Programmabegroting 2023, gemeente IJsselstein aangepast nav amendement

5

7.505.000

375.250

Het bruto risicobedrag is gebaseerd op het bedrag van de verwachte rijksbijdrage.

GEMEENTE IJSSELSTEIN

60

Risico’s

Verwachtingen voor 2023

Beheersmaatregelen

Bruto Kans bedrag in in % €

Netto (kans x bruto) in €

Programma Inkomen, Jeugd en Wmo Open einderegelingen Jeugd en Wmo De Wmo en Jeugdwet zijn open einderegelingen. Dat houdt in dat zorg geboden moet worden aan inwoners die hier een beroep op doen. En dat eventuele overschrijdingen op deze taken voor risico van de gemeente zijn. Het gaat hierbij met name om begeleiding, huishoudelijke hulp, woon- en vervoersvoorzieningen. Hier valt ook de reintegratie (Participatiewet) en de afbouw van de Wsw onder.

Risico’s

De gemeente zet in op beheersing van kosten door transformatie van de zorg naar lichtere vormen van zorg en meer gebruik van voorliggende voorzieningen. Ook wordt de toegang tot de zorg versterkt, waardoor er meer regie is en meer passende zorg wordt geboden. Vanaf 2023 wordt Jeugd- en Wmo-zorg op een nieuwe wijze ingekocht die ook bijdraagt aan de gewenste transformatie en kostenbeheersing. Hierbij werken de Lekstroom gemeenten samen.

Beheersmaatregelen

We verwachten op termijn stabilisatie van de kosten (bij gelijkblijvende omstandigheden). Voor 2023 zijn de kosten realistisch begroot en we verwachten uitvoering binnen budget. Er is nog onzekerheid over de uiteindelijke rijks compensatie voor de gestegen kosten op het gebied van de jeugdzorg.

5 12.750.000

637.500

Als risicobedrag is uitgegaan van een percentage van de geraamde lasten op dit gebied.

Verwachtingen voor 2023

Kans in %

Bruto bedrag in €

Verwachting voor 2023 is onveranderd.

10

1.220.000

Netto (kans x bruto) in €

Programma Algemene dekkingsmiddelen Overige verstrekte leningen Uit hoofde van de publieke taak heeft de gemeente de afgelopen jaren leningen verstrekt of staat de gemeente garant voor leningen. Het risico van deze leningen is dat de vereniging of stichting die de lening heeft ontvangen niet aan zijn verplichting (aflossing en rente) kan voldoen.

Het beleid is erop gericht de bestaande leningenportefeuille af te bouwen door geen nieuwe leningen te verstrekken. Voor garantstellingen op het gebied van sport geldt dat deze alleen worden afgegeven als ook het waarborgfonds garant staat. Het waarborgfonds beoordeelt periodiek de financiële positie van de betreffende instellingen.

PROGRAMMABEGROTING 2023

122.000

Het risicobedrag is gebaseerd op het bedrag van de openstaande leningen

GEMEENTE IJSSELSTEIN

61

Risico’s

Beheersmaatregelen

Verwachtingen voor 2023

Kans in %

Bruto bedrag in €

Netto (kans x bruto) in €

Programma Algemene dekkingsmiddelen Gegarandeerde geldlening De gemeente heeft in het verleden gemeentegaranties verstrekt vanuit zijn publieke functie. Zie de regels hieronder voor de bedragen en risico’s per beleidsveld

In de financiële verordening is aangegeven dat:

Verwachting voor 2023 is grotendeels onveranderd.

Alleen garanties verstrekt kunnen worden indien er geen waarborgfonds bestaat voor het betreffende beleidsterrein; Indien de aanvrager beschikt over eigen accommodatie wordt er altijd het recht van 1e hypotheek verlangd; Waar mogelijk worden de oude gemeentegaranties afgebouwd. De lening is aangetrokken ter financiering van een investering die past in het gemeentelijk beleid. Volkshuisvesting (Cazas Wonen) Kunst en cultuur Welzijn (zorginstellingen)

1 50.766.000 10 52.000

507.660 5.200

15 10.911.000

1.636.650

In 2022 is Per 18.603.000 geïnvesteerd in het GR versterken van de een sturing op verbonden ander partijen. %, Verwachtingen t.a.v. zie risico’s zijn voor enkele tabel verbonden partijen hierna aangepast.

