3806 Ontwerp Jaarstukken 2023ODH versie 1.1

Ontwerp Jaarstukken 2023

1.0 dd 14-maart 2024

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2

Aanbieding................................................................................................................................................ 5 Inleiding .............................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ........................................................................................................................................... 5

2 2.1 2.2 2.3 2.4

Jaarrekening in één oogopslag .................................................................................................................. 6 Algemeen ............................................................................................................................................ 6 Jaarrekeningresultaat ......................................................................................................................... 6 Vermogenspositie ................................................................................................................................ 7 Wet normering topinkomens ................................................................................................................ 8

3 Jaarverslag ............................................................................................................................................... 9 3.1 Realisatie programma’s ....................................................................................................................... 9 3.2 Programma Toetsing en Vergunningverlening ...................................................................................... 9 3.3 Programma Toezicht en Handhaving .................................................................................................. 12 3.4 Uitvoeringsbeleid en kwaliteitscriteria VTH ......................................................................................... 14 3.5 Klanttevredenheidsonderzoek ........................................................................................................... 15 3.5.1 KTO T&V ............................................................................................................................................ 15 3.5.2 KTO T&H ........................................................................................................................................... 16 4 Paragrafen ..............................................................................................................................................

17 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................................... 17 4.1.1 Weerstandscapaciteit ........................................................................................................................ 17 4.1.2 Risicoanalyse .................................................................................................................................... 18 4.1.3 Ratio ................................................................................................................................................. 18 4.1.4 Kengetallen weerstandsvermogen en risicobeheer ............................................................................. 19 4.2 Financiering ...................................................................................................................................... 19 4.2.1 Schatkistbankieren ............................................................................................................................ 19 4.2.2 Kasgeldlimiet en de renterisiconorm .................................................................................................. 19 4.2.3 Kredieten ..........................................................................................................................................

20 4.3 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................. 20 4.3.1 Personeel en organisatie .................................................................................................................... 20 4.3.2 Inclusie ............................................................................................................................................. 20 4.3.3 Duurzaamheid ................................................................................................................................... 20 4.3.4 Informatisering en automatisering ..................................................................................................... 22 4.3.5 Informatiebeveiliging en AVG ............................................................................................................. 22 4.3.6 Verbetering werkprocessen ................................................................................................................ 22 4.3.7 Afwijkingen rechtmatigheidsverantwoording...................................................................................... 22 4.4 Openbaarheid ...................................................................................................................................

22 4.5 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 23 5 Jaarrekening ........................................................................................................................................... 24 5.1 Programmaverantwoording ............................................................................................................... 24 5.1.1 Toelichting programma’s ................................................................................................................... 24 5.1.2 Programma Toetsing en Vergunningverlening .................................................................................... 24 5.1.3 Programma Toezicht en Handhaving .................................................................................................. 25 5.1.4 Overhead .......................................................................................................................................... 25 5.1.5 Onvoorzien........................................................................................................................................ 25 5.1.6 Algemene dekkingsmiddelen .............................................................................................................

25 5.1.6.1 Deelnemersbijdragen ........................................................................................................................ 25 5.1.6.2 Additionele projecten ........................................................................................................................ 26 5.1.6.3 Overige opbrengsten ......................................................................................................................... 27 5.1.7 Heffing Vpb ....................................................................................................................................... 27 5.1.8 Mutaties reserves ............................................................................................................................... 27 5.2 Overzicht incidentele lasten en baten ................................................................................................. 28 2 / 63

6 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................. 30 6.1 Wet- en regelgeving ........................................................................................................................... 30 6.2 Algemene waarderingsgrondslagen.................................................................................................... 30 6.3 Activa ................................................................................................................................................ 30 6.3.1 Materiële vaste activa ........................................................................................................................ 30 6.3.2 Vlottende activa ................................................................................................................................ 30 6.4 Passiva .............................................................................................................................................. 31 6.4.1 Eigen vermogen ................................................................................................................................. 31 6.4.2 Voorzieningen ...................................................................................................................................

31 6.4.3 Vlottende passiva .............................................................................................................................. 31 7 Balans en toelichting ............................................................................................................................... 32 7.1 Balans ............................................................................................................................................... 32 7.2 Toelichting op de balans .................................................................................................................... 32 7.2.1 Vaste activa ....................................................................................................................................... 32 7.2.2 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar .......................................................... 33 7.2.3 Liquide middelen............................................................................................................................... 33 7.2.4 Overlopende activa ............................................................................................................................ 33 7.2.5 Eigen vermogen .................................................................................................................................

34 7.2.6 Voorzieningen ................................................................................................................................... 34 7.2.7 Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar ...................................... 34 7.2.8 Overlopende passiva ......................................................................................................................... 35 7.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ......................................................................................... 36 8

Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................. 37

9

Besluit Algemeen Bestuur ........................................................................................................................ 38

10 Bijlagen .................................................................................................................................................. 39 10.1 Exploitatierekening ........................................................................................................................... 39 10.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld .......................................................................... 40 10.3 BBV-informatie .................................................................................................................................. 42 10.4 Wet normering topinkomens .............................................................................................................. 44 10.5 Kwantitatieve verantwoording realisatie programma’s ....................................................................... 46 10.5.1 Programma T&V ................................................................................................................................ 46 10.5.1.1 Milieu-inrichtingen ............................................................................................................................ 46 10.5.1.2 Bodem & Ondergrond ........................................................................................................................

46 10.5.1.3 Natuurbescherming ........................................................................................................................... 47 10.5.1.4 Milieu & RO ........................................................................................................................................ 48 10.5.1.5 Overige taken .................................................................................................................................... 49 10.5.1.6 Kritische Prestatie Indicatoren T&V .................................................................................................... 51 10.5.2 Programma T&H ................................................................................................................................ 54 10.5.2.1 Toezicht ............................................................................................................................................ 54 10.5.2.2 Overlast ............................................................................................................................................ 55 10.5.2.3 Duurzaamheid ...................................................................................................................................

56 10.5.2.4 Handhaving ....................................................................................................................................... 57 10.5.2.5 Overige taken .................................................................................................................................... 57 10.5.2.6 Totaalbeeld ....................................................................................................................................... 57 10.5.2.7 Kritische Prestatie Indicatoren T&H .................................................................................................... 57 10.6 Raming en realisatie werkplan T&V ..................................................................................................... 59 10.7 Raming en realisatie werkplan T&H .................................................................................................... 60 10.8 Totaalbeeld raming en realisatie werkplannen in aantallen en uren ..................................................... 60 11

SiSa-bijlage ............................................................................................................................................. 61

12

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .............................................................................. 62

13

Begrippen- en afkortingenlijst .................................................................................................................. 63 3 / 63

4 / 63

1

Aanbieding

1.1 Inleiding Het afgelopen jaar was een bijzonder jaar door de komst van de Omgevingswet en dus het jaar waarin we ons hebben voorbereid op die wet. Dit deden we door het aanpassen van onze systemen, het uitgebreid testen daarvan en het opleiden van alle medewerkers. Naast het werk in eigen huis hebben we intensief samengewerkt met onze deelnemers om van beide kanten klaar te zijn voor de Omgevingswet. Tegelijkertijd is ons reguliere werk door blijven gaan. Zo waren er nog meer vernieuwingen op het gebied van de bodemtaken en zijn we doorgegaan met ons bodemplatform om gezamenlijk werk te maken van de uitdagingen en veranderingen in de bodemwereld. Ook de stijging van het aantal Natuurbeschermingszaken blijft een uitdaging om bij te houden. Met elkaar is er hard gewerkt om onze afspraken na te komen en bij te dragen aan een samenleving die gezond, veilig en duurzaam is. Ik kan zeggen dat dit in 2023 goed is gelukt, met ruim 23.000 behandelde zaken en meer geleverde uren dan we ooit hebben gedaan. Dit jaar is het Koersplan 2024 – 2028 opgesteld. Mede dankzij de input van alle deelnemers is er een gedragen beeld ontstaan over de richting en de koers voor onze mooie omgevingsdienst. We willen namelijk die vertrouwde partner zijn voor onze deelnemers die ook meegaat met zijn tijd en in kan spelen op de uitdagingen van nu en de toekomst.

