Raadsvoorstel en -besluit Update Actieprogramma Armoede en Schulden 2021-2024 GETEKEND

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: 29 augustus 2023 Portefeuillehouder: Kirsten Jaarsma Behandelend team: Beleid Sociaal Domein Zaaknummer; 1150521 Onderwerp Update actieprogramma Armoede en Schulden 2021 - 2024 Gevraagd raadsbesluit: 1. De update (hoofdstuk 8) van het actieprogramma Armoede en Schulden 2021 - 2024 vast te stellen. 2. Het benodigde structurele budget van € 191.260,- bij de integrale afweging van de begroting 2024 - 2027 mee te nemen. 3. De Verordening Voorzieningenfonds 2022 in te trekken. 4. De Verordening Iedereen doet mee fonds 2023 vast te stellen. Aanleiding Sinds de totstandkoming van het actieprogramma Armoede en Schulden 2021 - 2024 is er veel in de wereld veranderd. Door de oorlog in Oekraïne, de daaropvolgende energiecrisis en de hoge inflatie hebben meer mensen moeite om rond te komen. Eind 2022 heeft de gemeenteraad daarom verzocht om het actieprogramma Armoede en Schulden te voorzien van een update. Deze update is een aanvulling op het reeds bestaande actieprogramma en dient als achtste hoofdstuk van het actieprogramma gelezen te worden. Voor het uitvoeren van een deel van de update zijn vanaf 2024 aanvullende financiële middelen nodig. Om een integrale afweging van het nieuwe beleid te kunnen maken, zijn deze kosten opgenomen in de kadernota.

Vanwege de urgentie van het onderwerp stuurden wij u vast voorafgaand aan de behandeling van de kadernota het raadsvoorstel toe. Ten tijde van het versturen van het raadsvoorstel op 31 mei 2023, konden wij de Verordening Iedereen doet mee fonds 2023 (nieuwe naam van het Voorzieningenfonds) nog niet aanbieden. Dit is wel noodzakelijk om direct na besluitvorming te kunnen starten met de uitvoering van de verhoogde inkomensgrens van het fonds. Om die reden is dit als extra besluitpunt verwerkt in dit aangevulde raadsvoorstel, welke op 29 augustus 2023 naar de raad is verstuurd. Argumenten 1.1 Met de update is het actieprogramma aangepast aan de huidige situatie. De verschillende crises en de hoge inflatie hebben een groot effect op inwoners die rond moeten komen van een inkomen rond de armoedegrens. Het CPB verwacht dat het aantal inwoners dat onder de armoedegrens leeft in 2024 zal stijgen. Met de update is het actieprogramma aangepast aan de gevolgen hiervan.

1

1.2 Met de update wordt de verhoging van de inkomensgrens voor het Voorzieningenfonds (hierna “Iedereen doet mee fonds”1) gecontinueerd. Met het actieplan Energiearmoede is besloten om de inkomensgrens voor het Iedereen doet mee fonds in 2023 te verhogen naar 130 % van het wettelijk sociaal minimum. Met de update wordt deze verhoging structureel. Hiermee voorkomen we dat inwoners met een inkomen tussen de 110 % en 130 % volgend jaar geen recht meer hebben op een bijdrage uit het Iedereen doet mee fonds. 1.3 Met de update wordt de veerkracht van inwoners versterkt Met de maatregelen worden inwoners ondersteund in tijden van crises, om te voorkomen dat zij te maken krijgen met armoede- en schuldenproblematiek. Daarbij worden zij geactiveerd om mee te (blijven) doen in de samenleving. 1.4 De update draagt bij aan het stimuleren van het gebruik van de Rotterdampas. Door de Rotterdampas voor minima tegen een gereduceerd tarief aan te bieden wordt het gebruik gestimuleerd. Het stimuleren van het gebruik van de Rotterdampas is opgenomen in het bestuursakkoord 'Samen verschillend’. 1.5 De update draagt bij aan de bekendheid van de minimaregelingen en ondersteuning aan mensen in armoede.

