RV 21.0147 Vaststellen nota Warenmarkt en retailbeleid Leiden 2021

RAADSVOORSTEL

Rv. nr.: RV 21.0147

B en W-besluit d.d.: 14-12-2021 B en W-besluit nr.: 21.0629 *Z24725D4EC2*

Naam programma: Economie Onderwerp: vaststellen nota ‘Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021’ Aanleiding: Retail en warenmarkt zijn de belangrijke sectoren van de binnenstad en leveren een grote bijdrage aan de economie van Leiden. Voor het behoud van het ondernemings- en investeringsklimaat én het woon- en verblijfsklimaat is beleid voor de warenmarkt en het retailbeleid belangrijk. Dit wordt weergegeven in de nota ‘Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021’. In deze nota treft u (de actualisatie van) het gemeentelijke beleid voor de warenmarkten en retail. De nota volgt op de ‘Winkelnota Leidse Binnenstad 2018-2021’ en de Marktvisie van 2017 ‘2022 Leiden, de Beste Markt van Nederland’. Ook sluit deze nota aan bij de raadsbreed aangenomen motie van 22 mei 2019 ‘De Markt van de toekomst is een geprivatiseerde markt’. Beleidsactualisatie is niet alleen nodig in verband met het aflopen van de winkelnota en de marktvisie. Ook actuele ontwikkelingen nopen tot actualisatie van beleid. Zo verandert het koopgedrag van de consument. Dit heeft gevolgen voor retail en warenmarkt. De groei van food bestedingen en van online aankopen zijn daar voorbeelden van. De corona-pandemie heeft bovendien een verandering teweeggebracht in zowel consumentengedrag als in het functioneren van de retail. De beleidsnota dient als toetsingskader voor toekomstige retail- en warenmarktontwikkelingen.

Doel: Met de nota Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021 worden de volgende doelen bereikt: - Leiden heeft een toekomstbestendige retailstructuur met winkelgebieden die kunnen inspelen op de markttrends. Deze winkelgebieden bestaan uit de binnenstad, boodschappenwinkelgebieden en warenmarkten; - Leiden staat landelijk aangeschreven als aantrekkelijke winkel- en marktstad, met als ambitie Beste Markt van Nederland (De ambitie om beste Binnenstadfinalist te worden is gerealiseerd). Dat dankt de retail en warenmarkt aan het aantrekkelijke aanbod en verblijfsklimaat en aan de synergie met andere centrumfuncties. Haar kleinschalige en zelfstandige aanbod maakt Leiden uniek. Het unieke van Leiden is de totaalbeleving van een uniek aanbod in retail, markt, cultuur, kennis en horeca. De ambities worden door de samenwerking tussen de (markt)ondernemers, bewoners, gemeente en andere belanghebbenden gerealiseerd, op totaal- en op gebiedsniveau. Kader: - De nota ‘Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021’ volgt op de ‘Winkelnota Leidse Binnenstad 2018-2021’ en de Marktvisie van 2017 ‘2022 Leiden, de Beste Markt van Nederland’. De nota

Pagina 1 van 4

-

dient als toetsingskader voor toekomstige retail- en warenmarktontwikkelingen en vervangt daarmee de ‘Winkelnota Leidse Binnenstad 2018-2021’ als toetsingskader. De nota ‘Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021’ sluit aan bij de raadsbreed aangenomen motie van 22 mei 2019 ‘De Markt van de toekomst is een geprivatiseerde markt’. Het nieuwe retail- en warenmarktbeleid is te zien als een beleidsuitwerking van de gestelde ambities en doelstellingen uit de Omgevingsvisie Leiden 2040. De nota sluit aan op de structuurvisie ‘Verder met de binnenstad’. De nota sluit aan bij het Uitvoeringsprogramma binnenstad, waarin vitaliteit, leefbaarheid, duurzaamheid en mobiliteit centrale thema’s zijn. De nota sluit aan op het programma autoluwe binnenstad.

