Raadsvoorstel en -besluit Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 en evaluatie Duurzaamheidsagenda 2021-2024 GETEKEND

Raadsvoorstel Datum collegevergadering: 11 -02-2025 Portefeuillehouder: Wubbo Tempel Behandelend team: Duurzaam wonen en werken Zaaknummer: 1763628 Onderwerp Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 en Evaluatie Duurzaamheidsagenda 2021-2024

Gevraagd raadsbesluit: 1. Kennis te nemen van de evaluatie en situatieanalyse Duurzaamheidsagenda 2021 2024. 2. Het Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 vast te stellen. 3. Hiervoor € 4.158.208 beschikbaar te stellen. 4. Hiervan € 3.924.754 te dekken uit de verkregen en nog te ontvangen rijksmiddelen (CDOKE en LAI) en € 233.000 te dekken uit de bestaande meerjarenbegroting voor Duurzaamheid 2025-2028. 5. Onderstaande indicatoren toe te voegen aan het lokale indicatorenpakket van de jaarrekening en de begroting, en dat met ingang van de begroting 2026: • Energiereductie woningen ten opzichte van 2018 • Aantal geholpen huishoudens via de gemeentelijk isolatie-aanpak Aanleiding Gemeente Krimpen aan den IJssel wil in 2050 een klimaatneutrale en gezonde plek zijn om te wonen en te werken. Hiertoe heeft de gemeente in 2020 de Duurzaamheidsagenda 20212024 opgesteld. De Duurzaamheidsagenda 2021-2024 is afgelopen. In het afgelopen half jaar is de Duurzaamheidsagenda geëvalueerd (bijlage 1). Als onderdeel daarvan is geanalyseerd hoe duurzaamheid nu een plek heeft in Krimpen aan den IJssel (situatieanalyse).

Om verder te werken aan een klimaatneutraal en gezond Krimpen aan den IJssel is de afgelopen maanden gewerkt aan voorliggend Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 (bijlage 2).

Argumenten 1.1 De evaluatie en situatieanalyse Duurzaamheidsagenda geeft inzicht in de voortgang op duurzaamheid in Krimpen aan den IJssel en de werking van de Duurzaamheidsagenda 2021-2024 daartoe Het is daarmee een belangrijk ijkpunt voor uw raad. Het geeft inzicht hoe we afgelopen vier jaar invulling hebben gegeven aan onze ambities, wat hierin succesvol was en waar we niet in geslaagd zijn. 1.2 De evaluatie en de situatieanalyse Duurzaamheidsagenda 2021-2024 is uitgevoerd door een onafhankelijk adviesbureau. Een onafhankelijke beoordeling laat een objectief beeld zien van de voortgang op duurzaamheid.

1 van 6

1.3 Wij leggen in alle transparantie verantwoording af Met de evaluatie en situatieanalyse zijn wij transparant over de voortgang op duurzaamheid binnen Krimpen aan den IJssel, de behaalde resultaten en de (financiële) inzet die dat van ons heeft gevraagd.

2.1 De inzichten en verbeterpunten zijn meegenomen in het opstellen van het Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 en verwerken we in de op te stellen Duurzaamheidsagenda De evaluatie geeft ons waardevolle inzichten en verbeterpunten wat betreft onze voortgang, de organisatie die we hiervoor hebben ingericht en de werking van de Duurzaamheidsagenda. We gaan door met de aanpak die in de afgelopen Duurzaamheidsagenda tot succes leidde en passen zaken aan die in de vorige periode niet goed werkten. Zo hebben we onze ambities en doelen meer meetbaar gemaakt in voorliggend Ambitiedocument en creëren we meer ruimte om leiding te geven aan het programma. Overige inzichten en verbeterpunten nemen we mee in de nog op te stellen Duurzaamheidsagenda voor de periode 2025-2028.