Doordat er structureel geld voor communicatiemiddelen en een berekeningstool is opgenomen kan er meer aandacht besteed worden aan het bereik van de minimaregelingen en ondersteuning die er is voor inwoners die in armoede leven. Hiermee wordt verborgen armoede tegengegaan. Daarnaast hebben we aandacht voor het versimpelen van het aanvragen van de verschillende minimaregelingen. 2.1 Door de financiën ter beschikking te stellen kan de update uitgevoerd worden. Voor het lopende jaar zijn er geen extra financiële middelen nodig, omdat de kosten voor 2023 uit het actieplan Energiearmoede gedekt worden. Om deze tijdelijke maatregelen om te zetten naar structurele maatregelen is er structureel budget nodig. 3.1 Door de verordening vast te stellen kan uitvoering gegeven worden aan de wijziging van de inkomensgrens van het Iedereen doet mee fonds en de regeling indirecte schoolkosten. Met het vaststellen van het actieplan Energiearmoede is besloten om de inkomensgrens van het Iedereen doet mee fonds en de regeling indirecte schoolkosten voor 2023 te verhogen. Daarnaast is het structureel verhogen van de inkomensgrens van het Iedereen doet mee fonds vanaf 2024 opgenomen in de update van het actieprogramma Armoede en Schulden. Met het vaststellen van de verordening kan uitvoering gegeven worden aan dit besluit.

Kanttekeningen 1.1 De evaluatie van de update heeft slechts betrekking op een korte periode De update van het actieprogramma kent maar een korte looptijd. Een evaluatie hierover vindt daardoor plaats op basis van beperkte informatie.

1 Zie voor toelichting over de naamswijziging bijlage 1: Hoofstuk 8 Update Actieprogramma Armoede en Schulden 2023-2024

2

2.7 De financiën zijn begroot op een geschat bereik Het bereik van het Iedereen doet mee fonds, de Rotterdampas en het saneringskrediet is geschat voor het begroten van de financiën. Als het bereik hoger is dan geschat, dan zijn er meer financiële middelen nodig. Mochten er minder aanvragen zijn dan geschat, dan blijft er geld over. Participatie De update is tot stand gekomen na een verzoek vanuit de gemeenteraad tijdens de BOTsessie en behandeling rondom het actieplan Energiearmoede. Daarnaast is het armoedenetwerk bevraagd op signalen en noodzakelijke maatregelen. Verder is de Adviesraad Sociaal Domein betrokken in de totstandkoming van deze update en zij hebben vervolgens een formeel advies uitgebracht. Het advies is uitgebracht over deze maatregelen en over het verlengen van het zakgeldproject en de verhoogde inkomensgrens voor de indirecte schoolkosten. Deze twee maatregelen zijn in de voorbereiding van de kadernota komen te vervallen. Financiële gevolgen Voor de voorgestelde update is in totaal vanaf 2024 een bedrag van € 264.681,- nodig. De begroting dient hiervoor met een bedrag van € 191.260,- verhoogd te worden. Het verschil van € 73.421,- is het bedrag dat reeds is opgenomen in de begroting voor het Iedereen doet mee fonds en Stichting Leergeld.

Dekking 2023 i Alliantie : Kmderarmoede Armoedenetwerk ! Krimpen aan den IJssel Berekenwijze Sociaal Medische Indicatie (SMI) Vindbaarheid Actieplan ! minimaregelingen incl. Energiearmoede berekenings- en aanvraagtool* Actieplan Iedereen doet mee Energiearmoede fonds* Rotterdampas Integrale aanpak kinderarmoede Actieplan Stichting Leergeld* Energiearmoede Saneringskrediet Geldfit Subsidie provincie Zuid Holland Geldfit Totaal

Begroting 2024

Begroting 2025

-

I -

-

-

I “

; -

PM

PM

PM

PM

€20.500

i €21.013

€21.538

i € 22.076

€ 140.000

: € 140.000

€ 140.000

€ 140.000

€58.681

€60.148

€61.652

€63.193

€5.000

-

-

-

€ 30.000

€30.750

€31.519

€32.307

€5.000 €5.500

€ 5.000 € 5.638

€5.000 €5.778

€5.000 €5.923

€ 262.549

€ 265.487

€ 268.499

Begroting 2026

Begroting 2027 -

PM € 264.681

3

* Deze maatregelen zijn (deels) eerder incidenteel vastgesteld voor het jaar 2023 in het Actieplan Energiearmoede en het budget voor het jaar 2023 is dan ook incidenteel reeds beschikbaar gesteld door de raad. Vervolg Er wordt, samen met de betrokken partijen, uitvoering gegeven aan de maatregelen vermeld in de update. Daarnaast wordt het gehele actieprogramma in 2024 geëvalueerd. Vanaf 2024 zal een nieuw actieprogramma worden opgesteid. Bijlagen 1. Hoofstuk 8 Update Actieprogramma Armoede en Schulden 2023-2024 2. Actieprogramma Armoede en Schulden 2021 - 2024 3. Advies Adviesraad Sociaal Domein

