Programmabegroting 2025-2028

Randvoorzieningen

7 stuks

Overstorten

33 stuks

IBA-systemen

67 stuks

Hemelwater Vrij verval riolering

36 km

Kolken

11.600 stuks

Hemelwateruitlaat

56 stuks

Hemelwaterberging

5 stuks

Wadi's

9 stuks

Oppervlaktewater A-watergangen

ca. 176 km

B-watergangen

ca. 151 km

C-watergangen

ca. 206 km

Beleidskader

Actueel beheerplan

Door de raad ingesteld in

Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Looptijd tot en met

2022

2026

Het beleid van dit product is bepaald in het Water- en Rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026.

Doelstelling Het kapitaalgoed ‘water en riolering’ bestaat uit vier onderdelen: stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater. Stedelijk afvalwater Wij dragen zorg voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, dat vrijkomt binnen het grondgebied van de gemeente, door middel van een openbaar vuilwaterriool. Riolering dient drie belangen: bescherming van de volksgezondheid en volkshygiëne, bescherming van het milieu en het in stand houden van de kwaliteit van de leefomgeving.

Programmabegroting 2025-2028 - 81

Hemelwater Wij zetten ons in voor terugdringing van vermenging van schoon hemelwater met stedelijk afvalwater. Wij hebben hierbij de voorkeur voor het bovengronds opvangen van hemelwater. Onze burgers sporen wij aan om waterbewust om te gaan met de inrichting van hun eigen perceel. Overlast, waarbij water in woningen stroomt en materiële schade optreedt, proberen wij te voorkomen. Komt bij herhalende extreme neerslag op dezelfde locatie vaker wateroverlast voor, dan beschouwen wij dit als een trend. Wij onderzoeken dan de mogelijkheden voor het treffen van maatregelen in de openbare ruimte. Grondwater Wij hebben de zorgplicht voor een doelmatige aanpak van structurele grondwateroverlast die het onmogelijk maakt om een perceel te gebruiken op de manier waarvoor het bedoeld is. Oppervlaktewater Watergangen en vijvers zijn van groot belang voor het bergen en de aan- en afvoer van water. Bij hevige regenval en in situaties met veel kwel bij hoge waterstanden in de rivieren zorgen de watergangen en vijvers voor droge voeten. Door aanwezigheid van voldoende ruimte voor water in en nabij de woonkernen wordt structurele wateroverlast in de woonkernen en het buitengebied voorkomen.

Financiële consequenties en vertaling in de begroting Uit het WRP 2022-2026 volgen de benodigde budgetten investeringen. In de paragraaf lokale heffingen is de kostendekkendheid uiteen gezet. In het investeringsoverzicht staan de investeringen weergegeven. Werkelijk 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

3.164

3.496

3.499

622

830

868

0

-

0

3.786

4.326

4.367

(Bedragen x € 1.000)

Werkelijk 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Baten uit rioolheffing

(Bedragen x € 1.000) Exploitatielasten Extracomptabele kosten (BTW, overhead, rente) Storting in voorziening riolering Totaal lasten

3.464

3.493

3.564

Baatbelasting

0

-

-

Aansluitbijdragen

70

-

-

Onttrekking uit voorziening riolering

252

833

803

3.786

4.326

4.367

Totaal baten

Kwaliteit en risico’s Voor al onze zorgplichten moeten wij voldoen aan niveau Basis. De zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater is een resultaatsverplichting. De zorgplichten voor hemel- en het grondwater hebben het karakter van een inspanningsverplichting. Hierbij hebben wij de beleidsvrijheid de aanpak te kiezen die, gelet op de lokale omstandigheden, doelmatig is. Op onderdelen van de zorgplichten worden randvoorwaarden bepaald door wettelijke regels en verplichtingen. De zorgplicht voor oppervlaktewater is een gemeenschappelijke taak van gemeenten en waterschap.

Programmabegroting 2025-2028 - 82

Water en riolering gaan over gemeentegrenzen heen. In regionaal verband wordt actief afgestemd in het Netwerk Waterketen regio Rivierenland (NWrR). Deze samenwerking speelt zich vooral af binnen planvorming, kennisdeling en een gezamenlijke uitvoeringsparagraaf. Dit leidt op den duur naar de meest efficiënte onderhoudsstrategie. Via het Watersysteemnetwerk wordt er in de regio kennis uitgewisseld over het watersysteem. Gebouwen

Areaal

Betreft

Aantal

Dorpshuizen

6

Gymzalen

4

Gemeentehuis

1

Gemeentewerf

1

Molen

1

Bergingen / baarhuisjes begraafplaatsen

4

Kinderopvang

1

Kasteelruïne

1

Oorlogsmonumenten

3

Graf en keermuur

1

Keermuur

1

Kerktorens

3

Kerk

-

Muziekkiosk

1

Prieeltje

1

Klokken/uurwerk

2

Sanitaire units

3

Woning – vast

1

Woning – tijdelijk

-

Sportkantine

-

Toanhutje

1

MFC (De Kreek, De Steen)

2

Beleidskader

Actueel beheerplan Gebouwenbeheerplan 2023-2032

Door de raad ingesteld in

Looptijd tot en met

2023

2032

De gemeente heeft als taak het gemeentelijk vastgoed als goed huisvader te beheren en te onderhouden. Aan het bouwkundig en installatietechnisch onderhouden van de gebouwen ligt een meerjarig onderhoudsplan ten grondslag. Het gebouwenbeheerplan is vertaald naar een duurzaam meerjarenonderhoudsplan en is op 28 september 2023 vastgesteld in de raad. Onder het gemeentelijke vastgoed vallen gebouwen voor de eigen dienst, kunst en cultuur, monumenten, binnensport, molens, kerktorens, multifunctionele centra en kunstwerken. In het plan is MFC De Kreek niet opgenomen.

