2024-03-21 Bijlage 2 Bijlagen-onderbouwing-meest-kansrijke-gebieden-windenergie (159444) (1.0) (kennisnemen).pdf

Zoekgebied 1: Grondeigenaar heeft nog geen plannen maar zou in gesprek willen met andere partijen, energiecoöperatie en omgeving. Zoekgebied 77: Grondeigenaar (eigendom en pacht van Natuurmonumenten) zou wel in gesprek willen met andere partijen.

32

Conclusies en aanbevelingen Dit rapport draagt bij aan besluitvorming door de Provinciale Staten van Provincie Utrecht over aanwijzing van zoekgebieden voor de realisatie van windenergie in de provincie. LTO Noord heeft in samenwerking met de Natuur en Milieufederatie Utrecht een inventarisatie uitgevoerd. Het doel hiervan is om inzicht te bieden in het draagvlak bij agrarische grondeigenaren voor windenergie in de 99 onderzoeksgebieden van het planMER. Hierbij wordt opgehaald waar kansen liggen voor windprojecten. Deze inventarisatie is één van de onderdelen die meegewogen wordt in de uiteindelijke keuze voor locaties. Meer specifiek is in deze inventarisatie gekeken naar twee belangrijke criteria: grondeigendom en organisatievermogen. De conclusies en aanbevelingen zijn gebaseerd op opgehaalde informatie uit informatiebijeenkomsten met bestuurders van lokale LTO afdelingen in Utrecht en agrarische ondernemers, een enquête die is ingevuld door 60 respondenten en individuele gesprekken (zowel fysiek, via teams als telefonisch). Na analyse van de data is er onderscheid gemaakt tussen initiatiefnemers met bestaande plannen, potentiële plannen en overige interesse. De bevindingen uit deze inventarisatie zijn niet uitputtend voor alle agrarische ondernemers in de provincie Utrecht.

De conclusies worden getrokken uit de agrariërs die hebben deelgenomen aan de bijeenkomsten en de enquête hebben ingevuld. Als een zoekgebied niet voorkomt in onderstaande uitkomsten betekent dit dus niet dat in dat gebied geen grondeigenaar woont met interesse.

Bestaande plannen (6) Uit de inventarisatie blijkt dat in 6 zoekgebieden in de provincie plannen liggen om aan de slag te gaan met windenergie. Dit betreft de zoekgebieden 24, 40, 42, 70, 74, 75. Met hen zijn gesprekken gevoerd om meer duiding te krijgen bij de situatie. De belangrijkste aanbeveling is dat Provincie Utrecht de focus legt op de 6 gebieden waar serieuze plannen bestaan. Van de initiatieven waarmee gesproken is, is de grondpositie grotendeels in eigendom en is bevestigd dat het grondgebied grotendeels in het zoekgebied ligt. Ook hebben de initiatieven in deze 6 zoekgebieden gevorderde mate van organisatievermogen laten zien, door contact met omgeving, gemeente, eventuele energiecoöperaties en potentiële projectontwikkelaars.

Potentiële plannen (6) Vervolgens laat de data zien dat er in 6 zoekgebieden nagedacht wordt over het maken van plannen, maar waarbij het grondbezit en/of organisatievermogen op dit moment minder ontwikkeld is. Dit gaat mogelijk om de zoekgebieden 23, 38, 43, 75, 94 en 98. Of het grondeigendom daadwerkelijk in het zoekgebied valt is in deze inventarisatie niet gecontroleerd. Voor deze groep luidt het advies om nader onderzoek te doen naar de potentiële plannen. Een groot aantal initiatieven heeft in de enquête aangegeven in gesprek te willen met andere partijen, een lokale energiecoöperatie en/of de omgeving en hier hulp bij te willen. Het zou natuurlijk mooi zijn als deze potentiële plannen ook tot serieuze plannen uitgewerkt kunnen worden. Met name omgang met weerstand uit de omgeving is hierbij een belangrijk thema. LTO Noord en NMU zouden graag verdiepende gesprekken voeren dan wel bijeenkomsten organiseren om dit potentieel verder te verduidelijken en te ondersteunen in verdere ontwikkeling.

