Participatieproces horecavisie raadsvergadering

Verduidelijking gelijktrekken H1, H1* in relatie tot ondergeschikte horeca: Waarom wordt met het gelijktrekken van H1 en H1* niet ook het schenken van alcohol mogelijk gemaakt bij ondergeschikte horeca ook wel “blurring” genoemd? Horeca is onder te verdelen in hoofdcategorieën: Ondergeschikte horecagelegenheden: maken voor max 30% van de vloeroppervlakte onderdeel uit van een ander bedrijf etc. Het zijn onzelfstandige horecavestigingen. Het is hier verboden bij wet om alcohol te schenken. Zelfstandige horeca: Zelfstandige horeca: De hoofdfunctie van het bedrijf is horeca. Voorbeelden hiervan zijn restaurant, hotel en café. Alleen binnen de categorie zelfstandige horeca worden de categorieën H1 en H1* aan elkaar gelijk getrokken. Zo staat het ook opgenomen in de horecavisie. Verzoek om het toevoegen van het woordje “ook” in horecavisie H1/H1*: Door het woordje “ook” toe te voegen, klopt feitelijk de tekst niet meer. Nieuwkomers mogen namelijk sowieso al bepalen of ze H1 of H1* worden. Het “mogen omzetten” is dus niet aan de orde. De volgende tekst is opgenomen in de horecavisie: Omdat het wel of niet schenken van alcohol met name van het lunchconcept afhankelijk is en overlast door alcohol in deze vorm van daghoreca niet te verwachten valt, zou bij de mogelijkheden voor nieuwe vestigingen het onderscheid tussen H1 en H1* gelijk getrokken kunnen worden.

Het gelijk trekken van de vestigingsmogelijkheden voor H1 en H1* heeft, ten opzichte van de huidige regelgeving, effectief als gevolg dat er in het winkelgebied, zoals hieronder in de kaart in het oranje is aangeduid, bestaande H1 ondernemers hun bedrijfsconcept mogen omzetten naar H1*. Wij stellen ter verduidelijking voor de tekst als volgt aan te passen: Omdat het wel of niet schenken van alcohol met name van het lunchconcept afhankelijk is en overlast door alcohol in deze vorm van daghoreca niet te verwachten valt, wordt voor bestaande vestigingen het onderscheid tussen H1 en H1* gelijk getrokken. Dit betekent effectief dat alle H1 vestigingen geupgrade mogen worden naar H1*. Voor ondergeschikte horeca geldt deze upgrade mogelijkheid niet.

Procesbeschrijving participatietraject: Inleiding: Gedurende de looptijd van de huidige horecavisie en vanaf het moment dat de nieuwe horecavisie werd ontwikkeld heeft de gemeente de signalen uit de stad verzameld omtrent de wensen t.a.v. de ontwikkeling van het horeca aanbod. Deze signalen waren afkomstig van zowel bewoners als ondernemers en in mindere mate bezoekers. Deze signalen hebben o.a. de basis gevormd voor de horecavisie zoals die is aangeboden aan de raad ter vaststelling. Bij het opstellen van de horecavisie is daarnaast een uitgebreid participatietraject doorlopen. Hieronder vindt u de beschrijving van het proces zoals we dat met bewoners hebben doorlopen. Tevens vindt u t.a.v. de input van bewoners welke input van hen op welke manier is verwerkt in de horecavisie. Proces: Het proces van de horecavisie begon in het laatste kwartaal van 2018. De huidige visie heeft een looptijd van feb 2016 (vaststelling raad) t/m 2020. In de visie staat beschreven dat er iedere twee

jaar een evaluatie zou zijn. Die startte derhalve in 2018. Uit de evaluatie werd geconcludeerd dat de punten waarop geëvalueerd zou worden, weinig tot geen aanpassing behoefden. Wel waren er op andere substantiële punten aanpassingen nodig in de horecavisie. Deze waren mede ingegeven door de bijeenkomst die is gehouden in december 2018. Bewoners gaven daar vooral aan dat er veel aantasting was van de woonfunctie door de combinatie van evenementen en horeca. Terrassen en Airbnb werden daarbij specifiek benoemd. Ook heeft men hier aangegeven dat de participatie tussen bewoners en gemeente beter moet. Horecaondernemers hebben aangegeven dat ze behoefte hebben aan meer flexibiliteit en uitbreidingsmogelijkheden in het Cultuurkwartier, andere horecaconcentratiegebieden en buiten de binnenstad. In 2019 is er een onderzoek gestart door B@S consultants om te kijken of en waar er behoefte is aan horeca-uitbreiding. Toen daaruit in oktober 2019 ook nog bleek dat er met de groei van de stad Leiden op o.a. het gebied van banen, bevolking en veranderend horecagebruik, een substantiële uitbreidingspotentie was voor horeca in Leiden, is vervolgens besloten om de evaluatie van de visie om te zetten in het schrijven van een geheel nieuwe visie. In de loop van 2020 is n.a.v. de effecten van corona door B@S consultants een aangepast advies opgesteld.

