Raadsvoorstel Programmabegroting 2024

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Programmabegroting 2024 Zaaknummer: 122126 Programma: Bestuur en Organisatie Commissie: Bestuur Portefeuillehouder: M.B. Foekema MSc Onderdeel van: P&C-Cyclus Informatie bij: S.J. Hennekens _______________________________________________________________________________

Onderwerp Programmabegroting 2024 Samenvatting Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2024 aan. De begroting beschrijft wat het college in 2024 wil doen en wat dat mag kosten. Het Coalitieakkoord 2022-2026 vormt de basis van deze begroting. Ook de meicirculaire 2023 en Kadernota 2024 zijn in deze begroting verwerkt. Terugval algemene uitkering Vanaf 2026 is er voor gemeenten structureel zo’n €3 miljard minder beschikbaar voor het uitvoeren van gemeentelijke taken. Het accres biedt vanaf 2027 te weinig vergoeding voor het opvangen van de autonome groei van de zorgtaken. Vandaar dat 2026 ook wel het ‘ravijnjaar’ genoemd wordt. Vanaf dit jaar is het voor de meeste gemeenten niet meer mogelijk de begroting sluitend te maken. Ook IJsselstein hoort bij deze groep. Problematiek niet-taakgebonden kortingen rijksoverheid Tegenover de korting van de algemene uitkering staat geen vermindering van de gemeentelijke taken of uitgaven. Dit maakt dat we als gemeente voor miljoenen zouden moeten snijden in onze voorzieningen. Dit is niet realistisch. We verwachten daarom nog steeds dat het rijk het tekort gaat compenseren. We blijven het rijksbeleid op de voet volgen en u informeren bij ontwikkelingen. Val kabinet Het kabinet is demissionair en het zal tijd kosten om een nieuw kabinet te vormen.

Dit houdt voor ons als gemeenten in dat de onzekerheid op verschillende grote dossiers voorlopig aanhoudt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de hervorming jeugdhulp en de dalende algemene uitkering. Dit is juist in een periode waarin we samen met het rijk op moeten trekken en duidelijkheid nodig hebben om te kunnen sturen. We hopen dan ook dat het rijk snel met structurele oplossingen komt. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten roept het rijk hiertoe op. Stabiele koers We zien dat het rijk het gemeentebeleid in toenemende mate beïnvloedt. De algemene uitkering wordt gekort en het rijk stuurt in toenemende mate met geoormerkt geld. Toch blijven wij een stabiele koers varen. We doen geen concessies op het coalitieakkoord en houden onze voorzieningen in stand. Dit doen we zonder de belastingen met meer dan de inflatiecorrectie te laten stijgen. Wel beperken we het aantal nieuwe structurele uitgaven. Hiermee houden we de begroting voor de komende twee jaar sluitend, blijven we een stabiele partner voor onze inwoners en ondernemers en blijven we een prachtige stad om in te wonen, werken en recreëren.

Pagina 1 van 5

Financiële samenvatting In deze samenvatting geven wij inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie van onze gemeente. Het meerjarig saldo uit de begroting 2023 is hiervoor het vertrekpunt. De wijzigingen ten opzichte van dit saldo worden in de programma’s toegelicht. Het financieel perspectief is nagenoeg onveranderd ten opzichte van afgelopen jaar. Tot 2026 is de begroting sluitend, maar daarna ontvangen wij net als vele andere gemeenten onvoldoende rijksmiddelen om onze kosten te kunnen dekken. Daarom is deze begroting behoudend opgesteld en beperken we extra structurele uitgaven waar het kan. Vooralsnog verwachten we dat het rijk de gemeenten (voor een groot deel) gaat compenseren voor de tekorten. We volgen het rijksbeleid op de voet en blijven u informeren bij ontwikkelingen. Financieel perspectief op hoofdlijnen - = nadeel, + is voordeel, bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Saldo primitief

231

752

-2.722

-4.599

Saldo meicirculaire 2023

751

-176

-582

508

Saldo Kadernota 2024

-15

-50

-30

-15

Saldo Bijstellingen

-49

275

624

280

Saldo Loon- en prijscompensatie

-780

-766

-856

-856

Totaal saldo

137

34

-3.565

-4.682

Kadernota Met de Kadernota 2024 heeft uw raad besloten welke onderwerpen in de begroting opgenomen moeten worden. Bijstellingen Om onze begroting zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de werkelijkheid stellen we deze jaarlijks op verschillende punten bij. Dit kan bijvoorbeeld voortkomen uit gewijzigde of nieuwe weten regelgeving of en veranderende omstandigheden. Loon- en prijscompensatie Jaarlijks indexeren we de prijsgevoelige budgetten om de stijgende kosten als gevolg van inflatie op te kunnen vangen. Hiervoor houden we de indexatie uit de meicirculaire van het gemeentefonds aan. Dit jaar was deze index 3%, maar werd daarnaast bij wijze van hoge uitzondering een inhaalslag van 1,5% voor 2022 gemaakt. Daarom hebben we de prijsgevoelige budgetten met 4,5% geïndexeerd, met uitzondering van de loonkosten en belastingen waar geen kostendekkendheid tegenover staat. Deze budgetten hebben we met 3% verhoogd. Voor de verbonden partijen hebben we de begrote kosten in de begroting opgenomen. Omdat de inflatiekosten buitengewoon hoog zijn, kunnen we deze niet volledig dekken uit de vergoeding die we hiervoor van het rijk ontvangen.