Overige interesse (12) Tot slot zijn er door 12 agrariërs aangegeven dat ze nog geen concrete plannen hebben maar mogelijk wel interesse hebben. Hieraan zou opvolging gegeven kunnen worden door het organiseren van openbare kennissessies over de mogelijkheden van windenergie op agrarisch grondgebied en 33

samenwerking met ontwikkelaars en energiecoöperaties. De verwachting is dat met een focus op de bestaande en potentiële plannen het meeste resultaat kan worden behaald op een kortere termijn. Bijlagen

Bijlage 1: Vraagstukken agrariërs windenergie Uit de bijeenkomsten, individuele gesprekken en antwoorden uit de enquête blijkt dat een aantal vraagstukken een rol speelt bij agrariërs in de keuze om aan de slag te willen met windenergie. -

Mijn gemeente wil geen wind, wat betekent dat voor mij? Mijn gemeente wil bepalen met welke ontwikkelaar ik in zee zou moeten gaan, mag dat? Mijn zoekgebied komt wel uit de provinciale, maar niet uit de gemeentelijke planMER, wat nu? Bij wie ligt de vergunningverlening? Hoe kan ik de lusten lokaal houden, aangezien de lasten ook lokaal zijn? Wat zijn de mogelijkheden van local4local energieopwekking en levering? Kunnen pachters ook mee beslissen en profiteren? Wat is voor mij het verschil in beloning en proces als ik in zee ga met een ontwikkelaar dan wel lokale energiecoöperatie? Een windproject opstarten kost veel tijd, terwijl ik al genoeg tijd kwijt ben met mijn dagelijkse bedrijfsvoering. Hoe ga ik hier mee om? Enkele buurtgenoten spreken zich zeer fel uit tegen windenergie en proberen anderen op te jutten, ik wil geen gedoe met de omgeving. Hoe ga ik hier mee om?

34

Bijlage 2: enquête De enquête onder agrariërs in provincie Utrecht is online middels een website met formulier uitgezet van 1 november 2023 tot en met 15 november 2023. Aangezien de enquête inmiddels gesloten is staan hieronder de gevraagde aspecten weergegeven als voorbeeld en om een transparante indruk te geven.

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Naam Adres Postcode en woonplaats E-mailadres Bedrijfstype Eigendomssituatie grond a. Langdurige pacht b. Beide c. Eigendom 7. Heeft u wel eens overwogen om windmolens op uw eigen grond te laten plaatsen? a. Nee b. Ja 8. Zo ja, in hoeverre heeft u hier al concrete plannen voor gemaakt? (open) 9. In hoeverre werkt u al samen met andere partijen of zou u dat willen? a. Nee, dat doe ik nog niet en dat wil ik ook niet b. Nee, dat doet ik nog niet maar dat wil ik wel c. Ja, ik werk al samen 10. Heeft u al contact met een energiecoöperatie? a. Nee, nog niet en dat hoef ik ook niet b. Nee, nog niet maar dat wil ik wel c. Ja, ik heb al contact 11. Bent u al in gesprek met uw omgeving over uw Nee, nog niet en ik heb geen hulp nodig plannen en zou u hier hulp bij willen? a. Nee, nog niet en ik wil wel hulp b. c. Ja, mijn omgeving is op de hoogte gesprek met uw gemeente? a. Nee b. Ja 13. Bent u bij de uitleg op 7 november? a. Nee b. Ja 14. In geval van eigen grond hoeveel hectare? 15. Toelichting eigendomssituatie grond 16. Aanvullende opmerkingen

