Algemene beschouwingen Groen Links

Algemene beschouwingen begroting 2025, GroenLinks Geacht College, mede raadsleden, andere betrokkenen en belangstellenden.

Voor ons ligt de begroting 2025-2028 en aan ons de taak om vanavond een besluit te nemen. Een van de eerste zaken die wij graag willen aanstippen is het gegeven dat alleen het jaar 2025 een sluitend verhaal laat zien. De overige jaren sluiten negatief. Wij hebben duidelijk aangegeven dat wat ons betreft alle jaren een sluitende begroting hadden moeten laten zien. Er komen zware tijden aan die om scherpe keuzes vragen. Het teruglopen van de rijksbijdrage is een van de grootste problemen. Die keuzes worden wat ons betreft niet altijd gemaakt. In de begroting staan de nodige beleidsinitiatieven en voornemens die volgens ons niet allemaal haalbaar zijn. Of dat nu komt omdat iets te duur is of omdat er ambtelijk geen capaciteit voor is, is niet altijd duidelijk. Die duidelijkheid hadden wij echter wel graag gehad en wij hadden dan ook graag informatie willen hebben over het initiatief of voornemen in relatie tot beschikbare capaciteit en financiële middelen. In december zullen wij ons, als raad, nog gaan uitspreken over het al dan niet doorgaan, en in welk vorm dan, van de Zor. De zuidelijke ontsluitingsroute. De vraag die daarbij voorligt gaat over de kosten en de relatie tot de beschikbare ambtelijke capaciteit. Ieder jaar wordt hier een half miljoen euro voor gereserveerd en de vraag of we daar mee door moeten gaan is wat ons betreft actueel.

Dus nog lang geen gelopen race volgens de opvatting van GroenLinks. Wij moeten hier de tering naar de nering zetten. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Toch komen er ook nog grote en dure zaken op ons af die noodzakelijk zijn. De ontwikkeling van het maatschappelijk cluster de Woerd is er zo een. Het zou

goed zijn voor het dorp als er nieuwbouw komt voor de Hedelse scholen op een centrale plek. Het vertrek van de scholen op de huidige locatie geeft weer verdere mogelijkheden voor ontwikkeling van het centrum. Door de scholen dichter bijeen te brengen kunnen voorzieningen efficiënter samen gebruikt worden. In de begroting wordt hiervoor 2,5 miljoen euro gereserveerd. Hopelijk kan de gemeente vanuit deze reserve iets betekenen voor de scholen die alle drie de leeftijd van 40 jaar gepasseerd zijn om te helpen met de overbrugging van de jaren die nog resten totdat de nieuwbouw gerealiseerd is. Te hopen is dat constructief overleg met alle partijen er toe leidt dat alle drie de scholen aan de verplaatsing zullen meedoen. Het behouden van de eigenheid in combinatie met het verstandig samen delen van voorzieningen moet, zo denken wij, de inzet zijn. Helaas zit in de begroting ook een ondergeschoven kind. Het is jammer om te zien dat in moeilijke tijden de aandacht voor culturele activiteiten als eerste geslachtofferd wordt. Wat ons betreft moet dit beter kunnen. Juist in tijden dat het financieel wat minder wordt moeten we extra omkijken naar inwoners die het minder hebben. In de begroting is bijvoorbeeld niets terug te vinden over het betaalbaar houden van het reizen met het openbaar vervoer voor met name minima. Wij denken dat daar in onze begroting meer aandacht moet zijn.

Iedereen moet wat GroenLinks betreft tenslotte kunnen meedoen. Hier zullen wij in de komende tijd nog op terugkomen. Zover over de inhoud. Wij hebben als raad al een heel traject doorlopen om uiteindelijk hier vandaag te staan en een besluit te nemen. Wij hebben gewerkt volgens de BOB route. Tijdens de voorliggende periode is deze begroting al een aantal keren besproken, en ook is er alle mogelijkheid geboden om vragen te stellen en om met elkaar te discussiëren. Het werken volgens de BOB procedure is een uitvloeisel van het bestuurskracht onderzoek. Na deze meting werden een aantal zaken duidelijk. We hebben te weinig capaciteit, teveel ambities en te weinig middelen. Ook werd duidelijk dat we op weg waren naar een situatie waarin we teveel geleend zouden hebben. Inmiddels zijn er een aantal verschillende stappen gezet op weg naar een gezondere toekomst en specifiek, een betere samenwerking. De samenwerking binnen het motorblok is nadrukkelijk onderwerp van gesprek.

Het matchen van ambities aan capaciteit en financiële middelen ligt nadrukkelijk op tafel. Dat het beter gaat is duidelijk te merken in de raad. Daar is een periode voor nodig geweest om vooral naar binnen, naar onszelf te kijken. Het wordt tijd om ons naar buiten te richten, naar onze inwoners. GroenLinks doet hierbij de oproep om met een aantal raadsleden, samen met de griffie, na te denken over manieren waarop we dat als raad doen. Er zijn al verschillende suggesties geopperd, zoals vergaderen op locatie. We zouden ook eens bij de buren kunnen gluren, die een raadsnieuwsbrief uitbrengen. We horen graag van de andere fracties wat ze daarvan denken. Zijn we er dan? Nee, nog lang niet. Financieel komen er moeilijke jaren aan en op ambtelijk gebied liggen er nog stevige uitdagingen wat de formatie betreft. Momenteel is 70% van ons ambtelijk apparaat niet in vaste dienst. Dat moet heel veel beter. In de begroting wordt voor de verdere ontwikkeling van het bestuurskrachtonderzoek geld gereserveerd. Wij hebben links en rechts al geluiden gehoord om uitgaven voor verdere stappen in de verbeteringen te schrappen. Wat ons betreft , niet doen, het is nog steeds heel hard nodig. De kosten gaan hier ook voor de baat uit.

Evelien Baudoin John Leijdekkers