Bodemkwaliteitskaart en Nota Bodembeheer

NAASDRIET ierdlborlult Zaaknummcr: 1561EE

Raadsbesluit Ðo raad van de gemccnte Maasdriol,

golozcn het vooretol van bur'gemcestcr cn wethouders van 23 maarlãO2l , gclct op artikel44 tscsluit bodomkwalitcit,

b¡¡luit: Do geactualisoorde tsodemkwaliteitskaart en Nota tsodEmbeheer inclt¡sief FFAS vaet to stellcn.

Aldus vastgostcld door de raad van Maasdriel in zijn vergadering van 11 november 2021. De gemeenteraad voomoemd, do griflier,

mw. drs. ]1.P. van Ommeren

de voorzitter,

æ

NAASDRIEL Srmrnvrttinq r¡rdrvoor¡trl

Ondcnrcrp

: Bodemkwaliteitskaart sn Nota Bodembchecr

Korn vrn h¡t rttd¡voor¡t¡l ln 2012 hebben gemeenten in Rivierenland eEn regionale Bodemkwaliteitskaart en een Nota tsodembeheer vastgesteld. Het is wcttelijk verplicht om cen vastgestelde kaart te actualiscren. ln dit voorstel wordt de geactualiseerde Eodemkwaliteitskaart en Nota tsodembcheer voorgelegd. Het doelvan de actualisatie is om het hergebruik van grond en baggerspecie makkelijker en goedkoper te maken. Hiervoor was het nodig om de gegevens over de bodemkwaliteit en de verschillende bodemfuncties in de regio te actualiseren en aan te vullen met PFAS. Om de regels van kracht te laten worden, worden de kaart en de nota ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Deze nota en kaart kunnen straks worden meegenomen in de omgevingsvisie. De kaart en nota bevatten geen grote wijzigingen ten opzichte van de oude kaart en nota. Een geactualiseerde kaart en nota betekent voor inwoners en bedrijven dat ze minder vaak onderzoeken hoeven uit te voeren.

NAASDRIET Rr¡d¡voor¡trl

Onderwcrp

Zaaknummer D¡tum raadsbcsluit Datum raadsvorgadering Fortcfcuillchoude r lnlichtingen bij

tsodemkwaliteitskaart en Nota Bodcmbehcer 156188 11 november202l 11 november2021

Wothouder De Vries Gcmeente Maasdriel, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling MSD, Erwin JLC van Dartel

Voorrt¡l De geactualiseerde Bodemkwaliteitskaart en Nota Bodembeheer inclusief PFAS vaststellen

lnbiding ln2012 hebben de gemeenten Buren, Culemborg, Geldermalsen, Lingewaal, Maasdriel, Neerijnen, Tiel en Zaltbommel een regionale bodemkwaliteitskaart en nota bodembeheer vastgesteld. De kaart heeft een maximale geldigheidsduur en is daarom geactualiseerd. Daarnaast is de kaart op grond van de actuele ontwikkelingen aangevuld met FFAS-verbindingen. Ook de nota is geactualiseerd. Over het algemeen is men zeer tevreden over het gevoerde beleid en is er geen aanleiding om grote wijzigingen door te voeren. De koers blijft om met gebied specifiek beleid op een verantwoorde wijze zoveel mogelijk grond en bagger te hergebruiken. Hierdoor hoeft er niet meer met grond van- en naar andere gebieden gereden te worden. Dit is goedkoper en makkelijker. Er hoeft bovendien minder vaak ondeaoek uitgevoerd te worden. Dit komt de kosten van de uitvoering van grondwerken - voor zowel gemeente als voor GWWaannemers en loonbedrijven - ten goede. De gemeenten hebben de mogelijkheid binnen de grenzen van de nota eigen beleidskeuzes te maken. Dat geldt bijvoorbeeld voor het verslechteren van de bodemkwaliteit binnen huidige en toekomstige woon- en industriegebieden, voor de geldigheidsduur van bodemonderzoeken die worden ingediend bij bestemmingsplannen en aanvragen omgevingsvergunningen en voor het verlenen van vrijstelling voor bodemonderzoek.

Het komt de uitvoerbaarheid en het level-playing field ten goede wanneer gemeenten zoveel mogelijk dezelfde keuzes maken. De gemeenten Tiel en Neder Betuwe hebben wel eigen beleidskeuzes gemaakt. De gemeente Neder-Betuwe heeft er voor gekozen geen vrijstellingsmogelijkheid te bieden en de gemeente Tiel geldt de vrijstelling alleen voor kleinschalige particuliere aanvragen (b.v. de bouw van 1 of 2 woningen). De motivatie van deze gemeenten is opgenomen als bijlage bij dit voorstel. Deze motivatie geeft geen aanleiding om de nota aan te passen.

