7. D66 Algemene Beschouwingen 2023

Algemene Beschouwingen 2022 op Begroting 2023 Meneer de voorzitter, geachte leden van de raad en het college, geacht publiek,

Het verleden Afgelopen jaar hebben we wat extra naar het verleden gekeken in onze gemeente, omdat het 50 jaar geleden was dat onze gemeente tot stand kwam. In die 50 jaar is een hoop gebeurd, maar alles bij elkaar hebben we een gemeente waarin de inwoners over het algemeen tevreden zijn. En als je kijkt hoe we het financieel, economisch en sociaal voor elkaar hebben in onze gemeente was er ook best een goede reden voor het gezellige feestje in de Wemeldingse haven.

Tegelijkertijd is de wereld om ons heen de afgelopen 50 jaar ook erg veranderd. Het is ook 50 jaar geleden, in 1972, dat de Club van Rome het rapport Grenzen aan de Groei uitbracht waarin toen al gewaarschuwd werd dat de planeet en de natuur onze groei niet bij zouden kunnen houden, en dat we tegen grenzen van grondstoffen en andere planetaire grenzen aan zouden gaan lopen.

In die afgelopen 50 jaar, waarin niet alleen in Kapelle maar wereldwijd de economie sterk groeide, en waar niet alleen in Kapelle maar wereldwijd het sociaal steeds beter ging, met betere gezondheid, minder armoede, betere opleiding, en meer voedsel, zijn die planetaire grenzen en grenzen aan de natuur echter structureel genegeerd. Sterker nog, we hebben de natuur, het water, de lucht, de grond en allerlei grondstoffen tot ver over allerlei grenzen verbruikt voor onze economische groei, voor een prettig en gemakkelijk leven, en voor sociale vooruitgang.

Het heden En als je dan in het heden aankomt dan ben je in een wereld aangekomen waarin we ons leven, ons gedrag en onze wensen aangepast hebben aan die groei en dat gemak, maar tegelijkertijd lopen we tegen steeds meer van die grenzen aan en komen we in allerlei crises terecht. We komen in een stikstofcrisis en daaruit volgend een wooncrisis. We hebben een klimaatcrisis, een biodiversiteitscrisis, een watercrisis, een schoneluchtcrisis, meer pandemieën, een energiecrisis met daaraan gekoppeld een inflatiecrisis, een grondstoffencrisis, en door al die problemen wereldwijd met ook meer migratie hebben we ook geopolitieke crises en oorlogen, en lopen democratieën gevaar. En voornamelijk zijn deze crises veroorzaakt doordat we de afgelopen tientallen jaren onze welvaart, groei en gemak op nummer 1 hebben gesteld en de grenzen van onze planeet en de natuur verwaarloosd hebben. We verbruiken onze fossiele energie, we vervuilen ons water, onze grond, onze lucht. We verbruiken onze grondstoffen. We vernietigen onze natuur.

De Toekomst Via deze terugblik op het verleden en een blik op de huidige situatie, komen we bij de toekomst uit. We hebben nog steeds mogelijkheden om richting een mooie toekomst te gaan, ondanks berichten als van de VN dat het al bijna onmogelijk wordt om de temperatuurstijging onder de 1,5 graden te houden. Die toekomst is voor Kapelle een toekomst waar groen en duurzaamheid samengaan met een goede woon- en werkgemeente, zoals onze inwoners ook aangegeven hebben in het Strategisch Kompas.

Concreet kan dat in onze gemeente door onze strategische visies en met de komende begroting.

Ik moet allereerst zeggen dat ik op vele gebieden vooruitgang zie in de begroting. Het is natuurlijk sowieso fijn dat we een structureel sluitende begroting hebben, zonder sterk oplopende heffingen voor de inwoners. Ook zijn de programma’s aangepast met onder andere een apart programma voor Klimaat, energie en milieu. En kijken we verder vooruit door een visie en strategische doelstellingen op te nemen.

