Raadsbesluit Regionale klimaat adaptatiestrategie Samen aan de Slag 8 juli 2021

NAASDRIEL Raadsbesluit Zaaknummer: 186345

Raadsbesluit De raad van de gemeente Maasdriel, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 1 juni 2021,

besluit: 1. De Regionale klimaat Adaptatie Strategie "Rivierengebied Klimaatbestendig, samen aan de slag!" vast te stellen. 2. De regionale Samenwerkingsagenda'Rivierengebied klimaatbestendig, samen aan de slag!" inclusief de negen speerpunten vast te stellen. 3. Het "Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel" vast te stellen. 4. Een bedrag van € 33.000 beschikbaar te stellen voor inhuur om het Plan van Aanpak uit te kunnen voeren. 5. Deze kosten te dekken uit de voorziening riolering.

Aldus vastgesteld door de raad van Maasdriel in zijn vergadering van I juli 2021 De gemeenteraad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

#åÉ €ÚÕw#Yø"ú1?ÀsÛ!h

mw. drs. H.P. van Ommeren

H. van Kooten

MAASDRIEL Samenvattinq raadsvoorstel

Onderwerp

Regionale Adaptatie Strategie en Samenwerkingsagenda & Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel

Kern van het raadsvoorstel Het klimaat verandert, we moeten ons daar met zijn allen samen op aanpassen. Het is daarom belangrijk om commitment te krijgen om de komende drie jaar vanuit de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) met de negen speerpunten uit de Samenwerkingsagenda (2021-2023) aan de slag te gaan. Daarnaast is het ook belangrijk om commitment te krijgen om in het lokale proces vanuit het "Plan van

Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel" toe te werken naar een strategie en uitvoeringsagenda. Het is noodzakelijk om lokaalen regionaalaan klimaatadaptatie (verder) te werken, om de nationale doelstelling om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust ingericht te zijn te kunnen halen.

Gerelateerde raadsstukken

-

-

lnformatieavond klimaatadaptatie - 29 oktober 2020 lnformatienota raad Regionale klimaat Adaptatie Strategie (RAS) - 22 juli 2020 (Verseon 648228) lnformatienota raad Samenwerkende Netwerken Rivierenland (SNR) -21 januari 2019 (Verseon 572190)

MAASDRIEL Raadsvoorctel

Onderwerp

Regionale Adaptatie Strategie en Samenwerkingsagenda & Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel

Zaaknummer

1

Datum collegevergadering

1juni2021

Datum raadsbesluit

I juli 2021 (aarstukken en perspectiefnota)

Datum raadsvergadering

8 juli 2021 (jaarstukken en perspectiefnota)

Portefeuillehouder

Wethouder Van Hoften

lnlichtingen bij

Gemeente Maasdriel, afdeling Realisatie en Beheer MSD, Titia

86345

Leutscher

Voorstel

1. De Regionale klimaat Adaptatie Strategie "Rivierengebied Klimaatbestendig, samen aan de slag!" vast te stellen (bijlage 1).

2. De regionale Samenwerkingsagenda "Rivierengebied klimaatbestendig, 3.

samen aan de slag!" inclusief de negen speerpunten vast te stellen (bijlage 2 en 3). Het "Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel' vast te stellen (bijlage 4).

4. Een bedrag van € 33.000 beschikbaar te stellen voor inhuur om het Plan van Aanpak uit te kunnen voeren (bijlage 5).

5. Deze kosten te dekken uit de voorziening riolering. Inleiding Medio 2020 (22 juli) stuurden wij u een raadsinformatienota waarin wij u informeerden over de stappen die de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) voor klimaatadaptatie al had gezet, waar zezich bevonden en de stappen die ze zouden gaan zetten. Het eindconcept van de Regionale klimaat Adaptatie Strategie (RAS) "Rivierengebied Klimaatbestendig, samen aan de slag!" hebben wij u toen ter kennisname aangeboden. ln dit voorstel leggen wij u nu de RAS (bijlage 1 ) inclusief de Samenwerkingsagend a 2021-2023 (bijlage 2) met de negen speerpunten (bijlage 3) ter vaststelling voor. ln dezelfde raadsinformatiebrief werd ook het opstarten van het lokale klimaatadaptatietraject benoemd. ln dit voorstel leggen wij u ook het "Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel" (bijlage 4) ter vaststelling voor inclusief het budget van € 33.000 (bijlage 5) die nodig is voor de uitvoering ervan, te dekken vanuit de voorziening riolering. Regionaal Om de regionale samenwerking van klimaatadaptatie te versnellen, concretiseren en te intensiveren is Nederland in 2018 in 45 landsdekkende werkregio's verdeeld. Maasdriel zit in de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR). ln 2019 zijn de regionale kwetsbaarheden voor droogte, hitte en wateroverlast via stresstesten in kaart gebracht.