35

12. Bent u al in

Bijlage 3: codering De data van respondenten op de enquête (bijlage 2) zijn online ontvangen en geëxporteerd via Excel. Daar hebben de projectleiders een analyse gemaakt door gebruik te maken van kleurcodering zoals weergegeven in bijlage (rood/geel/groen). Het idee is eenvoudig. De vragen waar vooraf opgezette opties met meerdere keuzes zijn ingesteld, zijn te rangschikken op volgorde van wenselijkheid. Zo wordt bijvoorbeeld grond in eigendom het meest wenselijk geacht en dus groen gemarkeerd, omdat een agrariër dan volledig zelf beschikking heeft over wat hij of zij daarmee wil doen. Bij langdurige pacht is er weer sprake van andere partijen wat het complexer maakt en de kans op invulling voor wind verkleint. Een combinatie van beide, zowel eigendom als pacht, is een tussenvorm en dus geel gemaakt. De codering op de vraag naar overweging om windmolens op eigen grond te laten plaatsen is evident. Daarop volgt een vraag met een open invulveld om alvast wat meer beeld te krijgen bij de status van planvorming en organisatievermogen. Dit biedt ook een aanknopingspunt voor een eventueel gesprek. De volgende drie vragen kenmerken zich door het patroon van nee en niet willen (rood) naar nee en wel willen (geel) tot ja en al doen (groen), voor zowel andere partijen, energiecoöperaties en omgeving.

Vraag 12 betreft een eenvoudig gesloten optie voor ja of nee, als het gaat om contact met de gemeente. Dit zegt immers ook iets over de mate van vordering als kenmerk van het plan en organisatievermogen. Vraag 13 heeft betrekking op deelname aan de informatiebijeenkomst voor optionele uitleg en vragen. Dit is geen hard criterium geweest dat is gemarkeerd en is niet in beschouwing genomen m.b.t. analyse. Ten slotte werd er gevraagd (14) naar het aantal hectare grond, omdat dit een indruk geeft van de grootte van het oppervlak. Aangenomen wordt dat hoe hoger dit aantal is, des te groter de potentie voor realisatie vanwege een hogere kans dat er grond in een onderzoeksgebied ligt en buiten beperkingen voor realisatie vanwege ‘harde belemmeringen’ zoals gesteld in de overzichtskaarten. Daarbij geeft vraag 15 respondenten gelegenheid om een toelichting te geven op de eigendomssituatie. Eigendom details zijn weggelaten om herleidbaarheid te voorkomen m.b.t. privacy.

36

Adviezen en reflecties RES-regio’s

37

Gedeputeerde Staten van Utrecht Gedeputeerde H. van Essen Postbus 80300 3508 TH Utrecht

uw kenmerk: /

uw brief van: /

ons kenmerk: 23/RFV/Energie

behandeld door: Fenna Aarts

onderwerp: Advies voor keuze kansrijke gebieden planMER provincie Utrecht

doorkiesnummer: 06-20238506

e-mailadres: fenna.aarts@veenendaal.nl

bijlage: -

datum: 18 december 2023

Geachte heer Van Essen, De provincie Utrecht heeft de gezamenlijke Regionale Energie Strategie (RES)-partners van Regio Foodvalley om advies gevraagd over de afwegingen en keuzes die gemaakt moeten worden bij het opstellen van de bundel meest kansrijke gebieden voor windenergie. Hierover vindt begin januari 2024 besluitvorming plaats door Gedeputeerde Staten van Utrecht. Wij hebben in de Raad van Uitvoering RES van 8 december uw vraag besproken en u vindt hieronder het advies dat wij u willen geven namens de Utrechtse en Gelderse RES-partners. Advies Wij willen u adviseren om bij uw keuze van de bundel meest kansrijke gebieden, rekening te houden met de volgende zaken: 1. houd zoveel mogelijk rekening met de inbreng en wensen van individuele gemeenten, zoals eerdere gemeentelijke participatieprocessen en vastgesteld gemeentelijk beleid; 2. houd rekening met de uitgangspunten in RES 1.0 en de gekozen samenwerking met Gelderse gemeenten; 3. laat het thema Leefomgeving zwaar wegen. In RES Regio Foodvalley 1.0 spreken we uit dat we de gezondheid van onze inwoners zwaar laten wegen; 4. laat ook het thema Natuur zwaar wegen. In de inwonersraadpleging en het advies van het burgerforum voor de RES 1.0 klinkt deze boodschap prominent door; 5.