Programmabegroting 2025-2028 - 83

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Als gemeente hebben we een voorbeeldfunctie op het gebied van het verduurzamen van ons vastgoed. Het is een logische keuze om verduurzaming door te voeren op een natuurlijk vervangingsmoment, oftewel op het moment dat een verwarmingsketel, een dak etc. toch al aan vervanging toe is. Om de klimaatdoelen te halen moeten gebouwen duurzamer worden. Na 2030 wordt er landelijk een verplichte eindnorm bepaald waaraan de energieprestaties van alle gebouwen moeten voldoen in 2050. Op dit moment geldt als (vrijwillige) richtlijn de zogeheten Renovatiestandaard. Een gebouw dat aan deze renovatiestandaard voldoet is energiezuinig genoeg tot 2050. Wat deze renovatiestandaard technisch en financieel betekent voor de verduurzaming van onze gebouwen wordt nu in beeld gebracht en vervolgens vertaald in een actualisatie van het huidige gebouwenbeheerplan. Vervangen technische installatie raadzaal (beeld/geluid) De huidige beeld- en geluidsinstallatie van de raadzaal vertoont al langere tijd mankementen, waardoor we niet de dienstverlening kunnen bieden die we graag zouden willen bieden. Om die reden zal in 2025 de installatie in de raadzaal vervangen worden. Het daarvoor benodigde krediet bedraagt €100.000. De daarmee gepaard gaande kapitaallasten zijn meerjarig in de begroting verwerkt.

Doelstelling Het beheren en onderhouden van gemeentelijk vastgoed.

Financiële consequenties en vertaling in de begroting

Programmabegroting 2025-2028 - 84

Onderhoudslasten ten laste van voorziening(en) (Bedragen x € 1.000)

Werkelijk 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Onderhoud gemeentewerf

38

51

53

18

17

61

Onderhoud gemeentehuis

37

831

55

103

63

64

-

-

-

-

-

-

Onderhoud kerktorens

2

24

14

23

8

12

Onderhoud molen

2

7

28

8

3

22

7

38

83

31

20

38

-

4

2

4

1

5

-

5

5

3

2

2

132

36

18

52

27

94

4

21

8

25

8

56

14

16

16

20

40

26

81

14

14

15

51

84

1

53

7

44

7

7

1

1

19

1

1

2

2

20

113

73

236

26

-

23

23

23

23

32

321

1.144

458

443

507

531

Werkelijk 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

De Kreek

30

82

82

82

82

82

Totaal

30

82

82

82

82

82

Onderhoud gemeentegebouwen algemeen

Onderhoud overige gemeentegebouwen Onderhoud gemeentewoning Alem Onderhoud bergingen begraafplaatsen Onderhoud dorpshuizen niet in eigen exploitatie Onderhoud Hooge Wal Hedel Onderhoud De Treffer Ammerzoden Onderhoud De Bogerd Rossum Onderhoud De Muggenheuvel Velddriel Onderhoud het Knuffelhuske Kerkdriel Onderhoud brede scholen / kinderopvang Onderhoud MFC De Steen Totaal

Onderhoudslasten De Kreek/Gemeentehuis (Bedragen x € 1.000)

Kwaliteit en risico’s De gebouwen worden bouwkundig en installatietechnisch onderhouden op basis van de meerjarige onderhoudsplanning.

Programmabegroting 2025-2028 - 85

Paragrafen Financiering In de paragraaf Financiering geven wij inzicht en leggen wij verantwoording af over de activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van: • De financiële vermogensvoorwaarden; • De financiële stromen; • De financiële positie en de hieraan verbonden risico’s. In het kort noemen we de bovengenoemde drie punten ook wel treasury.

Beleidskader Afhankelijk van de hoogte en de verwachte duur van het liquiditeitstekort of –overschot, wordt vermogen tijdelijk of langdurig aangetrokken of uitgezet (vnl. Schatkist). Het uitgangspunt bij het aantrekken van vermogen is dat de kasgeldlimiet optimaal benut wordt en zoveel mogelijk kort vermogen wordt aangetrokken. De centrale doelstelling van ons treasurybeleid is het beheren van de financiële geldstromen en het beperken van de financiële risico’s voor onze gemeente. De Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) regelt de uitvoering van treasury. Deze wet regelt dat de uitvoering van de treasuryfunctie binnen de gemeente uitsluitend de publieke taak dient en geschiedt binnen de financiële kaders van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Om inzicht te geven in de wijze waarop wij dit doen en om een beeld te geven van de stand van zaken gaan wij in deze paragraaf in op het risicobeheer (met name rente- en kredietrisico), de financierings- en schuldpositie, het kasbeheer en de informatievoorziening.

Recente ontwikkelingen De rente op de geld- en kapitaalmarkten begint te stijgen. We verwachten een stijging in 2025 voor de kasgeldleningen. De rente voor de langlopende lening is relatief beweeglijk. De marktverwachting is dat de rente voor de langlopende leningen het komend jaar zich zal bewegen rond de 3%.