Langs vijf thema’s zijn we begonnen met de realisatie van het Koersplan. Daarnaast sluiten we ook aan bij het Interbestuurlijk Programma VTH-stelsel (kortweg IBP) waarmee gestreefd wordt naar meer robuuste omgevingsdiensten. Onze betrokkenheid bij dit programma is in 2023 intensief te noemen. We leveren een forse bijdrage aan pijler 4 ‘kennis en expertise’ met onder andere een vanuit ODH vertegenwoordigde projectleider en we denken mee bij de andere programma’s van het IBP. De samenwerking in Zuid-Holland draagt bij aan een robuuste uitvoering van het VTH-stelsel in heel Zuid-Holland. De jaarrekening 2023 sluit met een batig saldo van € 897.000. Door incidentele meevallers is in 2023 voor ruim € 627.000 meer baten ontvangen (waaronder € 350.000 rentebaten en € 277.000 aan overige vergoedingen waaronder detacheringsvergoedingen personeel, uitkeringen UWV etc.). Deze opbrengsten waren niet meegenomen in de begroting. De lasten zijn in 2023 ca. € 270.000 lager uitgevallen (waaronder € 599.300 minder personele lasten en € 329.700 hogere materiële lasten (indirecte kosten). Verder zijn er meer uren gemaakt dan begroot. Op basis van de nacalculatiemethode worden de meer gemaakte uren doorbelast aan de deelnemers waardoor per saldo bijna € 200.000 meer opbrengst wordt gegenereerd. Deze opbrengst wordt via de balans met de deelnemers afgerekend.

Afrondend: 2023 was een vol en uitdagend jaar waarin we veel hebben opgepakt. Niet alleen de uitvoeringen van programma’s, maar ook de invoering van de Omgevingswet, onze bijdragen aan het IBP, de Zuid-Hollandse samenwerking en het maken van het nieuwe Koersplan. Ik kijk met gepaste trots terug op 2023 en de resultaten die we geboekt hebben. En ik eindig dan ook met zeer welgemeende dank aan iedereen die daar een bijdrage aan heeft geleverd. Mr. Christiaan van der Kamp Directeur Omgevingsdienst Haaglanden

1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 vindt u een samenvatting van de financiële verantwoording van de jaarrekening. In hoofdstuk 3 is het jaarverslag opgenomen en hoofdstuk 4 behandelt de paragrafen. Hoofdstuk 5 behandelt de jaarrekening en in hoofdstuk 6 zijn de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling opgenomen. In hoofdstuk 7 is de balans met toelichting opgenomen, waarna in hoofdstuk 8 het besluit van het Algemeen Bestuur is opgenomen. De bijlagen zijn in hoofdstuk 9 opgenomen, waarna in hoofdstuk 10 de Sisa-bijlage en in hoofdstuk 11 de controleverklaring van de onafhankelijke accountant is opgenomen. De jaarrekening wordt afgesloten met een begrippen- en afkortingenlijst.

5 / 63

2

Jaarrekening in één oogopslag

2.1 Algemeen Dit hoofdstuk geeft voor de programma’s Toetsing en Vergunningverlening (T&V) en Toezicht en Handhaving (T&H) de realisatie op de begroting 2023 weer. In paragraaf 2.2 wordt het jaarrekeningresultaat op programmaniveau weergegeven en in paragraaf 2.3 wordt de verkorte balans van de ODH weergegeven om inzicht te geven in de vermogenspositie.

2.2 Jaarrekeningresultaat Tabel 1 Programmaverantwoording Totaal laten en baten per programma

Realisatie 2022 10.539.586 7.013.858 17.553.444

Begroting primitief 8.190.800 7.037.700 15.228.500

Wijziging VJN 423.200 457.500 880.700

-29.593.003 10.912.102 0 0 -1.127.457

-25.720.100 10.256.000 0 47.400 -188.200

-1.388.600 1.329.100 0 300 821.500

-329.500 -123.000 0 0 0

-7.510.900 1.244.400 0 0 0

-34.949.100 12.706.500 0 47.700 633.300

-32.847.942 13.207.554 0 0 -263.974

7. Mutaties reserves Mutatie reserves

-334.098 -334.098

188.200 188.200

-821.500 -821.500

0 0

0 0

-633.300 -633.300

-633.280 -633.280

Gerealiseerd resultaat

-1.461.555

0

0

0

0

0

-897.254

1. Toetsing en Vergunningverlening 2. Toezicht en Handhaving Totaal lasten programma's 3. Algemene dekkingsmiddelen 4. Overhead 5. Heffing Vpb 6. Onvoorzien Saldo van baten en lasten

Wijziging Administratieve NJN wijziging 341.800 2.784.900 110.700 3.481.600 452.500 6.266.500

Begroting na wijziging 11.740.700 11.087.500 22.828.200

Realisatie 11.103.989 8.272.425 19.376.414

Resultaatbestemming De jaarrekening 2023 sluit met een positief rekeningresultaat van € 897.254. Voorgesteld wordt het rekeningresultaat 2023 van € 897.254 te bestemmen voor: 1. Nacalculatie 2023 2. Dekking verhoging deelnemersbijdrage 2024 (als gevolg van indexering) 3. Project ‘Digitaal ordenen documenten’ 4. Te storten in de bestemmingsreserve Organisatieontwikkelingskosten & Uitvoering Koersplan 2024-2028 Totaal

€ € €

-/- 198.046 307.600 100.000

€ €

687.700 897.254

Het bedrag van de nacalculatie van € -/- 198.046 wordt overeenkomstig het besluit van het AB van 26 juni 2019 collectief met de deelnemers afgerekend op basis van het werkelijk aantal bestede uren en het werkelijk uurtarief per deelnemer. Het betreft hier het verschil tussen voor- en nacalculatie op basis van de werkelijk gerealiseerde productie die via de methodiek nacalculatie wordt doorgeschoven naar 2024 dan wel wordt afgerekend (zie tabel 13). De ODH zet zich extra in op informatievoorziening en datahuishouding welke in samenhang met onze expertise fundamenteel wordt voor de positie van ODH richting provincie en gemeenten. Om het kenniscentrum op het gebied van een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving te kunnen blijven moet ODH investeren. Hiervoor willen we een deel van het jaarresultaat over 2023 reserveren ter dekking van incidentele uitgaven voor organisatie ontwikkeling en het nog vast te stellen uitvoeringsplan Koersplan 2024-2028.

