B.35 Nieuwsbrief Samenwerking de Bevelanden

SAMENWERKING DE BEVELANDEN

NIEUWSBRIEF OKTOBER 2025

VOORWOORD Beste lezer, Gemeente Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Reimerswaal werken samen aan een sterke, vitale regio. De Bevelanden is een regio waar mensen gezond kunnen leven, prettig wonen en werken, ondernemen, recreëren en goed onderwijs ontvangen. Om deze ambitie te realiseren, staan we regelmatig voor complexe maatschappelijke vraagstukken die we alleen samen kunnen oplossen of waarin we elkaar kunnen versterken. Dit doen we onder de naam Samenwerking de Bevelanden. De samenwerking bestaat al geruime tijd, maar met de ondertekening van een nieuw convenant – afgelopen februari - tussen de vijf Bevelandse gemeenten is een vernieuwde manier van samenwerken van start gegaan. Om meer vorm te geven aan de samenwerking en een professionaliseringsslag te maken, werken we nu met een programmamanager, programmasecretaris en een programmateam bestaande uit netwerkregisseurs van de vier actielijnen: economie, beleving, wonen en duurzaamheid. Sinds februari is er veel gebouwd aan de nieuwe samenwerkingsvorm. Vacante en nieuwe functies zijn ingevuld, de kerngroep draagt haar taken over aan de Bevelandse kring van gemeentesecretarissen, en bij elke actielijn worden bestuurlijke trekkers namens de regio aangehaakt. De strategische (bestuurs)adviseurs van de vijf gemeenten krijgen een steeds grotere rol.

Zij verbinden de inhoud van gemeentelijk en provinciaal beleid en kunnen zo sneller anticiperen op kansen voor de Bevelanden.

Ondertekening convenant februari 2025

De komende maanden worden ook colleges en gemeenteraden betrokken bij het strategische koersdocument Bevelanden 2051, dat in de maak is. Met deze nieuwsbrief informeren we onze Bevelandse ambtenaren, collegeleden en gemeenteraadsleden over de ontwikkelingen binnen Samenwerking de Bevelanden. Ontdek welke stappen zijn gezet, welke gezamenlijke projecten vorm krijgen en hoe we onze regio verder versterken. Met vriendelijke groet,

Kees Weststrate Wethouder gemeente Borsele | Voorzitter bestuurlijk platform Samenwerking de Bevelanden

Bas Melis Gemeentesecretaris gemeente Noord-Beveland | Ambtelijk opdrachtgever namens de Bevelandse gemeentesecretarissenkring

DE WEG NAAR PROFESSIONALISERING Begin dit jaar is Karen Coesmans gestart als kwartiermaker voor Samenwerking de Bevelanden. Karen heeft ruime ervaring als interimmanager en strategisch adviseur bij gemeenten. Haar opdracht was om de basis te leggen voor een stevige en toekomstgerichte samenwerking tussen de vijf gemeenten. De opdracht richtte zich op het inrichten van een kleine, wendbare maar robuuste organisatie, zodat de Bevelanden gezamenlijk werk kunnen maken van de grote thema’s Wonen, Economie, Duurzaamheid en Recreatie & Toerisme. De colleges hadden hiervoor al een convenant vastgesteld en eerdere actielijnen lagen klaar, maar de samenwerking vroeg om meer structuur en samenhang. Wat hield dit kwartiermaken in? Voorwerk doen om het programma te starten Inzicht krijgen in de omvang en complexiteit Partijen en personen verbinden Kaders en randvoorwaarden scheppen Enthousiasme en energie mobiliseren Samen met de kerngroep is gewerkt aan het versterken van de ambtelijke samenwerking: betere sturing, integrale blik, meer verbinding tussen beleid en uitvoering. Inmiddels zijn de netwerkregisseurs voor de vier actielijnen gestart. Samen met ondersteunende functies (financiën, communicatie, HR en secretariaat) vormen zij het programmateam. Ook werken de Bevelandse strategen nauw samen met dit team om keuzes te maken over wat wel en niet op regionale schaal wordt opgepakt.