2.2 Het Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda geeft invulling aan de wijze waarop we aankomende 4 jaar verder werken aan een klimaatneutraal en toekomstbestendig Krimpen aan den IJssel In het coalitieakkoord 2022-2026 heeft het college uitgesproken dat er een vergelijkbaar vervolg komt van de Duurzaamheidsagenda om verder te werken aan een klimaatneutraal en gezond Krimpen aan den IJssel. Daarom is afgelopen maanden het Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 opgesteld. 2.3 We nemen we verantwoordelijkheid voor het duurzaam (blijven) omgaan met het klimaat, energie, grondstoffen, biodiversiteit en voedsel. Met het Ambitiedocument laten we met concrete en (grotendeels) meetbare doelstellingen zien wat we op het gebied van Duurzaamheid willen bereiken. Het laat onze inwoners, ondernemers en (regio)partners zien hoe we samen met hen aan een klimaatneutraal en toekomstbestendig Krimpen aan den IJssel willen werken. Het beschrijft ook welke organisatie en middelen dit van ons vraagt. 2.4 Het ambitiedocument Duurzaamheid 2025-2028 is tot stand gekomen in een iteratief proces. Aan zowel de evaluatie als het ambitiedocument zijn vanuit de verschillende disciplines en rollen bijdragen geleverd. Er zijn interviews gehouden en meerdere werksessies geweest.

Naast brede interne betrokkenheid, is er een werksessie geweest waarbij lokale en regionale partners en betrokkenen bijdragen geleverd hebben. Bijvoorbeeld Synekri, DCMR, Seniorenplatform Krimpen, Huurdersbelang, Stichting Natuurrijk en Cyclus. Ook is een gemeentepeiler op het thema Duurzaamheid uitgezet onder inwoners en is een sessie gehouden met de Kindergemeenteraad. De resultaten uit al deze geleverde input zijn meegenomen in het tot stand komen van het Ambitiedocument Duurzaamheid 2025-2028. 2.5 We gaan door met inzet op communicatie De inzet op Communicatie heeft afgelopen Duurzaamheidsagenda zeer positief bijgedragen aan de resultaten. Het bereik van onze maatregelen was mede door een goede communicatiestrategie en capaciteit groot. Ook in de nieuwe agenda speelt samenwerking met inwoners, ondernemingen en andere stakeholders een belangrijke rol. Goede communicatie blijft dan ook van belang. In het hoofdstuk Organisatie in het ambitiedocument, zetten we uiteen hoe we hier invulling aan geven.

2 van 6

Kanttekeningen 2.11n het behalen van onze doelstellingen zijn we mede afhankelijk van inwoners, ondernemers en lokale en regionale partners. De gemeente is een belangrijke partij om een klimaatneutraal en toekomstbestendig Krimpen aan den IJssel te bereiken. We kunnen dit als gemeente niet alleen. Daarom werken we samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, verenigingen, buurgemeentes en de regionale en nationale overheden. Zo willen we succesvol zijn en doelen behalen. We zijn daarmee wel afhankelijk van deze samenwerking. Wij inspireren, faciliteren, stimuleren, activeren en stellen kaders. We zetten in op het versterken van de samenwerkingen die we de afgelopen jaren opgebouwd hebben. Daar waar we inzetten op een regionale aanpak in samenwerking met medeoverheden en stakeholders pakken we een rol die op dat moment het beste past. Als het kan actief, als het nodig is volgend. 2.2 Het Rijk moet zorgen dat de randvoorwaarden in orde zijn. Om onze ambities te verwezenlijken zijn we deels afhankelijk van enkele randvoorwaarden waarin we zelf niet kunnen voorzien. Denk hierbij aan betrouwbaarheid, rechtvaardigheid en betaalbaarheid. Daar zijn effectieve wet- en regelgeving en ondersteuning in de vorm van bijvoorbeeld subsidies en stimuleringsregelingen voor nodig. Evenals compensatie voor de uitvoeringscapaciteit.

Voor al deze middelen gaan wij uit van passende inzet van het Rijk. Wij vragen hier ook aandacht voor bij het Rijk. Zo dienden wij op VNG-congres van 29 november de motie ‘Uitvoeringslasten Klimaatakkoord - Geen taken zonder knaken’ in die door 96% van de stemmen gesteund werd

4.1 Om de ambitie en doelstelling te halen zijn we afhankelijk van de begrote middelen Naast de Rijksmiddelen zijn we voor een klein deel afhankelijk van de reguliere middelen zoals opgenomen in de voorgestelde begroting. Deze middelen zijn nodig omdat het Rijk geen middelen beschikbaar stelt voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en voedsel en maar beperkt ruimte biedt voor overheadkosten. Als de benodigde middelen er niet of in beperkte mate komen stellen we prioriteiten in wat we wel of niet oppakken. En zijn we genoodzaakt activiteiten af te schalen of uit te stellen. Als dat zich voordoet kunnen we uiteraard niet binnen de gestelde tijd voldoen aan de voorgestelde ambities en doelstellingen.

