2702 47 rapport Leusden in Balans [05].pdf
Tekst van het document
Rapport: Leusden in Balans
Welke afweging maken de inwoners Inwoners van de gemeente aan het woord over ravijnjaar 2026 Lida van Tilburg & Sicko van Dijk 21 november 2024
Inhoud • Aanleiding en context • Onderzoeksopzet en methodologie • Onderzoeksresultaten • Conclusies en aanbevelingen • Bijlages
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
2
Tijd voor een goed gesprek • De gemeente Leusden verwacht vanaf 2026 jaarlijks een begrotingstekort van €2 miljoen (ravijnjaar) • Drie mogelijke ombuigingsmaatregelen: • Meer inkomsten verkrijgen • Minder uitgaven doen • Reserves gebruiken
IN
UIT
• Breed participatietraject • Panelleden moeten keuzes maken • Inzicht in voorkeuren van inwoners • Complexiteit van keuzes laten ervaren • Draagvlak peilen voor verschillende combinaties van opties Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
3
Iedereen doet mee met zijn eigen talent
luisteren
voelen
lezen kijken
interactie Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
4
13 opti es om 100 punten te verzamelen Interne inventarisatie van ca. 70 (deel)maatregelen vertaald naar 13 opties
Meer inkomsten Belasting, vergunningen, reclame OZB verhogen met € 50 OZB verhogen met € 100 Betaald parkeren
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
Minder uitgeven 15 punten 45 punten 85 punten 15 punten
Sociale voorzieningen Leerling ondersteuning Doorstroming bevorderen Ondersteuning bedrijven Inkomensondersteuning Cultuur en Sport Zwembad Energietransitie Milieu
15 punten 8 punten 4 punten 15 punten 15 punten 35 punten 35 punten 25 punten 8 punten
20-11-2024
5
Gelegenheid voor verdieping en uitleg
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
6
Stap voor stap afwegingen maken
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
7
Over representati viteit en relevanti e • Groot bereik: 818 respondenten (2,6% van 31.681 inwoners) • Combinatie van methodes versterkt betrouwbaarheid Cruciale verdieping met kwalitatief (91) onderzoek, statische basis met kwantitatief onderzoek (727), • Alle kernen zijn benaderd en vertegenwoordigd in het onderzoek • Met correctie naar leeftijd goede basis voor beleidskeuzes • Bij significante verschillen invloed van leeftijd benoemen • Let op: Met name 45+ en 65+ is zwaarder vertegenwoordigd (73% over 48%) • Groep jongeren (27% bevolking) is ondervertegenwoordigd met 5% responses • Gecombineerde interpretatie van 2 verschillende onderzoeken Gemeente Leusden | Leusden in Balans
Foutmarge: 5% Betrouwbaarheid: 95% Populatie: 31.681 Spreiding: 50% Gewenst aantal: 380 steekproefcalculator.nl
20-11-2024
8
818 individuele afwegingen Uitgebreid en op verschillende manieren in gesprek met 2,6% van Leusden. 91 uitgebreide gesprekken (Kwalitatief onderzoek) • Gesprekken met persoonlijke uitleg • Gemiddeld ca. 20-30 minuten per gesprek
onderzoek
gemeente 30-40 min 25% 5-10 min 25% 15-25 min 50%
• Tijd voor context, interactie en toelichting
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40%
727 online reacties (Kwantitatief onderzoek) • 727 formulieren, meer rationele benadering • Gemiddeld ca. 10-15 minuten per formulier • Efficiënt en doelgericht, korte toelichtingen • Exclusief input van raadsleden Gemeente Leusden | Leusden in Balans
10-15 min 15-25 min 50% 20% 5-8 min 30%
30% 20% 10% 0% 0-20
21-40
41-60
61+
Let op: overrepresentatie oudere inwoners 20-11-2024
9
Opti e 1: Geleidelijke lastenverzwaring "€50 per jaar is te overzien voor de meeste mensen“ "Liever iets meer betalen dan voorzieningen kwijt“ "Parkeren voor €1 is nog steeds goedkoop“ "Energietransitie kan wel wat langzamer“ "We moeten dit samen dragen" Steun van meeste inwoners (30-40%), sentiment matig controversieel