Er is een basisplan en begroting opgesteld en gewerkt aan een communicatieplan, teamontwikkelplan en nieuwe standaarden voor projectmatig werken. Daarnaast ligt er een groeidocument voor verdere professionalisering van het samenwerkingsverband, mede dankzij input van alle vijf gemeenten. In oktober zijn er ambtelijke workshops georganiseerd met een brede deelname vanuit alle vijf de gemeenten. Met inzet van alle kennis en deskundigheid die

Kwartiermaker Karen Coesmans gewoon voorhanden is, is daar gewerkt aan het Koersdocument Bevelanden 2051. Eind 2025 en begin 2026 zullen vanuit het bestuurlijk platform ook de colleges en de (nieuwe) gemeenteraden betrokken worden in deze gesprekken. Zo ontstaat er in co-creatie een document dat de inhoudelijke basis zal gaan vormen voor het programma en alle betrokken medewerkers, voor de komende jaren. Na een intensieve wervingsprocedure, neemt Pieter Schipper eind dit jaar het stokje over van Karen. Hij gaat verder bouwen op basis van het Groeidocument professionalisering, en het koersdocument Bevelanden 2051. De zoektocht naar een programmasecretaris, die het hele programma gaat ondersteunen en een verbindende schakel vormt met de gemeentesecretarissen en de strategen, loopt nog even door. En op hun beurt zijn de secretarissen de belangrijke schakel tussen het programma en de colleges. Onder het motto “binnen beginnen is buiten winnen” bouwen we verder, zodat we straks ook gezamenlijk naar buiten kunnen treden richting inwoners, raden, ondernemers, onderwijs en andere partners.

“De eerste contouren zijn gezet, de energie is voelbaar en de ambitie groot. Samen maken we er een succes van. Hoewel ik binnenkort afscheid neem, blijf ik het pad van de samenwerking met belangstelling volgen.” – Karen Coesmans

NIEUWE PROGRAMMAMANAGER Kwartiermaker Karen Coesmans draagt eind dit jaar haar taken over aan Pieter Schipper, de nieuwe programmamanager. De afgelopen vijf jaar werkte Pieter als programmamanager en senior belangenbehartiger bij Aedes, de vereniging van woningcorporaties. Daarvoor was hij zeven jaar actief als senior adviseur strategie en teamleider Wonen bij Ymere. Pieter heeft gewoond in Amsterdam en gewerkt in Den Haag. Onlangs is hij verhuisd naar Goes. Zijn keuze om in deze regio te werken sluit daar mooi bij aan. Pieter zal in het begin kennis maken met de verschillende lagen van de samenwerking. Pieter Schipper

ACTIELIJNEN Binnen de samenwerking staan vier actielijnen centraal: economie, beleving, duurzaamheid en wonen. Om een goed beeld te krijgen van de inhoud en ambities binnen deze lijnen, lichten we deze graag toe. Hierdoor maken we zichtbaar waar we samen aan werken en hoe elke lijn bijdraagt aan onze gezamenlijke doelen.

Actielijn Economie De gemeenten in de Bevelanden bundelen hun krachten om de regio economisch vitaal en toekomstbestendig te maken. De actielijn economie richt zich de komende jaren op vier speerpunten: 1. Ruimte voor de ondernemer We stimuleren bedrijvigheid door bestaande bedrijventerreinen beter te benutten. Ook ontwikkelen we een selectieprotocol om sterke samenwerking te bevorderen.

samenwerking met onderwijsinstellingen en partners zoals het Zeeland International Center. 4. De toekomstbestendige onderneming We ondersteunen ondernemers bij financiële weerbaarheid, innovatie en netwerkvorming. Activiteiten zoals de Contacta, netwerkbijeenkomsten en een vernieuwd concept voor de Ondernemersdag helpen daarbij. Samen sterker Naast deze speerpunten blijven we inzetten op samenwerking, kennisdeling en communicatie. Alleen door krachten te bundelen kunnen we de economie versterken én bijdragen aan brede welvaart en leefbaarheid in de Bevelanden. Netwerkregisseur actielijn Economie| Marijn Mulder

2. De duurzame onderneming Samen met ondernemers en de actielijn Duurzaamheid werken we aan vergroening en verduurzaming van bedrijventerreinen. Dit draagt bij aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en een aantrekkelijk werkklimaat. 3. Arbeidsmarkt in evenwicht De arbeidsmarkt is krap. Daarom zetten we in op technologische innovatie, het aantrekken van nieuwe arbeidskrachten – zowel nationaal als internationaal – en een nauwere

