Liander presentatie Raadsavond Maasdriel 11 juni 2024

Toelichting Liander over actualiteiten rondom netcongestie en uitbreidingen aan het elektriciteitsnet 11 juni 2024, Raadsvergadering Maasdriel

1

Elektriciteitsnet Flevopolder, Gelderland en Utrecht (FGU) verder onder druk

Nieuwskoppen 18 oktober 2023 Onderzoek naar congestiemanagement door TenneT afgerond: onvoldoende flexibele ruimte gevonden

Knelpunten op het hoogspanningsnet zijn het grootst

Daarnaast ook knelpunten op het midden- en laagspanningsnet. Knelpunten zijn voor iedereen voelbaar

Hoogspanning> TenneT

Middenspanning > Liander

Laagspanning > Liander

Oorzaak knelpunten op het net: elektrificatie samenleving zet door

Wind op zee: x5 Wind op land: x1,4

Verdubbeling elektriciteitsvraag

>1 GWp per 500.000 woningen met warmtepomp

Zon-PV: x3

20% meer elektriciteitsvraag

... harder dan we kunnen bouwen +50.000 wijkstations

100.000+ km kabel (2,5x de aarde rond)

+670 Hoogspanningsstations

>7-8 mrd. euro Investeringen p/j vanaf 2025

>20.000 extra Technici extra tot 2030

1 op de 3 straten open tot 2050

>11.000 voetbalvelden extra ruimte

Doorgaan op huidige manier is geen optie •

Klimaatdoelstellingen onder druk, vertraging groei economie en woningbouw

•

Oplopende wachtlijsten en wachttijden klanten

•

Lokale leveringszekerheidsproblemen

•

Onvoldoende beheersing van de kosten van het systeem

•

Onvoldoende handelingsperspectief voor bedrijven en burgers

Opgave om de energietransitie te realiseren is enorm Het energiesysteem van de toekomst is vooral een grote ruimtelijke opgave, stem beleid hierop af

8

Laatste stand van zaken ▪

Op 17 november 2022 is door TenneT de vooraankondiging van congestie op afname van elektriciteit in Flevoland, Gelderland en Utrecht (FGU-net) gedaan. Aanvragen voor vermogen vanaf deze datum komen een wachtlijst en worden niet bediend. Dit is bevestigd door demission air minister Jetten tijdens een persmoment op 18 oktober 2023.

▪

Netverzwaring door TenneT in deze provincies is naar verwachting gereed in 2029. Ook na deze verzwaring blijft er op bepaalde plekken sprake van congestie. Het beter benutten van het net blijft daarmee belangrijk .

▪

Naast het feit dat extra vermogen niet wordt toegekend, is het uitgangspunt nu ook dat profielen van aangeslotenen niet kunne n wijzigen in een voor de netbeheerder ongunstige richting; contracten die leiden tot een profielwijziging worden daarom nu niet afgesloten. Gevolg is dat de kleinschalige uitrol van het c-CBC niet in Gelderland of Flevoland plaats vindt vanuit Liander. Daarmee staat de oplossingsrichting van Smart Energy Hubs , waar in het LAN voor wordt gepleit, behoorlijk onder druk. Er is afgesproken dat TenneT en Liander in zowel Gelderland als Flevoland (Flevopolder) 2 pilots gaan uitvoeren bij Smart Energy Hubs.

▪

Parallel onderzoeken TenneT en Liander voor Gelderland en de Flevopolder hoe de drukte op het elektriciteitsnet de onderstati ons beïnvloedt. Dit onderzoek heet de Deepdive Integrale Profielen en is in mei afgerond.

GEIS: Gelderse Energie-Infrastructuur Beperken en voorkomen van knelpunten in de energie-infrastructuur aan de hand van drie sporen

1

2

3

Versnelling realisatie (bouwen, bouwen, bouwen)

Structurerende keuzes energieplanologie (integraal programmeren)

Flexibilisering van het energiesysteem (slimme oplossingen)

Uitbreiding elektriciteitsnet in gemeente Maasdriel

1

Liander voert nu en de komende jaren werkzaamheden uit. Hieronder een overzicht van de werkzaamheden op korte en middellange termijn (tot 2030)

Middenspanningsnet

Stations

Uitbreiding MS-net Velddriel - Naar verwachting gereed vanaf: Q4 2025

Uitbreiding station Zaltbommel - Uitbreiding capaciteit van 210 naar 290 MVA) en creëren van meer aansluitmogelijkheden (gerealiseerd 2023).