Genoemde voordelen • Spreidt lasten over verschillende groepen • Vermijdt bezuinigingen op sociale voorzieningen • Breed gedragen wens: voorzieningen behouden • Geleidelijke invoering mogelijk
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Voor
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
Neutraal 20-11-2024
Tegen 10
Opti e 2: Directe aanpak "Direct het probleem oplossen“ "Leusden is relatief goedkoop, kan dit hebben“ "Liever één keer goed dan jaren gedoe“ "Bedrijven mogen best meer bijdragen" Steun van minder inwoners (30-35%), sentiment meer controversieel
Genoemde voordelen • Duidelijke oplossing • Minimaal aantal maatregelen • Behoudt alle voorzieningen • Transparant systeem
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Voor
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
Neutraal 20-11-2024
Tegen 11
Opti e 3: Deelopti es en andere combinati es "Combinatie van lasten en bezuinigen“ "Behoud sociale voorzieningen belangrijk“ "Verdeling over verschillende posten“ "Vervuiler mag best betalen" Steun van minder inwoners (20-25%), sentiment meer controversieel
Genoemde voordelen • Behoudt sociale voorzieningen • Verdeelt lasten • Beperkte impact per maatregel • Combineert verschillende aanpakken
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Voor
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
Neutraal 20-11-2024
Tegen 12
Antwoordclusters en hun onderbouwing • Respondenten hebben een voorkeur voor belastingverhoging boven bezuinigingen op voorzieningen • Grootste steun is voor verhoging woonlasten met €50 (45 punten) of €100 (85 punten) • Betaald parkeren en hogere gemeentebelastingen worden als acceptabele opties gezien • Sterke weerstand tegen bezuinigingen op: zorg en sociale voorzieningen, onderwijs, zwembad en sportvoorzieningen • Generatieverschillen zichtbaar Jongere generaties (0-40) meer open voor verandering, oudere inwoners (41+) willen voorzieningen beschermen
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
13
Waar is de gemeente eigenlijk voor? • Gemeenschapsgemeente (52-44% van de responses) Sociale cohesie en voorzieningen, kwetsbare groepen beschermen, prioriteit voor zorg, onderwijs en sport "De gemeente moet er zijn voor alle inwoners“ • Dienstverlenende gemeente (41-43% van de responses) Goede service en infrastructuur, toegankelijke en betaalbare voorzieningen, efficiënte uitvoering basistaken "De gemeente moet gewoon goed werk leveren“ • Participatieve gemeente (28-35% van de responses) Inwoners moeten actief meedenken en -doen, samen besluiten nemen, ruimte voor initiatieven "We moeten het samen doen“ • Toekomstgerichte gemeente (21-32% van de responses) Focus op duurzaamheid, investeren in jongeren en lange termijn visie ontwikkelen "De gemeente moet vooruit kijken“ NB: Percentages tellen op tot >100% omdat mensen meerdere voorkeuren aangeven. Eerste percentage zonder correctie, tweede met.
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
14
Suggesti es en opmerkingen van inwoners 1.
Verdeel de lasten eerlijk en werk slimmer (genoemd door 414 respondenten) Middeninkomens hebben het zwaar. Zij betalen veel en vallen buiten regelingen. Let op stille armoede bij ouderen. Vraag meer van mensen en bedrijven die dat kunnen dragen. Denk na over hondenbelasting, reclame en toeristenbetaling.
2.
Betrek inwoners en bedrijven (genoemd door 374 respondenten) Vraag inwoners vaker om mee te helpen. Mensen willen best hun steentje bijdragen. Vraag inwoners wat zij zelf willen doen en steun hun ideeën. Grote bedrijven kunnen meer doen. Maak goede afspraken over samenwerking.
3.
Focus op wat echt moet (genoemd door 320 respondenten) Hou belangrijke voorzieningen in stand. Houd scholen en zorg bereikbaar. Stop met overbodige extra’s. Kijk wat wettelijk moet. Voorkom problemen door goed na te denken. Maak waar nodig beleid op maat en pas regels aan waar nodig.
4.