4

Raadsbesluit Onderwerp Update actieprogramma Armoede en Schulden 2021 - 2024

De raad van de gemeente Krimpen aan den Ussel; Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 30 mei 2023, om: 1. De update van het actieprogramma Armoede en Schulden 2021 - 2024 vast te stellen. 2. Hiervoor € 264.681,- beschikbaar te stellen en dit op te nemen in de begroting vanaf 2024. 3. De Verordening Voorzieningenfonds 2022 in te trekken. 4. De Verordening Iedereen doet mee fonds 2023 vast te stellen; Verordening Iedereen doet mee fonds 2023 HOOFDSTUK 1: ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1.1. Begripsbepaling: kind 1. Onder kind wordt verstaan een eigen of stiefkind dat in gezins- c.q. samenlevingsverband ten laste komt van de aanvrager, in de leeftijd van 4 tot en met 17 jaar, op het tijdstip van de aanvraag. Artikel 1.2. Begripsbepaling: aanvrager 1. Onder de aanvrager wordt slechts verstaan: a. de meerderjarige ouder (niet zijnde pleegouder) of voogd, waarmee het kind in gezins c.q. samenlevingsverband leeft, of b. de persoon van 18 jaar of ouder. 2. Onder de aanvrager wordt slechts verstaan: degene die blijkens de BRP-inschrijving is geregistreerd in onze gemeente en ook feitelijk zijn hoofdverblijf heeft in onze gemeente. Artikel 1.3. Begripsbepaling: gezin 1. Onder gezins- c.q. samenlevingsverband wordt mede verstaan de gezamenlijke huishouding, als bedoeld in artikel 3 van de Participatiewet. 2.

Onder partner wordt verstaan degene met wie de aanvrager een gezinsverband c.q. gezamenlijke huishouding voert. Artikel 1.4. Begripsbepaling: instelling 1. Onder instelling wordt verstaan een vereniging of stichting, al dan niet binnen de gemeente Krimpen aan den Ussel gevestigd. Artikel 1.5. Begripsbepaling: kosten van het lidmaatschap 1. Onder kosten van het lidmaatschap van een instelling wordt verstaan de jaarlijkse contributie aan een vereniging of stichting, Artikel 1.6. Uitzonderingen op de doelgroep 1. Voor een tegemoetkoming, onverlet de overige bepalingen van deze verordening, zijn uitgesloten personen die: a. een uitkering ontvangen respectievelijk een bijdrage betalen volgens de Wlz b. een uitkering ontvangen volgens de WSF2000 of een tegemoetkoming volgens de WTOS

1

Artikel 1.7. Door burgemeester en wethouders aangewezen kosten 1. Voor de vaststelling van de voor een tegemoetkoming in aanmerking komende kosten zijn burgemeester en wethouders bevoegd regels te stellen. Het college stelt tenminste een lijst op van instellingen, waarvan de kosten van lidmaatschap voor een tegemoetkoming in aanmerking komen. 2. Voor de bepaling van de overige kosten, waarin een tegemoetkoming kan worden verstrekt, worden uit oogpunt van redelijkheid mede in aanmerking genomen kosten die uit het lidmaatschap van een instelling voortvloeien of andere hiermee verband houdende kosten zoals bijvoorbeeld kleding, boeken, gereedschappen en dergelijke. 3. Burgemeester en wethouders zijn bevoegd te bepalen, dat een instelling niet behoort tot de relevante sectoren in de sociaal-culturele of sportieve sfeer, indien de doelstelling van de instelling geen relatie heeft met deze sectoren of de activiteiten van de instelling in strijd moeten worden geacht met de wet of het algemeen belang, met inachtneming van de staatkundige vrijheid evenals van de vrijheid van godsdienst of levensovertuiging. 4. Voor de kosten van schoolgaande kinderen van 4 tot en met 17 jaar kan in 2023 een tegemoetkoming worden verstrekt indien het kosten betreft die de ouder(s)/verzorger(s) voor hun kind(eren) maken voor de aanschaf van door school voorgeschreven lesmateriaal. Artikel 1.8.