Risicobeheer financieringsportefeuille Voor het beheersen van het renterisico maken we gebruik van de financieringsstrategieën: • De kasgeldlimiet wordt niet overschreden conform Wet Fido ; • De renterisiconorm wordt niet overschreden conform Wet Fido; • Nieuwe leningen stemmen wij af op de bestaande financiële positie en de liquiditeitsplanning; • De rentetypische looptijd en het renteniveau van de desbetreffende lening stemmen wij zoveel mogelijk af op de actuele rentestanden en rentevisie.

Programmabegroting 2025-2028 - 86

Renterisico Dit is het risico dat wij lopen op sterke rentestijgingen voor bestaande geldleningen. In zijn algemeenheid blijft dit risico beperkt door het afsluiten van leningen met een lange looptijd en een vast rentepercentage. Renterisico’s kunnen vanuit Wet Fido-optiek worden bezien op de korte en op de langere termijn.

Renterisico op korte schuld: de kasgeldlimiet Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote schommelingen in de rentelasten. Juist voor kortere financiering geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn, aangezien fluctuaties in de rente bij korte financiering direct invloed hebben op de rentelasten. Om een grens te stellen aan de korte financiering is in de Wet Fido een kasgeldlimiet opgenomen. Deze kasgeldlimiet wordt berekend als een vast percentage (8,5%) van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het begrotingsjaar. Voor het jaar 2025 bedraagt de kasgeldlimiet € 7,1 miljoen. Dat betekent dat de gemeente maximaal €7,1 miljoen euro mag lenen met kortlopende geldleningen (< 1 jaar) .

Renterisico op langlopende schuld: de renterisiconorm Het doel van de renterisiconorm is het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de organisatie. Dit is te bereiken door een limiet te stellen aan een deel van de vaste schuld. Het rentepercentage moet op een bepaald moment worden aangepast aan de op dat moment geldende markttarieven. De bedoelde aanpassingen van rentepercentages doen zich voor bij herfinanciering en renteherziening: • Herfinanciering is het afsluiten van nieuwe leningen en vervanging van bestaande leningen; • Renteherziening doet zich voor wanneer de geldgever het percentage van een lening gedurende de looptijd herziet. De (wettelijke) formulering van de renterisiconorm nieuwe norm houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen voor gemeenten niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. De omvang van de renterisiconorm voor het komende begrotingsjaar geven wij als volgt weer: Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1a Renteherziening op vaste schuld o/g

-

-

-

-

1b Renteherziening op vaste schuld u/g

-

-

-

-

Renterisiconorm (bedragen x € 1.000)

-

-

-

-

2a Te betalen aflossingen schuld o/g

1 Netto renteherziening op vaste schuld (1a-1b)

3.311

3.311

2.978

2.978

2b Te ontvangen aflossingen schuld u/g

-309

-306

-259

-283

2 Netto te betalen aflossingen (2a-2b)

3.620

3.616

3.236

3.261

3 Renterisico (1+2)

3.620

3.616

3.236

3.261

4a Begrotingstotaal

84.321

79.321

80.240

80.090

20%

20%

20%

20%

4 Renterisiconorm (4a x % van 4b)

16.864

15.864

16.048

16.018

5a Ruimte onder renterisiconorm (4>3)

13.245

12.248

12.812

12.757

5b Overschrijding renterisiconorm (4<3)

-

-

-

-

4b Renterisiconorm % cfm regelgeving

Programmabegroting 2025-2028 - 87

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat onze gemeente ruim binnen de grenzen van de renterisiconorm opereert. Kredietrisico Dit is het risico dat wij lopen wanneer rechtspersonen aan wie een lening is verstrekt in financiële problemen komen. Onderstaand een overzicht (gesplitst naar risicogroep) van door ons verstrekte leningen en gerealiseerde beleggingen.

Risicogroep (bedragen x €1.000)

Saldo 1-1-2025

%

Gemeenten / provincies

-

Overheidsbanken

-

Woningcorporaties met garantie Wsw

-

Semi overheidsinstellingen

-

Financiële instelling (A en hoger)

-

Overige toegestane instellingen, volgens treasurystatuut

96

3%

Niet toegestane instellingen, volgens treasurystatuut

-

Starters/duurzaamheidsleningen/enz.

2.681

97%

Totaal

2.777

100%

Leningenportefeuille In totaal staan er in 2025 gemiddeld € 2,8 miljoen aan leningen uit. Het gemiddelde percentage van de geldleningen is 3%.

Financieringsbehoefte De financieringspositie wordt bepaald door diverse factoren, zoals de ontwikkelingen in de investeringen en grondexploitaties en de mutaties in de geldleningenportefeuille. Met een liquiditeitenplanning brengen we structuur aan in de verwachte inkomsten en uitgaven. Hierdoor hebben we een beter inzicht in onze financieringsbehoefte. In onderstaand overzicht wordt de financieringsbehoefte weergegeven. De gemeente investeert in haar kapitaalgoederen. Er staan investeringen voor het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan, het wegbeheerplan, de Zuidelijke Ontsluitingsroute (ZOR) en het water- en rioleringsplan gepland. De bezittingen van de gemeente nemen hierdoor toe. Deze kapitaalgoederen worden gefinancieerd. De financieringsbehoefte wordt ingevuld door het aantrekken van kasgeldleningen (kortlopende leningen korter dan een jaar met een maximum van 8,5% van het begrotingstotaal) en vaste geldleningen. De gemeente Maasdriel moet de komende jaren de kapitaalmarkt op om in haar financieringsbehoefte te voldoen. We gaan uit van een toename van de leningenportefeuille van € 10 miljoen euro per jaar. Dit is verwerkt in de geprognotiseerde balans .