6 / 63

2.3 Vermogenspositie Tabel 2 Verkorte balans Activa Vaste activa

31-12-2023 31-12-2022 2.653.782 2.952.965 1.499.146 906.708

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. Liquide middelen Overlopende activa

31-12-2023 31-12-2022 Passiva 749.902 998.107 Eigen vermogen Voorzieningen Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd 9.828.508 8.610.648 korter dan één jaar 521.922 5.920 1.193.466 594.398 Overlopende passiva

TOTAAL ACTIVA

12.293.798

12.293.798 10.209.073

10.209.073 TOTAAL PASSIVA

4.287.645

3.025.085

3.853.225

3.324.315

De post vaste activa geeft de stand van de investeringen in materiële vaste activa na afschrijvingen weer die ten laste zijn gebracht van de door het AB beschikbaar gestelde kredieten voor ICT en voor Huisvesting en inventaris.

Van de vanaf 2017 beschikbaar gestelde kredieten voor de vervanging van ICT-investeringen was ultimo 2023 nog een restantkrediet van € 2.431.300 beschikbaar. Ultimo 2023 was voor Huisvesting en inventaris nog een restantkrediet van € 361.700 beschikbaar. Voor een overzicht van de kredieten en de uitgaven in 2023 wordt verwezen naar tabel 9 bij paragraaf 4.5. De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar bestaan met name uit de eind 2023 gefactureerde deelnemersbijdragen over 2024 en de rekeningcourant Schatkistbankieren. De liquide middelen betreft het saldo dat ultimo van het jaar aan banksaldi beschikbaar was. De in de overlopende activa opgenomen posten hebben betrekking op kosten die in 2023 zijn betaald, maar die betrekking hebben op 2024 alsmede nog te ontvangen bijdragen in de additionele projectkosten. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het rekeningresultaat voor bestemming. De voorzieningen bestaan uit het saldo van de voorziening werkloosheidsuitkeringen. De netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar bestaan voornamelijk uit nog af te dragen BTW, loonheffing, sociale premies en pensioenpremies.

De overlopende passiva bestaan uit de over het eerste halfjaar van 2024 bij de deelnemers in rekening gebrachte voorschotbijdragen, de gefactureerde dwangsommen, de verrekening met de deelnemers op basis van nacalculatie en uit nog te nog te ontvangen facturen van in 2023 geleverde goederen en diensten. Meer gedetailleerde informatie is opgenomen onder 7.1 Balans.

7 / 63

2.4 Wet normering topinkomens Op 1 januari 2013 is de Wet normering topinkomens (WNT) in werking getreden. De WNT is van toepassing op de ODH. Het voor de ODH toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2023 € 223.000 (het algemene bezoldigingsmaximum). Het WNT-maximum voor de leden van het AB bedraagt voor de voorzitter 15% en voor de overige leden 10% van het bezoldigingsmaximum, berekend naar rato van de duur van het dienstverband. De ODH heeft in 2023 geen topfunctionarissen en leden en voorzitters van interne toezichthoudende organen, waarvan de bezoldiging boven het bezoldigingsmaximum uitkomt. In bijlage 10.4 is de verantwoording van de ODH op grond van de WNT opgenomen.

8 / 63

3

Jaarverslag

3.1 Realisatie programma’s Jaarlijks wordt per deelnemer een werkplan opgesteld als basis voor de uitvoering van vergunningverlening 1, toezicht2 en handhavingstaken (VTH-taken). De taken zijn in 2023 grotendeels uitgevoerd volgens deze werkplannen. Er wordt zaakgericht gewerkt, ondersteund door digitale processen en op basis van de bestuurlijk vastgestelde PDC3 van de omgevingsdiensten in Zuid-Holland. Op de VTH-taken zijn de kwaliteitscriteria van de Wabo van toepassing en de kaders die worden gesteld in de wet VTH. Financiering vindt plaats op basis van output, dat wil zeggen aan de hand van de per opdrachtgever te leveren producten en diensten. De deelnemersbijdrage is op basis van voorcalculatie vastgesteld. Verantwoording over 2023 vindt conform de bestuurlijke afspraak via nacalculatie op basis van het aantal gerealiseerde uren. Het werkaanbod is voor een belangrijk deel vraag gestuurd en daardoor deels afhankelijk van externe ontwikkelingen en factoren. Het gaat dan vooral om vergunningaanvragen, meldingen, klachten en toezichtresultaten die leiden tot verder toezicht en/of handhaving. In de diverse ambtelijke voortgangsrapportages (juni en september) en de jaarrapportage is aan de deelnemers uitgebreid gerapporteerd over de voortgang en de uitgevoerde werkzaamheden per deelnemer.

Indien de daadwerkelijke kentallen (in uren) lopende een uitvoeringsjaar significant afwijken van de kentallen (in uren) van de begroting, wordt hierover tussentijds per deelnemer (ambtelijk) gerapporteerd. Deze afwijkingen worden in de Voorjaars- of Najaarsnota gerapporteerd indien ook sprake is van een effect op de totale deelnemersbijdrage. De kwantitatieve verantwoording (aantallen) is opgenomen in bijlage 9.5 en vindt plaats op basis van de registratie van werkzaamheden in het zaaksysteem.

3.2 Programma Toetsing en Vergunningverlening Het programma T&V bestaat uit de volgende clusters (werkvelden): − Milieu-inrichtingen (inclusief asbestsloop) − Bodem & Ondergrond (bodemkwaliteit, grondwater, ontgronding, PMV) − Natuurbescherming − Milieu & RO (lucht, geluid, externe veiligheid, MER) − Overige taken In grafiek 1 is een grafische weergave opgenomen van de percentuele verdeling van het aantal zaken en het werkvolume per werkveld. In de grafiek is te zien dat het werkveld Milieu-inrichtingen als gevolg van de (asbest)sloopmeldingen een groot aantal zaken omvat. Omdat deze (asbest)sloopmeldingen een relatief laag werkvolume kennen, ligt het volume-aandeel van Milieu-inrichtingen een stuk minder hoog. Omgekeerd bestaan de “overige taken” vooral uit een werkvolume (uren) zonder dat daaraan aantallen zijn verbonden en is het volume (uren) per zaak voor natuur hoger relatief hoog. De taken zijn op hoofdlijn uitgevoerd conform de werkplannen van de individuele gemeentelijke deelnemers. Voor de provincie is sprake geweest van een intensivering ten opzichte van het werkplan 2023. Het gaat daarbij om de reguliere wettelijke taakuitvoering (meldingen, toetsingen, vergunningen en beschikkingen) en de opgedragen taken ter ondersteuning van bijvoorbeeld planontwikkeling of MER-procedures.