Voor de evaluatie van het hotelbeleid en de raming van de beschikbare marktruimte voor hotelontwikkeling in Leiden is door Bureau Stedelijke Planning (BSP) een onderzoek verricht, met als advies een substantiële uitbreiding van de huidige hotelcapaciteit en aanbevelingen voor diversificatie in de hotelsegmenten in de stad. Het originele rapport dateert uit december 2018, in januari 2020 heeft BSP het rapport geactualiseerd. In de loop van 2020 heeft BSP te kennen geven dat de effecten van corona geen gevolgen zullen hebben op de lange termijn ontwikkelingen van de hotelbranche in Leiden. Het proces van het opstellen van de Horecavisie 2020 startte dus in november 2019. Er is een stappenplan opgesteld om te komen tot een nieuwe visie: 1. Interne beleidsinventarisatie ambtenaren (jan/feb 2020) 2. Politieke afstemming portefeuillehouder (mrt 2020) 3. Externe consultatie van horecapartners (mrt 2020) 4. Bespreking externe partners (bewoners en ondernemers) eerste conceptstukken (mei/jun 2020) 5. Bestuurlijke vaststelling college (jun/jul 2020) 6. Inspraak (jul/aug 2020) 7. Vaststellen college (okt 2020) 8. Raadcommissie (nov 2020/jan 2021) In februari 2020 heeft de portefeuillehouder de raad over dit proces per brief geïnformeerd.

Ontvangen input bewonersavond: Zoals hierboven beschreven, is in 2018 en 2019 veel informatie opgehaald over wensen t.a.v. de nieuwe horecavisie. Bewonersvertegenwoordigers hebben aangegeven dat zij in de visie veel aandacht willen voor leefbaarheid. Er wordt veel overlast ervaren door de combinatie van evenementen en horeca. Ze geven aan dat het ook steeds drukker wordt in de stad en dat Leiden géén Efteling moet zijn. Er werd extra aandacht gevraagd voor terrassen. Ook werd aangegeven dat beleid t.a.v. een club moest worden aangepast omdat de Wibar wel buiten de binnenstad is gevestigd terwijl dit volgens het vigerende beleid niet kan. Er werd aandacht gevraagd voor de overlast en groei van Airbnb. Van deze bijeenkomst is een verslag gemaakt waarin ook al diverse antwoorden op vragen zijn verwerkt. Dit verslag is op verschillende momenten met bewoners gedeeld. Verwerkt:

•

• • • • • • • •

In de nieuwe visie is minder horeca mogelijk dan in de vigerende visie. In een aantal gebieden die bewoners hebben genoemd, waar overlast wordt ervaren, is het aantal nieuwe vestigingen teruggebracht. Dit zijn de Pieterswijk en het Rapenburg. Verder zijn uitbreidingsmogelijkheden aan de Nieuwe Beestenmarkt, Noordeinde, Breestraat, Beestenmarkt en Garenmarkt geschrapt. Daarnaast zijn in totaal 15 horecastraten geschrapt die hoofdzakelijk een woonfunctie hadden. Hiervan lagen er 11 in de Pieterswijk. Ook is de mogelijkheid voor een vestiging van een grand café in de Pieterswijk komen te vervallen. T.a.v. terrassen is in de tussenliggende periode (losstaand van deze horecavisie) een verbeterd en vernieuwd terrassenbeleid geschreven. Om te volgen of de beperkte toename van horecavestigingen en uitbreidingsmogelijkheden van bestaande horecaondernemers niet leidt tot overtoerisme en/of andere onwenselijke ontwikkelingen zijn er monitoringsmomenten in 2023 en 2026 ingelast. T.a.v. het vestigen van een club is in de vernieuwde horecavisie het beleid zo aangepast dat het vestigen hiervan wordt gezien als maatwerk. Er is toegezegd dat zodra landelijke wetgeving dit mogelijk maakt, de gemeente Leiden beleid zal schrijven voor Airbnb. Restaurantfuncties van hotels die ook voor niet-hotelgasten beschikbaar worden gesteld, worden als zelfstandige horeca gezien en beoordeeld.

