2026-06-03 Presentatie Bijeenkomst Raadsplatform ODU 3 juni 2026.pdf
Tekst van het document
Bijeenkomst Raadsplatform ODU ONLINE
03-06-2026
Programma 19.00-19.15
Kennismaking met elkaar & Raadsplatform ODU
19.15-19.45
Overzicht Concept Zienswijzen
19.45-20.15
Uitwisselen concept moties & amendementen Heb jij een concept om te delen? Mail alvast naar: annajorien.prins@utrecht.nl
20.15-20.30 03-06-2026
Afronding 2
Raadsplatform ODU
ONLINE
03-06-2026
Waarom belang Meerdere redenen waarom het belangrijk is dat de raad in positie is om kaderstellende en controlerende rol te vervullen: • Democratische legitimiteit • Maatschappelijke impact • Substantieel deel van de gemeentebegroting • Democratisch samenspel regionale samenwerking is complex 03-06-2026
4
Doel Omdat we het belangrijk vinden dat onze raden hun rol kunnen vervullen in de ODU…
03-06-2026
5
Doel … werken we samen toe naar aangehaakte raden
03-06-2026
6
Doel … werken we samen toe naar aangehaakte raden, die invloed hebben op de ODU ➢ Efficiënt en effectief ➢ Tijdens regionale P&C cyclus ➢ Tijdens beleidsvorming
03-06-2026
7
Hoe bereiken we dit doel Door een regionaal raadsplatform te vormen waar we • Informatie, ervaringen en ideeën uitwisselen • Concept-zienswijzen met elkaar bespreken ➢ Zodat we van elkaar weten welke boodschap wordt meegegeven, welke technische vragen worden gesteld en evt. moties/amendementen komen
+/- 3 keer per jaar (online) samen te komen • Voorjaar: Kadernota (Q1) + Ontwerpbegroting (Q2) • Najaar: Informatie, ervaringen en ideeën
Hierover actief terug te koppelen naar onze raden 03-06-2026
8
Overzicht Concept Zienswijzen ONLINE
03-06-2026
Overzicht
03-06-2026
10
Overzicht In de concept zienswijzen wordt ingegaan op de volgende zaken: • Instemming • Waardering
• Financiën • Blijvend aandacht financiële situatie gemeenten • Indexering • Bezuinigen
• Meer inzicht • Tijdige informatievoorziening • Weerstandsvermogen
• Bouwtaken • P&C cyclus 03-06-2026
11
Instemming In een aantal concept zienswijzen wordt expliciet ingestemd met de Ontwerpbegroting 2027:
•
Eemnes
•
IJsselstein
•
Veenendaal
“Wij kunnen instemmen met de (ontwerp) programmabegroting 2027.”
Eemnes “De gemeenteraad van IJsselstein kan zich vinden in de (ontwerp) Programmabegroting ODU 2027. De begroting is duidelijk opgebouwd en geeft een goed beeld van de opgaven voor 2027.” IJsselstein
03-06-2026
12
Waardering In meerdere concept zienswijzen wordt waardering, complimenten en succeswensen richting de ODU uitgesproken: “Wij zijn u erkentelijk voor het in uw begeleidende begrotingsbrief en in uw ontwerpprogrammabegroting geboden inzicht over de totstandkoming van het door u te hanteren noodzakelijke indexeringspercentage in 2027 van 2,9%. Dit terwijl de reële kostenstijging feitelijk 4,6% bedraagt. Dit betekent dat u 1,7% van de stijging binnen uw eigen begroting opvangt en niet bij de deelnemers in rekening brengt. Deze besparingsinspanning waarderen wij. “
•
Baarn
•
Eemnes
•
Houten
•
IJsselstein
•
Nieuwegein
•
Renswoude
•
Utrecht
•
Veenendaal
•
Zeist
•
Provincie Utrecht
Zeist
“We willen u complimenteren met de Programmabegroting waarbij is ingezet om verder te bouwen aan een stabiele Omgevingsdienst Utrecht (ODU).” Nieuwegein “Wij wensen de medewerkers van de ODU veel succes toe in dit tweede jaar in het bestaan van de nieuwe dienst” Baarn
03-06-2026
13
Financiën
•
Amersfoort
•
Baarn
•
Bunschoten
•
Houten
•
IJsselstein
•
Nieuwegein
• Blijvend aandacht financiële situatie gemeenten
•
Renswoude
• Indexering
•
Utrecht
•
Utrechtse Heuvelrug
•
Veenendaal
•
Wijk bij Duurstede
•
Zeist
In meerdere concept zienswijzen wordt ingegaan op de volgende financiële zaken:
• Bezuinigen • Meer inzicht
• Tijdige informatievoorziening • Weerstandsvermogen
03-06-2026
14
Financiën
Blijvend aandacht financiële positie gemeenten
•
Bunschoten
•
IJsselstein
In twee concept zienswijzen wordt blijvend aandacht gevraagd voor financiële positie gemeenten: “De raad ziet dat ODU stappen zet om scherper te sturen op kostenbeheersing en prioritering. Dat waardeert zij. Tegelijk benadrukt de raad dat gemeenten de komende jaren voor grote financiële uitdagingen staan. De raad verwacht daarom dat ODU: • structureel blijft zoeken naar optimalisaties en besparingen; • kosten beheersbaar houdt; • de kwaliteit van de dienstverlening borgt. De raad verzoekt ODU om deze lijn vast te houden en waar mogelijk verder te versterken.”
