operationeel beleid

Beleids cyclus

Programma & Organisatie

P&C: Jaarstukken + Bestuursrapportages

Programma-evaluatie

Uitvoerings cyclus Uitvoering

Beleidsevaluatie

• • • •

Procesevaluatie Doelbereiking Stakeholderevaluatie Doeltreffendheid en doelmatigheid

Plannen van het werk • P&C: kadernota en begroting • Concern- en teamplannen (ambtelijke organisatie)

Werkwijze inrichten: Werkwijzen

• • • • • •

Beleidsregels (samen)Werkafspraken Richtlijnen Werkprocessen/werkinstructies Opdrachten (projectopdracht, bestek etc.) Etc.

Werk verrichten (uitvoering van projecten, processen, maatregelen etc.)

Beleidsdoorwerking in regels

Stellen van regels met het oog op doelen van de wet, maar beleidsruimte voor raad • Een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur (beschermen); • De fysieke leefomgeving doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen (benutten).

Bestuursorgaan moet rekening houden met de samenhang van de relevante onderdelen en aspecten van de fysieke leefomgeving en van de rechtstreeks daarbij betrokken belangen

Benutten

Beschermen

Dus visie = ook sturing voor regels in Omgevingsplan Maasdriel Visie = onderbouwing voor soepelere of strengere regulering

Opzet en samenvatting van evaluatie

Wat evalueerden we, en waarom? • Scope evaluatie: – Proces – Inhoud en vorm – Uitvoering beleid (actielijsten)

• Meerwaarde van deze evaluatie: – Voldoen aan verplichtingen Omgevingswet – Lerende organisatie (versterking bestuurskracht) – Realisatiekracht van beleid verbeteren (versterking bestuurskracht) – Ambities/acties bijstellen (versterking bestuurskracht)

Proces van totstandkoming van de visie • Opstellen van een gezamenlijke Omgevingsvisie Bommelerwaard leidde niet tot gewenste schaalvoordelen of meer/betere samenwerking aan opgaven/ambities – Aanbeveling: actualisatie los van Zaltbommel, maar wél in afstemming met alle (relevante) buurgemeenten bij gedeelde opgaven/ambities

• Inwonerparticipatie over strategie (hoge abstractie en verre toekomst) sluit vaak niet aan op belevingswereld –

Aanbeveling: bij actualisatie omgevingsvisie vooral gebruik maken van input uit eerdere participatieprocessen.

Inhoud en vorm van de visie • Ontbreken van beleid voor bepaalde beleidsthema’s of onvoldoende uitgewerkt – Aanbeveling: visie aanvullen door hoofdlijnen van beleid beter uit te werken of ontbrekende beleidsthema’s toe te voegen

• Visie 1.0 bevat teveel operationeel beleid, sluit niet aan op inhoud volgens de wet (hoofdlijnen en hoofdzaken) – Aanbeveling: verdere uitwerking van hoofdlijnen en maatregelen opnemen in omgevingsprogramma’s van het college

Uitvoering van de visie • Uitvoering (plannen) kan beter: in visie 1.0 lopen beleid en maatregelen/acties door elkaar heen. Bij planning van uitvoering ontbraks het soms aan middelen, capaciteit en verantwoordelijken. – Aanbeveling: splitsen van beleidsuitspraken (omgevingsvisie) en maatregelen (omgevingsprogramma) – Aanbeveling: meer aandacht voor implementatie van beleid en overlopen van beleidscyclus in uitvoeringscyclus

• Uitvoering kan beter: visie 1.0 lastig te lezen/gebruiken (o.a. door initiatiefnemers en ambtelijke organisatie) – Aanbeveling: visie 2.0 beter laten aansluiten bij behoeften hoofdgebruikers – Aanbeveling: visie 2.0 kaderstellender en richtinggevender laten zijn voor de praktijk

Uitvoering van de visie • Nu vooral steeds opnieuw maken van beleid in plaats van ‘beheren van beleid’ (evalueren en bijstellen) – Aanbeveling: beleidsevaluatie structureel inregelen

Doorontwikkeling naar visie 2.0 (actualisatie)

Voldoen aan wettelijke verplichtingen: o.a. TPOD-omgevingsvisie

Meer richting en kaderstelling: deelvisies

Het verhaal van Maasdriel (integrale toekomstvisie)

(Deel)visie kernopgave 1 (Deel)visie kernopgave 3

(Deel)visie kernopgave 2

(Deel)visie kernopgave 4

(Deel)visie kernopgave 5

(Deel)visie kernopgave 6

(Deel)visie kernopgave 7

(Deel)visie kernopgave 9

(Deel)visie kernopgave 10

(Deel)visie kernopgave 12

(Deel)visie kernopgave 13

(Deel)visie kernopgave 11

(Deel)visie kernopgave 8

1. 2. 3. 4.