Stand Samenwerking de Bevelanden Contacta 2024

Actielijn Beleving Op naar een ‘innovatief land tussen de Scheldes met veel, onderscheidende en toekomstbestendige beleving voor jong en oud!’ Deze ambitie wilt de actielijn beleving waarmaken aan de hand van drie speerpunten: 1.Verbreding toeristisch product De Bevelanden o.a. door thema's met Food en gezondheid/duurzaamheid. 2.Kwalitatieve toekomstbestendige vakantieverblijven onder andere door met slim grondgebruik. 3.Versterken koppeling tussen verblijfs- en dagrecreatie. Het water is het verbindend element binnen regio de Bevelanden: de Oosterschelde, het Veerse Meer, de Noordzee en de Westerschelde. Allemaal lopen ze door of grenzen ze aan de regio met allemaal hun eigen elementen. Gelinkt aan het water is de agri- en aquacultuur. Iets wat de Bevelanden uniek maakt omdat de hele keten aanwezig is binnen de regio: van grond tot aan het bord. Ook hierbij speelt de ligging tussen de wateren een belangrijke rol. Zo hebben we te maken met verzilting van de grond, zijn er problemen met het verkrijgen van zoet water, doen er zich kansen voor zilte teelten, hebben we een sterke visserijsector, huisvesten er meerdere innovatie aquacultuur bedrijven en is Yerseke het pareltje voor de schelpdiercultuur.

Het combineert de smaken zilt en zoet die verbonden zijn met het landschap, haar food en de belevingsmogelijkheden. Het verbindt de schelp- en schaaldieren met de fruitteelt. We werken toe naar een Zilt Zoet Zeeland Foodtrail. Ook denken we aan de organisatie van festivals rond food om daarmee het verhaal te vertellen van het Zeeuwse/ Bevelandse foodproduct, de geschiedenis, de groei en bloei, de verwerkingsmogelijkheden etc. Door middel van festivals/evenementen raken inwoners en bezoekers bewust van de herkomst van producten, kan men het product proeven en beleven. Ook kunnen bedrijven hun innovaties laten zien. Om al het mooie aanbod te ontsluiten werken we toe naar een regioportal om zowel de inwoner, de gast en de ondernemer te inspireren en te verleiden om ons mooie gebied te beleven en te ervaren. Uiteraard hopen we met deze projecten een steentje bij te dragen aan het vitaal houden van ons regio door het moois wat onze regio te bieden heeft ook beter en beleefbaarder in de etalage te zetten. Netwerkregisseur actielijn Beleving| Tatiana Booi

Maar de Bevelanden zijn niet alleen uniek om de zilte kant, ook zijn de Bevelanden uniek om de agrofood, zoals bijvoorbeeld de zwarte bessen die worden verwerkt in Hero producten, een enorme distributie van de ui en boogaarden vol appels en peren. Bevelanden heeft de meeste producten van het land en uit het water. Graag willen we de foodbelevingsmogelijkheden versterken en beter op de kaart zetten. We willen een uniek route concept ontwikkelen om bezoekers aan te trekken vanwege de unieke kwaliteiten rond food en een aantal unieke belevingsmogelijkheden op bijzondere plekken. Impressie regioportal De Bevelanden

Actielijn Duurzaamheid De actielijn duurzaamheid richt zich op het versterken van de leefbaarheid en het toekomstbestendig maken van de Bevelanden. Dit gebeurt door gezamenlijk op te trekken bij de grote opgaven op het gebied van energie, klimaat en circulariteit. De komende jaren ligt de focus op vier speerpunten: 1. Zoetwater De beschikbaarheid van zoetwater staat op de Bevelanden onder druk. Dit heeft gevolgen voor o.a. de landbouw op de Bevelanden. 2. Verduurzaming mobiliteit De transitie naar hernieuwbare brandstoffen geldt ook voor mobiliteit. Er loopt een onderzoek naar het oprichten van een Clean Energy Hub op de Bevelanden. 3. Circulaire economie De 13 Zeeuwse gemeenten hebben beleid vastgesteld voor de transitie van een lineaire naar een circulaire economie. In de uitvoering van dit beleid wordt op de Bevelanden samengewerkt. 4. Energie- en warmtetransitie Gemeenten hebben een wettelijke taak in de transitie van fossiele naar hernieuwbare brandstoffen. Deze opgave is groot en iedere inwoner en bedrijf op de Bevelanden heeft hiermee te maken. De Bevelandse gemeenten bundelen hun krachten om deze langdurige opgave in goede banen te leiden en de helpende hand te bieden aan inwoner en bedrijven. Momenteel loopt het project Energiearmoedebestrijding in de samenwerking.