Ook inhoudelijk zie ik veel positieve veranderingen:

Betreffende Bestuur en veiligheid: - meer samenwerken in de regio - meer participatie - positie gemeenteraad versterken - meer aandacht voor digitale zaken - meer datagericht werken en sturen op maatschappelijke effecten

Betreffende Wonen en voorzieningen: - Extra cultuurbeleid - Brede school in Wemeldinge - Aandacht voor verenigingen - Regionale woonvisie en nieuwe woonvormen zoals tiny houses

Betreffende Sociaal domein: - inzet op preventie - meer acties op gezond leven - inclusiviteit - monitor sociaal domein - Regionale samenwerking

Betreffende economische versnelling en toerisme: - Stimuleren Maatschappelijk Verantwoord ondernemen - Huisvesting arbeidsmigranten - Masterplan Wemeldinge

Betreffende Klimaat, energie en milieu: - Gestage vaststelling met budgetten van verschillende duurzaamheidsbouwstenen, waarbij ik vooral nog uitkijk naar de bouwsteen over Circulaire economie.

Betreffende Leefomgeving en mobiliteit: - Vergroenen leefomgeving - Regionale aanpak - Elektrisch rijden en meer ruimte voor de fiets

Verbeterpunten Ik zie echter ook nog diverse verbeterpunten. Allereerst blijft het oppassen omdat onze Algemene Reserves en eigen vermogen gestaag achteruit gaan.

Verder is het goed dat er investeringen in klimaat zijn. Vraag is of die bedragen voldoende zijn. Zeker als ik in de meerjarenbegroting zie dat de bedragen de komende jaren minimaal blijven.

Groenstructuurplannen moeten prioriteit krijgen. D66 wil ze nog concreter maken door elke kern recht te geven op zijn eigen bos: zo zou er met de bouw van Zuidhoek 4 ook een bos voor Biezelinge moeten komen.

Ook kennis van natuur heeft prioriteit gezien de te ontwikkelen groenstructuurplannen, maar ook hulp bij verduurzaming woningen, openbare ruimte, bomenbeleidsplan in 2023 enz: Een eigen ecoloog is nodig ipv alle projectmatige inhuur, al dan niet in Bevelandse gezamenlijkheid.

En nog een vraag: veel van de duurzaamheidsplannen zijn van voor de recente verandering van de energiemarkt, waardoor snelle verduurzaming voor gemeente en voor inwoners NOG belangrijker is geworden. Zouden wij onze doelstellingen en concrete acties niet moeten versnellen, bijvoorbeeld door extra mogelijkheden voor duurzame projecten? Bijvoorbeeld volledig LED-verlichting per 2025? En zo is er nog wel meer te versnellen.

Tenslotte zoals ook aangegeven in de schriftelijke vragen: Sommige zaken staan wel als doelstelling maar er zijn geen gekoppelde inspanningen genoemd, zoals vluchtelingen, ruimte voor de fiets, MVO en vergroening tuinen.

Conclusie De conclusie van het verhaal is dat we in de afgelopen decennia de planeet en de natuur zowel wereldwijd, maar ook in Kapelle teveel hebben achtergesteld, waardoor we nu echt vaart moeten maken met duurzaamheid, wat ook in het Strategisch Kompas staat.

Het goede nieuws is dat we eerste stappen aan het zetten zijn, met ook in Kapelle positieve veranderingen. Maar de stappen op groen en duurzaamheid zijn wat D66 betreft nog steeds te conservatief, met beperkte investeringen, beperkte prioriteit en ambitie, en te weinig haast.

Meer investeringen in de toekomst zijn wat ons betreft nodig. Bijvoorbeeld door het onderzoek naar versnelling van de verduurzamingsplannen, een extra ecoloog, en een bos in elke kern.

Tenslotte zouden wij het als D66 ook goed vinden dat toekomstige generaties meer invloed krijgen wanneer we beslissingen over de toekomst maken. Daarom denken we ook hier aan een motie.

Ik dank u voor uw aandacht.

Marc van Opstal Fractievoorzitter D66 Kapelle