ln 2019 en 2020 zijn (risico)dialogen gehouden met diverse regionale stakeholders. Vanuit de stresstesten en (risico)dialogen is de Regionale klimaat Adaptatie Strategie (RAS) tot stand gekomen. De RAS verwoordt de gezamenlijke regionale ambities, strategieën en opgaven. De inhoud van 2

NAASDRIET de RAS is in de afgelopen periode uitgewerkt naar negen speerpunten (zie bijlage 3) in de Samenwerkingsagenda (2021-2023). Met deze speerpunten gaat de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) de komende drie jaar aan de slag.

Lokaal Eind 2020 zijn wij gestart met het lokale klimaatadaptatie traject in Maasdriel. Het eerste resultaat hiervan is het "Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel". Recent zijn er ook een aantal lokale stresstesten gemaakt, deze zijn wij op dit moment aan het valideren. Het "Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel" beschrijft hoe wij vanuit de huidige situatie kunnen toewerken naar een lokale klimaatadaptatie strategie en uitvoeringsagenda in 2022. Vanwege efficiëntie zullen wij bij het maken van onze lokale strategie en uitvoeringsagenda zoveel als mogelijk aansluiten op de regionale strategie (RAS) en Samenwerkingsagenda. Beoogd effect Het beoogde effect is dat wij nu klimaatadaptief gaan handelen (beleid en projecten), om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn ingericht. Klimaatadaptatie is een integraal thema en heeft een sterke link met diverse beleidsvelden, waaronder: ruimtelijke ordening, riolering, water, groen en gezondheid. Klimaatadaptatie zal in veelverschillende beleidsvelden moeten landen. Het is daarom van belang dat het thema klimaatadaptatie goed in de Omgevingsvisie verweven wordt. ln de extra commissie op 16 juni 2021 wordt de opiniërende nota over de Werkvisie Omgevingsvisie besproken. Hierin wordt aan u voorgesteld om klimaatadaptatie als een van de leidende thema's aan te wijzen.

Participatie Regionaal Bijde regionale risicodialogen en bij het opstellen van de Samenwerkingsagenda (202'l-2023) zijn verschillende stakeholders betrokken. De komende tijd zal er bij het werken aan de negen speerpunten een bredere groep partijen betrokken gaan worden. Via een communicatiecampagne gaat de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) werken aan de bewustwording van onze inwoners.

Lokaal Bij de lokale risicodialogen zullen wij verschillende stakeholders gaan betrekken

Argumenten Regionale Adaptatie Strategie (RAS) 1.1 We moeten ons (regionaal) aanpassen aan het klimaat. Op basis van de uitgevoerde regionale stresstesten en de risicodialogen is de constatering dat Rivierenland gevoelig tot zeer gevoelig is voor wateroverlast, droogte, hitte en overstroming. 1.2 De regionale aanpak zorgt eruoor dat we klimaatadaptatie lokaal sneller kunnen implementeren. Door regionaal samen te werken hoeft niet elke gemeente telkens opnieuw het wiel uit te vinden. 1 3 K im a at bewu stzij n m oet v a n ze lfsp re ke n d wo rde n. Klimaatbewustzijn is de eerste stap in het proces om tot actie over te gaan .

3

MAASDRIET Regionale samenwerkingsagenda en speerpunten 2.1 Overheden zorgen voor agendering en coördinatie van klimaatadaptatie. Vanuit de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) zorgen wij samen met acht andere gemeenten, het Waterschap Rivierenland en de provincie Gelderland voor de agendering en coördinatie van klimaatadaptatie met diverse stakeholders binnen regio Rivierenland. 2.2 Wij kunnen het alleen voor elkaar krijgen samen met andere belanghebbenden. De overheden kunnen het niet alleen, naast de openbare ruimte zal ook de private ruimte aangepast moeten worden op het veranderende klimaat. Daarom moeten we samen aan de slag.

