Raadsvoorstel en besluit Vijfde uitbreiding Fonds Startersleningen Krimpen aan den IJssel GETEKEND

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: Portefeuillehouder: Behandelend team: Zaaknummer:

21 mei 2024 Kirsten Jaarsma Duurzaam Wonen en Werken 1476634

Onderwerp Vijfde uitbreiding Fonds Startersleningen Krimpen aan den IJssel Gevraagd raadsbesluit: 1. De beschikbare middelen in het door SVn beheerde Fonds Startersleningen Krimpen aan den IJssel 2015 te verhogen met € 1.000.000. 2. De rentekosten te dekken door een jaarlijkse opname bij het SVn.

Aanleiding In oktober 2015 heeft uw raad het Fonds Startersleningen Krimpen aan den IJssel ingesteld en tegelijkertijd een bedrag ad € 300.000 in dat fonds gestort. Daarna heeft u nog diverse malen (in 2017, 2019, 2022) bedragen aan het Fonds toegevoegd vanuit de vrij opneembare middelen bij het SVn en, omdat op dat moment de vrij beschikbare middelen bij het SVn op waren, in 2023 door middel van een storting van € 1.000.000 vanuit de gemeentelijke middelen. In totaal is er tot nu toe € 2.600.000 in het Fonds gestort. Het is een revolverend fonds, het fonds vult zichzelf op de lange termijn weer. Hierbij een overzicht van de stortingen in het Fonds Startersleningen:

Stortingen in hei Fonds Startersleningen bedrag jaartal € 300.000 2015 € 400.000 2017 € 400.000 2019 2022 € 500.000 €1.000.000 2023 Totaal: € 2.600.000

Vanuit het fonds kunnen, op basis van onze Verordening Starterslening Krimpen aan den IJssel 2021, Startersleningen worden verstrekt, waardoor de koopmogelijkheden voor starters worden verruimd. De Starterslening is een extra lening (een 2e hypotheek), bovenop de (1e) hypotheek. Dit om de koop van een huis (toch) mogelijk te maken. De extra lening overbrugt het verschil tussen wat de woning kost en het bedrag dat een starter kan lenen. De Starterslening bedraagt maximaal € 40.000. De koopkracht van een starter wordt op die manier dus iets ‘opgekrikt’ richting de koopkracht van mensen die wel ‘gewoon’ een woning kunnen kopen.

De mogelijkheid om via de gemeente een Starterslening af te sluiten voorziet in een behoefte van onze inwoners: het Fonds Startersleningen is inmiddels al weer bijna volledig benut. Toevoeging van een bedrag aan het Fonds is wederom nodig. Dit voorstel strekt daartoe. Met de toevoeging van het voorgestelde bedrag kunnen we naar verwachting weer ongeveer 1 a 1,5 jaar toe.

1 van 4

Argumenten 1.1 Het verstrekken van Startersleningen is een actiepunt uit onze Woonvisie 2020-2030 Onze gemeente heeft een relatief dure koopwoningmarkt. Inwoners met lagere en midden­ inkomens hebben daardoor vaak niet de mogelijkheid een woning te kopen, maar zijn vaak aangewezen op een huurwoning. In onze Woonvisie heeft u aangegeven voor jongeren de mogelijkheden voor een Starterslening te willen verruimen. Die verruiming heeft u aangebracht in de door u in uw raadsvergadering van 23 september 2021 vastgestelde Verordening Starterslening Krimpen aan den IJssel 2021.

1.2 De Starterslening compenseert (enigszins) de verminderde leencapaciteit van met name de lagere inkomens De hoge koopprijzen vormen een probleem voor starters en huurders die willen doorstromen naar een koopwoning. Bovendien leiden de aangescherpte bankeisen tot minder leencapaciteit voor woonconsumenten. Daardoor hebben met name starters minder mogelijkheden om een woning te kopen. Het verstrekken van een Starterslening is een mogelijkheid om de kloof tussen de koopprijs van de woning en de leencapaciteit te verkleinen. Uit een ongeveer 5 jaren geleden uitgevoerd onderzoek en uit een paar maanden geleden door het Kadaster verricht onderzoek blijkt dat de Starterslening geen prijsopdrijvend effect met zich meebrengt. Het aandeel Startersleningen t.o.v. het totale aantal hypothecaire leningen is daarvoor te gering: omstreeks 1%. 1.3 Het verstrekken van Startersleningen voldoet aan een wens van de gemeenteraad Uw raad heeft in het verleden meerdere keren uitgesproken voor het verstrekken van Startersleningen te zijn. Met dit voorstel voldoen wij aan uw wens om Startersleningen te kunnen blijven verstrekken. 1.4 Het verstrekken van Startersleningen voldoet aan een wens in de markt en bevordert de doorstroming op de Krimpense woningmarkt Lokale makelaars bevestigen dat er bij starters (nog steeds) volop belangstelling bestaat voor Startersleningen.

Dat blijkt ook wel uit het volgende overzicht met de aantallen per jaar verstrekte Startersleningen: Jaar 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 (t/m 3-5-2024)

Aantallen verstrekte Startersleningen 8 9 6 6 5 3 14 24 8

Zonder Starterslening is het voor veel jongeren namelijk niet mogelijk om een hypotheek voor een woning te krijgen. Het wordt als een goed middel beschouwd om de woningmarkt op gang te brengen. De Starterslening stimuleert de koopsector, als ook de huursector. Koopstarters maken vaak een betaalbare huurwoning vrij, waardoor een andere woningzoekende aan een huurwoning wordt geholpen. Daarnaast bevordert het de verkoop, omdat de verkopende partij weer een andere woning kan gaan kopen, enzovoort.