houd rekening met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley en de plan MER onderzoeken met betrekking tot wind van de provincie Gelderland; 6. houd rekening met de impact van de landelijke milieunormering voor wind. Mogelijk ten overvloede, willen wij u wijzen op het plan-MER onderzoek Wespendief en Windenergie Veluwe van provincie Gelderland. Het onderzoeksgebied (zone tot 8 km rondom de Veluwe) loopt over het zoekgebied wind in Veenendaal van de provincie Utrecht. De provincie Gelderland onderzoekt diverse alternatieven waarin zij de bescherming van de wespendief zetten tegenover het realiseren van windenergie. Het gaat van geen windmolens, tot realiseren van windmolens met twee maanden of vier maanden lange stilstandvoorzieningen in de 8 km zone.

Datum: Betreft:

18-12-2023 Advies voor keuze kansrijke gebieden planMER provincie Utrecht

Wij wensen u veel wijsheid toe bij uw keuze. Met vriendelijke groet, Namens Regio Foodvalley,

René Windhouwer Voorzitter Energietransitie / RES Regio Foodvalley

Reflectie (deel 1 van 2) o Houd bij de afweging tot het vaststellen van de bundel meest kansrijke gebieden rekening met de verdeling tussen de RES regio’s. De windgebieden die in deze bundel worden opgenomen en in onze regio liggen, dienen de doelstelling van 1,8 TWh van de RES U16 en niet de doelstellingen van de andere RES regio’s. o Houd zoveel mogelijk rekening met de inbreng van individuele gemeenten, zoals eerdere gemeentelijke participatieprocessen en vastgesteld gemeentelijk beleid. o Schep duidelijkheid voor gemeenten die tegen zachte belemmeringen aanlopen, zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie, weidevogelgebieden of NNN. Hoe scherper de provincie is over wat wel en niet kan hoe beter gemeenten het gesprek kunnen voeren over wat zij nog kunnen doen. Dit geldt ook voor welke voorwaarden de provincie stelt in bepaalde gebieden (bv. regels voor compenserende maatregelen die getroffen moeten worden). o Houd rekening met de uitgangspunten en ontwerpprincipes voor windenergie van RES 1.0. o Voorkom dat (kleine) kernen worden ‘ingesloten’ tussen lijnopstellingen van windturbines in verspreid liggende onderzoeksgebieden.

38

o Houd rekening met de bottleneck netcongestie en maak een prognose welke projecten voor 2030 gerealiseerd kunnen worden. o Maak een integrale ruimtelijke afweging. Houd bijvoorbeeld rekening met ruimtelijke inpassingen die voorzien zijn voor de verzwaring van de netinfrastructuur en houd rekening met de verstedelijkingsopgave.

Reflectie (deel 2 van 2) o Houd rekening met de economische uitvoerbaarheid van de locaties. Een locatie op grote afstand van een hoogspanningsstation heeft een aanzienlijke impact op de business case. o Houd ruimte in het proces voor een toetsvraag hoeveel windmolens optimaal zijn in een lijnopstelling (ook over gemeentegrenzen heen) en welke overheid dan het beste aan zet is om dat te realiseren. o Neem de landelijke concept normen voor windturbines mee die invloed hebben op de kansrijkheid van initiatieven. o Neem in de afweging van windmolens mee dat sommige inwoners ook al worden geconfronteerd met andere energie infrastructuur zoals een nieuw hoogspanningsstation nabij hun woning.

39

Datum 11 december 2023 Onderwerp Advies RES Amersfoort op resultaten planMER provincie Utrecht

Binnenkort gaat u een besluit nemen welke gebieden u kansrijk acht voor de grootschalige opwek van windenergie. Bij het nemen van het besluit willen wij u de volgende aandachtspunten meegeven: 1. Houd bij de afweging tot het vaststellen van de bundel meest kansrijke gebieden (het VKA)

2. 3.