2.3 Samenwerken aan de negen speerpunten in 2021-2023 heeft meerdere voordelen Voordelen van deze regionale aanpak hebben te maken met efficiëntie (tijd en financiën), een sterke(re) onderhandelingspositie, inspiratie en het delen van kennis en de goede voorbeelden. Verder is er ook een wisselwerking tussen het regionale en lokale traject. Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel (lokaal) 3.1 Lokaal moeten wij ook (verder) gaan werken aan klimaatadaptatie. Wij moeten nu stappen zetten om te zorgen dat Maasdriel in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust is.

3.2 Wü kunnen subsidiemogelijkheden mislopen. De Rijkssubsidie lmpulsregeling klimaatadaptatie kan worden gebruikt om adaptatiemaatregelen versneld uit te voeren, om al geplande ruimtelijke maatregelen uit te breiden met adaptatiemaatregelen, of voor nieuwe adaptatiemaatregelen. Een voon¡raarde voor het aanvragen van de Rijkssubsidie lmpulsregeling klimaatadaptatie is dat de lokale (risico)dialogen gevoerd zijn en dat er een strategie en uitvoeringsagenda is. Aanvragen voor de lmpulsregeling klimaatadaptatie kunnen via de werkregio in de eerste helft van 2021 , 2022 en 2023 worden aangevraagd. Dit betekent dat er uiterlijkin2022 een strategie en uitvoeringsagenda moet liggen.

Uitvoeringsbudget en dekking 4.1 Zonder deze financiën kan het lokale traject niet, of op een andere manier, worden voortgezet. Ondersteuning is nodig omdat klimaatadaptatie "nieuw' is en nog in de organisatie verweven moet worden. Verder moeten er in het proces verschillende stakeholders betrokken worden. 5.1 De vooniening heeft genoeg geld om de kosten te dekken. Deze voorziening bedraagt ultimo 2020 € 5,38 miljoen. 5.2 Klimaatadaptatie heeft een duidelijke link met riolering. Daarom mogen deze kosten gedekt worden uit de voorziening van de rioolheffing

Kanttekeni ngen/risico's 1.1 Eigenaarschap van klimaatadaptatie moet worden verbreed. Klimaat raakt ons allemaal. Dit betekent dan ook dat het eigenaarschap van klimaatadaptatie in de organisaties verbreed moet worden naar diverse beleidsterreinen.

4

NAASDRIET 2.1 Samenwerking moet worden geborgd. Een intensieve samenwerking tussen partijen uit de regio is een belangrijke voorwaarde. 4.1 Eventueel verdiepende sfressfesfen en communicatieacties zijn niet meegenomen in het benodigde budget (€ 33.000).

Programma duurzaamheid Dit voorstel gaat over klimaatadaptatie, en draagt ook bij aan een fijne leefomgeving

Financiën (incl. BTW-effect) ln maart 20'19 is er, gedekt vanuit de rioolheffing, € 31.500 beschikbaar gesteld voor klimaatadaptatie (regionaal, lokaal, en kennis spoor). Hiervan is nog ongeveer€ 15.000 beschikbaar. Regionaal Voor de uitvoering van de Samenwerkingsagenda (2021-2023) wordt uitgegaan van een gezamenlijk maximum jaarbudget van € 165.000 voor 2021,2022 en 2023. Oftewel € 15.000 per jaar per organisatie. Jaarlijks wordt de begroting en de jaarrekening van de werkregio KAR ter vaststelling in de stuurgroep Samenwerkende netwerken Rivierenland (SNR) voorgelegd. ln de SNR wordt er door verschillende gemeenten in Rivierenland, het waterschap en de provincie, op het gebied van riolering, water en klimaatadaptatie kennis uitgewisseld en samengewerkt. ln 2021 kan de € 15.000 voor de uitvoering van de Samenwerkingsagenda (2021-2023) worden betaald van het nog beschikbare budget dat beschikbaar is gesteld voor klimaatadaptatie in maart 2019. Vanaf 2022 wordt het gefinancierd vanuit het Water en rioleringsplan (WRP) en deels vanuit het groenbeleidsplan. Het nieuwe WRP (2022-2026) wordt oktober dit jaar ter besluitvorming voorgelegd.