Pagina 2 van 5

Ontwikkeling Algemene reserve en weerstandsvermogen Incidentele weerstandscapaciteit Bedragen x € 1.000 Algemene reserve Saldo per begin van het boekjaar Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties Geraamde resultaat verkoop bedrijvenparkontwikkeling de Kroon Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming Saldo per einde van het betreffende boekjaar

2023

2024

2025

2026

2027

5.275

10.057

11.659

13.324

13.320

-746

290

1.528

-38

-4

1.781

-

-

-

-

3.746

1.311

137

34

-3.565

10.057

11.659

13.324

13.320

9.750

1.819

1.819

1.819

1.819

1.819

-

-

-

-

-

Reserve decentralisaties Saldo per begin van het boekjaar Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming Saldo per einde van het betreffende boekjaar

-

-

-

-

-

1.819

1.819

1.819

1.819

1.819

Totaal incidentele weerstandscapaciteit per eind boekjaar

11.876

13.478

15.143

15.139

11.570

Het totaal van geïdentificeerde risico’s voor 2024 bedraagt ca. € 5 mln. De beschikbare weerstandscapaciteit is per eind 2024 ca € 13,5 mln. waarmee de factor weerstandsvermogen op 2,7 komt. De factor weerstandsvermogen neemt vanaf 2027 af als gevolg van de sterk teruglopende rijksbijdrage, maar blijft boven de gewenste norm van 1,5. Provincie en toezicht De provincie houdt via onze begroting en jaarrekening toezicht op de gemeentelijke financiële positie. Onderdeel van het toezicht is de controle of onze begroting ‘structureel sluitend’ is. Hierbij wordt beoordeeld of wij structurele lasten met structurele baten dekken. Dit geeft aan dat de structurele lasten, bij gelijkblijvende omstandigheden, ook op de langere termijn gedekt kunnen worden. Om aan de vereisten voor het minimale ‘repressieve’ begrotingstoezicht te voldoen moet de begroting minimaal structureel sluitend zijn in het eerste of laatste jaar. In de onderstaande tabel kunt u lezen dat onze begroting in 2024 structureel sluitend is en we hiermee aan de eis voldoen. In de financiële begroting vind u onder ‘Incidentele baten en lasten’ de uiteenzetting van het structurele saldo. Structureel begrotingssaldo - = nadeel, + is voordeel, bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Begrotingssaldo

137

34

-3.565

-4.682

Saldo incidentele baten en lasten

411

120

30

15

Totaal

548

154

-3.535

-4.667

_______________________________________________________________________ Voorstel De programmabegroting 2024 vast te stellen.

Aanleiding voor dit voorstel Jaarlijks bieden wij de programmabegroting aan uw raad aan als onderdeel van de planning & control cyclus. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis - Coalitieakkoord 2022-2026 (behandeld in raadsvergadering 7 juli 2022); - Kadernota 2024 (Zaak 97359). Pagina 3 van 5

Wettelijk kader of beleidskader Hoofdstuk XIII § 1 van de Gemeentewet en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

Alternatieven Er is geen alternatief beschikbaar. Er is geen mogelijkheid om uitstel aan te vragen voor het indienen van de begroting.

Argumenten - De begroting dient voor 15 november te zijn vastgesteld en aangeboden aan de provincie Utrecht; - Het Coalitieprogramma 2022-2026 is in de begroting verwerkt; - De Kadernota 2024 is in de begroting verwerkt.

Kanttekeningen en / of risico’s De Programmabegroting 2024 is structureel sluitend en voldoet aan de eisen voor minimaal provinciaal toezicht. Het financieel perspectief is vanaf 2026 niet sluitend. Dit speelt bij de meeste gemeenten en is het directe gevolg van de terugval van de algemene uitkering van het gemeentefonds. Wij verwachten vooralsnog dat het Rijk de gemeenten hiervoor gaat compenseren.

_______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten Zie de financiële samenvatting in de samenvatting van dit voorstel.

Planning Na vaststelling van de Programmabegroting 2024 wordt deze samen met het raadsbesluit en accountantsverslag aangeboden aan gedeputeerde staten van Utrecht.

Duurzaamheid Niet van toepassing.

Participatie Niet van toepassing.

Communicatie De begroting wordt als infographic gepubliceerd in de lokale media en op social media.

Evaluatie Niet van toepassing.

_______________________________________________________________________ Bijlagen Programmabegroting 2024 gemeente IJsselstein

Pagina 4 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 september 2023, zaaknummer 122126

BESLUIT:

De Programmabegroting 2024 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 26 oktober 2023

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij MMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 5 van 5