Daarnaast zijn met name op het gebied van bodem, externe veiligheid en geluid op reguliere basis adviestaken verricht voor verschillende opdrachtgevers. Verder zijn veranderingen in regelgeving opgepakt en geïmplementeerd, zoals ontwikkelingen op het vlak van natuurregelgeving en de implementatie van de Omgevingswet

1

Onder “vergunningverlening” wordt tevens begrepen de taken op het gebied van toetsing en advisering Onder “toezicht” wordt tevens begrepen het behandelen van overlastmeldingen 3 Producten- en Diensten Catalogus Omgevingsdiensten Zuid-Holland, versie 1.0 d.d. 9 september 2013 2

9 / 63

Grafiek 1 Procentuele verdeling naar cluster op basis van gerealiseerde aantallen en gerealiseerd werkvolume

Grafiek 2 Werkvolume in aantal gerealiseerde aantal zaken en uren (2015-2022)

Het gerealiseerde aantal zaken is vanaf 2021 beduidend hoger dan de daarvoor liggende jaren. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de taakuitbreiding op (asbest)sloopmeldingen en de toegenomen inzet op natuurbescherming. Lopende 2023 is de raming naar boven bijgesteld omdat sprake bleek van een noodzakelijke intensivering voor natuurbescherming en de waterwet voor de provincie Zuid-Holland. Het totaal aantal uitgevoerde zaken binnen het programma T&V is wat lager dan de bijgestelde raming voor 2023. Dit zit vooral in een lager aantal toetsingen (bodem, lucht, geluid, EV). Fluctuaties in vraag als gevolg van externe factoren doen zich overigens elk jaar voor en zijn van invloed op het werkaanbod. Het gerealiseerde werkvolume (aantal uren) is in 2023 evenals in 2022 hoger geweest dan in voorgaande jaren. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het werkveld milieu-inrichtingen, natuurbescherming en de overige taken (waaronder de implementatie van de Omgevingswet). In § 10.5.1 is een toelichting per cluster opgenomen. Het totaal aantal gerealiseerde uren binnen het programma T&V ligt boven de (bijgestelde) raming.

10 / 63

Voor natuurbescherming is 2023 (evenals 2021 en 2022) een intensief jaar geweest. Zowel voor gebiedsbescherming (waaronder stikstof) als voor soortenbescherming is in 2023 sprake geweest van een substantiële intensivering. Voor stikstof is al enkele jaren sprake van diverse complicerende ontwikkelingen zoals het vervallen van de bouwvrijstelling en het via rechtszaken aanscherpen van juridische kaders voor de vergunningverlening. Op het vlak van de soortenbescherming wordt de afhandeling van aanvragen bemoeilijkt door de strikte regelgeving, het detailniveau van de te beoordelen aanvragen en de kwaliteit van de aanvragen, onderliggende ecologische onderzoeken en onderbouwingen. In samenwerking met de provincie worden oplossingen onderzocht om hierin verbetering te brengen. Ook voor de Waterwet was 2023 een intensief jaar. Dit is onder andere het gevolg van het doorvoeren van aardgasloze energievoorzieningen voor woningen, kantoren en bedrijven en de grootschalige aanpak van de drinkwatervoorzieningen door Dunea. Voor gemeenten is in 2023 de nodige inzet gepleegd voor het actualiseren van milieuvergunningen. Voor de glastuinbouwgemeenten is in 2023 een groot aantal maatwerkbesluiten verleend voor het in de bodem lozen van brijn afkomstig van glastuinbouwbedrijven.

Op het gebied van bodem was er bijzondere aandacht voor de warme overdracht van bodemtaken in het kader van de Omgevingswet. Ook in 2023 is het bodemplatform Haaglanden gecontinueerd en komen betrokken bodemambtenaren van de Haaglanden gemeenten, de ODH en de provincie drie tot vier keer per jaar samen. Het doel van het bodemplatform is kennisuitwisseling en kennisdelen op bodemgebied in Haaglanden, samen kijken naar uitdagingen en veranderingen in het bodemwerkveld en onderzoeken of gezamenlijk lokaal beleid in Haaglanden mogelijk en wenselijk is. De voorbereiding op de Omgevingswet (Ow) heeft plaats gevonden samen met de gemeenten en provincie in diverse overleggen en werkgroepen en ook door nieuwe regelgeving inhoudelijk te beoordelen en desgevraagd van commentaar te voorzien. Bij enkele gemeenten wordt deelgenomen aan een zogenaamde vergunningentafel om ervaring op te doen met een meer integrale benadering van de afhandeling van aanvragen. In 2021 is gestart met een (intern) programma om de veranderingen als gevolg van de Omgevingswet in de taakuitvoering door de ODH te implementeren. In de laatste fase van de implementatie van de Omgevingswet is gebleken dat vooral het omzetten van de zaakgerichte werkwijze naar de nieuwe situatie onder de Omgevingswet zeer arbeidsintensief was.

Het zaaksysteem vormt voor de ODH de essentiële basis voor zowel de interne en externe werkprocessen als ook voor een belangrijk deel van de managementinformatie. Het ombouwen van dit zaaksysteem met alle daarbij horende elementen als standaardbrieven, werkinstructies en meer is beduidend intensiever gebleken dan vooraf was ingeschat. Goede nieuws is dat het vernieuwde zaaksysteem vanaf 1 januari 2024 naar behoren functioneert. In het jaar 2023 is de werkvorm, die bestaat uit een mix van thuis en op kantoor werken, voortgezet. De organisatie is goed in staat haar werk plaats- en tijdonafhankelijk uit te voeren, zodat de plaats waar het werk wordt verricht een minder dominante invloed heeft dan in het verleden het geval was. De werkzaamheden binnen het programma T&V zijn ook vrijwel niet afhankelijk van activiteiten buiten op locatie. Deze werkwijze heeft geen effect gehad op de productiviteit en effectiviteit van de werkzaamheden. Een meer gedetailleerde verantwoording is opgenomen in bijlage 10.5.1.

11 / 63

3.3 Programma Toezicht en Handhaving Het programma T&H bestaat uit de werkvelden: − Toezicht − Overlast − Duurzaamheid − Handhaving − Overige taken Dit jaar zijn er fysieke- en administratieve controles ingezet om te controleren en te beoordelen of voorgeschreven technische en organisatorische voorzieningen of maatregelen ook daadwerkelijk aanwezig waren en of er is voldaan aan de gestelde norm. Inrichtingen met een hoge milieurelevantie zijn gecontroleerd door toezichthouders van de ODH. De controles bestonden uit periodieke-, administratieve-, hercontroles en incidentele controles naar aanleiding van overlastmeldingen. In 2023 is het aantal uitgevoerde zaken binnen het programma T&H onder de prognose uitgekomen. Er waren 14.217 zaken gepland waarvan er uiteindelijk 12.370 zaken zijn uitgevoerd. Er zijn minder zaken gerealiseerd daarentegen is de gemiddelde duur hoger dan tevoren geraamd. De implementatie van de Omgevingswet heeft aanzienlijk meer tijd gekost dan werd gedacht en geraamd. Zo is bijvoorbeeld in de periode augustus-september besloten dat alle toezichtzaken die werden opgestart en die vanwege hersteltermijnen mogelijk zouden doorlopen in 2024, direct al aan te vullen met de overtredingsartikelen van de Omgevingswet.