Overwegingen: Leiden heeft een bijzondere binnenstad. De binnenstad heeft toonaangevende (Rijks)musea, een rijk aanbod aan culturele voorzieningen en evenementen, horeca en het kernwinkelapparaat voor de stad, de regio en daarbuiten. Gemeente Leiden zet in op een toekomstbestendige binnenstad, als hart van de stad en regio. Een stad met een aantrekkingskracht die verder gaat dan de retailfunctie. De beleidsvoornemens die in de nota Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021 verwoord zijn, sluiten hierbij aan. De belangrijkste beleidsvoornemens zijn de volgende. Winkelstructuur in de binnenstad Bij vernieuwings- en investeringswensen is het belangrijk dat dit op de juiste locatie gebeurt. Zo kunnen functies elkaar versterken. Als er andere functies mogelijk worden gemaakt dan dient overwogen te worden wat de beste alternatieven zijn. Zo kan op de juiste plek ingespeeld worden op trends. Ruimtelijk wordt dit vertaald naar sfeergebieden in de binnenstad met een eigen karakter. Het doel van een toekomstbestendige binnenstad met een unieke totaalbeleving kan hiermee behaald worden.

Dit sluit aan bij de Omgevingsvisie Leiden 2040 waarin is opgenomen dat er in de binnenstad ruimte wordt geboden aan het versterken van het huidige economische cluster, en waar mogelijk aan nieuwe economische functies die passen bij de maat en schaal van de binnenstad en bij de combinatie met de woonfunctie. De huidige winkelstructuur in de binnenstad blijft behouden. Binnen het kernwinkelgebied wordt ingezet op detailhandel en in de andere sfeergebieden blijven meer functies mogelijk. De sfeergebieden worden op onderdelen geactualiseerd. Een belangrijk uitgangspunt blijft dat het kernwinkelgebied niet verder wordt uitgebreid. We willen sterk houden wat sterk is. Dit uitgangspunt wordt ook de komende jaren gecombineerd met de sturing op aanvullende bestemmingen voor andere winkelstraten, zodat er tussen beide een aantrekkelijke overloop ontstaat. Dit zorgt voor een kerngebied met daaromheen een tweede schil (zwerfmilieu of gemengd milieu) die de entrees en verbinding naar de kern van de binnenstad vormen. Dit resulteert in een sterke en compacte binnenstad. Aanpak warenmarkt De warenmarkt heeft een belangrijke functie in het Nieuwe Rijngebied: op woensdag inclusief een biologische markt, en op zaterdag de warenmarkt. Uniek is dat de markt enkelzijdig is, met aan de ‘overkant’ winkels, horeca en terrassen. De warenmarkt is afhankelijk van de openbare ruimte.

Die ruimte wordt door diverse doelgroepen gebruikt. De opgave om de markt in het Nieuwe Rijngebied te behouden wordt groter. De druk op de het gebied neemt toe. Daarom is de doorontwikkeling van de warenmarkt van belang. De organisatie, locatie, inrichting en branchering van de warenmarkt in het Nieuwe Rijn-gebied wordt verbeterd door een

Pagina 2 van 4

gezamenlijke aanpak met de adviescommissie ambulante handel, gemeente en stadspartners. We zetten in op een samenwerking met alle actoren in de binnenstad. Behoud van de winkelstructuur Leiden Leiden behoudt de unieke en sterke winkelstructuur met de focus op de binnenstad en boodschappencentra. Buiten deze gebieden worden nieuwe winkellocaties bij uitzondering en onder specifieke voorwaarden toegestaan. Financiën: Het vaststellen van de nota warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021 heeft geen financiële consequenties. Onderzoek naar (de wenselijkheid) van een gebiedsmanager voor de weekmarkt en een onderzoek naar herinrichting van de markt worden uit het reguliere werkbudget voor bevorderen economische bedrijvigheid gefinancierd. Mocht vanuit deze onderzoeken een oplossing met financiële consequenties komen, dan wordt hier op dat moment een voorstel aan uw Raad over voorgelegd. Inspraak/participatie: In het voortraject voor het opstellen van deze nota heeft een participatieproces plaatsgevonden. Hierin is de inbreng van betrokken stakeholders (inwoners, ondernemers, stadspartners en andere betrokkenen) opgehaald. Meer over het participatieproces en de inbreng kunt u lezen in het participatieverslag in de bijlage. Vervolgens kon men gedurende 6 weken schriftelijk inspreken op deze conceptnota. Dit heeft geleid tot 12 inspraakreacties.