IJsselstein 03-06-2026
15
Financiën Indexering (1/2)
In vier concept zienswijzen wordt gevraagd vanaf 2028 de indexeringsmethodiek van het gemeentefonds te hanteren:
•
Utrechtse Heuvelrug
•
Veenendaal
•
Wijk bij Duurstede
•
Zeist
“In uw ontwerpbegroting wordt meer dan het gevraagde indexpercentage gebruikt (2,9% in plaats van 2,5%). Wij verzoeken u om te koersen op een streefcijfer dat aansluit bij de index die wij als gemeenten van het Rijk ontvangen in het gemeentefonds: de prijsmutatie van het Bruto Binnenlands Product (BBP). Wij kunnen begrip opbrengen voor het feit dat deze wijze van indexering nog niet geheel is toegepast in uw ontwerpbegroting, omdat de brief op een moment is verstuurd dat uw proces voor de ontwerpbegroting mogelijk al ver gevorderd was. In dat geval verzoeken wij u deze indexatiemethodiek wél toe te passen in de begroting 2028 en verwachten dat u hier in de kaderbrief 2028 nader op in zult gaan.” Utrechtse Heuvelrug 03-06-2026
16
Financiën Indexering (2/2)
In vier concept zienswijzen wordt gevraagd vanaf 2028 de indexeringsmethodiek van het gemeentefonds te hanteren:
•
Utrechtse Heuvelrug
•
Veenendaal
•
Wijk bij Duurstede
•
Zeist
“In het licht van de nieuw opgerichte dienst en de lagere deelnemersbijdrage aan de ODU ten opzichte van de ODRU, kan de gemeenteraad van Wijk bij Duurstede de hogere prijsstijging voor 2027 gedogen. Hierbij willen wij wel opmerken dat wij in de daaropvolgende jaren, ook in het kader van efficiëntie binnen de nieuwe dienst, verwachten dat de Omgevingsdienst Utrecht de prijsstijging in lijn brengt met de index die wij als gemeenten van het Rijk ontvangen in het gemeentefonds: de prijsmutatie van het Bruto Binnenlands Product (pBBP).” Wijk bij Duurstede
03-06-2026
17
Financiën Bezuinigen (1/2)
In vijf concept zienswijzen wordt gevraagd in 2027 verder te bezuinigen: “Breng de gemiddelde totale kostenstijging terug tot maximaal 2,5% waartoe ook is opgeroepen in een brief van 21 Utrechtse colleges aan alle gemeenschappelijke regelingen in de provincie Utrecht. “
•
Amersfoort
•
Baarn
•
Nieuwegein
•
Renswoude
•
Utrecht
Amersfoort “De gemeente Utrecht heeft te maken met tegenvallende inkomsten vanuit het Rijk en oplopende structurele tekorten op haar begroting. Wij doen daarom een oproep om toch nog verdere besparingen te realiseren en zo te komen een benadering van het indexatiepercentage van 2,5%. We doen twee suggesties hoe bezuinigingen te realiseren: 1. De gemeente Utrecht heeft veel kennis en expertise op het werkveld milieu en bouw in huis. Als deel van de besluiten in het fusietraject is al besproken om de 350 uur die de gemeente Utrecht bij heeft te dragen aan de gemeenschappelijke regionale projecten, in plaats van financiële middelen met gesloten beurzen te realiseren. Bijvoorbeeld voor asbest(piket), of op het thema water of bodem (nader te bespreken). 2. Er liggen mogelijk kansen op bezuinigingen in de bedrijfsvoering, inclusief het ondersteunende personeelsbestand. De ODU kan hier het beste zelf voorstellen voor doen, of wanneer wenselijk, valt hier in gezamenlijkheid met (enkele) gemeenten naar te kijken.” Utrecht 03-06-2026
18
Financiën Bezuinigen (2/2)
•
Houten
•
Utrechtse Heuvelrug
Twee concept zienswijze vragen om verdere bezuinigingen in 2028: “Daarnaast doen wij wederom een beroep op de Omgevingsdienst om te blijven omzien naar verdere kostenbesparingen voor het jaar 2028 en verder, en ook daarbij mogelijke bezuinigingsvoorstellen te formuleren waarbij de effecten hiervan op de dienstverlening en kwaliteit inzichtelijk worden gemaakt.” Houten “Gezien de financiële vooruitzichten van de gemeente, vragen wij u om in de kaderbrief voor de begroting 2028 inzichtelijk te maken wat de mogelijke structurele besparingen zijn.”