Begin bij jezelf (genoemd door 286 respondenten) Bezuinig eerst in eigen huis voordat je inwoners geld vraagt. Waarom is de raadzaal voor veel geld verbouwd. Stop met het inhuren van dure externe adviseurs. Er werken te veel mensen bij de gemeente en vier wethouders zijn te veel. Werk meer samen met andere gemeenten.
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
15
Bijlages Overzicht praatkaarten (13 sheets) Uitspraken per onderwerp (13 sheets) Antwoordpatronen per leeftijdsgroep
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
16
Praatkaart 1: Gemeentelijke belasti ng en reclame Meer inkomsten • Belasting voor bedrijven, toeristen en inwoners • Buitenreclame en reclame langs de weg Dit kan bijvoorbeeld betekenen: Meer belasting voor: • Kinderopvang • Milieuvergunningen (bedrijven) • Begraven • Hotelovernachtingen • Honden • Eerste hond €85. Tweede hond €115. Derde hond €145 Geld verdienen met reclame • Reclame langs de wegen • Reclamezuil langs de A28
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
17
Praatkaart 2: Hogere OZB (Jaarlijks € 50) Meer inkomsten • Huishoudens betalen jaarlijks € 50 extra • Eigenaren gebouwen betalen 10% meer Dit kan bijvoorbeeld betekenen: De gemiddelde woonlasten in Leusden zijn laag. Door deze verhoging betalen huishoudens evenveel als gemiddeld in Nederland maar minder dan gemiddeld in de provincie Utrecht.
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
18
Praatkaart 3: Hogere OZB (Jaarlijks € 100) Meer inkomsten • Huishoudens betalen jaarlijks € 100 extra • Eigenaren gebouwen betalen 20% meer Dit kan bijvoorbeeld betekenen: De gemiddelde woonlasten in Leusden zijn laag. Door deze verhoging betalen huishoudens méér dan gemiddeld in Nederland maar minder dan gemiddeld in de provincie Utrecht.
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
19
Praatkaart 4: Betaald parkeren Meer inkomsten Parkeren Hamershof en Biezenkamp gaat € 1,00 p/u kosten Dit kan bijvoorbeeld betekenen: Mensen die boodschappen doen in de Hamershof of de Biezenkamp betalen € 1,00 per uur om te parkeren.
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
20
Praatkaart 5: Minder uitgeven aan zorg Minder uitgeven • Stoppen met sociale voorzieningen • Minder steun voor kwetsbare mensen Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Minder geld voor mantelzorgers • Langer wachten op goede hulp • Geen speciale hulp voor jongeren met problemen • Minder hulp voor jonge ouders
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
21
Praatkaart 6: Minder uitgeven aan leren Minder uitgeven • Minder ondersteuning voor kinderen • Minder geld voor leerlingenvervoer Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Geen extra taallessen voor kinderen met taalachterstand • Minder hulp van jeugdzorg op school • Minder zorg voor kinderen met dyslexie • Risico op tekort voor leerlingenvervoer
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
22
Praatkaart 7: Minder uitgeven aan wonen Minder uitgeven • Geen hulp voor verhuizen (doorstromen) oudere mensen • Minder geld voor nieuwe en betaalbare woningen Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Oudere mensen wonen langer in hun woning. Dit belemmert de doorstroming voor jonge gezinnen die een woning zoeken • Minder nieuwe oplossingen voor woningtekort • Geen nieuwe soorten (betaalbare) woningen of extra verdiepingen op bestaande woningen
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
23
Praatkaart 8: Minder uitgeven aan economie Minder uitgeven • Geen hulp voor bedrijven • Geen hulp voor natuur en landbouw Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Minder ontwikkeling landbouw en natuur • Minder steun voor bedrijven • Ondernemers in het binnen- en buitengebied krijgen minder ondersteuning
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
24