2

NAASDRIEL Wat is ccn bodcmkwaliteitskaart ? Ðit is ocn kaart mct zones met ieder een eigen gemiddelde chemische bodemkwaliteit. ln ccn aantal zonos is de bodom namelijk grootschalig diffuus verontreinigd, onder andere ten gevolgc van bodcmgcbruik in het verleden. Binnen 6en zoRe is dc gcmiddclde kwalitcit min of meor gclijk, tcnriJl or tussen zoncs duidclijkc verschillen in kwalitcit zijn. Deze diffuse

verontrcinigingcn bepcrken de mogelijkheden voor hergebruik van vrijkomende grond. Hier biodt dc Nota bodembchcer oplossingcn voor..

|loe ztjn dc verschillende zones tot stand gekomen ? Ðc zones op de regionale bodemkwaliteitskaart zijn tot stand gekomen op basis van verschillen in bodemopbouw, historisch cn huidig bodemgebruik, en chemische kwaliteit. Waar geldt de kaart niet voor?

De kaart doet alleen een uitspraak over de diffuse bodemkwaliteit van een zone. Deze kaart geldt dus niot voor verdachte of verontreinigde locaties. Deze locaties zijn opgenomen in oen tsodem lnformatie Systeem (BlS). Het tslS moet altijd naast de kaart geraadpleegd worden. Voor locaties die verdacht zijn op het voorkomen van PFAS-verbindingen is een kaartbijlage opgenomen in de bodemkwaliteitskaart. Gegevens over deze locaties worden ook opgenomen in het tslS. Ðe gemeenten West Eetuwe, Culemborg en Zaltbommel hebben de geactualiseerde kaart en nota al eerder vasfgesfe/d. Deze gemeenten hebben de geactualiseerde kaart en nota vastgesteld voordat PFASverbindingen aan de kaart en nota zijn toegevoegd. Zij moeten nu wederom de kaart en nota inclusief FFAS ter" vaststelling aan de Raad voorleggen.

Farticlpatir De Nota Eodembeheer is in overleg met medewerkers van de gemeenten en het Waterschap Rivierenland opgesteld. Het Waterschap, de Provincie Gelderland, Rijkswaterstaat en ProRail zijn in de gelegenheid gesteld om zienswijzen in te dienen. Het Waterschap en de Provincie hebben een zienswijze op de nota ingediend. De reactie op deze zienswijzen is als bijlage bij dit advies gevoegd. Nadat de colleges hebben ingestemd met de geactualiseerde Bodemkwaliteitskaart en Nota Bodembeheer wordt eenieder in de gelegenheid gesteld hiertegen zienswijzen kenbaar te maken. De ingekomen zienswijzen en wijze van verurerking worden opgenomen in een zienswijzenota. Een concept versie van de geactualiseerde Bodemkwaliteitskaart en Nota Bodembeheer hebben ter inzage gelegen van 28 april2021 Um I juni 2O21 . Er zijn geen zienswijzen ingediend.

Argumenten 1.1 Wat is het beoogde effect; wat willen we bereiken? En waarom op deze manier? Met een regionale bodemkwaliteitskaart en een regionale nota bodembeheer wordt beoogd de aanwezige bodemkwaliteit afdoende te beschermen en tevens de onderzoeksinspanning

3

TAASDRIEL bij grondverzet tot het minimale te beperken. Er wordt gebruik gemaakt van de mogelijkhcden binnen hct tsesluit bodemkwaliteit om regionaal gcbied specifiek beleid op te stellen. Hiordoor worden hergebruiksmogelijkheden van grond en bagger verruimd en de kosten voor grondvezet en baggenrerkzaamheden verminderd. Tevcns is het beleid zo ingericht dat de mogelijkheden voor grondverzct toenemen. Door de samcnwcrking met moerdere gemcenten wordt gemcentegrensoverschrijdend grondverzet makkelijker gemaakt. Tevens krijgen regionale initiatiefnemers te maken met een transparant en zoveel mogelijk uniform bcleid. 1.2 Wat zijn de nadalen en/of mogelijke rsrbo's als de raad hetvoorstelovemeemt? Als de raad dit voorstel overneemt dan voldoen wij aan onze wettelijke verplichting. Het habbcn van cen kaart is op zichzelf geen verplichting, maar indien sen gemeente eenmaal een kaart heeft, is het actualiseren van de kaart wél een wettelijke verplichting. De wettelijke basis voor het hergebruik van grond en bagger is het Besluit bodemkwaliteit (tsbk). Hierin is vastgelegd dat de geldigheid van een bodemkwaliteitskaart maximaal vijf jaar is. De huidige kaart verliep medio 2017. De kaart is de basis voor de nota, waardoor ook de nota niet meer zou gelden.