Utrechtse Heuvelrug 03-06-2026
19
Financiën
Meer inzicht (1/2) Vier concept zienswijzen vragen om meer inzicht in risico’s en transparantie in de begroting:
•
Houten
•
Nieuwegein
•
Utrecht
•
Veenendaal
“De financiële positie waarin deelnemers, waaronder ook de gemeente Houten zich bevinden maakt het noodzakelijk – zoals u zelf ook al constateert – om scherp aan de wind te zeilen. De kostenbesparingen die u in 2027 realiseert waarderen wij dan ook maar wij merken op dat niet inzichtelijk is waaruit de door u genoemde kostenbesparing van € 750.000 bestaan en in hoeverre deze al zijn gerealiseerd. In hoeverre zich risico’s voordoen dat de (voorgenomen) kostenbesparingen niet worden gerealiseerd is hiermee niet duidelijk. Omdat de ODU zich in de opstartfase bevindt is transparantie hierover wenselijk omdat de (financiële) risico’s, zoals u zelf constateert, in deze fase van de dienst groter zijn. Wij vragen u daarom ons alsnog hierin inzicht te geven en de risico’s van het niet kunnen bereiken van de gewenste besparingen te schetsen.” Houten 03-06-2026
20
Financiën
Meer inzicht (2/2) Vier concept zienswijzen vragen om meer inzicht in risico’s en transparantie in de begroting:
•
Houten
•
Nieuwegein
•
Utrecht
•
Veenendaal
“In de Programmabegroting is een besparingsopgave van € 750.000 opgenomen. Deze besparing is op dit moment nog niet volledig onderbouwd met concrete maatregelen. Een deel van de besparingen is gekoppeld aan trajecten op het gebied van digitalisering en procesoptimalisatie die nog in ontwikkeling zijn. Dit maakt de realisatie ervan onzeker. De raad verzoekt daarom om een nadere uitwerking van de besparingsopgave, zodat helder wordt welke maatregelen worden getroffen en welke risico’s ontstaan wanneer de besparingen niet worden gerealiseerd.” Veenendaal
03-06-2026
21
Financiën
Tijdige informatievoorziening
•
Veenendaal
Eén concept zienswijzen vraagt om tijdige informatievoorziening bij tegenvallers: “De ODU heeft de begroting voor 2027 op verzoek van gemeenten scherp opgesteld. Dit betekent dat er nauwelijks sprake is van een financiële risicoruimte. Daardoor kunnen zelfs relatief kleine tegenvallers, zoals een lagere productie of hogere kosten, direct financiële gevolgen hebben voor gemeenten. De raad vindt het daarom essentieel dat de ODU tijdig en transparant informeert wanneer zich afwijkingen voordoen in de uitvoering, zodat gemeenten tijdig inzicht krijgen in mogelijke financiële consequenties. Het is van belang dat de ODU duidelijk uiteenzet op welke wijze met financiële tegenvallers wordt omgegaan en welke beheersmaatregelen in dat geval worden overwogen.” Veenendaal
03-06-2026
22
Financiën
Weerstandsvermogen (1/2)
•
Houten
•
Veenendaal
Twee concept zienswijzen gaan in op het weerstandsvermogen van de ODU: “De raad constateert dat het huidige weerstandsvermogen van de ODU beperkt is en grotendeels wordt opgesoupeerd door het restrisico. Dit betekent dat er weinig ruimte is om financiële tegenvallers op te vangen, terwijl de organisatie zich nog in de fase van consolidatie en verdere ontwikkeling bevindt. De raad vraagt de ODU daarom om de risico’s nauwkeurig te blijven monitoren en gemeenten actief en volledig te informeren wanneer zich relevante ontwikkelingen voordoen die gevolgen kunnen hebben voor de financiële positie van de ODU en daarmee voor de deelnemende gemeenten.” Veenendaal
03-06-2026
23
Financiën
Weerstandsvermogen (2/2) Twee concept zienswijzen gaan in op het weerstandsvermogen van de ODU:
•
Houten
•
Veenendaal
“In paragraaf 3.1.6 van de programmabegroting merkt u op dat het van belang is dat de ODU als nieuwe gemeenschappelijke regeling beschikt over een solide financiële basis, omdat in de eerste jaren na een samenvoeging zich incidentele tegenvallers kunnen voordoen, bijvoorbeeld door harmonisatie-effecten, ICT-risico’s of externe ontwikkelingen. Een toereikend startkapitaal voorkomt dat dergelijke risico’s direct leiden tot tussentijdse bijstellingen of aanvullende bijdragen van deelnemers. U gaat in de begroting uit van de vorming van een algemene reserve voor de ODU € 3,2 miljoen, hetgeen betekent dat de maximale 7% wordt bereikt. De weerstandsratio komt hiermee uit op 1,52%. Over het daadwerkelijke startkapitaal van de ODU wordt pas later een beslissing genomen, nadat de liquidatie van de oude diensten een feit is. U geeft aan dat er voldoende vermogen in de oude diensten aanwezig is om tot de vorming van de algemene reserve van de ODU te komen, zoals u in de programmabegroting aangeeft. Wij hebben begrip voor het feit dat de risico’s die samenhangen met de fase waarin ODU nu verkeert het nodig maken een robuust startkapitaal te vormen om deze risico’s af te dekken. Tegelijkertijd leidt de vorming van een dergelijk startkapitaal tot een aanmerkelijk grotere weerstandsratio dan afgesproken bij de vorming van de ODU.