Lokaal Om vanuit het plan van aanpak tot een strategie en uitvoeringsagenda te komen is € 33.000 nodig voor inhuur. Voor dit bedrag worden wij ondersteund bij het valideren van de kwetsbaarheden, bij het voeren van de dialogen met stakeholders en inwoners, en wordt de strategie en uitvoeringagenda opgesteld (zie bijlage 5). Wij hebben geen klimaatadaptatie budget. Wij vragen daarom via dit voorstel om de € 33.000 uit de vooziening van de rioolheffing te dekken. Hefflngen die voor riolering worden geïnd moeten ook aan riolering worden besteed, rioolheffing mag niet meer dan kostendekkend zijn. Omdat de kosten voor riolering fluctueren kunnen de lasten het ene jaar hoger zijn dan de rioolheffing en het andere jaar lager. Daarom is een vooziening gevormd voor van derden verkregen middelen met een bestedingsverplichting. Deze voorziening bedraagt ultimo 2020 € 5,38 miljoen. Klimaatadaptatie heeft een duidelijke relatie met riolering, waardoor deze kosten gedekt kunnen worden uit de voorziening.

Bedrijfsvoering Personeel en organ isatie Regionaal De capaciteit van gemeentelijke organisaties is soms een knelpunt. Daarom wordt nu in kleine werkgroepen aan de speerpunten gewerkt, samen met (ingehuurde) ondersteuning. Maasdriel is medetrekker bij twee van de negen speerpunten.

5

NAASDRIET Lokaal Voor de verdere uitwerking van het "Plan van Aanpak klimaatbestendig Maasdriel' naar een lokale strategie en uitvoeringsagenda is input nodig van verschillende teams. Dit zal in overleg en afstemming plaatsvinden. Om verbreding van het eigenaarschap binnen onze gemeente te realiseren is het wenselijk om toe te gaan werken naar een klimaatadaptatieteam. De mogelijkheden hiervoor zullen worden onderzocht, en worden uitgewerkt in de lokale klimaatadaptatie strategie. Samenwerking Regionaal Het gebied van de gemeenten Buren, Culemborg, Lingewaard, Maasdriel, Neder Betuwe, Overbetuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommelvormt de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) samen met de provincie Gelderland, het waterschap Rivierenland en tal van stakeholders.

Lokaal Vanuit de regionale werkgroep, onder andere gemeente Zaltbommel, worden tips voor het lokale klimaatadaptatie traject met elkaar uitgewisseld. Het proces en de uitwerking van de negen regionale speerpunten zijn ook input voor de lokale trajecten. Juridische zaken N.v.t.

Uitvoering Planning Regionaal De Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en de Samenwerkingsagenda worden nu aan de verschillende raden ter besluitvorming voorgelegd. De eerst komende drie jaar gaat de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) aan de slag met de negen speerpu nten uit de Samenwerki ngsage nda (2021 -2023).

Lokaal ln de tweede helft van 2021 zal gestart worden met de risicodialogen. Begin 2022 zal gestart worden met het maken van de lokale strategie en uitvoeringsagenda. Het streven is om de strategie en uitvoeringsagenda voor de zomer van 2022 ler besluitvorming voor te leggen. Handhaving N.v.t.

Communicatie Regionaal U wordt vanuit de werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) via een regionale nieuwsbrief periodiek geïnformeerd. Op 19 mei en 7 juni dit jaar is er een digitale regionale raadsbijeenkomst georganiseerd. lnwoners zullen via een regionale communicatiecampagne ook geïnformeerd gaan worden over klimaatadaptatie.

6

TAASDRIET Lokaal Communicatie is essentieel voor het bewustzijn. Daarom gaan wij inzetten op zowel interne communicatie, binnen de organisatie, als op externe communicatie. Evaluatie / controle Regionaal Het is onmogelijk om in 202'l een blauwdruk te hebben voor de aanpak van klimaatadaptatie tot 2050. Daarnaast zullen er vanwege de financiële middelen ook prioriteiten gesteld moeten worden in de te nemen maatregelen en volgorde van de maatregelen. De werkregio Klimaat Actief Rivierenland (KAR) werkt in dit proces daarom jaarlijks met de Plan-DoCheck-Act (P DCA) verbetermethode.

Bijlagen: - Bijlage 1 Regionale (klimaat) Adaptatie Strategie

- Bijlage 2 Samenwerkingsagenda Rivierenland Klimaatbestendig (zonder opmaak) - Bijlage 3 De 9 regionale klimaatadaptatie speerpunten vanuit de Samenwerkingsagenda - Bijlage 4 Plan van Aanpak Klimaatbestendig Maasdriel - Bijlage 5 Opbouw van de benodigde kosten om het Plan van Aanpak uit te voeren

Burgemeester en wethouders van Maasdriel, de secretaris,

de burgemeester,

Ø H. van Kooten

G.T. Wildeman

7