2 van 4

2.1 Er is sprake van een overschot op de rente bij SVn De rente die door SVn in rekening wordt gebracht is hoger dan nodig is om de kosten van SVn af te dekken. Het overschot wordt jaarlijks toegevoegd aan het beschikbare bedrag voor Startersleningen. Tegelijkertijd draagt de gemeente zelf de rentelasten van het verstrekte geld. Door het overschot niet langer toe te voegen, maar op te nemen, kunnen de gemeentelijke rentelasten worden gedekt.

De wijze waarop deze opname vorm krijgt, wordt nog nader uitgewerkt in overleg met SVn. Kanttekeningen Aan het verstrekken van de Starterslening zit in principe een financieel risico voor de gemeente Het zou kunnen dat een bepaald percentage van de ontvangers van een Starterslening de rente en aflossing in de toekomst niet (meer) kan betalen. In de praktijk is dit percentage zeer klein: minder dan 0,3% van alle door SVn in Nederland verstrekte Startersleningen. Bedoeld risico is echter gedekt doordat de aanvragen worden getoetst aan de NHGvoorwaarden (inkomen en dergelijke) en doordat de Startersleningen als 2e hypotheek, net zoals de 1e hypotheek, onder de zekerheidsstelling van de NHG vallen.

Participatie Er heeft geen participatieproces plaatsgevonden. Signalen vanuit de makelaars en de mate van populariteit bij starters geven aan dat de Starterslening jonge woningzoekenden mogelijkheden biedt om een stap te zetten in hun wooncarrière in onze gemeente. Financiële gevolgen De eerste uitbreidingen kwamen uit onze vrij opneembare middelen bij het SVn. Omdat die vrije opneembare middelen in 2023 allemaal ingezet waren voor de Duurzaamheids- en Startersleningen, moest er toen een storting vanuit gemeentelijke middelen plaatsvinden.

Ook nu weer zal er een storting vanuit de gemeentelijke middelen plaatsvinden. Dit betekent een toename van de waarde van de uitstaande middelen bij SVn op de gemeentelijke balans. Er wordt niet op afgeschreven omdat het om een revolverend fonds gaat en de waarde dus niet daalt.

De rente die de gemeente administratief moet toerekenen wordt bij deze uitbreiding gedekt door een opname van het renteoverschot bij SVn. Dit betekent dat naast de rentelast (toerekening) ook een baat (opname bij SVn) moet worden verwerkt in de begroting. In een volgende begrotingswijziging wordt dit meegenomen. Dan worden hier ook exacte bedragen aan gekoppeld, waarbij de rente opname minimaal gelijk zal zijn aan de toe te rekenen rente. Daarmee is deze uitbreiding voor de begroting in ieder geval budgetneutraal. Het fonds is revolverend, de kracht zit erin dat men tussentijds onbeperkt boetevrij mag aflossen ter stimulans voor de revolverende werking. Met de extra aflossingen komt het geld terug in het fonds waarmee nieuwe leningen worden verstrekt. Sinds 2019 is er€ 373.800 extra afgelost. Dit bedrag gedeeld door het maximum leenbedrag a € 40.000 = 9. Er zijn hierdoor minimaal 9 nieuwe Startersleningen verstrekt. Extra aflossingen worden gedaan door starters die de 2e stap maken naar hun volgende huis (volledige aflossing lening) en mensen die een deel extra aflossen. Een andere revolverend component is de reguliere maandaflossingen, deze zijn relatief gering. Kanttekening is dat de revolverende werking van het fonds afhankelijk is van het aantal nieuwe leningen enerzijds en de tussentijdse extra aflossingen anderzijds.

Dit zijn 2 onbekende variabelen, want we weten niet hoeveel mensen een nieuwe lening zullen krijgen en wanneer, en ook niet hoeveel mensen tussentijds extra aflossen. Daarbij is een kenmerk

3 van 4

van de Starterslening dat de leningnemer de eerste 3 jaar niks aflost; de revolverende werking van de lening gaat pas na 3 jaar in. Vervolg Uw besluit zal worden gecommuniceerd met het SVn. Het SVn draagt zorg voor de daadwerkelijke overheveling van en toevoeging van het bedrag ad € 1.000.000 aan het Fonds Startersleningen. De stand van het Fonds Startersleningen wordt blijvend gemonitord. Zodra er weer sprake is van uitputting van het Fonds, zullen wij u wederom een voorstel tot toevoeging van een bedrag aan het Fonds voorleggen.

Bijlagen

4 van 4

Raadsbesluit Onderwerp Vijfde uitbreiding Fonds Startersleningen Krimpen aan den IJssel

De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 mei 2024 om: 1. De beschikbare middelen in het door SVn beheerde Fonds Startersleningen Krimpen aan den IJssel 2015 te verhogen met € 1.000.000. 2. De rentekosten te dekken door een jaarlijkse opname bij het SVn.

Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare

mr. O. Vliegenthart