Praatkaart 9: Minder uitgeven aan ondersteuning Minder uitgeven • Bezuinigen op sociale voorzieningen • Minder ondersteuning mensen met een laag inkomen • Stoppen hulp bij schulden Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Geldproblemen voor mensen die lang ziek zijn • Arme gezinnen kunnen minder aan sport doen • Mensen met schulden krijgen minder hulp • Meer mensen betalen voor de WMO • Minder vrijstelling afvalstoffenheffing
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
25
Praatkaart 10: Zwembad sluiten Minder uitgeven • Zwembad sluiten Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Zwembad sluiten • Geen schoolzwemmen • Geen ruimte voor de zwemvereniging
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
26
Praatkaart 11: Vrije ti jd Minder uitgeven • Bezuinigen op voorzieningen in de buurt • Bezuinigen op cultuur • Bezuinigen op sport Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Geen speeltoestellen in de buurt • Minder steun voor buurtinitiatieven • Monumenten onderhouden moeilijker • Minder sport en bewegen • Minder geld voor (sport) vrijwilligers • Bibliotheek centrum korter open • Bibliotheken Achterveld, Leusden Zuid dicht • Geen subsidies voor bv Theater de Tuin en de muziekschool • Geen subsidie voor Fort33 • Hogere kosten voor sportclubs • Lidmaatschap of cursussen duurder • Minder deelname sport en cultuur Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
27
Praatkaart 12: Duurzaamheid Minder uitgeven • Bezuinigen op energietransitie Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Verduurzamen van wijken duurt langer • Klimaatdoelen worden later gehaald
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
28
Praatkaart 13: Duurzaamheid Minder uitgeven • Minder subsidie voor duurzaamheid en dieren • Minder zorg voor de omgeving • Minder voorzieningen buiten • Milieustraat duurder voor inwoners Dit kan bijvoorbeeld betekenen: • Minder geld voor duurzaamheid en bewustwording • Minder geld voor dierenbescherming • Sneller overlast door ongedierte • Minder zorg voor parken en groen • Meer zwerfafval op straat • Minder wandel- en fietsroutes • Milieustraat kost €0,45 per kilo extra
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
29
1. Meer gemeentelijke inkomsten
MEER INKOMSTEN • Belasting voor bedrijven, toeristen en inwoners • Buitenreclame en reclame langs de weg
Online reacties • Door ca. 30% van respondenten gekozen • Vaak gecombineerd met andere inkomstenopties • Relatief hoge acceptatie vergeleken met bezuinigingsopties
Reacties tijdens gesprekken • Ca. 25% positief over verhogen gemeentebelasting • Sterke voorkeur voor belasten bedrijven boven inwoners • Gemengde reacties over reclame (zorgen over aanzicht) • Toerisme weinig genoemd als inkomstenbron
Positieve reacties "Bedrijven kunnen best meer bijdragen“ "Liever reclame dan bezuinigen voorzieningen“ "Grote bedrijven als AFAS kunnen meer doen"
Negatieve reacties "Niet nog meer lasten voor ondernemers“ "Reclame vervuilt het straatbeeld“ "Kleine ondernemers worden al zwaar belast"
Opvallend • Jongeren geven meer steun voor bedrijfsbelasting, ouderen meer zorgen over reclame • Centrum kritischer over reclame, buitengebieden positiever over toeristenbelasting • Genoemd als relatief pijnloze inkomstenbron met beperkte impact op bewoners
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
30
2. Meer inkomsten: Wonen (+45 punten) Online reacties Reacties tijdens gesprekken • Door ca. 30% van respondenten gekozen • Ca. 32% is voor deze optie • Vaak gecombineerd met andere maatregelen • Vaak gezien als gulden middenweg • Minder dominant dan 85p optie • Regelmatig genoemd als acceptabel compromis • Wordt realistischer ervaren
MEER INKOMSTEN • Huishoudens betalen €50 extra • Eigenaren gebouwen betalen 10% meer