l'let actualiseren houdt in dat gekeken wordt of er genoeg nieuwe analyseresultaten beschikbaar zijn, en of die hetzelfde kwaliteitsbeeld per deelgebied geven.

ln 2017 is gestart met de actualisatie van de bodemkwaliteitskaart en de nota voor de hele regio. Dit heeft geleid tot veel en intensief overleg met betrokken partijen, naast de gemeenten waren dit met name de GGD en het Waterschap. De gemeente West Maas en Waal maakte in 2012 nog deel uit van een andere regio voor wat betreft het bodembeheer (MARN) en het beleid van deze gemeente moest worden geïntegreerd in de kaart en nota van regio Rivierenland. ln juli 2019 zijn de geactualiseerde kaart en nota gereed gekomen en hebben Culemborg, West Betuwe en Zaltbommel deze versie vastgesteld. lnmiddels was er beleid (en de nodige onrust) rondom PFAS ontstaan en besloten de overige 5 gemeenten, waaronder Maasdriel, te wachten met het vaststellen van de geactualiseerde kaart en nota totdat PFAS hieraan was toegevoegd. Kanttokonin gon/rioico's lndien de raad dit voorstel niet overneemt: 1.1 Worden de PFAS-verbindingen niet opgenomen in de kaart en nota. Onder het landelijk geldende, generieke beleid is voor hergebruik van grond en baggerspecie altijd een partijkeuring op PFAS nodig. Dit leidt tot aanvullende kosten en langere doorlooptijden bij werken in de regio. Met het vaststellen van de kaart en gebied specifiek beleid voor PFAS-houdende grond en baggerspecie wordt hergebruik gemakkelijker en goedkoper gemaakt. 1.2 Ontstaan er verschillen in beleid fussen gemeenten.

De gemeente Neder-Betuwe was vanwege ruimtelijke ontwikkelingen eerder dan in 2012

een eigen traject gestart. De gemeente West Maas en Waal heeft destijds samen met de MARN gemeenten een kaart en nota laten opstellen.

4

TAASDRIEL 3 Wordt de bodømfuncticklassankaaú niet geactualiseerd. De bodemfunctieklassenkaart is in 2012 vastgesteld omdat dit een wettelijke verplichting is. lnmiddels zijn bestemmingen varanderd waardoor de bodemfunctieklassenkaart niet meer actuccl is. De bodemfunctieklasscnkaart is nu door alle gemeenton geactualiseerd. Ook de interacticvc bodemkwaliteitskaart wordt hierop aangepast . 1.

1.4 Wordt hcrgebruik van grond en bagger minder gefaciliteerd. ln de nota zijn diverse wijzigingen opgenomen ten opzichte van de vorige nota. Dit is gedaan om onderzoekskosten te beperken en om hergebruik van grond en bagger meer mogelijk te maken. Het is bijvoorbeeld straks toegestaan om de kaart te gebruiken voor grondlagen dioper dan 2 meter ondcr maaiveld. Ook zijn de regels bij grondstromen met kleine partijen grond verruimd. l.liervoor is niet altijd cen onderzoek nodig. ln bijlage 10 van de nota is een tabel opgenomen met deze wijzigingen. 1.5 Zalonze omgevingsvr.sie straks niet aansluiten bij de Bodemkwaliteitskaart. De nieuwe Bodemkwalitcitskaart en Nota Bodembeheer sluiten aan bij de eisen van de omgevingswet. Ze sluiten aan bij een op te stellen omgevingsvisie.

Progremma duurzaamhoid Het probleem is dat hergebruik van grond en bagger duurder en lastiger te realiseren is door een mismatch tussen de kwaliteit van vrijkomende grond en de landelijk geldende eisen voor hergebruik van grond. Middels een kaart en nota is gebied specifiek beleid gemaakt waardoor dit probleem grotendeels opgelost wordt. Het beleid is aangepast en aangevuld voor PFAS, zodat grondverzet nog optimaler kan verlopen.