Programmabegroting 2025-2028 - 88

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

109.258

111.495

114.321

117.019

6.605

4.439

70

-

115.863

115.933

114.391

117.019

Geldleningen

40.194

36.883

33.573

30.595

Reserves

35.672

35.563

35.654

35.845

Voorzieningen

11.332

11.011

10.673

6.961

Totaal financieringsmiddelen

87.198

83.457

79.900

73.401

Financieringstekort/overschot

28.665

32.476

34.492

43.618

Leencapaciteit programmabegroting Maasdriel

20.000

30.000

40.000

50.000

Financieringstekort/overschot

8.665

2.476

-5.508

-6.382

Financieringstekort/overschot (bedragen x € 1.000) Boekwaarde kapitaaluitgaven (per 31-1) Vaste activa Voorraad gronden Totaal te financieren kapitaalgoederen Boekwaarde financieringsmiddelen (per 31-1)

Renteomslag Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat rente via de taakvelden wordt toegerekend aan de programma’s. Door gebruik te maken van een renteomslag wordt de manier van verantwoorden van de rente in de begroting geharmoniseerd. Met onderstaand overzicht geven we inzicht in de rentelasten voor externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rente toerekening. Het BBV schrijft voor dat de gehanteerde omslagrente niet meer dan 25 % (positief of negatief) mag afwijken van de berekende omslagrente. De renteomslag bedraagt 1,5%. Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

1.635

1.862

2.097

2.339

22

22

22

22

1.612

1.840

2.075

2.317

-

-

-

-

taakveld moet worden toegerekend

-

-

-

-

Saldo door te rekenen externe rente

Schema rentetoerekening (bedragen x € 1.000) De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende

1.612

1.840

2.075

2.317

Rente over eigen vermogen

-

-

-

-

Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

-

-

-

-

De aan taakvelden toe te rekenen rente

1.612

1.840

2.075

2.317

De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)

1.782

1.774

1.775

1.752

Renteresultaat op het taakveld treasury

-170

66

300

565

Programmabegroting 2025-2028 - 89

Paragrafen Bedrijfsvoering Inleiding De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens rond de gemeentelijke bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma’s te realiseren. De bedrijfsvoeringstaken op het gebied van I&A, Financiën, HRM en JZ worden sinds 2017 uitgevoerd door de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard (BVEB). Voor die bedrijfsvoeringstaken verwijzen we naar de begroting 2024 van de BVEB. In deze paragraaf richten wij ons op de overige bedrijfsvoering die van toepassing is op de organisatie van de gemeente Maasdriel. Vergroten van de uitvoeringskracht van de organisatie Als overheidsinstantie heeft de gemeente Maasdriel een maatschappelijke functie. Deze uit zich in de dienstverlening naar onze burgers toe. Hierbij interpreteren we het begrip 'dienstverlening' breed: Van het

verstreken van paspoorten enerzijds, de uitvoering van grote infrastructurele projecten anderzijds en alle andere activiteiten die daar tussenin vallen. Daarvoor het is belangrijk dat we als gemeentelijke organisatie hier voldoende voor toegerust zijn. Dit verstaan we onder het vergroten van onze uitvoeringskracht en is daarmee ook gelijk een belangrijke opdracht voor de organisatie. Personeel vast in dienst Onze organisatie bestaat uit gemotiveerde medewerkers die trots zijn om in Maasdriel te werken. Zij vormen de spil in de uitvoering van onze dienstverlening. In de huidige arbeidsmarkt is het lastig om vast personeel te werven, waardoor vacatures open blijven staan of tijdelijk worden ingevuld met inhuur. Ons streven is: personeel zo veel als mogelijk in vaste dienst te nemen. Het nieuwe verhaal van Maasdriel In 2025 schrijven we het nieuwe verhaal van Maasdriel. Dit is het ambitiedocument voor Maasdriel, waarin staat beschreven hoe het Maasdriel van de toekomst eruit ziet en op welke wijze Maasdriel huidige en toekomstige opgaven oppakt. Daarmee heeft het nieuwe verhaal heeft invloed op de bedrijfsvoering van de organisatie. Hierin ligt namelijk ook besloten op welke wijze de gemeentelijke organisatie in contact staat met de Maasdrielse samenleving en op welke wijze zij te werk gaat.

Waarbij ook betekenis wordt gegeven aan onze nieuwe kernwaarden: betrouwbaarheid, toegankelijkheid en wendbaarheid. Speerpunten voor 2025 De afgelopen twee jaar is hard gewerkt aan het versterken van onze bestuurskracht. In 2025 gaan we hiermee verder. Speerpunten zijn: het vergroten van onze uitvoeringskracht, personeel vast in dienst nemen en het nieuwe verhaal voor Maasdriel. Daarvoor doen we het volgende:

Programmabegroting 2025-2028 - 90

• Middels een gedegen inwerkprogramma voor de nieuwe gemeentesecretaris ervoor zorgen dat hij/zij zich snel thuis voelt in Maasdriel, zodat op korte termijn stappen worden gezet in het vergroten van onze uitvoeringskracht ten behoeve van de dienstverlening aan onze inwoners. • Verstevigen van het management(team) door in zetten op vaste medewerkers in plaats van externe inhuur. Daarmee beogen we de continuïteit en betrokkenheid van het MT met de organisatie en de samenleving te versterken. • In het verlengde van de bovenstaande bullet, de gemeente Maasdriel te positioneren als aantrekkelijke werkgever, zodat men graag in vaste dienst komt. • Het Nieuwe verhaal van Maasdriel is vastgesteld en is daarmee de richtinggevende visie voor de samenleving, de raad, het college en de ambtelijke organisatie.