Naar aanleiding van de signalen over overlast door evenementen, horeca en toenemende drukte in de stad, heeft de gemeente toegezegd een nota m.b.t. toerisme te maken. Aan deze nota wordt op dit moment gewerkt.

Algemeen verkregen input 2019 en 2020: Vanuit bewoners is naar aanleiding van een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de Langebrug contact opgenomen met de gemeente. De bewoners gaven aan dat de schaalgrootte van het restaurant voor de wijk veel te groot was. In de looptijd van de vigerende horecavisie, hebben diverse lunchrooms zich bij de gemeente gemeld met de vraag of zij hun bedrijfsconcept kunnen aanpassen van H1 naar H1*. Deze vraag wordt met name gevoed door hun klanten. Zij willen op het terras bij een lunch of andere versnapering graag een zwak-alcoholisch drankje kunnen drinken. De klanten snappen niet dat dit niet mag op het terras waar zij zitten, en op het volgende terras in de straat wel. Zowel door bewoners als ondernemers is aangegeven dat de groei van hotelkamers ineens niet met meer dan de helft mag toenemen.

Verwerkt: • Voor de gebieden Nieuwstraat e.o. en Pieterswijk is een maximum schaalgrootte opgenomen voor de aldaar te vestigen horeca. • Het college legt in de nieuwe horecavisie aan de raad de mogelijkheid voor om de vestigingsmogelijkheden voor H1 en H1* gelijk te trekken. • Naar aanleiding van de signalen over hotelgroei is in de visie ingevoegd dat van de uitbreidingscapaciteit voor nieuwe hotelontwikkelingen in de eerste instantie slechts 75% beschikbaar komt. Daarnaast zijn er monitoringsmomenten ingelast in 2023 en 2026. Op deze momenten wordt bekeken of er niet te veel hotelkamers bij komen waardoor de markt verzadigd raakt. Ook de criteria hiervoor worden beschreven. Input stadsenquête juni 2020: Vanuit Programma Binnenstad is er een uitgebreide enquête gehouden naar diverse aangelegenheden in de binnenstad onder alle bewoners van de gemeente. Ook een aantal ondernemers en bezoekers heeft de enquête ingevuld. In totaal waren er 1228 respondenten. 82%

(1007) hiervan was bewoner van de gemeente Leiden. 34% (418) van het totaal aantal respondenten was binnenstadsbewoner. Deze enquête wordt t.a.v. de groepen ‘inwoners van de binnenstad Leiden’ en ‘inwoners van de gemeente Leiden (buiten de binnenstad)’ met een betrouwbaarheidsinterval van 95% als zeer representatief gekwalificeerd. 89% van de respondenten was tevreden of zeer tevreden over het horeca-aanbod in Leiden. Jongeren geven aan dat een club gewenst is. Men zegt wel dat het horeca-aanbod nog kwalitatief kan verbeteren en jongeren geven aan dat er meer variatie in restaurants gewenst is zoals vegan en duurzame restaurants. Uit deze enquête kwam ook naar voren dat horeca overlast geeft in woonwijken. Verwerkt: • Er zijn betere mogelijkheden gekomen voor het vestigen van een club door per aanvraag een beoordeling te maken op basis van maatwerk. • De kwaliteit van het horeca-aanbod kan worden verbeterd doordat bestaande horecaondernemers meer flexibiliteit wordt geboden in hun bedrijfsvoering. Zo wordt het op sommige plaatsen gemakkelijker om van concept te veranderen en kunnen in sommige gebieden wijzigingen in schaalgrootte plaatsvinden. Ook krijgen hippe en duurzame Grab & Go concepten, waar veel vraag naar is, meer vestigingskansen. Als ze hun openingstijden beperken tussen 6.00 uur en 22.00 uur kunnen ze onder H1 geschaard worden. • T.a.v.