Financiön (incl. BTW+ffoct) De kosten voor het actualiseren van de Bodemkwaliteitskaart en de Nota Bodembeheer inclusief PFAS aanvulling zijn € 53.950,- voor het uitvoeren van het onderzoek. Dit komt neer op C 6.743,- per gemeente. Dit is exclusief uren van de ODR voor begeleiding van het onderzoek. De kosten zijn betaald uit het werkprogramma ODR 2020 en zijn reeds ven¡trerkt in de facturen van de ODR aan de deelnemers. Vanuit de Provincie is een subsidie van € 10.000,- verleend.

Bodrijfsvoering De colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten zijn voor haar eigen grondgebied in het kader van het Besluit verantwoordelijk voor toezicht en handhaving van de toepassing van grond op of in de bodem. De Omgevingsdienst Rivierenland voert in opdracht van deze gemeenten die taken uit. De strafrechtelijke handhaving van het Besluit en de Wet bodembescherming, wordt geregeld in de Wet op de Economische Delicten. Als strafbare handelingen niet

opzettelijk zijn uitgevoerd, dan is sprake van een overtreding. Als zij opzettelijk zijn begaan, worden zij aangemerkt als misdrijven. Met de opsporing van overtredingen is in de eerste plaats de politie belast. Daarnaast kunnen bepaalde categorieën buitengewone opsporingsambtenaren (BOA) de bevoegdheid hebben om overtredingen van het Besluit en de Wet bodembescherming op te sporen.

5

NAASDRIEL Uitvorring Planning Na vaststelling doorde gemeente¡aad zal de interactieve kaart op internet worden geplaatst. Ook zullen voorlichtingsbijeenkomsten worden georganiseord. Er is dan nog de mogelijkheid voor hot indienen van cên beroepsschrift. Gestreefd wordt naar het op 1 scptember 2Q21 van kracht laten worden van de kaart en nota cn het online zetten van de geactualiseerde interactieve kaart. Hierdoor ontstaan er zo min mogelijk tijdelijke verschillen in beleid tussen de gemeenten. Vanwege de termijn van ter inzagc lcgging was hct niet mogelijk dit voorstel te agenderen voor de raadsvergadering van I juli 2021. ook de gemeente Zaltbommel moet de Nota en Kaart nog vaststellen. Handhaving De Nota tsodembeheer bevat richtlijnen voor toezicht en handhaving en waar deze is belegd (Nota Eodembeheer, hoofdstuk 10), zie ook het onderdeel Bedrijfsvoering van dit voorstel. Communicatie Omdat het actualiseren van een bodemkwaliteitskaart en een nota bodembeheer direct invloed heeft op GWW-aannemers en loonbedrijven, zal met deze doelgroepen gecommuniceerd worden. Hiervoor zullen bijeenkomsten georganiseerd worden waarin duidelijk wordt aangegeven wat de afspraken zijn. De bijeenkomsten zijn ook bedoeld voor civiele medewerkers van gemeenten.

De hoeveelheid bijeenkomsten zal sterk afhankelijk zijn van de behoeften vanuit de gemeenten, van de (on)mogelijkheden voor samenkomst vanwege corona en het moment waarop de nota en kaart zijn vastgesteld. Het projectteam denkt na over de vorm waarin de voorlichting gegeven kan worden. De geactualiseerde kaart en de nota zijn uiteindelijk door iedereen in een interactieve vorm te raadplegen via een website. Evaluatie / controle Deze gezamenlijke nota bodembeheer wordt door de gemeenten vastgesteld voor een periode van maximaal '10 jaar. De nieuwe gezamenlijke bodemkwaliteitskaart wordt maximaal 5 jaar na de bestuurlijke vaststelling van deze nota geëvalueerd (zie artikel 4.3.5 van de Regeling).

Nota van wijzigingen

Bijlagen

l. Nota Bodem beheer geldend voor de gemeenten Buren, Culemborg, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Zaltbommel en Maasdriel. Documentcode: 16M1223.RAP002

6

NAASDRIEL 2. Bodemkwalitoitskaad regio Rivierenland voor de gcmeonten Buren, Culomborg, NederBotuwe, Ticl, West Betuwe, West Maas en Waal, Zaltbommolon Maasdriel. Documentcode: 16M1223.RAP001 3. Motivoring afwijking bcleid gomesntcn Tielon Nodcr-tsetuwc 4. Bchandeling zicnswijzcn

7