Wij zijn dan ook van mening dat in 2028, als de ODU zich volledig heeft gevormd, opnieuw bezien moet worden of een dergelijke weerstandsratio nodig is of dat deze kan worden afgebouwd naar de overeengekomen streefwaarde van 1%.” Houten
03-06-2026
24
Bouwtaken Drie concept zienswijzen gaan in op doorontwikkeling bouwtaken:
•
Amersfoort
•
Bunschoten
•
IJsselstein
“De doorontwikkeling van de bouwtaken binnen ODU heeft voor de gemeente IJsselstein hoge prioriteit. De raad ondersteunt deze koers en verwacht dat ODU gemeenten actief betrekt bij de verdere uitwerking. IJsselstein doet mee aan dit proces. Samen met ODU en de andere bouwgemeenten onderzoeken we hoe de bouwtaken slimmer kunnen worden uitgevoerd en hoe we de dienstverlening kunnen verbeteren.” IJsselstein
“De gemeente Amersfoort onderschrijft de richting die aan de ODU gegeven wordt na het transitiejaar 2026 met de focus op bestuurlijke en operationele rust enerzijds en vernieuwing waar mogelijk anderzijds. Echter Amersfoort is van mening dat een verkenning naar de mogelijkheden voor doorontwikkeling van bouwtaken binnen de ODU, daar niet bij hoort. “ Amersfoort 03-06-2026
25
P&C cyclus Twee concept zienswijzen gaan in op P&C cyclus:
•
Veenendaal
•
Zeist
“De raad vindt het belangrijk dat de jaarstukken van het voorafgaande jaar tijdig beschikbaar zijn. Ook voor deze Programmabegroting zijn de jaarstukken 2025 niet gelijktijdig aangeleverd, waardoor het niet mogelijk is om de realisatie van het voorgaande jaar mee te nemen in de beoordeling van de nieuwe begroting. Dit belemmert een geïntegreerde en effectieve besluitvorming. De raad verzoekt daarom om voortaan de jaarstukken van het voorafgaande jaar gelijktijdig aan te leveren met de ontwerpbegroting voor het komende jaar, zodat een volledige en samenhangende beoordeling mogelijk is.”
Veenendaal “Wel merken wij graag nog op dat wij vanaf het begrotingsjaar 2028 verwachten tijdig een separate kadernota van u te mogen ontvangen, zodat dan vanaf het exploitatiejaar 2028 de reguliere planning- en controlcyclus ook voor uw gemeenschappelijke regeling zijn beslag krijgt.” Zeist
03-06-2026
26
Uitwisseling Concept Moties & Amendementen ONLINE
03-06-2026
Moties en amendementen Zijn er (concept) moties of amendementen voorzien?
03-06-2026
28
Aangenomen amendement
03-06-2026
29
Concept Amendement 1
03-06-2026
30
Concept 2
03-06-2026
31
Concept Amendement 3
03-06-2026
32
Afronding
ONLINE
03-06-2026
Volgende stap Komende weken besluiten we over de zienswijze op ODU Ontwerpbegroting 2027. Laten we elkaar op de hoogte houden & alle uitgewisselde informatie actief terugkoppelen in de raden. Werkwijze 1. We delen (concept) zienswijzen, adviezen, amendementen, moties en technische vragen met elkaar via de mail 2. Whatsapp gebruiken we om elkaar te wijzen op mails 3. Iedere deelnemer draagt zorg voor terugkoppeling informatie in de eigen raad
Wil je meedoen aan de mailwisseling + whatsappgroep en heb je je gegevens nog niet gedeeld? Mail zsm naar annajorien.prins@utrecht.nl 03-06-2026
34