De inspraak heeft geleid tot enkele aanpassingen in de nota Warenmarkt en retailbeleid Leiden 2021. Dit zijn de volgende aanpassingen: -

in de inleiding van de nota wordt nader ingegaan op de uitdagingen waarvoor de binnenstad van Leiden gesteld staat; in hoofdstuk 2 van de nota is een passage toegevoegd die ingaat op (de evaluatie van) de acties die zijn vastgelegd in het uitvoeringsprogramma Winkelnota 2018-2021; er is een passage aan de nota toegevoegd waarin de consequenties van het toevoegen van de Apothekersdijk aan het zwerfmilieu wordt toegelicht; de Hooglandse Kerksteeg wordt betrokken bij het gemengd milieu van de binnenstad; aan de overzichtskaart van de winkelstructuur van de binnenstad zijn de bronpunten toegevoegd; aan de nota is het beleidsvoornemen tot het formuleren van een ‘actieplan stegen en bronpunten in de binnenstad’ toegevoegd.

Meer over deze inspraak kunt u lezen in de nota van beantwoording inspraakreacties in de bijlage. Evaluatie: Er wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld voor een periode van drie jaar. Daarna zal hiervan herijking plaatsvinden. Een onderdeel hiervan is het afwegen of actualisering van de beleidsnota en de daarin geformuleerde beleidsuitgangspunten noodzakelijk is. Bijgevoegde informatie: 1. Conceptnota Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021, inclusief participatieverslag; 2. nota van beantwoording inspraakreacties; 3. verzamelde inspraakreacties (geanonimiseerd). Pagina 3 van 4

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel RV 21.0147 van 14 december 2021), mede gezien het advies van de commissie Werk en Middelen, BESLUIT de nota Warenmarkt- en retailbeleid Leiden 2021 vast te stellen, en daarmee tevens de volgende beleidsuitgangspunten vast te stellen: a. het behouden van de winkelstructuur in de binnenstad; b. de sfeergebieden op de volgende onderdelen te actualiseren: - in het kernwinkelgebied worden bij leegstand onder voorwaarden tijdelijke vergunningen voor galeries en ateliers toegestaan; - aan het zwerfmilieu wordt de Apothekersdijk toegevoegd; - de Haarlemmerstraat-Oost wordt een entreestraat; - aan de sfeergebieden in de binnenstad wordt het gemengd milieu toegevoegd zonder in dit milieu extra economische functies toe te staan; - het Pieterskwartier wordt toegevoegd aan het gemengd milieu; - de delen van de Nieuwstraat en de Nieuwe Rijn die liggen tussen de Hartesteeg en de Hooigracht worden toegevoegd aan het gemengd milieu; - de Hooglandse kerksteeg wordt toegevoegd aan het gemengd milieu; - de Prinsessekade, Kort Rapenburg en Breestraat-Noord worden toegevoegd aan het entreegebied. - een deel van de Lammermarkt wordt toegevoegd aan het entreegebied.

- het entreegebied omvat verder de straten Stationsweg, Steenstraat, Morsstraat, Beestenmarkt, Nieuwe Beestenmarkt, de Lange Mare en de Turfmarkt; HaarlemmerstraatOost tussen de Hooglandse Kerksteeg en de Pelikaanstraat. c. een ‘actieplan stegen en bronpunten in de binnenstad’ te formuleren; d. het Uitvoeringsprogramma Winkelnota 2018-2021 te evalueren met het aanjaagteam; e. de weekmarkt niet te verzelfstandigen; f. in 2022 een (herinrichtings)plan voor de weekmarkt in het centrum op te stellen om de ruimte op de huidige locatie van de weekmarkt beter te benutten; g. voor de periode na 2022 de uitbreiding van het marktterrein richting Aalmarkt – Kippenbrug – Stille Rijn te onderzoeken; h. De marktregels te evalueren en zo nodig aan te passen; i. Onderzoek te doen naar de wenselijkheid tot het aanstellen van een gebiedsmanager voor het Nieuwe Rijngebied; j. De winkelstructuur met de focus op de binnenstad en boodschappenwinkelgebieden (wijkwinkelcentra) te behouden. Buiten deze gebieden nieuwe winkellocaties bij uitzondering en onder specifieke voorwaarden toe te staan. Gedaan in de openbare raadsvergadering van … 2021, de Griffier,

de Voorzitter,

dhr. G.F.C. Van Leiden

drs. H.J.J. Lenferink Pagina 4 van 4