Een toekomstverhaal dat richting geeft aan de totale omgevingsvisie voor de leefomgeving Zijn kernopgaven kloppend/juist geformuleerd? Dekken ze de lading wel goed van de ambities/opgaven? Eén deelvisie per kernopgave (lonkend perspectief, maar realistisch) Confronteren van deelvisies met elkaar (binnen integrale thema’s én daarbuiten)

Meer richting en kaderstelling: kernopgaven herijken

1.

2.

3.

4.

Onze leefomgeving is zoveel mogelijk klimaatbestendig, circulair, groen, biodiverse en natuurinclusief We willen onze landschappelijke kernkwaliteiten behouden en versterken In het buitengebied is agrarisch ondernemen, wonen, natuur, erfgoed, recreatie en toerisme in balans.

5. Heroriëntatie en herstructurering tuinbouw. 6. De centra van Ammerzoden, Heel en Kerkdriel zijn toekomstbestendig en aantrekkelijk 7. Maasdriel is een aantrekkelijke plek voor bedrijven en (nieuwe) werknemers, en onze werklocaties zijn toekomstbestendig 8. Onze vrijetijdseconomie en unieke identiteit maken Maasdriel een aantrekkelijke gemeente voor toeristen en recreanten

9. We hebben kwalitatief goede woningen voor alle doelgroepen in een goed woonklimaat. We hebben een kwantitatief en kwalitatief verantwoorde groei van het woningaabod. 10. We hebben voldoende bereikbare zorg-, welzijns- en overige voorzieningen voor alle inwoners van onze gemeente. De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen.

12. We hebben een veilige, schone en gezonde leefomgeving, zowel boven als onder de grond 12. De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde leefstijl 13. We stimuleren voornamelijk duurzame vormen van mobiliteit, waaronder OV, voeten fietsverkeer en elektrisch vervoer

We zijn een CO2-neutrale gemeente en richten onze leefomgeving daarop in

Check: • missen er kernopgaven? • aanscherpen kernopgaven?

Integratie van ontbrekende thema’s / meer richting geven Bij actualisatie extra aandacht voor (verduidelijken/aanvullen): -

Klimaatmitigatie (energie- en warmtetransitie) Circulaire economie Water (watersysteem, hemelwater en grondwater) Omgevingskwaliteit (stedenbouw, landschap, cultuurhistorie en welstand)

-

Landbouwtransitie Economie (werkgelegenheid, commerciële voorzieningen en economische promotie) Volkshuisvesting

-

Maatschappelijke voorzieningen Maatschappelijk vastgoed (incl. sportaccommodaties)

-

Gezondheidsbescherming Afval Bodem Mobiliteit Openbare ruimte (incl. ondergrond) Voorgenomen gebruik, ontwikkeling, beheer, bescherming en behoud van de Maasdrielse leefomgeving (visie- en waardenkaart)

Integratie van ontbrekende thema’s / meer richting geven Fysieke leefomgeving als ondergrond voor maatschappelijke ontwikkeling en openbare orde & veiligheid

Samenhang strategisch beleid – en doorwerking toekomstvisie naar deelvisies Integrale toekomstvisie Maasdriel (onderdeel van nieuwe verhaal)

Domein dienstverlening & contacten

(Deel)visie burgerzaken

(Deel)visie communicatie

(Deel)visie …

(Deel)visie kerngericht werken

Domein Openbare orde & veiligheid

Sociaal-maatschappelijk domein

Integrale visie openbare orde & veiligheid

Beleidsnota Samenleven

(Deel)visie Drugsoverlast

(Deel)visie Sociale veiligheid

(Deel)visie Zorg en Veiligheid

(Deel)visie Ondermijning

(Deel)visie Fysieke veiligheid

Fysiek domein

Omgevingsvisie

(Deel)visie bestaanszekerheid

(Deel)visie Meedoen

(Deel)visie Samenredzaamheid

(Deel)visie Ontwikkeling

(Deel)visie Ondersteuning

Bestuursakkoord = op welke onderdelen om het verhaal dichterbij te laten komen gaat de gemeente zich in een bepaalde bestuursperiode richten

Meer richting en kaderstelling: doelen – doelstellingen (+ heldere leesbare structuur) Omgevingsvisie

Omgevingsvisie

Omgevingsprogramma

Meer richting en kaderstelling: voorgenomen gebruik en ontwikkeling

Visiekaart (ontwikkelen)

Meer richting en kaderstelling: voorgenomen beheer en bescherming/behoud

Waardenkaart (beschermen en behouden)