4. 5. 6.

rekening met de verdeling tussen de RES regio’s. De windgebieden in de regio Amersfoort die in deze bundel meest kansrijke gebieden liggen, moeten bijdragen aan de doelstelling van 0,5 TWh van de RES Amersfoort. Houd zoveel mogelijk rekening met inbreng van individuele gemeenten, zoals eerdere gemeentelijke participatieprocessen en vastgesteld gemeentelijk beleid. Faciliteer gemeenten die tegen zachte belemmeringen aanlopen, zoals bijvoorbeeld compensatie van gebieden die vallen onder de status: Natuurnetwerk Nederland (de NNN gebieden). Wij vragen u om hierover zo snel mogelijk duidelijkheid te krijgen. Houd rekening met de uitgangspunten en zoekgebieden voor windenergie van RES 1.0 van de regio Amersfoort. Houd rekening met de bottleneck netcongestie en maak in samenwerk met Stedin een prognose welke kansrijke gebieden voor 2030 gerealiseerd en aangesloten kunnen worden; Maak expliciet welk besluit u van de gemeenteraden voor de zomer van 2024 verwacht.

40

Multi Criteria Analyse per RES-regio U16 Kansrijk voorkeur gemeente nr

optimalisatie 23 nee 24 nee 57 nee 59 nee

gemeente score Lopik -0,73 Montfoort, Woerden -0,91 (-0,56 bij optimalisatie) Vijfheerenlanden -0,77 Vijfheerenlanden -0,73

optimalisatie 1 nee 8 nee 10 nee 18 nee 20 nee 29 Leefomgeving 35 nee 38 nee 39 Infrastructuur 40 Leefomgeving 42 Leefomgeving 43 Leefomgeving 48 nee 49 nee 67 nee 78 nee

gemeente Oudewater Montfoort, Oudewater Lopik Montfoort, Oudewater Woerden Vijfheerenlanden Stichtse Vecht De Ronde Venen Stichtse Vecht Vijfheerenlanden IJsselstein Stichtse Vecht Vijfheerenlanden Utrecht De Bilt Wijk bij Duurstede

optimalisatie 2 nee 3 nee 4 nee 5 nee 6 nee 7 nee 8 Infrastructuur 9 Leefomgeving 9 nee 11 nee 12 nee 13 nee 14 nee 15 nee

gemeente Woerden Woerden Woerden Oudewater Oudewater Oudewater Montfoort Woerden Woerden Lopik De Ronde Venen Oudewater Woerden Oudewater

Kansrijk nummer

score -0,45 -0,39 -0,69 -0,71 -0,66 -0,39 -0,63 -0,57 -0,70 -0,69 -0,71 -0,41 -0,70 -0,68 -0,67 -0,79

Overig nummer

41

score -0,76 -0,95 -1,37 -1,12 -1,19 -0,63 -0,24 -0,72 -1,04 -1,18 -1,09 -0,95 -1,15 -1,05

16 nee 17 nee 18 Leefomgeving 19 nee 20 Infrastructuur 21 nee 22 nee 24 Leefomgeving 25 Infrastructuur 25 nee 26 nee 27 nee 28 nee 29 Infrastructuur 29 nee 30 nee 31 nee 33 nee 33 Infrastructuur 33 nee 34 nee 34 Infrastructuur 35 Infrastructuur 35 nee 36 Infrastructuur 36 nee 37 nee 38 Leefomgeving 38 nee 39 Infrastructuur 39 nee 40 nee 41 Infrastructuur 41 nee 42 nee 43 nee 44 nee 45 Infrastructuur 45 nee 46 nee 47 Infrastructuur 47 nee 49 Infrastructuur 50 nee 51 nee 52 nee 53 nee 54 nee 55 Leefomgeving 55 nee