Dit uitzoekwerk kostte de behandelaar veel meer extra tijd tijdens het behandelen van het toezicht, maar heeft ook bijgedragen aan het opbouwen van kennis over de Omgevingswet alsmede de toepassing van de nieuwe regelgeving. Grafiek 3 Realisatiecijfers toezicht T&H 2019 – 2023

Er is een aantal specifieke en projectmatige werkzaamheden verricht zoals: − Risico Register Gevaarlijke Stoffen (RRGS): controle van de inrichtingen die op de risicokaart staan op naleving van wetgeving en juistheid van gegevens in het RRGS; − Controle natte koeltorens; − Controle op (open en gesloten) bodem-energiesystemen (WKO’s); − Ketentoezicht op afval en asbest; − Controle op de informatie- en energiebesparingsplicht. De inzet op de handhaving is nagenoeg conform inschatting.

12 / 63

Er zijn 2.287 overlastmeldingen geweest tegen 2.597 in 2022. Het aantal is lager dan vorig jaar maar hoger dan de jaren daarvoor, het aantal meldingen ligt weer op het niveau van 2019, voor de COVID-19 pandemie (2.527 meldingen). Bewoners in de regio hebben met name last van geluidshinder. Grafiek 4 Overlastmeldingen per type overlast in 2023

Grafiek 5 Overlastmeldingen in aantal en type in % 2019-2023

Een meer gedetailleerde verantwoording is opgenomen in bijlage 10.5.2.

13 / 63

3.4 Uitvoeringsbeleid en kwaliteitscriteria VTH Gemeentelijke nota VTH Op 14 april 2016 is de wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (hierna: wet VTH) in werking getreden. In de wet VTH is de vernieuwing van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving vastgelegd. Deze wet legt tevens de basis voor de landelijk georganiseerde omgevingsdiensten en beschrijft de proceseisen waaraan deze moeten voldoen. Naast de wet VTH is op 1 juli 2017 ook de AMvB VTH in werking getreden. Op grond van deze AMvB dienen alle participanten gezamenlijk voor de Omgevingsdienst Haaglanden een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid op te stellen. De Omgevingsdienst Haaglanden werkt conform de gemeentelijke nota VTH die in 2020 is voorgelegd aan het DB en AB waarna deze ter vaststelling is aangeboden aan de colleges van B&W. Met deze nota wordt het uniforme VTH uitvoerings- en handhavingsbeleid voor de Omgevingsdienst Haaglanden gebundeld, waardoor transparantie en samenhang ontstaat. Het opgestelde uniforme uitvoeringsbeleid van de Omgevingsdienst Haaglanden betreft een raamwerk van reeds vastgestelde (handhavings- en gedoogstrategie) en nieuwe strategieën (toezicht-, preventie- en vergunningenstrategie) en vormt daarmee het uitvoeringskader voor het jaarlijkse uitvoeringsprogramma van de negen gemeentelijke participantenopdrachtgevers van de Omgevingsdienst Haaglanden.

De provincie werkt al langer met een eigen nota VTH. Probleemanalyse en prioriteiten Conform het Besluit omgevingsrecht (art. 7.2) dient een handhavingsorganisatie te handelen op grond van een analyse van de problemen in de fysieke leefomgeving, de effecten van niet-naleving en de kansen op niet-naleving, teneinde sturing te kunnen geven aan haar handhavingsinspanningen. Deze probleemanalyse dient iedere vier jaar te worden uitgevoerd en in de analyse dient rekening te worden gehouden met naleefgedrag en risico’s bij niet naleving. Stappen nieuwe risicomethodiek Wm toezicht

In 2020 is samen met alle gemeenten een nieuwe probleemanalyse en prioriteitstelling 2020-2024 opgesteld, die als uitgangspunt dient voor het opstellen van de jaarwerkplannen voor wat betreft het uitvoeren van preventief toezicht. Kwaliteitssysteem, protocollen en werkinstructies In het kwaliteitsmanagementsysteem van de ODH zijn naast een algemeen beschrijvend deel ook de procedures, werkinstructies en een risico-inventarisatie per werkproces opgenomen. De procedures en werkinstructies zijn allemaal beschreven. In het kader van het beheer en verbetering zullen er structureel werkzaamheden plaats 14 / 63

blijven vinden. In 2023 is veel tijd en energie gestoken in de aanpassingen die nog nodig zijn om het werken onder de Omgevingswet te faciliteren. Gemeentelijke en provinciale verordeningen Binnen Haaglanden hebben gemeenten en provincie besloten dat voor alle taken die bij de ODH zijn ondergebracht de landelijk geldende kwaliteitscriteria gelden. De landelijk kwaliteitscriteria hebben betrekking op de zogeheten kritieke massa. Aangegeven wordt welke expertises een omgevingsdienst in huis moet hebben voor de taakuitvoering. Ook is voor elke expertise aangegeven over hoeveel vlieguren een medewerker moet beschikken die de activiteit uitvoert. De ODH voldoet nagenoeg aan al deze kwaliteitscriteria.

3.5 Klanttevredenheidsonderzoek Hoe tevreden zijn onze afnemers over de door ons geleverde producten? Deze vraag staat centraal in het klanttevredenheidsonderzoek (KTO). Onze afnemers ontvangen per e-mail een enquête om deze vraag te beantwoorden. Deze KTO meting heeft betrekking op het VTH-proces. In het jaar 2023 zijn voor beide uitvoeringsprogramma’s klanttevredenheidsonderzoeken (KTO) verstuurd. Het gemiddelde responspercentage is 30%. Dit betreft zowel bedrijven als particulieren (overlastmelding). Opvallend is dat de respons bij particulieren die overlast ervaren hoger is: 42%, waarvan 38% van de respondenten ontevreden is. Een analyse van deze cijfers wijst uit dat er een relatie is tussen het ervaren van overlast én het ontevreden zijn over de geboden oplossing. Het totaal aantal ontevreden respondenten dat ontevreden is over de geleverde diensten is ten opzichte van 2022 met 2% toegenomen (2022 13%). De resultaten van het KTO in 2023 wijken minimaal af ten opzichte van voorgaande jaren. Voor het komende jaar is het nog onduidelijk wat de gevolgen zullen zijn van de Omgevingswet. 3.5.1

KTO T&V

In 2023 is het KTO van T&V vernieuwd. Naast de vraag over hoe tevreden men is over de totale dienstverlening, is in de nieuwe opzet gevraagd naar de deskundigheid, duidelijkheid, tijdigheid en klachtgerichtheid van de dienstverlening. Hierbij is gewerkt met een 5-puntschaal: − Zeer tevreden (=5) − Tevreden (=4) − Neutraal (=3) − Ontevreden (=2) − Zeer ontevreden (=1)

15 / 63

In 2023 zijn 2.033 klanttevredenheidsonderzoeken verstuurd, waarop 446 reacties zijn ontvangen (22%). De afgelopen jaren was de response gemiddeld 20%. De uitgebreidere uitvraag heeft derhalve geen negatieve invloed gehad op de response. In grafiek 6 is gemiddelde score per onderdeel weergegeven. In grafiek 7 is de totaalscore (3,83%) uitgesplitst per geleverd product. De tevredenheid over het besluit is lager dan de andere producten. De tevredenheid voor besluiten staat onder druk door de langere (wettelijke) doorlooptijd van besluitprocedures in het algemeen en voor de natuurbeschermingswet in het bijzonder Grafiek 6 Score naar onderdeel

3.5.2

Grafiek 7 Totaalscore uitgesplitst naar product

KTO T&H

Grafiek 8 Resultaten response KTO T&H 2021 t/m 2023

Grafiek 9 Resultaten response KTO T&H door overlastmelders 2021 t/m 2023

16 / 63

Grafiek 10 Resultaten tevredenheid KTO T&H 2021 t/m 2023

4

Paragrafen

In het Besluit Begroting en Verantwoording zijn zeven verplichte paragrafen opgenomen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen. Deze zijn niet allemaal relevant voor de omgevingsdienst. Om die reden zijn de paragrafen lokale heffingen, grondbeleid en verbonden partijen niet opgenomen.