De actielijn duurzaamheid is door de bovengenoemde speerpunten ook sterk verbonden met de andere actielijnen. De komende tijd zet de actielijn zich in op het betrekken van de inhoudelijke collega’s en het verder concretiseren en vormgeven van de actielijn. Netwerkregisseurs actielijn Duurzaamheid| Corinda Heiboer & Thijs Maljaars

Actielijn Wonen In september hebben de vijf Bevelandse gemeenten samen met de woningcorporatie en de zorgpartners de raamovereenkomst prestatieafspraken 2025-2028 ondertekend. In deze uitwerking van de regionale woon(zorg)visie zijn afspraken vastgelegd over voldoende huisvesting voor groepen die extra begeleiding of zorg nodig hebben. In de komende periode krijgt dit vervolg in pilotprojecten op het gebied van gemeenschapsvorming, het verdeelvraagstuk en governance. Ook de bouw van voldoende woningen voor startende en doorstromende huiseigenaren is een belangrijk thema, in lijn met de landelijke situatie en als uitwerking van de woondeal. Er wordt beleid ontwikkeld om woningbouw te stimuleren en te zorgen voor een eerlijke verdeling van de bestaande en nieuw te bouwen voorraad, zowel in de huur- als in de koopsector. Dit werkveld heeft directe raakvlakken met thema’s als economie, grondbeleid en duurzaamheid. Actuele vraagstukken zijn onder meer het verzorgen van voldoende huisvesting

Symbolische start van gezamenlijke groei in het kader van de woon(zorg)visie

CONTACTA voor kenniswerkers en arbeidskrachten in de agrarische sector en het bedrijfsleven. En projecten die bijdragen aan verduurzaming en betaalbaarheid van de bestaande woningvoorraad. Daarmee staat de actielijn wonen midden in de samenleving. Daarnaast behandelt de actielijn op regionaal niveau thema’s die landelijk sterk in de belangstelling staan. De besluitvorming rond de Wet versterking regie volkshuisvesting is hierbij een belangrijk onderwerp. De implementatie van deze wetgeving staat gepland voor 2026. Ook wordt actief meegedacht in provinciale trajecten zoals Zeeland 2050 en de ruimtelijke arrangementen. Uitgangspunt van de regionale samenwerking is één gezamenlijke woningmarkt. Dat betekent dat wordt gestreefd naar uniformiteit en dat de regionale boodschap richting provincie en Rijk met meer slagkracht kan worden overgebracht. Netwerkregisseur actielijn Wonen| Joost Wattel

Ondertekenen van de raamovereenkomst prestatieafspraken (uitvoering woon(zorg)visie)

VRAGEN?

Ook dit jaar zijn we als samenwerkingsverband de Bevelanden weer te vinden op de Contacta. Tijdens de drie dagen (4, 5, 6 november) zullen we verschillende thema’s van de Bevelanden uitlichten. Er is aandacht voor de beschikbaarheid van water op de Bevelanden in samenwerking met waterbedrijf Evides. De beschikbaarheid van water is voor veel ondernemers een steeds sneller naderend probleem. Daarnaast zullen we in gaan op de arbeidsmarkt van de Bevelanden. Veel ondernemers op de Bevelanden kampen met personeelstekorten of zijn niet in staat uit te breiden wegens gebrek aan geschikt personeel. Met verschillende partners willen we ondernemers een plaats bieden om hun vragen te stellen over de arbeidsmarkt op de Bevelanden. Daarnaast wordt er een exclusief inkijkje gegeven in het nieuwe regioportaal voor De Bevelanden. Een initiatief van Samenwerkingsverband de Bevelanden, binnen de actielijn Beleef de Bevelanden. Dit digitale platform vertelt het verhaal van onze regio: van de weidse polders tot de zilte zeelucht, van de bruisende stad tot de authentieke dorpen. Het laat zien wat ons verbindt en waar we trots op mogen zijn. Het regioportaal maakt niet alleen zichtbaar wat De Bevelanden te bieden hebben, maar brengt ook mensen samen die dit verhaal verder willen uitdragen.

Trotse Bevelanders delen er hun unieke verhalen, nemen je mee naar de mooiste plekken en dragen zo bij aan een sterkere en zichtbare regio. We zijn trots op alles wat al is bereikt en kijken ernaar uit om De Bevelanden met dit regioportaal écht op de kaart te zetten.

Heeft u naar aanleiding van deze nieuwsbrief vragen over Samenwerking de Bevelanden? Neem dan gerust contact op met Femke Caspers, communicatieadviseur, via de e-mail f.caspers@noord-beveland.nl.