Woerden De Ronde Venen Montfoort Woerden Woerden Vijfheerenlanden Stichtse Vecht Montfoort, Woerden Lopik Lopik Utrecht, Woerden, Stichtse Vecht De Ronde Venen Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden De Ronde Venen Utrecht De Ronde Venen, Stichtse Vecht De Ronde Venen, Stichtse Vecht Woerden Woerden Stichtse Vecht Stichtse Vecht Utrecht Utrecht, Stichtse Vecht Vijfheerenlanden De Ronde Venen De Ronde Venen Stichtse Vecht Stichtse Vecht Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden IJsselstein Stichtse Vecht Vijfheerenlanden Lopik Lopik Utrecht, IJsseltein Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Utrecht IJsselstein Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Nieuwegein Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden 42

-0,98 -1,17 -0,27 -0,81 -0,38 -1,18 -0,78 -0,56 -1,01 -1,34 -0,90 -0,73 -0,71 -0,32 -0,86 -1,17 -1,04 -0,68 -0,74 -0,78 -0,84 -0,86 -0,45 -0,63 -0,96 -1,23 -0,85 -0,26 -0,57 -0,70 -0,82 -1,25 -0,88 -1,03 -1,39 -1,08 -0,87 -0,95 -1,05 -1,06 -0,65 -0,82 -0,70 -1,15 -1,08 -1,16 -0,55 -0,92 -0,42 -0,65

E1

56 nee 57 Leefomgeving 57 Infrastructuur 58 nee 59 Infrastructuur 60 nee 61 nee 62 nee 63 nee 64 nee 65 Infrastructuur 65 nee 66 nee 67 Infrastructuur 68 nee 69 Leefomgeving 69 nee 70 nee 71 nee 71 Infrastructuur 72 nee 73 nee 74 nee 74 Leefomgeving 76 nee 77 nee 79 nee 96 Infrastructuur nee

De Bilt Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden Houten Vijfheerenlanden Vijfheerenlanden De Bilt De Bilt De Bilt De Bilt De Bilt De Bilt Bunnik Houten Houten Bunnik, Houten Houten Houten Zeist Zeist Bunnik, Wijk bij Duurstede, Houten Bunnik, Wijk bij Duurstede, Houten Bunnik Eemnes Wijk bij Duurstede Utrechtse Heuvelrug Nieuwegein

-1,32 -0,51 -0,94 -1,14 -0,36 -0,53 -1,12 -0,79 -1,00 -0,95 -0,74 -1,08 -0,96 -0,37 -0,82 -0,58 -0,90 -1,16 -0,88 -1,03 -1,03 -0,84 -0,90 -0,90 -0,83 -1,09 -1,14 -0,55 -0,72

optimalisatie 81 nee 89 nee

gemeente Soest, Amersfoort Amersfoort

score -0,74 -0,65

optimalisatie 84 Leefomgeving 93 nee 75 Infrastructuur

gemeente Leusden Leusden Eemnes

RES- regio Amersfoort Kansrijk voorkeur gemeente nr

Kansrijk nr

score -0,43 -0,61 -0,39

43

Overig nr

optimalisatie 75 nee 77 Infrastructuur 77 nee 82 nee 83 nee 84 nee 84 Infrastructuur 85 nee 86 nee 87 nee 88 nee 89 Infrastructuur 90 nee 91 nee 92 nee 94 nee 95 nee

gemeente Baarn Eemnes Eemnes Soest Soest Leusden, Amersfoort, Soest Leusden, Soest, Amersfoort Amersfoort Bunschoten Woudenberg, Utrechtse Heuvelrug Leusden Amersfoort Leusden Woudenberg, Utrechtse Heuvelrug Leusden Leusden Woudenberg

score -1,00 -0,96 -1,07 -1,00 -0,96 -0,98 -0,94 -0,85 -1,15 -1,15 -0,78 -0,52 -0,83 -1,15 -0,87 -0,98 -0,74

Foodvalley Kansrijk voorkeur gemeente nr

optimalisatie 99 nee

gemeente Rhenen

score -0,89

Kansrijk nr

optimalisatie 96 Ecologie

gemeente Renswoude, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal

score

gemeente Renswoude, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal Utrechtse Heuvelrug Renswoude Rhenen

score

-0,65

Overig nr

optimalisatie 96 nee 96 Infrastructuur 97 nee 98 nee

44

-0,81 -0,54 -0,76 -1,17