4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft een indicatie over de mate waarin de ODH in staat is onvoorziene tegenvallers op te vangen. Inzicht in het weerstandsvermogen van de ODH is belangrijk om de continuïteit van de organisatie te kunnen garanderen. Het benodigd weerstandsvermogen kan worden bepaald als het risicoprofiel bekend is. Het risicoprofiel omvat alle onderkende risico’s voor de dienst, waarbij per risico de mate van beheersing is vastgesteld om inzicht te verkrijgen in hoeverre een risico daadwerkelijk kan optreden. Vervolgens kan een relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen (de benodigde weerstandscapaciteit) en de middelen en mogelijkheden die de dienst beschikbaar heeft om niet begrote, substantiële kosten financieel op korte termijn af te kunnen dekken (de beschikbare weerstandscapaciteit). Op 24 november 2021 heeft het AB de Integrale nota ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing, reserves en voorzieningen’ vastgesteld. Daarin zijn de volgende uitgangspunten opgenomen: 1. voor het identificeren en beheersen van de risico’s wordt binnen de ODH gebruik gemaakt van de softwaretool NARIS, gebaseerd op het model Integraal risicomanagement van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement.

Bij de beoordeling van de risico’s worden uitsluitend de risico’s betrokken die van belang zijn voor de continuïteit van de bedrijfsprocessen van de ODH; 2. het weerstandsvermogen wordt berekend door de weerstandscapaciteit te delen door de financiële omvang van de in de paragraaf weerstandsvermogen opgenomen risico’s, waarbij de ODH streeft naar een weerstandsratio van tussen de 1,0 en 1,4; 3. bij de kwantificering van de risico’s worden uitsluitend de risico betrokken die van belang zijn voor de continuïteit van de bedrijfsprocessen van de ODH. De maximumomvang van de weerstandscapaciteit is bepaald op maximaal 5% van de bij de begroting geraamde structurele exploitatielasten; 4. bijstelling van het risicoprofiel via de paragraaf Weerstandsvermogen vindt plaats bij de jaarrekening en begroting, waarbij voor de kwantificering van de risico’s een ondergrens wordt gehanteerd van € 50.000; 5. De integrale Nota Weerstandsvermogen en risicobeheer, reserves en voorzieningen wordt elke 5 jaar geactualiseerd. De nota blijft geldig tot een nieuwe nota is vastgesteld. Tabel 3 Richtlijnen weerstandscapaciteit

Betekenis ratio Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

4.1.1

Ratio weerstandscapaciteit x > 2,0 1,4 <= x <= 2,0 1,0 <= x <= 1,4 0,8 <= x <= 1,0 0,6 <= x <= 0,8 x < 0,6

Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Voor de bepaling of de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om de (gekwantificeerde) risico’s af te dekken wordt gebruik gemaakt van een tabel die landelijk4 wordt gehanteerd. In deze tabel wordt een gradatie aangegeven van ‘ruim onvoldoende’ tot ‘uitstekend’.

Weerstandscapaciteit

De weerstandscapaciteit bestaat uit de structurele weerstandscapaciteit (de post onvoorzien) en de incidentele weerstandscapaciteit (de algemene reserve). Voorzieningen behoren niet tot de weerstandscapaciteit.

4

Dit is de meest gebruikte kwantitatieve waarderingsmethode die is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de Universiteit Twente.

17 / 63

Tabel 4 Weerstandscapaciteit

Weerstandscapaciteit Algemene Reserve (stand per 31-12-2023) Onvoorzien 2023 Totaal weerstandscapaciteit

4.1.2

Bedrag Nog te muteren 1.312.200 0 47.700 0 1.359.900 0

Bedrag 1.312.200 47.700 1.359.900

Risicoanalyse

De maximumomvang van de incidentele weerstandscapaciteit (algemene reserve) bedraagt 5% van de bij begroting geraamde structurele exploitatielasten. Het totaal van de geraamde structurele exploitatielasten bedraagt op basis van de begroting 2023 na wijziging € 27.410.500. De maximumomvang komt uit op 5% van € 27.410.500 is € 1.370.500. Het weerstandsvermogen per 31-12-2023 bedraagt € 1.312.200. Tabel 5 Risicosimulatie weerstandsvermogen Zekerheidspercentage 10% 25% 50% 75% 80% 90% 95% 99%

Bedrag 33.363 165.732 508.286 872.478 943.292 1.154.861 1.458.216 2.062.505

De uitgevoerde risico-inventarisatie inclusief kwantificering vormt de basis voor het bepalen van het gewenste weerstandsvermogen. De op basis van de softwaretool NARIS uitgevoerde risicosimulatie levert de met de zekerheidspercentages behorende bedragen voor het benodigde weerstandsvermogen op zoals weergegeven in tabel 5. Uitgaande van het door het NAR geadviseerde zekerheidspercentage van 90% wordt het gewenste weerstandvermogen op basis van deze risico-inventarisatie bepaald op afgerond € 1.154.900.

In tabel 6 zijn de top-10 risico’s opgenomen met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. In de tabel zijn eveneens de beheersmaatregelen weergegeven. Tabel 6 Risicoprofiel Risicogebeurtenis

Nr. Risico-oorzaak 1 Opvolging aanbevelingen IBP VTH- Organisatorisch/HR stelsel en Koersplan ODH 2 Hacking of gijzeling van systemen Technisch

3 Onvoldoende milieuopleidingen, onvoldoende aanwas personeel, verloop personeelsbestand

Organisatorisch/HR

4 Afbreuk imago ODH na optreden bij Organisatorisch calamiteit of bestuurlijk gevoelige zaak 5 Incidenten tijdens uitvoering HR (ongeval, asbest) waarvoor verzekering onvoldoende dekking biedt 6 Invoering Omgevingswet zorgt voor Organisatorisch/HR meer werk (in uitvoering) dan voorzien 7 Informatiehuishouding niet op orde Technisch (niet kunnen beschikken over de juiste data in de processen) 8 Datalek, schending Organisatorisch privacywetgeving 9 Ketenaansprakelijkheid bij inhuur Organisatorisch ZZP-ers 10 Overige risico's -