Participatie Zie argument 2.2 en 2.5 en kanttekening 1. Financiële gevolgen Evaluatie Duurzaamheidsagenda 2021-2024 Om te komen tot een optimalisatie van toekomstige duurzaamheidsinitiatieven is er ook gekeken naar de uitkomsten van Duurzaamheidsagenda 2021-2024. Vooral naar hoe de ingezette middelen zijn besteed, welke doelen zijn bereikt en of de financiële doelstellingen behaald zijn. Hieronder vindt u een gedetailleerde financiële analyse van de Duurzaamheidsagenda 20212024.

3 van 6

Programma Klimaatneutraal Krimpen 2050 - investeringen 2021 t/m 2024

Begroting 2021- Realisatie 20212024 2024

Programmaorganisatie

Communicatie / participatie medewerker Projectsecretaris

€ 275.000

€ 186.500

Projectleiding

€ 285.440

€402.686

subtotaal programmaorganisatie (FTE's) Programmabudget

€ 560.440

€589.186

Thema Energie Thema Circulair Thema Klimaatadaptatie Thema Gezondheid en Voedsel Participatie/communicatiekosten Overige kosten/onvoorzien Kosten RRE Kosten RREW

€ 573.500 € 25.000 € 25.000 € 30.000 € 90.000 € 85.000

€ 859.989 €25.180 € 39.620 € 39.000 € 127.800 € 111.000 € 303.595

subtotaal programma budget Totale lasten programma Duurzaamheid Dekking

€ 828.500 € 1.388.940

€1.506.184 € 2.095.370

Dekking vanuit RREW-uitkering van het Rijk Dekking vanuit RRE-uitkering van het Rijk Dekking subsidie EAW van het Rijk Dekking Rijksmiddelen uitvoeringskosten Klimaatakkoord voorloper CDOKE Dekking vanuit CDOKE-middelen van het Rijk Bijdrage RES-regio uit SPUK NPLW aan MCO-programma Dekking projectsubsidie Voorbereiding Energiehandelsplatform Provincie Zuid-Holland Dekking derden

-€ 278.848

-€ 278.849 -€111.000 -€ 20.660

-€ 222.768 -€ 1.006.553 -€ 8.272

-€ 278.848

-€11.410 -€1.659.512

Dekking vanuit bestaande begroting incl. nieuw beleid Dekking vanuit reserve Klimaatgelden

-€ 1.041.992 -€ 68.100

-€ 273.558 -€ 162.300

Dekking eigen middelen Totale baten programma Duurzaamheid

-€1.110.092 -€ 1.388.940

-€435.858 -€ 2.095.370

Programmaorganisatie De bestaande formatie is zoals voorgesteld in de Duurzaamheidsagenda uitgebreid. De werkelijke inzet van middelen ten behoeve van uitbreiding formatie is in lijn met de verwachtingen.

Programmabudget Naast de vaste formatie huurden we expertise in voor bijvoorbeeld ondersteuning op het warmtedossier en de ondersteuning van VvE’s. De kosten hiervoor zijn opgenomen bij de betreffende thema’s. De kosten voor communicatie zijn hoger uitgepakt dan begroot. Zoals in de Evaluatieanalyse beschreven is er veel ingezet op communicatie. Er is een eigen huisstijl ontwikkeld en Duurzaam heeft een eigen plek op internet gekregen met de website Krimpen Duurzaam | Klaar voor de stap!. Ook waren de kosten voor het realiseren van het fysiek loket Krimpen Duurzaam hoger waren dan verwacht en is er veel geïnvesteerd in het op orde brengen van

4 van 6

de basis. Door de extra gelden van het Rijk is er op alle thema’s iets meer uitgeven dan begroot. Het meeste extra geld is uitgegeven binnen het thema Energie.