overlast in woonwijken zijn diverse maatregelen doorgevoerd: o Minder mogelijkheden voor nieuwe vestigingen; o Schrappen van horecastraten met vooral een woonfunctie; o Het toevoegen van horeca anders dan in de horecastraten is in de binnenstad niet toegestaan; o Inperken schaalgrootte in zwerfmilieu; o Mogelijkheid tot vestiging grand café in Pieterswijk geschrapt. Digitale bijeenkomst/presentatie bewonersverenigingen juni 2020: In juni 2020 is de eerste concepttekst van de horecavisie voorgelegd aan de vertegenwoordigers van de bewonersverenigingen van de binnenstad. Alle bewonersverenigingen van de binnenstad waren voor deze bijeenkomst uitgenodigd. In deze conceptvisie was alle input die in het voorafgaande proces was vergaard verwerkt. Tevens zijn de volgende stukken met de bewoners gedeeld: verslagen van bijeenkomsten met KHNL en CML, het B@S rapport en het aanvullende Corona advies, het hotel rapport van Bureau Stedelijke Planning, de resultaten van de enquête van Programma Binnenstad en tot slot het verslag van de inloopavond in december 2018. De digitale bijeenkomst startte met uitgebreide uiteenzettingen van de vertegenwoordigers met hun vragen en wensen ten aanzien van horecaontwikkelingen. De bewoners gaven op hoofdlijnen aan dat zij vonden dat er nog te veel horeca kon worden gevestigd en dat er te weinig rekening was gehouden met de leefbaarheid.

Hierna volgde een uitgebreide presentatie door de gemeente, waarin op hoofdlijnen de visie werd toegelicht. Ook werden zoveel mogelijk vragen uit de inleiding van de bewoners beantwoord. Inhoudelijke punten die door de bewoners werden aangevoerd waren: Horeca en evenementen geven overlast. Ten aanzien van hotels gaf men aan dat men een hogere norm gehanteerd wilde zien om te bepalen of er ruimte was voor hoteluitbreiding. Men had problemen met het vestigen van boetiekhotels in de binnenstad, omdat deze terrassen kunnen exploiteren die voor overlast zouden kunnen zorgen voor bewoners. De participatie tussen de bewoners en de gemeente moet beter. Er is een uitgebreid verslag van de bijeenkomst gemaakt die samen met de gegeven presentatie is gedeeld met de diverse bewonersvertegenwoordigers. Naar aanleiding hiervan is veelvuldig via de mail gecorrespondeerd tussen de bewoners en de gemeente, waarin vele vragen zijn beantwoord.

Ook zijn er telefoongesprekken geweest. Tot slot is een rapport gedeeld met de bewoners van Bureau Blaauwberg waarin coronagevolgen van onder andere horeca voor Leiden worden benoemd. Verwerkt: • Omdat de toename van het aantal nieuwe horecavestigingen al enorm was teruggeschroefd en per gebied ook vraag was voor meer horecaondernemingen vanuit andere stadspartners, is dit aantal toen niet verder teruggeschroefd. • De onderbouwing van de toevoeging van horeca per gebied is tekstueel nog verduidelijkt. • Ten aanzien van de norm voor het bepalen van eventuele ruimte voor nieuwe hotelkamers, is de norm op basis waarop dit getoetst wordt, de bezettingsgraad van hotels, bijgesteld van 60% naar 65% zoals de bewoners dit hebben gevraagd. • Ten aanzien van boetiekhotels in de binnenstad is op verzoek van de bewoners een aanvullende alinea in de visie opgenomen dat boetiekhotels die gevestigd worden in de binnenstad buiten de aangewezen horecagebieden, geen terras mogen voeren. • Er is toegezegd dat er los van het traject van het opstellen van de horecavisie afspraken zullen worden gemaakt over participatie bij het opstellen van beleid. Hiertoe is inmiddels een eerste bijeenkomst geweest. Inspraakreacties: Er zijn in totaal 27 inspraakreacties op de inhoud van de horecavisie binnengekomen bij de gemeente. 20 hiervan waren afkomstig van bewoners, dan wel wijkverenigingen.