Programmabegroting 2025-2028 - 91

Paragrafen Verbonden partijen Tevens register als bedoeld in artikel 27 van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Omschrijving In deze paragraaf staan de “verbonden partijen” van de gemeente Maasdriel. Verbonden partijen zijn volgens artikel 1 lid b BBV privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Volgens artikel 1 lid c BBV is een financieel belang gedefinieerd als: “Een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”. In artikel 1 lid d BBV tenslotte wordt bestuurlijk belang gedefinieerd als: “Zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht”. Beleid Maasdriel staat open voor intergemeentelijke en regionale samenwerking. Een samenwerking wordt alleen aangegaan als daar een publiek belang bij betrokken is en/of daarmee een doelstelling, zoals opgenomen in de begroting, wordt gerealiseerd. Inmiddels wordt in de regio het belang van monitoring en sturing op verbonden partijen breed gedragen. Een steeds groter deel van gemeentelijke (beleids)doelstellingen worden extern gerealiseerd. Onder meer door de Kring van gemeentesecretarissen Rivierenland en de Griffierskring.

Men is van mening dat een regionale aanpak voor alle partijen meerwaarde heeft. Concreet denkt men daarbij aan een vorm van toezicht (toezichtsarrangementen) en het inrichten van een vorm van opdrachtgeversoverleg voor elke verbonden partij. Maasdriel werkt samen met 12 gemeenschappelijke regelingen aan taakstellingen op het gebied van archivering, recreatie, veiligheid, vergunningverlening, toezicht en handhaving, gezondheid, werkgelegenheid en afvalverwerking. Dit doen we samen met de andere 7 gemeenten in regio Rivierenland. Voor twee gemeenschappelijke regelingen, GGD en de Veiligheidsregio, werken we samen met het Rijk van Nijmegen. Binnen de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard wordt samengewerkt op bedrijfsvoeringstaken. Verder wordt nauw samengewerkt met (zorg)instellingen in de regio ’s-Hertogenbosch. Voor een optimale werking van deze bedrijfsvoeringsorganisaties (een optimale bijdrage aan de vier K’s, te weten Kwetsbaarheid, Kwaliteit, Kosten en Dienstverlening/klant) moeten de opdrachtgevende gemeenten zoveel mogelijk op één lijn zitten qua beleid en uitvoering. Met het instrumentarium van de in 2019 vastgestelde Nota Verbonden Partijen zijn (of worden) heldere kaders geformuleerd over de doelstellingen van verbonden partijen. Gemeenschappelijke regelingen 1. Regionaal Archief Rivierenland 2. Stadsgewest ’s-Hertogenbosch 3. Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal 4.

Belastingsamenwerking Rivierenland 5. Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Programmabegroting 2025-2028 - 92

6. Regio Rivierenland 7. Omgevingsdienst Rivierenland 8. GGD Gelderland-Zuid 9. Werkzaak Rivierenland 10.Avri 11.Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard 12.Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland Vennootschappen en coöperaties 1. Vitens NV 2. Bank der Nederlandse Gemeenten NV

Programmabegroting 2025-2028 - 93

Regionaal Archief Rivierenland Naam Bronnen

Regionaal Archief Rivierenland GR Regionaal Archief Rivierenland Jaarstukken 2023 Regionaal Archief Rivierenland Begroting 2025 Regionaal Archief Rivierenland

Vestigingsplaats Doel en openbaar belang

Tiel Het Regionaal Archief heeft tot doel het binnen het samenwerkingsgebied vervullen van de functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis en vervult daartoe de volgende taken: • De zorg voor en het beheren van de in de archiefwerkplaats berustende archiefbescheiden van de deelnemers; • Het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de deelnemers voor zover deze niet zijn overgebracht; • De zorg voor het beheer van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van instanties die niet bestuurlijk in de regeling participeren en waaraan op contractbasis diensten worden verleend; • Het stimuleren van de lokale en regionale geschiedbeoefening en het daartoe aanleggen, beheren en bewaren van een zo compleet mogelijke collectie relevant bronnenmateriaal op het gebied van de lokaleen regionale geschiedenis

Deelnemers Zeggenschap

Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel De leden van het Algemeen Bestuur worden aangewezen door de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten. Voor de gemeente Maasdriel is dit burgemeester Geurts.

Stempercentage

11%

Maasdriel Veranderingen in het jaar De relatie met het Regionaal Archief Rivierenland is niet gewijzigd. Eigen vermogen

EV per 31-12-2023: € 644.807 EV per 31-12-2024: € 507.656 EV per 31-12-2025: € 469.869

Vreemd vermogen

VV per 31-12-2023: € 7.994.262 VV per 31-12-2024: € 7.595.424 VV per 31-12-2025: € 7.304.778

Financieel resultaat

Jaarrekening 2023: € 74.938

Financieel belang van de

Bijdrage 2025: € 327.223

Begroting 2025: € 0 gemeente Risico's

Geen

Ontwikkelingen

Er is een pilot gedraaid met Verseon Zaltbommel en Maasdriel en is voor beide organisaties nu operationeel. Doordat beide gemeenten de pilot hebben gedraaid worden er nu stappen gezet dat de overige deelnemers ook aan kunnen sluiten bij het E-depot.