Dekking Om tot een sluitende dekking te komen hadden we aanvankelijk gerekend met een hogere inzet van eigen middelen (reserves en bestaande begroting). In de loop van 2022 werd bekend dat de bijdragen van derden hoger waren dan begroot. De inzet van eigen middelen is daardoor lager geworden dan de oorspronkelijke prognose. Financiële gevolgen van het Ambltiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 Er is in totaal € 4.158.208 nodig voor het uitvoeren van het Ambitiedocument. Dat geld is nodig voor de uitvoering van de actielijnen per opgave, de organisatie, communicatie en participatie en de monitoring. Hiervan dekken we € 3.924.754 uit de regeling Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). De regeling is er zodat gemeenten uitvoering kunnen geven aan de afspraken uit het Klimaatakkoord. De regeling is specifiek gericht op het vergroten van de ambtelijke capaciteit. Slechts een klein deel van de middelen (10%) mag ingezet worden voor overheadkosten. Het Rijk heeft aangegeven dat de regeling doorloopt t/m 2030 maar dat er wel op bezuinigd gaat worden. Als dat zo is zal er geprioriteerd worden in de uit te voeren acties. Een klein deel wordt bekostigd uit regulier budget (ongeveer 55.000 euro per jaar). Dit budget is belangrijk omdat niet alle activiteiten binnen de CDOKE-voorwaarden vallen.

Dat geldt voornamelijk voor de kosten voor de thema’s Klimaatadaptatie, Biodiversiteit en Voedsel. Maar ook overheadkosten binnen de andere thema’s zoals communicatiekosten waarvoor binnen de 10% overheadkosten maar beperkte mogelijkheden zijn. Zowel dit budget alsnog een paar andere opties rondom Duurzaamheid worden meegenomen in het totaal ombuigingspakket met betrekking tot het Ravijnjaar. Deze voorstellen worden hier buiten beschouwing gelaten. Mocht u daartoe willen besluiten dan heeft dit groot effect op de uitvoering van Duurzaamheidsagenda 2025-2028.

Naast bovengenoemde gelden ontvangen we ook de SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI). Deze zetten we in voor het Krimpens Isolatieprogramma wat onderdeel is van het programma Duurzaamheid. Het doel van deze SPUK-uitkering is om de isolatie van woningen te verbeteren door huishoudens te helpen bij het verminderen van hun energieverbruik en het verlagen van hun energiekosten.

De beleidsmedewerker/programmamanager die al werkzaam was voordat we startte met duurzaamheidsagenda’s wordt bekostigd uit de bestaande begroting. Alle extra formatie die de afgelopen jaren is aangenomen voor de uitvoering van de Duurzaamheidsagenda en het Klimaatakkoord worden bekostigd uit de CDOKE-middelen. Dit is in de tabel terug te vinden onder de programmaorganisatie. We willen de komende jaren 1 beleidsadviseur toevoegen zodat er meer ruimte komt voor het aansturen van het programma. Naast de bestaande formatie huren we ook expertise in. De kosten die we hiervoor maken zijn opgenomen binnen de verschillende thema’s. In de huidige begroting 2025-2028 houden we rekening met CDOKE-middelen van 2025 tot en met 2027. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat zal binnenkort een herijking uitvoeren. Naar aanleiding van de opgedane ervaring in de uitvoering worden de taken en middelen aangepast naar de meest actuele inzichten voor de periode 2026 tot en met 2030. De middelen voor 2028 zijn inmiddels toegezegd door het Rijk, dus in principe mogen we deze opnemen in de begroting 2028. Aangezien de lasten van de bestaande formatie structureel in de meerjarenbegroting 2025-2028 zitten, ontstaat in 2028 voordeel van ongeveer € 265.000. Dit voordeel nemen we mee in de bezuinigingsronde.