4.1.3

Financiële gevolgen

Beheersmaatregel

Extra kosten

Uitvoering strategisch personeelsbeleid Audits ikv beveiligingsbeleid

Gijzeling

Kans Financieel risico maximum 70% 1.000.000

Benodigde weerstandscapaciteit 630.000

Kosten van herstel data, herstel systemen etc., verlies aan productie, imagoschade Krapte op de arbeidsmarkt, Hoge werkdruk, onvoldoende onvoldoende aanwas vaklieden en kwaliteit, imagoschade aanwas vanuit vakopleidingen, hoog verloop Onvoldoende kennis en kunde in Negatieve beoordeling optreden Communicatie het omgaan met dergelijke ODH, schadeclaims, imagoschade calamiteiten Onvoldoende volgen van Personele kosten, juridische kosten, Organiseren rampenoefeningen instructies, ontbreken adeaquate imogaschade toezichtveiligheidinstructies

10%

1.500.000

135.000

10%

1.023.000

92.100

60%

100.000

54.000

20%

250.000

45.000

Onvoldoende capaciteit, besluitvorming invoering

Extra inhuur ICT-specialisten

10%

500.000

45.000

Extra incidenteel budget digitalisering dossiers

10%

250.000

22.500

5%

150.000

6.800

1%

100.000

Onvoldoende capaciteit, complexiteit dossiervorming en dossiers niet op orde Onvoldoende instructie en informatie Externe inhuur -

Oplopende kosten, grotere werkdruk op organisatie (o.a. invoering DSO) Onjuiste informatie, stagnatie in productieproces

Boete, herstelkosten, imagoschade Communicatie over hacking etc, beveiligingssoftware Extra personeelslasten Voldoen aan wet- en regelgeving -

-

900 123.600 1.154.900

Ratio

De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (exclusief de post onvoorzien) en de benodigde weerstandscapaciteit wordt weergegeven in een ratio. Deze bedraagt ultimo 2023 op basis van het risicoprofiel € 1.312.200 / € 1.154.900 = 1,14. Op basis van risicoprofiel kan het weerstandsvermogen na correctie als ‘voldoende’ worden beoordeeld (tabel 3).

18 / 63

4.1.4

Kengetallen weerstandsvermogen en risicobeheer

In 2015 is het Besluit begroting en verantwoording (BBV) aangepast. De aanpassing houdt in de begroting en het jaarverslag een zestal kengetallen moeten worden opgenomen: een kengetal netto schuldquote, een kengetal netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen, een kengetal solvabiliteitsratio, een kengetal structurele exploitatieruimte, een kengetal grondexploitatie en een kengetal belastingcapaciteit. Een kengetal netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen, een kengetal grondexploitatie en een kengetal belastingcapaciteit zijn niet van toepassing op de ODH. Tabel 7 Kengetallen weerstandsvermogen en risicobeheer Kengetallen Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Realisatie 2020 Realisatie 2021 Realisatie 2022 0,7% -4,0% -9,7% 5,4% 8,5% 16,0% -0,6% -2,8% 0,0%

Begroting 2023 -2,4% 6,7% 0,0%

Realisatie 2023 -10,4% 21,6% 0,0%

De netto schuldquote5 geeft de verhouding weer van de vlottende activa minus de vlottende passiva t.o.v. het totaal saldo van baten, exclusief mutaties reserves. De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de ODH ten opzichte van de eigen middelen. De solvabiliteitsratio6 geeft de verhouding weer van het eigen vermogen t.o.v. de totale passiva en geeft aan in welke mate de ODH het eigen vermogen kan inzetten voor de dekking van de schulden (in hoeverre is de ODH in staat aan haar financiële verplichtingen te voldoen). De structurele exploitatieruimte geeft de verhouding weer van de structurele lasten en baten t.o.v. het saldo van de baten (het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage). In bijlage 10.3 is een berekening van de ratio’s opgenomen.

4.2 Financiering 4.2.1

Schatkistbankieren

Op 15 december 2013 is de wet Schatkistbankieren voor decentrale overheden in werking getreden. Deelname van de decentrale overheden aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden gezamenlijk). Iedere euro die decentrale overheden aanhouden in de schatkist, vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Om het dagelijks kasbeheer te vereenvoudigen mag een decentrale overheid gemiddeld over het hele kwartaal maximaal een drempelbedrag buiten de schatkist houden. Op basis van de vastgestelde begroting 2023 bedraagt het drempelbedrag maximaal € 1,0 miljoen. Het drempelbedrag is nooit lager dan € 0,25 miljoen. Binnen de ODH bestaat de afspraak dat de betaalrekening geen langdurig saldo groter dan € 250.000 mag hebben. Boven deze limiet moet het bedrag afgeroomd worden naar de tussenrekening bij de BNG. Deze tussenrekening wordt dagelijks op € 0 afgeroomd ten laste of gunste van de ‘schatkist’. 4.2.2

Kasgeldlimiet en de renterisiconorm

Gedurende het hele jaar is er een positief liquiditeitensaldo geweest. De kastgeldlimiet en renterisico-norm is dan ook niet overschreden.

5

Een negatieve netto schuldquote houdt in er geen schulden zijn. De ODH heeft in 2023 een solvabiliteitsratio van 10,2%. De ratio is 5,9% lager dan in 2022 als gevolg van de resultaatbestemming 2022, waardoor per saldo een bedrag van afgerond € 55.100 aan de algemene reserve is toegevoegd. 6

19 / 63

4.2.3

Kredieten

Van de vanaf 2017 beschikbaar gestelde kredieten voor de vervanging van ICT-investeringen was ultimo 2023 nog een restantkrediet van € 2.431.300 beschikbaar. Ultimo 2023 was voor Huisvesting en inventaris nog een restantkrediet van € 361.700 beschikbaar. Voor een overzicht van de kredieten en de uitgaven in 2023 wordt verwezen naar tabel 9 bij paragraaf 4.5.

4.3 Bedrijfsvoering De afdeling Bedrijfsvoering heeft adviserende, controlerende en faciliterende rol en schept de randvoorwaarden voor een goed functionerende organisatie. De afdeling bestaat uit drie teams (Organisatie, Informatievoorziening en Financiën) die zich ervoor inspannen integraal te adviseren en doelmatige managementinstrumenten te ontwikkelen in goed overleg met de gebruikers. 4.3.1

Personeel en organisatie

In 2023 heeft de structurele groei van de organisatie zich doorgezet. Er wordt nog steeds veel thuisgewerkt maar medewerkers worden uitgenodigd om weer meer naar kantoor te komen om kennisdeling en interdisciplinair werken te bevorderen. Met de provincie Zuid-Holland als verhuurder is overeenstemming over de uitbreiding van het aantal vierkante meters kantoorruimte tot drie aansluitende verdiepingen. In 2023 is gewerkt aan een plan voor een bescheiden verbouwing en een nieuwe inrichting op drie aansluitende verdiepingen. In 2024 krijgen die plannen hun beslag en vanaf 2025 zullen de hiermee gemoeide extra huurkosten in de exploitatie moeten worden opgenomen. Ook in 2023 stond de landelijke arbeidsmarkt onder hoge druk. De werving- en selectiemethoden zijn geïntensiveerd en uitgebreid. De samenwerking met de andere omgevingsdiensten van Zuid Holland in het kader van “De Betere Wereldbaan” is versterkt. Er werd een contract afgesloten met Emma at Work om hoogopgeleide jongeren met een fysieke beperking voor ODH te werven. We zijn er in geslaagd 39 vacatures te vervullen. 4.3.2