Programmabegroting 2025-2028 - 94

Stadsgewest 's-Hertogenbosch Naam

Stadsgewest 's-Hertogenbosch (1998)

Bronnen

GR Stadsgewest 's-Hertogenbosch (1998) Jaarstukken 2023 Stadsgewest 's-Hertogenbosch (1998) Begroting 2025 Stadsgewest 's-Hertogenbosch (1998)

Vestigingsplaats

’s Hertogenbosch

Doel en openbaar

Het beheer van de gesloten stortplaats De Vlagheide, alsmede behartiging van de belangen van het

belang

Stadsgewest, alsmede de zogeheten contractgemeenten binnen de Bestuursraad van het Provinciale

Deelnemers

Boxtel, Heusden, Maasdriel, Meierijstad, Oisterwijk, 's-Hertogenbosch, Sint-Michielsgestel, Tilburg en Vught

Nazorgfonds; Zeggenschap

De raad uit elke deelnemende gemeente wijst uit zijn college van burgemeester en wethouders een persoon aan als lid van het algemeen bestuur. Het lidmaatschap van het algemeen bestuur eindigt op de dag waarop de zittingsperiode van de gemeenteraden afloopt. Elk lid van het algemeen bestuur heeft één stem.

Stempercentage

11%

Maasdriel Veranderingen in het

De relatie met het Stadsgewest 's Hertogenbosch (1998) is niet gewijzigd.

jaar Eigen vermogen

EV per 31-12-2023: € - 1.501.000 EV per 31-12-2024: € - 1.501.000 EV per 31-12-2025: € - 1.501.000

Vreemd vermogen

VV per 31-12-2023: € 2.500.000 VV per 31-12-2024: € 2.500.000 VV per 31-12-2025: € 2.500.000

Financieel resultaat

Jaarrekening 2023: € 72.800 Begroting 2025: € 0

Financieel belang van Bijdrage 2025: € 9.573 de gemeente Risico's

Een aanpassing in het doelvermogen, nodig voor de nazorg van stortplaats de Vlagheide, kan leiden tot een hogere bijdrage voor de gemeente Maasdriel.

Ontwikkelingen

Provincie en exploitanten hebben een overeenkomst afgesloten die inhoudt dat de rekenrente niet wordt verlaagd en dat de exploitanten voorlopig geen stortplaatsen voor eeuwigdurende nazorg aan de provincie overdragen. Deze afspraak geldt voor de periode tot de komende ALM-studie, dus tenminste 3 jaar. Dan wordt opnieuw naar de rekenrente gekeken. Dit uitstel geeft exploitanten de tijd om samen met de provincie mogelijkheden te onderzoeken of op de onderscheiden stortplaatsen nieuwe inkomsten te genereren zijn. Ook wordt door de gezamenlijke exploitanten gekeken naar ontwikkelingen die bijdragen aan verlaging van het benodigde doelvermogen. In verband met het hiervoor beschreven proces rondom de rekenrente en doelvermogen, is het overleg met de provincie over de sluitingsverklaring tijdelijk opgeschort. Met de sluitingsverklaring gaat de verantwoordelijkheid voor de nazorg over van exploitante over naar provincie. Met de provincie zijn er op dit moment nog geen harde afspraken over het moment waarop de overdracht zal plaatsvinden. Dit houdt in dat de exploitant gedurende de aankomende jaren nog verantwoordelijk blijft voor de gesloten stortlocatie. De gemeente Meierijstad werkt aan een natuur- en landschapspark op de Vlagheide en in de directe omgeving daarvan.

Programmabegroting 2025-2028 - 95

Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Naam

Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal

Bronnen

GR Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Jaarstukken 2023 Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Begroting 2025 Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal

Vestigingsplaats

Tiel

Doel en openbaar

De behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de openluchtrecreatie

belang

en het toerisme in het gebied, zulks met bescherming van het landschappelijk karakter.

Deelnemers

Buren, Culemborg, Druten, Maasdriel, Neder-Betuwe, West Betuwe, Wijchen, West Maas en Waal

Zeggenschap

1. Het algemeen bestuur bestaat uit zoveel leden als het aantal deelnemende gemeenten bedraagt, met dien verstande dat per deelnemende gemeente een lid en een plaatsvervangend lid worden aangewezen. 2. De leden en plaatsvervangende leden van het algemeen bestuur worden door de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten uit hun midden, de burgemeesters en de wethouders inbegrepen, aangewezen. Van elke aanwijzing geven burgemeester en wethouders binnen acht dagen kennis aan de voorzitter.

Stempercentage

13%

Maasdriel Veranderingen in het

De relatie met het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal is niet gewijzigd.

jaar Eigen vermogen

EV per 31-12-2023: € 0 EV per 31-12-2024: € 0 EV per 31-12-2025: € 0

Vreemd vermogen

VV per 31-12-2023: € 6.853.000 VV per 31-12-2024: € 6.853.000 VV per 31-12-2025: € 6.853.000

Financieel resultaat

Jaarrekening 2023: € 0

Financieel belang van

In de jaarrekening is nog uitsluitend verantwoord de waarde van de deelnemingen in de B.V.

Begroting 2025: € 0 de gemeente

Recreatiemaatschappij Rivierengebied en Avezaath B.V. Alle operationele activiteiten met financiële consequenties worden door de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied uitgevoerd zodat er in de administratie geen mutaties meer plaatsvinden.