Uitbreiding MS-net Rossum - Naar verwachting gereed vanaf: Q4 2026 Uitbreiding MS-net Gameren - Naar verwachting gereed vanaf: Q3 2025 Uitbreiding MS-net Wamel - Naar verwachting gereed vanaf: 2028

Uitbreiding station Velddriel - Fase 1: Uitbreiding met 10 MVA tot 18 MVA (gerealiseerd in 2021) - Fase 2: Verdubbeling capaciteit naar 40 MVA. (gepland vanaf 2028)

Toekomstige situatie

1

Netuitbreidingen zijn hard nodig. Ook richting 2050. Hieronder een afbeelding van verwachte ontwikkelingen op de lange termijn

• TenneT en Liander doen onderzoek hoe de elektriciteitsinfrastructuur de komende jaren moet worden uitgebreid. De komst van vier nieuwe 150/20 kV stations en een 380 kV station behoort tot de mogelijkheden

• Roadmap en toelichting op vervolgstappen door TenneT volgt op korte termijn tijdens RES/GEIS Stuurgroep

12

Integraal programmeren Voorkomen van netcongestie na 2030 a) Integraal Programmeren

13

2

Slimme oplossingen

3

Afhankelijk van deepdive Integrale profielen Deepdive Flevopolder-Gelderland door TenneT en Liander Om meer inzicht te krijgen in de belastbaarheid van stations, de profielen en de mogelijkheden om het net beter te benutten doorlopen TenneT en Liander de komende maanden een aantal processen. Gezamenlijke verdieping congestiegebieden en mogelijke oplossingen: 1. Inzicht in de ruimte op het elektriciteitsnet voor de periode van 2025 tot en met het moment van de structurele netuitbreidingen in 2029 (april 2024). 2. Fijnmazige verdieping in de knelpunten specifiek per locatie en per moment in het net voor de congestieperiode (mei 2024). 3. Inzicht in de mogelijke oplossingen van deze knelpunten en de uitwerking van oplossingsrichtingen (voor zomerreces).

Vervolg:

14

→

starten pilots om snel te leren en nieuwe producten en diensten schaalbaar in te zetten

→

Aanvullende maatregelen zijn naar verwachting nodig

Voedingsgebied elektriciteitsstations Rivierenland Regio wordt gevoed door vier 150kV TenneT/Liander stations

•

Station Tiel 150kV

•

Station Zaltbommel 150kV Station Dodewaard 150kV Station Druten 150kV

Gemeente Maasdriel wordt gevoed door station Zaltbommel 150kV Netcongestie raakt ook verduurzaming van bestaande woningen en nieuwbouw

• • •

0

Capaciteit Station Liander Technische grens TenneT Na uitbreiding Liander – verwachting

50

100

150

200

Geen transport beperking Liander

•

Wel transport beperking Liander: afhankelijk van werkzaamheden Liander (72 klanten)

250

300

350

Vanaf 17 november 2022

Vóór 17 november 2022 •

210 MVA 206 MVA 290 MVA (2025)*

•

•

Alle Groot Verbruik aansluitingen een transport beperking van TenneT. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT (72 klanten) Waarvan allen ook een transportbeperking bij Liander. Afhankelijk van werkzaamheden TenneT en Liander (laatste tijdlijn is leidend).

Specifieke verdieping woningbouw tot einde congestie TenneT •

Ruimte +/- 2.200 nieuwe woningen en

•

Ruimte +/- 600 bestaande woningen van het gas af

Vooralsnog gaan alle kleinverbruik ontwikkelingen door. Eerlijke boodschap: de benodigde transportcapaciteit voor woningbouw kan in de FGU

EV Slim Laden de norm * Let op: tijdslijnen op basis van huidige inschatting (maakbaarheid o.a. afhankelijk van stikstof)

regio niet zonder meer gefaciliteerd worden.

Beschikbare ruimte tot netuitbreiding TenneT Gemeenschappelijk beeld creëren Werkelijke complexiteit groter H) Overige onvoorziene groei Deels G) Groei/krimp binnen geen contract bij grip grootverbruikers…

Deels grip

F) Andere maatschappelijke vragen vb. Vluchtelingenopvang…

E) Onbekende Nieuwbouw Aanvragen…

A) Warmtetransitie (autonoom, collectief, buurtaanpak)

B) Bedrijven KV

C) Laadinfrastructuur

D) Bekende Nieuwbouw Aanvragen

Projecten die zeker zijn in beeld brengen Welke projecten hebben het punt van ‘no return’ bereikt

•

Huidige situatie: Nieuwbouw komt op verschillende plekken binnen. Lang niet altijd via de gemeente.

•

Let op: Projecten en eventueel benodigde netuitbreidingen duren meerdere jaren. Van belang om nu de juiste stap te zetten. Ook in projecten die als voorbereidende cases binnenkomen vanuit de combi.

Oproep aan u als gemeente De komende jaren krijgen we te maken met: •

Keuzes maken: niet alles kan tegelijk, wat moet eerst en wat kan later?

•

Voor het realiseren van plannen is vroegtijdig ruimte vinden noodzakelijk

•

Maak slimme keuzes in het gebruik en ontwerp van het energiesysteem

•

Informeer inwoners structureel en periodiek over de (impact van de) energietransitie, ontwikkelingen en werkzaamheden.

Energie verdient aandacht!

Bijlagen

20

Het elektriciteitsnet in Rivierenland Huidige situatie

21