Positieve reacties "Dit is te overzien voor de meeste mensen“ "Redelijk compromis“ "Eerlijker verdeling van de lasten“ "€50 per jaar is maar €4 per maand"
Negatieve reacties "Ook dit komt bovenop andere verhogingen“ "Lost maar deel van het probleem op“ "Waarom alleen huiseigenaren?“ "Mogelijk eerste stap naar meer verhogingen"
Opvallend • Jongeren relatief meer positief, meeste steun bij middengroep, ouderen negatief • Gemiddelde steun in centrum, Achterveld positiever dan 85p, Leusden-Zuid positief • Advies: combineren met andere maatregelen, evalueren na een jaar, duidelijk over besteding
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
31
3. Meer inkomsten: Wonen (+85 punten)
MEER INKOMSTEN • Huishoudens betalen €100 extra • Eigenaren gebouwen betalen 20% meer
Online reacties • Door ca. 30% van respondenten gekozen • Vaak als hoofdmaatregel gekozen • Regelmatig gecombineerd met kleinere maatregelen • Zorgen over middeninkomens
Reacties tijdens gesprekken • Ca. 38% is vóór deze optie • Lasten bij hogere inkomens leggen • Veel nuancering over verdeling • Zorgen over stapeling lasten • Verdeeldheid over rechtvaardigheid
Positieve reacties "Leusden is relatief goedkoop qua woonlasten“ "Sterkste schouders zwaarste lasten“ "Liever dit dan voorzieningen kwijt“ "€100 per jaar is maar €8,33 per maand"
Negatieve reacties "Alles wordt al duurder“ "Middeninkomens worden te zwaar belast“ "Oneerlijk voor huizenbezitters“ "Dit komt bovenop andere lastenverzwaringen"
Opvallend • Jongeren relatief negatiever, middengroep verdeeld, ouderen zijn positiever • Meer steun in centrum, Achterveld kritisch over maatregel, Leusden-Zuid gemiddeld • Vrouwen hebben zorgen over impact huishouden, focus mannen op technische argumenten
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
32
4. Meer inkomsten: Parkeren (15 punten) Online reacties Reacties tijdens gesprekken • Door ca. 25% van respondenten gekozen • Ca. 30% is vóór deze optie • Vaak gecombineerd met andere maatregelen • Zeer gepolariseerde reacties • Verschillen per locatie • Sterk verschil tussen leeftijdsgroepen • Raakt aan identiteit Leusden • Veel emotionele reacties
MEER INKOMSTEN • Parkeren Hamershof en Biezenkamp kost € 1,00 p/u
Positieve reacties "Stimuleert fietsgebruik“ "Normale zaak in andere gemeenten“ "Goed voor milieu“ "Bezoekers mogen best betalen"
Negatieve reacties "Doodsteek voor winkeliers“ "Uniek voordeel Leusden weg“ "Leidt tot parkeeroverlast in wijken“ "Mensen gaan naar Amersfoort"
Opvallend • Jongeren positief (milieu), middengroep verdeeld (praktisch), ouderen tegen (mobiliteit) • Vrouwen hebben zorgen over veiligheid ‘s avonds • Direct omwonenden zijn zeer kritisch, Centrum is verdeeld, buitenwijken positiever • Advies: analyse impact en parkeerdruk, eerste uur gratis, combineren met fietsstimulering
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
33
5. Minder uitgeven: Zorg (15 punten)
MINDER UITGEVEN • Stoppen met deel van sociale voorzieningen. • Minder steun voor kwetsbare mensen
Online reacties • Door ca. 10% van respondenten gekozen • Vaak gekozen als ‘noodgreep’ puntentotaal • Breed afgewezen • Veel protesten in toelichtingen
Reacties tijdens gesprekken • Vaak expliciet geblokkeerd (44x) • Sterkste afwijzing van alle opties • Breed gedragen weerstand • Zeer lage steun (5%)
Positieve reacties (beperkt) "Kritischer kijken naar wat echt nodig is“ "Sommige regelingen kunnen effi ciënter“ "Meer eigen verantwoordelijkheid"
Negatieve reacties (dominant) "Dit is onze kerntaak als gemeente“ "Asociaal om zwaksten te laten betalen“ "Leidt tot hogere kosten op termijn“ "Dit maakt Leusden onleefbaar“ "Raakt de mensen die het al moeilijk hebben"