Meer richting en kaderstelling: voorgenomen beheer

Beheerkaart (openbare ruimte)

Behapbaar en effectiever en efficiënter beleidshuis

Groenvisie

Strat. Lange termijn

Visie Economie

Visie toerisme

Kernvisie

Woon(zorg) visie

Omgevingsvisie (beleid) Hoofdlijnen en hoofzaken

Visie zonen wind

Visie EV

Bouwsteen omgevingsvisie: visie kleine kernen

Kernvisie grote kernen

Tact. Middellange termijn

Operat. Korte termijn

Omgevingsprogramma’s (beleid) Uitwerking & maatregelen

Omgevingsprogramma kleine kernen (beleid)

Beleidsopgave/ beleidswens kleine kernen

Ambitie: integreren beleidsdocumenten in omgevingsvisie (raad) en/of omgevingsprogramma’s (college)

Duurzaamheid, klimaat en omgevingskwaliteit 1. Visie zon- en wind 2. (Bouwsteen Klimaat) / Plan van aanpak klimaatadaptatie 3. Gemeentelijk rioleringsplan / water- en rioleringsplan* 4. Ruimtelijk Beleidskader Glastuinbouw en Paddenstoelenteelt Maasdriel* 5. Bouwsteen natuur, biodiversiteit en groen / Deelvisie groen & bomen 6. Kernvisie Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel* 7. Welstandsnota Maasdriel 8. Landschapsplan Bommelerwaard 9. VAB-beleid Milieu, gezondheid en leefbaarheid 18. Beleidsvisie externe veiligheid Landbouw, economie en toerisme 19. Nota bodembeheer 10. Visie Samen voor een bloeiend Maasdriel (centrumvisie) 20. Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (Verkeersvisie) 11. (Bouwsteen Economie) / Economische visie 21. Speelruimte plan 12. (Bouwsteen Toerisme & Recreatie) / Visie Toerisme & Recreatie 13. Masterplan Maas Wonen, welzijn en voorzieningen 14. Woonvisie Bommelerwaard 15. Woonzorgvisie 16. Maatschappelijk vastgoed beleid 17. (Sport)accommodatiebeleid

Ambitie: integreren beleidsdocumenten in omgevingsvisie (raad) en/of omgevingsprogramma’s (college)

Behapbaar en effectiever en efficiënter beleidshuis

Behapbaar en effectiever en efficiënter beleidshuis

Verwachte gevolgen en effecten van visie 2.0: theoretisch kader (MKBA)

Project actualisatie omgevingsvisie (doel en planning)

Samenvattend: beleidsdoel en beoogd resultaat van actualisatie Beleidsdoel

Resultaat (samengevat)

De omgevingsvisie laten voldoen aan alle wettelijke verplichtingen (deadline 1 januari 2027).

• •

De omgevingsvisie een effectiever en efficiënter beleidsinstrument laten zijn voor de aanpak van maatschappelijke opgaven in de Maasdrielse leefomgeving

• Visie 2.0 geeft meer richting aan de uitvoering en sluit aan op de uitvoeringscyclus (maatregelen die college en ambtelijke top plannen) • Visie 2.0 is kaderstellender voor het Omgevingsplan Maasdriel • Visie 2.0 is kaderstellender voor de beoordeling van de voorstelbaarheid van initiatieven van derden die niet passen in omgevingsplan • Visie 2.0 is leesbaarder en bruikbaarder voor gebruikers • Schrijfwijze is helder, to-the-point en bijzaken staan in de bijlagen • De visie is overzichtelijk in de presentative van informatie

De omgevingsvisie in lijn brengen met het gewenste beleidshuis fysieke leefomgeving van Maasdriel én de bedoeling van de Omgevingswet

• Visie 2.0 is ontdaan van zaken die geen hoofdlijnen/hoofdzaken zijn • Alle strategische beleidsdocumenten over de leefomgeving zijn geïntegrereerd in visie 2.0 Losse strategische beleidsdocumenten trekken we in

Visie 1.0 intrekken Visie 2.0 vaststellen die voldoet (vorm en inhoud)

Planning • 2024: projectopdracht vaststellen door college en informeren raad • 2024 – Q1 2025: formuleren beleidsvragen (op welke vragen moet de omgevingsvisie antwoord geven) • Heden – juni 2025: analyses en beleidsafwegingen maken (en beleidsantwoorden formuleren) ‒ ‒

Tussentijds informeren raad over proces Tussentijds bouwstenen behandelen in commissie/raad

• Jan – juni 2025: aanbesteding voor schrijven omgevingsvisie • Juni 2025 – Q4 2026: schrijven en bestuurlijk traject totaalomgevingsvisie ‒ Inclusief milieueffectrapportage (mer)