5 van 6

Hieronder een totaaloverzicht van de begroting Duurzaamheidsagenda 2025-2028. Programma Duurzaamheid

Programmaorganisatie Communicatiemedewerker (1 FTE)

2025

2026

2027

2028

Totaal

€80.000

€80.000

€80.000

€80.000

€ 320.000

Projectsecretari$(1 FTE)

€75.000

€75.000

€75.000

€75.000

€300.000

Projectleiding (2 FTE)

€ 170.000

€170.000

€ 170.000

€ 170.000

€680.000

Beleid (1 FTE NIEUW)

€ 60.000

€100.000

€100.000

€100.000

€360.000

subtotaal programmaorganisatie (FTE's)

€385.000

€425.000

€425.000

€425.000

€1.660.000

2025

2026

2027

2028

€270.563

€270.563

€270.562

€108.429

€920.117

Thema Circulair

€ 1 5.000

€5.000

€5.000

€5.000

€30.000

Thema Mobiliteit

€70.000

€ 5.000

€5.000

€5.000

€85.000

Thema Klimaatadaptatie

€10.000

€10.000

€10.000

€10.000

€40.000

Thema Biodiversiteit

€ 5.000

€5.000

€5.000

€5.000

€20.000

Thema Voedsel

€6.000

€6.000

€6.000

€6.000

€24.000

€25.000

€25.000

€25.000

€25.000

€100.000

subtotaal programma budget

€1.680.654

€326.563

€326.562

€164.429

€2.498.208

Totale kosten programma Duurzaamheid

€2.065.654

€751.563

€751.562

€589.429

€4.158.208

2025

2026

2027

2028

Dekking vanuit CDOKE middelen van het Rijk

-€541.108

€528.886

€528.886

-€528.886

Dekking SPUK LAI

€1.279.091

1 Programmabudget

Thema Energie: MCO aanpak Thema Energie: overig

Communicatiekosten

1 Dekking

€1.279.091

Eenmalig extra CDOKE middelen van het Rijk 2024 (uiterlijk eind 2026 besteden)

-€93.948

Eenmalige extra CDOKE middelen van het Rijk 2025 (uiterlijk eind 2027 besteden)

€95.287

Dekking vanuit bestaande begroting Totale baten programma Duurzaamheid

Totaal 1 €1.279.091

-€2.127.766

-€1.279.091

-€93.948

-€165.052

-€423.949

€163.610

€56.220

-€57.626

-€59.066

-€60.543

-€233.454

€2.065.654

•€751.563

€751.562

•€589.429

|<4.158.208

Vervolg Wij werken het Ambitiedocument uit tot de Duurzaamheidsagenda 2025-2028. Hierin staan de concrete acties genoemd die wij uitvoeren op de onderliggende thema’s in de aankomende vier jaar. Het beschrijft de verdeling van het beoogde budget over de verschillende projecten en maatregelen. Ook beschrijft het wie verantwoordelijk is voor uitvoering van de desbetreffende maatregel en (voor) wanneer. Oplevering van de Duurzaamheidsagenda is verwacht in april 2025. De nieuwe Duurzaamheidsagenda zal ter kennisgeving aan uw raad verstuurd worden.

Bijlagen 1. Evaluatie en situatieanalyse Duurzaamheidsagenda 2021-2024 2. Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028

6 van 6

Gemeenteraad

Krimpen aan den IJssel

Raadsbesluit Onderwerp Ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 en Evaluatie Duurzaamheidsagenda 2021-2024

De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel;

Besluit, na het lezen van het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 februari 2025, om: 1. 2. 3. 4.

5.

Kennis te nemen van de evaluatie en situatieanalyse Duurzaamheidsagenda 20212024. Het ambitiedocument Duurzaamheidsagenda 2025-2028 vast te stellen. Hiervoor € 4.158.208 beschikbaar te stellen. Hiervan € 3.924.754 te dekken uit de verkregen en nog te ontvangen rijksmiddelen (CDOKE en LAI) en € 233.000 te dekken uit de bestaande meerjarenbegroting voor Duurzaamheid 2025-2028. Onderstaande indicatoren toe te voegen aan het lokale indicatorenpakket van de jaarrekening en de begroting, en dat met ingang van de begroting 2026: • Energiereductie woningen ten opzichte van 2018 • Aantal geholpen huishoudens via de gemeentelijk isolatie-aanpak

Dit besloot de raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel in zijn openbare vergadering van 27 maart 2025<x

plaatsvervangend griffier

voorzitter

'esterdiik

E