Eén van de reacties kwam van een branchevertegenwoordiger. Dit was een uitgebreide en gedetailleerde opsomming van vele vragen die uiteengezet waren in 19 pagina’s. Uit de inspraakreacties kwamen 67 van het totaal van de 153 opmerkingen van bewoners. De nota van beantwoording is samen met de horecavisie zoals die uiteindelijk aan de Raad is verzonden, aan alle insprekers toegezonden. De meeste inspraakreacties van bewoners kunnen gegroepeerd worden in een aantal hoofdcategorieën. Hieronder vindt u hiervan een opsomming met daarbij een onderbouwing waarom de visie er wel of niet op is bijgesteld. Toenemende drukte door toeristen: Er is toegezegd dat er een nota toerisme komt waarin de gemeente vastlegt hoe de komende jaren wordt omgegaan met toeristische bezoekers en de negatieve effecten die dat met zich meebrengt. Er wordt onvoldoende rekening gehouden met de woonfunctie ten opzocht van de horecafunctie: Veel bewoners vinden dat er geen horeca mag bijkomen in hun woonomgeving/wijk/straat. Er zijn ten opzichte van de huidige visie en naar aanleiding van het voorafgaande participatietraject veel maatregelen getroffen om een goede balans te creëren tussen de woonfuncties en de vraag naar horeca. De horecaontwikkelingen die nog over zijn, sluiten aan op ontwikkelingen in de stad, zoals meer banen, meer bewoners, veranderende leefstijl, gebiedsontwikkelingen etc.

De ondersteunende functie van horeca is daarbij noodzakelijk. Om de goede balans tussen wonen en andere functies te waarborgen, is slechts een klein deel van het totaal aantal straten in de binnenstad aangewezen als gebied waar zich wel horeca mag vestigen. Leiden kent geen horecagebieden waar zich alleen horeca bevindt. Horeca maakt in Leiden altijd onderdeel uit van een economische functiemix in de betreffende straat. Dit schept duidelijkheid voor zowel bewoners als ondernemers. In de visie is de toelichting waarom op enkele plaatsen wel horeca kan worden toegevoegd tekstueel verduidelijkt. Terrassen hebben een negatieve uitstraling op de openbare ruimte: Het college deelt deze mening niet. Er worden te veel hotelkamers toegevoegd: Naar aanleiding van deze inspraak is het aantal nieuwe hotelontwikkelingen teruggebracht naar 75%. Tevens wordt de kamerprijs meegenomen, in

aanvulling op de bezettingsgraad, bij het beoordelen van uitbreidingspotentieel voor hotels bij de monitoringsmomenten. Evenementen: Evenementen die op straat worden georganiseerd werden verward met de 12 evenementen die horecaondernemers inpandig mogen organiseren. De regelgeving (inclusief geluid) voor beide categorieën wordt niet geregeld in de horecavisie. Hierop is een toelichting gegeven. Geluidsnormen: De geluidsnormen die worden gehanteerd bij het vaststellen van overlast zijn vastgesteld in de APV en de Nota stemgeluid bij horecaterrassen. De horecavisie ziet niet op geluidsnormen. Leiden moet niet verder groeien, toenemende bevolkingsgroei, meer huizen en banen zijn onwenselijk: De stadsambities voor wat betreft huizenbouw en economische ontwikkelingen (zoals het LBSP) zijn door de raad vastgestelde ambities. Pesthuis: De ambitie voor horeca in dit pand is een voortvloeisel van de reeds eerder geformuleerde doelstellingen van dit pand bij de gebiedsontwikkeling van het LBSP. Hiervoor zijn door de raad al plannen vastgesteld waaraan een participatietraject ten grondslag heeft gelegen. Eerst leegstaande horecapanden vullen voordat horeca-uitbreiding mogelijk wordt gemaakt: In geen van de gebieden waar horeca uitbreiding is benoemd is de gemeente bekend met leegstaande horecapanden.

Overlast en oneerlijke concurrentie door AirBnb: De gemeente heeft toegezegd beleid te maken zodra daarvoor landelijke regelgeving is vastgesteld. Participatie verbeteren: De gemeente heeft toegezegd in overleg met bewoners goede afspraken te maken over toekomstige participatie. Verspreiding stukken: Alle mensen die op welke manier dan ook bij het participatietraject van de totstandkoming van de horecavisie betrokken waren, hebben de horecavisie zoals die aan de raad is aangeboden samen met de nota van beantwoording van de inspraakreacties ontvangen. Men is gewezen op de mogelijkheid tot inspreken bij de commissie en de geplande data van de besprekingen zijn doorgegeven. In deze mail is ook aangegeven dat de rest van alle bijlagen via de link van de commissie- en raadsvergaderingen te vinden zijn.