Afdoening toezegging gebruik gasnet onderzoeken

Reactie Wethouder Spijker inzake Toezegging gebruik gasnet onderzoeken Tijdens de Raadscommissie SO van 26 mei 2020 heeft wethouder Spijker als reactie op een vraag van de ChristenUnie toegezegd het alternatief gebruik van het gasnet te onderzoeken ten behoeve van de RES 1.0. De uitkomsten staan hieronder weergegeven, inclusief de constatering wat dit betekent voor de regionale context én de verbinding met de Transitievisie warmte die in 2021 ter vaststelling aan de raad wordt aangeboden. Stand van zaken Om voor de Gemeente Leiden de situatie in kaart te brengen, is een gesprek geweest met gasnetbeheerder Liander. Hierbij is geconstateerd dat er zo’n 16,5 km aan gasleiding vóór 2032 wordt vervangen of verwijderd. Hierbij gaat het om brosse materialen, namelijk grijs gietijzer. Deze worden vóór 2032 vervangen conform de afspraak met de toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen. Daarnaast ligt er in Leiden ca. 44 km nodulair gietijzer. Er is geen actieve vervangingsopgave van dit materiaal, wel wordt dit meegenomen bij werkzaamheden derden, afhankelijk van de leidingconditie en de locatie. Hierbij sluit Liander aan op de huidige inzichten in de energietransitie. Hierbij lijkt dat het aardgasnetwerk het langst in de binnenstad van Leiden in gebruik te blijven, waardoor de inspanningen rondom vervanging van nodulair gietijzer daar ook het grootst zijn.

De ligging van deze leidingen is op de kaart in Figuur 1 weergegeven. Figuur 1 : Overzicht mogelijke gasnetvervangingsopgave in Leiden tot 2032

Bijschrift: In rood staan de brosse leidingen weergegeven, in blauw leidingen uit nodulair gietijzer.

Toekomstig gebruik gasnet Zowel Liander als het Rijk is actief bezig met het onderzoek naar alternatief gebruik van gasleidingen. In opdracht van Netbeheer Nederland heeft KIWA in 2018 een rapport opgeleverd. De belangrijkste conclusie uit dit onderzoek is, dat het bestaande gasnetwerk met de juiste maatregelen prima ingezet kan worden om duurzame gassen zoals (100%) waterstof en biomethaan te distribueren. Daar waar distributie van duurzame gassen gewenst is, kan het gasnet van de toekomst in grote mate gelijk blijven aan het huidige aardgasnetwerk. Vanzelfsprekend moet de eindgebruiker de installatie dan nog wel geschikt maken worden voor 100% waterstof en biomethaan, omdat de huidige ketels niet in alle gevallen voor geschikt zijn. Om deze duurzame gassen in vergelijking tot aardgas minimaal even veilig en betrouwbaar in te zetten is een overzicht van aandachtspunten en potentiële beheersmaatregelen opgesteld. Een minimaal vereiste voorzorgsmaatregel is waterstof en biomethaan een herkenbare geur te geven, bij voorkeur met behulp van een zwavelvrij odorant. Een ander belangrijk aandachtspunt zijn de te hanteren veiligheidsmaatregelen bij ongewenste uitstroom van gas, zoals bij graafschades. De kosten voor de netaanpassingen zijn afhankelijk van de vraag welke delen van het huidige gasnet nodig blijven.

De totale kosten voor het omschakelen en aanpassen van de netwerken kunnen landelijk oplopen tot 700 miljoen Euro. De netwerkkosten stijgen grofweg met 10 tot 50% per woning per jaar. Minister Wiebes (EZK) heeft in zijn Kamerbrieven van 30 maart inzake de Routekaart groen gas en de rol van aardgas nu en in de toekomst, al aangegeven dat van waterstof in eerste instantie voor de industriële toepassingen zal worden ingezet. Over groen gas schrijft Wiebes “Een opschaling van de groengasproductie, binnen de kaders voor de duurzame inzet van biogene reststromen en circulariteit, acht ik wenselijk en gezien de verduurzamingsopgave van het gassysteem noodzakelijk. Het beheersen van de productiekosten, het ontwikkelen van maatschappelijk draagvlak en het efficiënt alloceren van groen gas in de energietransitie acht ik daarnaast van belang.” Als Leiden en Leidse regio volgen we de ontwikkelingen nauwgezet en blijven we continu in overleg met de partners om het toekomstige gebruik van groen gas mogelijk te maken. Link naar Transitievisie warmte In 2021 stelt de Gemeenteraad de Transitievisie warmte (TVW) vast, conform de afspraken uit het Klimaatakkoord. Hierin wordt per wijk weergegeven wanneer een wijk van het aardgas af gaat en op welke wijze.

Bij het opstellen van de TVW wordt rekening gehouden met het aanbod van warmte, bijvoorbeeld via een restwarmteleiding of geothermiebron, maar ook met meekoppelkansen van andere ruimtelijke opgaven. Zoals in de kaart is te zien, is er een duidelijk opgave in bijvoorbeeld De Mors en Meerburg. In deze wijken worden de zogenaamde meekoppelkansen dan ook expliciet meegenomen voor de wijkfasering in de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. Link naar de regionale energiestrategie De Leidse inzichten worden gedeeld in de RES-regio. Het alternatief gebruik van gasleidingen wordt meegenomen in de RES 1.0 die in het voorjaar aan de Gemeenteraad wordt aangeboden.