Risico's

De financiële situatie van het verenfonds kan leiden tot een tekort.

Ontwikkelingen

Voor de recreatieveren zetten we de transitie in van fossiel naar elektrisch.

Programmabegroting 2025-2028 - 96

Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Naam

Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)

Bronnen

GR Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Jaarstukken 2023 Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Begroting 2025 Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR)

Vestigingsplaats

Tiel

Doel en openbaar

In het kader van deze gemeenschappelijke regeling worden de belangen van de deelnemers, elk voor zover

belang

het hun grondgebied en hun belangen betreft, behartigd op het gebied van: •

De heffing en de invordering van belastingen;

•

De uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) waaronder tevens wordt begrepen de administratie van vastgoedgegevens en het verstrekken van vastgoedgegevens aan deelnemers en derden.

•

De inrichting en/of het beheer van andere basisregistraties.

Deelnemers

De deelnemers zijn de gemeenten: Culemborg, IJsselstein, Maasdriel, Montfoort, Tiel, West Betuwe, West

Zeggenschap

Aan het hoofd van de BSR staat een algemeen bestuur dat bestaat uit net zoveel leden als deelnemers, met

Maas en Waal, Wijk bij Duurstede, het Waterschap Rivierenland en Avri. dien verstande dat het aantal leden uit het Waterschap Rivierenland bestaat uit 2. Elke lid van het AB heeft één stem, met de uitzondering voor de leden van het Waterschap Rivierenland met twee stemmen. Stempercentage

7%

Maasdriel Veranderingen in het

De relatie met het Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) is niet gewijzigd.

jaar Eigen vermogen

EV per 31-12-2023: € 325.000 EV per 31-12-2024: € 155.000 EV per 31-12-2025: €100.000

Vreemd vermogen

VV per 31-12-2023: € 9.905.000 VV per 31-12-2024: € 9.680.000 VV per 31-12-2025: €9.512.000

Financieel resultaat

Jaarrekening 2023: € 0 Begroting 2025: € 0

Financieel belang van Bijdrage 2025: € 511.000 de gemeente Risico's Ontwikkelingen

Veranderingen in belastingwetgeving/Wet waardering onroerende zaken. Al enige jaren richt de BSR zich op het genereren van volledig geautomatiseerde aanslagbiljetten. Daarnaast streeft de BSR naar het optimaal ontzorgen van de deelnemers en inwoners op basis van geharmoniseerde verordeningen en standaardprocessen. De BSR streeft daarnaast ook naar een waardering goed van de Waarderingskamer in 2025. Daarnaast vindt de BSR het belangrijk om, zeker in deze financieel onzekere tijden, een structurele bijdrage te leveren in het belang van haar deelnemers. Hiertoe heeft de BSR in de zomer van 2020 een plan van aanpak opgesteld om te komen tot een meerjarige kostenverlaging. Vanaf 2024 is BSR ook de verblijfsbelasting van de gemeente Maasdriel gaan heffen. Er worden mogelijkheden onderzocht om vanaf 2025 reclamebelasting te gaan heffen voor gemeente Maasdriel. Vanaf 1 januari 2025 treedt gemeente Gorinchem toe tot de BSR. Deze ontwikkeling zal leiden tot schaalvoordelen en dus een lagere bijdrage voor de gemeente Maasdriel.

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Naam Bronnen

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Jaarstukken 2023 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Begroting 2025 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Website: www.vrgz.nl

Vestigingsplaats

Nijmegen

Doel en openbaar

De Veiligheidsregio behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op de volgende terreinen:

belang

Programmabegroting 2025-2028 - 97

Naam

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid •

Deelnemers

Brandweerzorg;

•

Geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR);

•

Rampenbestrijding en crisisbeheersing;

•

Ambulancezorg;

•

Het voorzien in de meldkamerfunctie;

•

Sociale Veiligheid, voor zover het gaat over onderwerpen waarover regionale afstemming gewenst is.

Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Berg en Dal, Heumen, Maasdriel, Neder- Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen, Zaltbommel

Zeggenschap

De burgemeesters van de deelnemende gemeenten zijn lid van het algemeen bestuur en bezitten allen gelijk stemrecht. Besluiten betreffende de begroting, de wijzigingen daarvan en de rekening en besluiten tot het doen van een uitgaaf voordat de begroting of de begrotingswijziging waarbij deze uitgaaf is geraamd is goedgekeurd, alsmede besluiten betreffende het regionaal beheers programma worden genomen op basis van gewogen stemrecht, waarbij elke gemeente voor iedere 20.000 inwoners of gedeelte daarvan één stem heeft. Het stemgewicht voor elke gemeente wordt jaarlijks bepaald op basis van het inwonertal op 1 januari van het voorafgaande jaar zoals dit is opgenomen in de bevolkingsstatistiek van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Stempercentage

6%

Maasdriel Veranderingen in het

De relatie met Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is niet gewijzigd.

jaar Eigen vermogen

EV per 31-12-2023: € 10.151.000 EV per 31-12-2024: € 8.589.000 EV per 31-12-2025: € 7.870.000

Vreemd vermogen

VV per 31-12-2023: € 65.252.000 VV per 31-12-2024: € 78.773.000 VV per 31-12-2025: € 76.305.000

Financieel resultaat

Jaarrekening 2023: € 3.076.000

Financieel belang van

Bijdrage 2025: € 2.276.846

Begroting 2025: € -/- 100.000 de gemeente Risico's

•

Verduurzaming vastgoed

•

Kapitaallasten vastgoed

•

Stijgende inflatie

•

Arbeidsmarktproblematiek

•

Digitale ontwrichting en cyber

•

Klimaat en extreem weer

Speerpunten &

Onderstaand de 3 speerpunten uit het regionaal beleidsplan van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid voor