Inclusie

De arbeidsmarktbenadering van ODH biedt ruimte voor mensen van alle leeftijden, sekse en etnische of religieuze achtergrond. ODH heeft een contract gesloten met Emma @ work voor de benadering van jongeren met een handicap. Regelmatig worden er mensen aangenomen uit de leeftijdscategorie 55-65. 1) Het personeelsbestand van ODH weerspiegelt de diversiteit van de samenleving maar omdat registratie van etnische achtergrond niet is toegestaan kunnen daarvoor geen cijfers worden aangeleverd. 2) Het huidige personeelsbestand bestaat uit 55 % mannen en 45% vrouwen. De leeftijdsopbouw is als volgt: <25 25-34 35-44 45-54 55-65 >65 4.3.3

1% 20% 23% 24% 29% 3% Duurzaamheid

In overleg met leveranciers zijn de verpakkingsmaterialen van consumpties zoals lunches aanzienlijk teruggebracht en is plastic zoveel mogelijk vervangen door papier. Koffie en theebekers zijn duurzaam en afwasbaar. Er is continu aandacht voor het vervangen van kantoorartikelen, promotiematerialen en (relatie)geschenken door duurzamere alternatieven. Het wagenpark van ODH is al grotendeels duurzaam. De nog aanwezige benzineauto’s worden stap voor stap vervangen door elektrische. 20 / 63

In 2024 start een project interne verduurzaming, waarin onder meer aandacht wordt besteed aan het bevorderen van het energiebewustzijn van medewerkers als het gaan om het gebruik van om opslagcapaciteit voor email en digitale bestanden of het laten branden van verwarming en licht. ODH lift mee op duurzaamheidsacties van de provincie als verhuurder van het gebouw waarin ODH is gehuisvest. De provincie heeft een duurzame meerjarenplanning voor het hele gebouw opgesteld. Het gebouw heeft al een A++ label maar om energieneutraal te worden (Label A++++) zullen aanpassingen gedaan moeten worden. Dit houdt in dat eerst gekeken wordt hoe de gebouwschil energetisch verbeterd kan worden (daken, gevels en vloeren) en daarna gebouwinstallaties als luchtbehandeling en verlichting om zo minder energie te verbruiken. De norm voor een energie neutraal gebouw (ENG) geeft ook aan dat het gebouw de energie die het verbruikt aan gebouwinstallaties zelf dient op te wekken. Hiervoor zullen zonnepanelen en/of windmolens geplaatst moeten worden. Deze verduurzaming wordt door de provincie uitgevoerd als eigenaar van het pand. ODH zal bij de voorgenomen verbouwing van de kantooromgeving in samenwerking met de provincie bevorderen dat circulair wordt gesloopt, en dat deze wordt ingericht met duurzame of hergebruikte bouwmaterialen en kantoormeubilair.

Grafiek 11 Gemiddelde verzuimpercentage naar verzuimduur in dagen

Het ziekteverzuimpercentage is over 2023 is uitgekomen op 6,6% (7,5% in 2022). Het landelijk gemiddelde ziekteverzuimpercentage in de gemeentelijke sector was in 2023 volgens de Personeelsmonitor Gemeenten 2022 A&O fonds 6,7%. Het landelijk ziekteverzuimpercentage in het openbaar bestuur lag in eerste halfjaar 2023 op 6,1% (geheel 2023 is nog niet bekend). Voor 2024 staat een verdere intensivering van de verzuimbegeleiding op het programma en wordt de inzet van de bedrijfsarts verdubbeld. Tabel 8 Personeelsmonitor 2017 – 2023 Personeelsmonitor ODH Formatie en bezetting (ultimo jaar) Primair proces (exclusief management) Ondersteuning (inclusief management) Formatie Bezetting Vacatureruimte % vacatureruimte van gemiddelde formatie % overhead van totale formatie Gemiddelde leeftijd (ultimo jaar) Aantal medewerkers generatiepact (ultimo jaar)

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

161,0 48,1 209,1 199,3 9,8 5,3 23,0 49,6 24

167,9 47,6 215,5 182,4 33,1 10,1 22,1 49,4 22

172,6 47,1 219,7 190,5 29,2 14,3 21,4 48,0 20

183,7 46,6 230,3 205,0 25,3 12,1 20,2 46,8 23

188,1 48,4 236,5 202,2 34,3 12,8 20,5 46,6 19

193,8 47,4 241,2 211,1 30,1 13,5 19,7 46,8 16

198,6 47,4 246,0 228,1 18,0 9,9 19,3 45,9 9

6,0

6,8

8,4

5,7

5,8

7,5

6,6

Opleiding en ontwikkeling Totaal opleidingskosten Gemiddelde opleidingskosten per fte % opleidingskosten van totale loonsom

266.279 1.336 1,8

282.165 1.547 1,9

275.873 1.448 1,9

187.868 916 1,2

217.294 1.075 1,2

164.779 781 0,9

377.713 1.656 1,9

Strategische personeelsplanning Salariskosten Externe inhuur (exclusief inhuur ICT) Totale loonkosten Gemiddelde loonkosten per fte % externe inhuur van totale loonkosten

14.897.616 1.284.143 16.181.759 76.203 7,9

15.008.714 1.905.751 16.914.465 78.641 11,3

14.813.327 2.381.250 17.194.577 79.449 13,8

16.229.686 3.273.934 19.503.620 82.072 16,8

17.387.349 3.102.591 20.489.940 85.400 15,1

18.469.289 3.550.926 22.020.215 90.714 16,1

20.140.911 4.278.150 24.419.061 97.464 17,5

Ziekteverzuim % verzuim

21 / 63

4.3.4

Informatisering en automatisering

In 2023 is een groot deel van de capaciteit van team Informatievoorziening ingezet op het inrichten van het zaaksysteem ter voorbereiding op de invoering van de voorbereiding van de Omgevingswet. De voorbereidingen om in 2024 de digitale handtekening in te kunnen voeren zijn afgerond. Daarnaast gaat ODH zich zoveel als mogelijk aansluiten op landelijke standaarden en uitgangspunten als dat nog niet is gebeurd. Ook zullen de mogelijkheden voor de inzet van Artificial Intelligence (AI) en andere moderne toepassingen verder worden verkend en ingezet. Het ICT beheer is op orde en de ambities op het gebied van informatiemanagement zijn geformuleerd. De personele bezetting is echter niet robuust genoeg door het hoge percentage inhuur. Het streven is erop gericht om het team vanaf het tweede kwartaal van 2024 zoveel mogelijk uit vaste medewerkers te laten bestaan. Dan kan kennis en expertise beter worden geborgd; een belangrijke voorwaarden om de ambities uit het koersplan uit te voeren. Het cluster Documentaire Informatie Voorziening (DIV) is verantwoordelijk voor tijdige postverwerking en archivering. De ODH werkt onder goedkeuring van de Archiefinspectie in een volledig digitale werkomgeving met substitutieverklaring en heeft in 2023 van de opdrachtgevers daarvoor ook goedkeuring ontvangen. 4.3.5