Opvallend • Alle leeftijden tegen bezuinigingen, ouderen extra kritisch, jongeren zorgen over jeugdzorg • Breed gedragen weerstand over alle wijken, meer weerstand in buurten met lage inkomens • Vrouwen zijn (nog) sterker vertegenwoordigd dan mannen • Kleine groep is kritisch op uitvoeringskosten en aanspraak op zorg door hogere inkomens • Oproep tot versterken van vrijwilligerswerk investeren in preventie
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
34
6. Minder uitgeven: Leren (8 punten)
MINDER UITGEVEN • Minder ondersteuning voor kinderen • Minder geld voor leerlingenvervoer
Online reacties • Door ca. 15% van respondenten gekozen • Meestal als ‘sluitpost’ puntentotaal • Principieel afgewezen • Veel negatieve toelichtingen
Reacties tijdens gesprekken • Zeer lage steun (10-15%) • Vaak geblokkeerd • Na zorg de meest afgewezen bezuiniging • Vooral kritiek op kinderen met achterstand
Positieve reacties (zeer beperkt) "Kritischer kijken noodzaak leerlingenvervoer“ "Ouders kunnen meer zelf regelen“ "Effi ciënter organiseren"
Negatieve reacties (dominant) "Kinderen zijn de toekomst“ "Dit vergroot kansenongelijkheid“ "Problemen worden later groter“ "Oneerlijk voor kinderen met beperking“ "Dit is penny wise, pound foolish"
Opvallend • Jonge ouders zijn zeer kritisch, middengroep sterk tegen, ouderen principieel tegen • Meer weerstand in gebieden met jonge gezinnen, Zorgen in Achterveld vanwege afstanden • Vrouwen zijn (nog) sterker vertegenwoordigd dan mannen • Vrouwen zijn nog sterker tegen dan mannen • Vragen over effi ciëntie vervoer, samenwerking scholen, inkomensafhankelijke bijdrage
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
35
7. Minder uitgeven: Wonen (4 punten)
MINDER UITGEVEN • Geen hulp voor doorstroming aan oudere mensen • Minder geld voor nieuwe en betaalbare woningen
Online reacties • Door ca. 20% van respondenten gekozen • Meestal als aanvulling op andere keuzes • Veel kritische kanttekeningen in toelichting • Zorgen over vergrijzing/doorstroming
Reacties tijdens gesprekken • Ca. 15-20% kiest deze optie • Puntenwaarde (4p) beïnvloedt keuze • Vaak pragmatische keuze voor puntentotaal • Veel zorgen over lange termijn effecten
Positieve reacties (beperkt) "Mensen kunnen zelf verhuizen regelen“ "Markt moet woningbouw oppakken“ "Geen kerntaak gemeente“ "Weinig punten, beperkte impact"
Negatieve reacties "Blokkeert doorstroming“ "Vergroot woningprobleem“ "Ouderen blijven te lang in grote huizen“ "Jongeren kunnen geen huis vinden“ "Kortzichtige bezuiniging"
Opvallend • Jongeren kritisch over woningtekort, middengroep verdeeld, ouderen zijn tegen • Zorgen doorstroming in centrum, minder impact Achterveld, Zuid betaalbare woningen • Vragen: Is dit een taak voor de gemeente? Is er een lange termijn visie? • Suggestie: stimuleer woningdelen, zet meer vrijwilligers in, publiek private samenwerking
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
36
8. Minder uitgeven: Economie (15 punten)
MINDER UITGEVEN • Minder ontwikkeling landbouw en natuur • Minder steun voor bedrijven • Minder ondersteuning in binnen- en buitengebied
Online reacties • Door ca. 25% respondenten gekozen • Veel nuancering in toelichtingen • Grote bedrijven kunnen zichzelf redden • Probleem van combinatie bedrijven/natuur
Reacties tijdens gesprekken • Ca. 25-30% kiest deze optie • Splitsing in mening over bedrijven vs. natuur • Sterke voorkeur behoud natuursteun • Kritiek op combinatie van de thema’s
Positieve reacties "Bedrijven moeten eigen broek ophouden“ "Niet taak van gemeente“ "Markt zijn werk laten doen“ "Grote bedrijven hebben geen steun nodig"
Negatieve reacties "Natuur is collectief belang“ "Dit is juist gemeentetaak“ "Kortzichtig voor groene gemeente“ "Natuur kan niet voor zichzelf zorgen"
Opvallend • Jongeren kritisch: natuur, middengroep genuanceerd: bedrijfssteun, ouderen: leefbaarheid • Centrum focus op bedrijfsleven, Achterveld bezorgd over landbouw, buitengebied natuur • Vrouwen meer focus op natuurbehoud, mannen meer focus op economie • Advies: splits deze bezuinigingsoptie, differentieer naar bedrijfsgrootte, publiek-private samenwerking, ontwikkel duurzame natuurvisie