Door burgemeester en wethouders vastgestelde middelentoets 1. De inkomensgrens wordt vastgesteld op een inkomen tot 130 % van de geldende bijstandsnorm. Voor de toepassing van de inkomensgrenzen volgens de geldende bijstandsnorm wordt uitgegaan van de normbedragen volgens de Participatiewet. Burgemeester en wethouders zijn bevoegd jaarlijks de geldende inkomensgrenzen vast te stellen. 2. Burgemeester en wethouders gaan uit van het netto inkomen van de aanvrager en de partner, waarbij op het inkomen rustende beslagen, schulden enzovoort in het algemeen niet worden betrokken. Burgemeester en wethouders zijn bevoegd hiervan af te wijken, indien bijzondere individuele omstandigheden daartoe aanleiding geven. 3. Een uitzondering wordt gemaakt voor de aanvrager die is toegelaten tot het minnelijk traject schuldhulpverlening van de gemeente Krimpen aan den IJssel of de WSNP (Wet schuldsanering natuurlijke personen) en vanwege de hoogte van de afloscapaciteit niet boven de in lid 1 gestelde inkomensgrens komt. 4. Een uitzondering wordt gemaakt voor de alleenstaande ouder. Daarvan wordt het netto inkomen vermeerderd met de verhoging op het kindgebonden budget voor alleenstaande ouders (de zogenaamde alo-kop). 5. Rekening wordt gehouden met vermogen volgens de vrijlatingsgrenzen vermeld in de Participatiewet. HOOFDSTUK 2: BEPALINGEN INZAKE DE VERSTREKKING Artikel 2.1. De aanvraag 1.

Door de aanvrager wordt een aanvraag ingediend voor een tegemoetkoming in de kosten, gemaakt tijdens een desbetreffend kalenderjaar, uiterlijk binnen de termijn van 2 maanden na het verstrijken van het desbetreffende kalenderjaar. Aanvragen die na deze periode worden ingediend worden niet in behandeling genomen. 2. De aanvraag wordt in behandeling genomen, mits het aanvraagformulier volledig is ingevuld, is ondertekend en de bewijsstukken zijn toegevoegd.

2

Artikel 2.2. De aanspraak Door het college wordt per kalenderjaar een tegemoetkoming verstrekt in de door het college aangewezen kosten, hetzij voor de aanvrager, hetzij voor een tot het gezins- of samenlevingsverband behorende kind van de aanvrager, mits het gezamenlijk maandelijks inkomen van het gezin, gedurende de kalendermaand waarin de aanvraag is ingediend, niet hoger is dan de van toepassing zijnde door het college vastgestelde middelentoets. Artikel 2.3. Het besluit 1. Burgemeester en wethouders zijn bevoegd het vaststellen van nadere regels, de administratieve organisatie alsmede het besluiten op de individuele aanvraag te mandateren aan de GR IJsselgemeenten. 2. De GR IJsselgemeenten stelt ambtshalve vast, welke aanvragers in aanmerking komen voor de voorziening en welke tegemoetkoming wordt verstrekt. 3. Een schriftelijke afwijzing van de aanvraag wordt gemotiveerd bekend gemaakt, met vermelding van de mogelijkheid en de termijn hiertegen een bezwaarschrift in te dienen. De voorzieningen van de Algemene wet bestuursrecht zijn van toepassing. Artikel 2.4. Declaratiebasis 1. Burgemeester en wethouders zijn bevoegd te bepalen op welke wijze een aanvrager aannemelijk dient te maken dat kosten zijn gemaakt, die voor een tegemoetkoming in aanmerking komen. Artikel 2.5. Afwijkingsmogelijkheid 1.

Indien bijzondere individuele omstandigheden van persoon en gezin daartoe aanleiding geven, zijn burgemeester en wethouders bevoegd van de middelentoets af te wijken. Artikel 2.6. Hoogte van de tegemoetkoming 1. De tegemoetkoming ten laste van het Iedereen doet mee fonds voor lidmaatschappen voor sport, culturele en/of sociale activiteiten wordt gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten, met een maximum van € 300 per persoon per kalenderjaar. 2. De tegemoetkoming ten laste van het Iedereen doet mee fonds in 2023 voor de aanschaf van door school voorgeschreven lesmateriaal wordt gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten, met een maximum van € 50 voor het basisonderwijs en € 125 voor het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. De hoogte van de tegemoetkoming is per kind per kalenderjaar. Artikel 2.7. Herziening en terugvordering 1. Het besluit tot toekenning van een tegemoetkoming wordt met terugwerkende kracht herzien en de tegemoetkoming wordt teruggevorderd, indien door de aanvrager onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt. HOOFDSTUK 3: SLOTBEPALINGEN Artikel 3,1 Inwerkingtreding en overgangsrecht 1. Deze verordening treedt in werking op 21 september 2023. 2. De Verordening voorzieningenfonds 2022 wordt gelijktijdig ingetrokken. Artikel 3.2. Citeertitel 1. Deze verordening kan worden aangehaald als de Verordening Iedereen doet mee fonds 2023.

3

Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 21 september 2023.

4