Ontwikkelingen

de jaren 2024-2027 en de 3 belangrijkste ontwikkelingen voor 2024 doorlopend in 2025: Speerpunten: •

Een sterk netwerk ontwikkelen

•

Informatiemanagement

•

Een weerbare organisatie

Ontwikkelingen: •

De Omgevingswet

Programmabegroting 2025-2028 - 98

Naam

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid •

Onderzoek kostenverdeelsystematiek

•

Onderzoek nieuw plan vastgoed (huisvesting brandweerkazernes)

Regio Rivierenland Naam

Regio Rivierenland

Bronnen

GR Regio Rivierenland Jaarstukken 2023 Regio Rivierenland Begroting 2025 Regio Rivierenland

Vestigingsplaats

Tiel

Doel en openbaar

De behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten ten aanzien van:

belang

Deelnemers Zeggenschap

•

Algemeen bestuurlijke aangelegenheden;

•

Openbare orde, veiligheid en hulpverlening;

•

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting;

•

Zorg voor het milieu;

•

Verkeer en vervoer;

•

Recreatie en toerisme;

•

Sociaaleconomische zaken en bevordering van werkgelegenheid;

•

Sociale aangelegenheden;

•

Volksgezondheid;

•

Onderwijs en cultuur;

•

Welzijn.

Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel Het algemeen bestuur bestaat uit acht (8) leden, elke gemeente heeft één zetel. Daarnaast wordt er een gezamenlijk lid aangewezen door de meerderheid van de gemeenteraden. De leden hebben in de vergaderingen van het algemeen bestuur stemrecht in de omvang waarin het inwonertal van de gemeente die hem/haar heeft aangewezen zich verhoudt tot het inwonertal van alle deelnemende gemeenten.

Stempercentage

12,5%

Maasdriel Veranderingen in het

De relatie met het Regio Rivierenland is niet gewijzigd.

jaar Eigen vermogen

EV per 31-12-2023: € 2.527.000 EV per 31-12-2024: € 2.228.000 EV per 31-12-2025: € 2.141.000

Vreemd vermogen

VV per 31-12-2023: € 11.606.000 VV per 31-12-2024: € 11.045.000 VV per 31-12-2025: € 10.009.000

Financieel resultaat

Jaarrekening 2023: € 108.000

Financieel belang van

Bijdrage 2025: € 302.425

Begroting 2025: € 0 de gemeente Risico's

Het proces van ambitie en doorontwikkeling van de GR wordt naar verwachting eind 2024 afgerond. De resultaten hiervan zullen – wanneer deze afwijken van de begroting – middels een begrotingswijziging en/of startnotitie worden gewijzigd. Bijvoorbeeld voor structurele ondersteuning door een uitvoeringsteam voor de Gebiedsagenda.

Ontwikkelingen

•

In 2025 worden het Regionaal Economisch Ambitiedocument en de benoemde opgaven, programma’s en projecten geevalueerd. Zo kan toegewerkt worden naar een agenda voor na 2025. Het ambitiedocument is een fundamentele bouwsteen voor de integrale Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland.

•

Implementatie resultaten herijking gemeenschappelijke regeling (Takendiscussie).

Programmabegroting 2025-2028 - 99

Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Naam Bronnen

Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) GR Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Jaarstukken 2023 Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Begroting 2025 Omgevingsdienst Rivierenland (ODR)

Vestigingsplaats

Tiel

Doel en openbaar

Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening,

belang

toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Onder de belangen van de deelnemers wordt tevens begrepen het belang van een goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Gelderland.

Deelnemers

Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Zaltbommel en provincie Gelderland

Zeggenschap

Iedere deelnemer levert één lid voor het algemeen bestuur. De leden van het algemeen bestuur die zijn aangewezen door de deelnemers en waarbij de deelnemers zowel de milieutaken als bouw- en RO-taken inbrengen hebben ieder 2 stemmen, de overige leden hebben ieder 1 stem.

Stempercentage

12,5%

Maasdriel Veranderingen in het

De relatie met het Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) is niet gewijzigd.

jaar Eigen vermogen

EV per 31-12-2023: € 2.119.000 EV per 31-12-2024: € 1.005.000 EV per 31-12-2025: € 976.000

Vreemd vermogen

VV per 31-12-2023: € 6.056.000 VV per 31-12-2024: € 5.770.000 VV per 31-12-2025: € 5.581.000

Financieel resultaat

Jaarrekening 2023: € 1.084.000

Financieel belang van

Bijdrage 2025: € 2.905.000

Begroting 2025: € 0 de gemeente Risico's

•

De deelnemers dragen er steeds zorg voor dat de ODR te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te voldoen. Nadelige resultaten kunnen ten laste van de deelnemers worden gebracht.

Ontwikkelingen

•

Tekort aan gekwalificeerd personeel

•

Krapte op de arbeidsmarkt

•

Organisatieontwikkeling / robuustheid

•

Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)

•

Gestart met de doorontwikkeling van de organisatie / robuustheid

•

Maatschappelijke en wettelijke ontwikkeling: de stikstofproblematiek, de energiebesparingsopgave,

•

Krapte op de arbeidsmarkt

de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw spelen een continue rol.

Programmabegroting 2025-2028 - 100