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
37
9. Minder uitgeven: Rondkomen (15 punten)
MINDER UITGEVEN • Bezuinigen op sociale voorzieningen • Minder ondersteuning mensen met een laag inkomen • Stoppen hulp bij schulden
Online reacties • Door ca. 10-15% respondenten gekozen • Vaak met tegenzin als 'sluitpost’ • Veel protesten in toelichtingen • ‘Multiplier effect probleem’
Reacties tijdens gesprekken • Zeer lage steun (10%) • Na zorg meest geblokkeerde optie • Veel emotionele reacties • Sterke morele afwijzing
Positieve reacties (zeer beperkt) "Meer eigen verantwoordelijkheid nodig“ "Scherper kijken naar wat echt nodig is“ "Misbruik aanpakken"
Negatieve reacties "Dit is onmenselijk“ "Juist nu niet bezuinigen op armoede“ "Schulden worden alleen maar erger“ "Dit is de kerntaak van een gemeente“ "Leidt tot veel duurdere problemen"
Opvallend • Alle leeftijden consistent tegen. Jongeren: zorgen schulden. Ouderen: principiële bezwaren. • Meer weerstand in gebieden met lagere inkomens, centrum focus op preventie • Vrouwen sterker tegen dan mannen, meer focus op impact op gezinnen • Suggesties: effi ciëntere uitvoering, betere preventie, vrijwilligers inzetten, samenwerken met bedrijfsleven
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
38
10. Minder uitgeven: Vrije Tijd (35 punten)
MINDER UITGEVEN • Bezuinigen op voorzieningen in de buurt. • Bezuinigen op cultuur. • Bezuinigen op sport.
Online reacties • Door ca. 25% respondenten gekozen • Vaak met specifieke uitzonderingen • Preventieve functie van voorzieningen • Veel behoefte aan maatwerk
Reacties tijdens gesprekken • Ca 20% kiest deze optie • Hoog puntenaantal (35p) belangrijke factor • Sterke differentiatie tussen onderdelen • Veel nuance per voorziening
Positieve reacties "Cultuur kan commerciëler“ "Sport mag best wat kosten“ "Niet alles hoeft gesubsidieerd“ "Amersfoort dichtbij voor cultuur"
Negatieve reacties "Dit is het cement van de samenleving“ "Jeugd heeft dit nodig“ "Verenigingsleven cruciaal voor Leusden“ "Voorzieningen maken een dorp leefbaar“ "Preventieve werking sport/cultuur"
Opvallend • Jongeren kritisch: jeugdvoorzieningen, gezinnen: focus op sport, ouderen: sociale activiteiten • Zorgen in Achterveld over leefbaarheid, buitenwijken benadrukken belang buurtvoorzieningen • Meer zorgen bij vrouwen om sociale impact, meer focus op kosten bij mannen • Advies: differentieer per voorziening, verhoog eigen bijdragen, focus op jeugd en kwetsbaren, zoek commerciële partners, bescherm jeugdactiviteiten, vrijwilligers inzetten en bedrijfsleven
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
39
11. Minder uitgeven: Zwembad (35 punten)
MINDER UITGEVEN • Zwembad sluiten
Online reacties • Door ca. 25% respondenten gekozen • Vaak pragmatische keuze vanwege punten • Veel alternatieven voorgesteld • Symbolische waarde voor gemeente
Reacties tijdens gesprekken • Ca 20-25% kiest deze optie • Hoog puntenaantal (35p) weegt zwaar • Emotioneel beladen keuze • Veel nuance in argumentatie
Positieve reacties "Grote kostenpost voor klein deel inwoners“ "Amersfoort is dichtbij“ "35 punten helpt echt in begroting“ "Luxevoorziening in krappe tijden""
Negatieve reacties "Hoort bij een complete gemeente“ "Essentieel voor zwemlessen“ "Sociale functie voor ouderen“ "Verlies van dorpskarakter“ "Onmisbaar voor scholen"
Opvallend • Jonge ouders sterk tegen (zwemles), ouderen bezorgd over bereikbaarheid • Centrum meer pragmatisch, Achterveld focus op alternatieven • Vrouwen meer focus op sociale aspecten, mannen meer financiële argumentatie • Advies: doelgroepenbad behouden, focus op kerntaken, regionale samenwerking, verzelfstandigen, energie besparen.
