Schriftelijke beantwoording rondvraag PvdD over boringen naar geothermie

Schriftelijke beantwoording rondvraag PvdD over boringen naar geothermie Harbert van der Kaap (PvdD) had een rondvraag in de vergadering SO van 2 november 2021. Omdat hij niet bij de vergadering aanwezig kon zijn, is afgesproken deze rondvraag schriftelijk af te doen. 1. Wat kan de wethouder vertellen over mogelijke boringen voor geothermie bij het Valkenburgse meer?

Geothermie wordt binnen het beleid en strategie van de gemeente Leiden beschouwd als een belangrijke potentiële warmtebron voor het toekomstige Leidse warmtesysteem. Activiteiten in de ondergrond, zoals geothermie, worden vanaf 500 meter diepte door de overheid aangemerkt als mijnbouw. Geothermie, ook aardwarmtewinning genoemd, wordt dus beschouwd als mijnbouwactiviteit. De Mijnbouwwet en Omgevingswet vereisen drie op elkaar volgende vergunningen voor partijen die activiteiten op gebied van geothermie plegen: 1. Opsporingsvergunning 2. Winningsvergunning & Winningsplan 3. Omgevingsvergunning Het bevoegd gezag voor deze vergunningen is de Minister van Economische Zaken en Klimaat en het toezicht is belegd bij Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). In de Leidse Regio zijn recent door het ministerie EZK vier stuks opsporingsvergunningen voor geothermie verleend. Het gebied rondom het Valkenburgse Meer ligt binnen 2 opsporingsvergunningen; voor de bedrijven Eavor Europe BV en Wayland Energy BV. Deze gebieden zijn in oppervlakte en diepte begrenst. Eavor richt zich op zeer diepe geologische lagen, Wayland Energy op richt op de reguliere middeldiepe geologische lagen, waar ook op andere plekken in Nederland succesvol uit gewonnen wordt. Opsporen betekent volgens de wet ‘het onderzoek doen naar de aanwezigheid van aardwarmte of naar gegevens daarover’.

Centraal staat de vraag: is de aanvrager in staat om de gewenste activiteiten veilig uit te voeren? Het gaat dus om een onderzoeksvergunning. Er vinden binnen de afgegeven vergunning dus geen boringen plaats. Mocht het onderzoek leiden tot de kansen om op een veilige, verantwoorde en economisch rendabele exploitatie te komen, kan het bedrijf (Eavor of Wayland) over gaan tot het boren van een tweetal putten (productieput en injectieput) en vervolgens een winningsvergunning aanvragen. Hierbij is het volgende van belang: - De minister laat het winningsplan toetsen aan de Mijnbouwwet en wint advies in bij SodM, de Mijnraad en de Technische commissie bodembeweging. Ook provincies, gemeenten en waterschappen hebben adviesrecht bij het winningsplan. De minister kan ook instemming verlenen onder beperkingen of er voorschriften aan verbinden. Het winningsplan moet voldoen aan verschillende wetgeving zoals de Waterwet, de Wet Milieubeheer, de Wet Natuurbescherming en het Omgevingsrecht. - Bij een concept-besluit voor een winningsplan hebben belanghebbenden zoals omwonenden de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. Voor belanghebbenden staat eventueel rechtstreeks beroep bij de rechter open. Kortom, de gemeente verwelkomt partijen die zich inspannen om duurzame geothermisch warmteproductie mogelijk te maken in de regio.

En zij hecht aan een zorgvuldig proces in aanloop naar de boringen. Er kunnen in elk geval geen boringen plaatsvinden enkel op basis van een Opsporingsvergunning.

2. Zijn er afspraken gemaakt over mogelijke boorlokaties?

Nee. Het is aan het bedrijf om een boorlocatie te vinden, die voldoet aan de eisen door de overheden gesteld worden aan zowel onder- als bovengrond. In een relatief volle omgeving zoals in Leiden, is de Gemeente actief betrokken om de maatschappelijke belangen te verbinden en af te wegen. Hiervoor heeft ze een formele rol in het geval er sprake is van een bestemmingsplanwijziging voor de bovengrondse locatie. Gezien het belang en de complexiteit van dit vraagstuk wordt er actief met bedrijven gesproken in hun zoektocht naar boorlocaties. Hierbij zal de gemeente wijzen op het maken van een brede belangenafweging, waarbij ook belangen als veiligheid voor omgeving en kwaliteit van de drinkwatervoorziening goed wordt gewogen. 3. Is een bestemmingsplanwijziging nodig voor een dergelijke boorinstallatie?

Dat ligt aan de locatie en het huidige bestemmingsplan. Voor de ontwikkelingsfase van geothermie (het ‘boren’) gaat het om een tijdelijke activiteit waar vergunningen voor nodig zijn. In een ‘permanente’ situatie gaat het om de exploitatie van aardwarmte waarvoor een bestemmingsplan of omgevingsvergunning nodig zijn. 4. Is er vanuit de gemeente contact geweest met dit bedrijf en mogelijk andere bedrijven.

Ja. Gezien het belang van de energietransitie, zal de Gemeente alle bedrijven die hier een positieve bijdrage aan kunnen leveren ondersteunen waar mogelijk. Ondersteunen betekent ook het afraden van beoogde locaties waar in de ogen van de Gemeente een andere bestemming maatschappelijk gezien beter is. De Gemeente ondersteunt de verkenning naar geschikte boorlocaties waar uiteindelijk de exploitatie van een geothermische bron mogelijk gemaakt wordt. Daarin neemt de Gemeente proactief haar verantwoordelijkheid om te zorgen dat er locaties aangewezen worden die passen binnen de omgeving, waarbij zorgvuldigheid en veiligheid een belangrijk aspect is. 5. Wat vindt de wethouder van deze intimiderende benadering?

Het is goed dat er door het bedrijf Wayland contact is gezocht met mensen en bedrijven in hun zoekgebied. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat dit als intimiderend ervaren wordt. Hierover is door Over Morgen, vanuit bovenlokaal programma WLR, contact geweest met Wayland.