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
40
12. Minder uitgeven: Duurzaamheid (25 punten)
MINDER UITGEVEN • Bezuinigen op energietransitie
Online reacties • Door ca. 30% respondenten gekozen • Pragmatische keuze ivm 25 punten • Veel nuance in toelichtingen • Subsidies vaak voor welvarenden
Reacties tijdens gesprekken • Ca 20-25% kiest deze optie • Hoog puntenaantal (25p) weegt zwaar • Sterk gepolariseerde meningen • Veel discussie over timing/urgentie
Positieve reacties "Landelijke taak, niet lokaal“ "Markt regelt dit zelf“ "Te veel subsidie voor rijken“ "Netwerk kan het niet aan"
Negatieve reacties "Dit is juist nu belangrijk“ "Niet uitstellen, versnellen“ "Kortzichtige bezuiniging“ "Kost later meer geld“ "Gemeente moet vooroplopen"
Opvallend • Jongere doelgroep (<40) sterk tegen bezuinigen, ouderen: focus op basistaken • Centrum: klimaatbewust, buitengebied: praktische bezwaren, nieuwbouw: meer draagvlak • Advies: focus op energie-armoede, alleen no-regret maatregelen, collectieve aanpak per wijk • Samengevat: Discussie over lokale, regionale of landelijke verantwoordelijkheid
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
41
13. Minder uitgeven: Milieu (8 punten)
MINDER UITGEVEN • Minder subsidie voor duurzaamheid en dieren • Minder zorg voor de omgeving • Minder voorzieningen buiten • Milieustraat duurder voor inwoner
Online reacties • Door ca. 25% respondenten gekozen • Vaak als ‘aanvulling’ op grotere maatregelen • Veel specifieke uitzonderingen genoemd • Gemengd controversieel onderwerp
Reacties tijdens gesprekken • Ca 20-25% kiest deze optie • Laag puntenaantal (8p) speelt rol • Sterke differentiate per onderdeel • Vooral steun voor duurdere milieustraat
Positieve reacties "Vervuiler mag best betalen“ "Milieustraat mag duurder“ "Kleine bezuiniging, groot effect“ "Effi ciency mogelijk in groenonderhoud"
Negatieve reacties "Leidt tot illegale dump“ "Groen is visitekaartje Leusden“ "Dieren kunnen niet voor zichzelf opkomen“ "Groene gemeente moet dit niet willen"
Opvallend • Jongeren: duurzaamheid, middengroep: praktisch milieustraat, ouderen: groen onderhouden • Centrum: zorgen groen, buitengebied: dierenwelzijn, wijken: belang onderhoud • Vrouwen meer zorg over dierenwelzijn, mannen pragmatischer over tarieven • Advies: gedifferentieerd tarief milieustraat, burgerparticipatie, samenwerking met vrijwilligers, effi ciency in onderhoud, alternatieve financiering dierenwelzijn.
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
42
Antwoordpatronen per leeft ijdsgroep • Jongvolwassenen zoeken balans tussen bezuinigen en behoud voorzieningen. Meeste steun voor minder uitgaven aan economie (45%) Uniek in hoge steun voor parkeerinkomsten (42%) Beschermen vooral zorg (25%) en onderwijs (22%) • Middelbare leeftijd durft kritischer te zijn over overheidsuitgaven Meest bereid tot bezuinigen. Sterke steun voor minder uitgaven aan duurzaamheid (65%) en economie (64%) Open voor bezuinigingen op vrije tijd (58%) Willen zorg (31%) en onderwijs (32%) ontzien • Ouderen hechten aan stabiliteit en zekerheid Meest behoudend in bezuinigingsvoorstellen. Beperkte steun voor bezuinigingen op duurzaamheid (33%). Beschermen breed scala aan voorzieningen. Zeer kritisch op bezuinigingen in zorg (15%) en onderwijs (14%).
Gemeente Leusden | Leusden in Balans
20-11-2024
43