1.050.000

Verbonden partijen De gemeente kan worden geconfronteerd met financiële tegenvallers van verbonden partijen. Door deelname verplicht de gemeente zich namelijk om bij te dragen in eventuele nadelige saldi. In de paragraaf verbonden partijen wordt per verbonden partij ingegaan op de stand van zaken.

Het beheersen van de risico’s van samenwerkingsverbanden is een belangrijk aandachtspunt van de wendbare organisatie. De werkt gemeente steeds meer samen met andere gemeenten, waarmee het beheersen van de risico’s van groot belang wordt. We brengen de risico’s zo goed mogelijk in beeld door de verbonden partijen actief te monitoren.

Het risicobedrag is gebaseerd op bijdragen aan de bestaande verbonden partijen. Per verbonden partij is bij het opstellen van de begroting 2023 een risicobedrag bepaald.

Totaal geïdentificeerde risico’s

4.647.600

Toelichting: De geïdentificeerde risico’s zijn afgenomen. Dit komt met name doordat de herijking van het gemeentefonds in de meicirculaire 2022 opgenomen is. De meicirculaire is in de begroting 2023 verwerkt. Hierdoor zijn de onzekerheden over de uitwerking en het risico van de herijking in deze paragraaf vervallen.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

62

Risico’s met betrekking tot verbonden partijen Voor het bepalen van het risico dat de gemeente loopt door deelname in de diverse verbonden partijen wordt per gemeenschappelijke regeling een inschatting gemaakt van het risicobedrag en de procentuele grootte van het risico. Hieronder leest u de berekening van het risicobedrag. Het totaalbedrag van onderstaande tabel is genoemd in de inventarisatie van risico’s in de tabel hierboven: Tabel 65 Risicobeheersing - Risico’s verbonden partijen Verbonden partij

Begroting 2022

Begroting 2023

Bijdrage begroting

Risico in % Risico in €

Bijdrage begroting

Risico in % Risico in €

RMN incl. AVU

8.530.000

7,5%

640.000

8.115.000

5,0%

406.000

GGDrU Recreatieschap Stichtse Groenlanden

1.320.000

5,0%

66.000

1.250.000

5,0%

62.000

150.000

7,5%

11.000

150.000

7,5%

11.000

VRU

1.740.000

5,0%

87.000

1.791.000

5,0%

90.000

140.000

5,0%

7.000

143.000

2,5%

4.000

WIL*

4.621.000

7,5%

347.075

4.788.000

7,5%

359.000

BSR

540.000

5,0%

27.000

605.000

5,0%

30.000

ODRU

1.610.000

5,0%

81.000

1.761.000

5,0%

Totaal

18.651.000

1.266.075

18.603.000

Regionaal Historisch Centrum

88.000 1.050.000

*) Bijdrage gecorrigeerd voor verstrekte uitkering BUIG. Toelichting Ten opzichte van 2022 zijn de risicoprofielen licht veranderd voor de verschillende verbonden partijen. Per saldo nemen de risico’s licht af ten opzichte van de begroting 2022. Historisch overzicht Onderstaand een historisch overzicht van de ontwikkeling van de opbouw van het benodigde weerstandsvermogen, de beschikbare weerstandscapaciteit en de factor weerstandsvermogen: Tabel 66 Risicobeheersing - Historisch overzicht Risicocategorie

Leningen en garantstellingen

Begroting 2023

Risico

Begroting 2022

Jaarrekening 2020

Begroting 2021

Leningen Cazas

113

167

334

334

Overige verstrekte leningen Gegarandeerde leningen Cazas Gegarandeerde leningen zorginstellingen Gegarandeerde leningen overig

122

127

133

133

508

517

1055

1.120

1637

2115

2115

2.381

5

27

72

72

2.385

2.953

3.709

4.040

Uitkeringen participatiewet

375

379

350

350

Sociaal domein

Jeugdzorg en Wmo

638

575

903

903

1.013

954

1.253

1.253

Grondexploitaties

Niet in exploitatie genomen gronden O.b.v. beoordeling per samenwerking

P.M.

P.M.

P.M.

P.M.

1.050

1.266

1.231

1.231

1.050

1.266

1.231

1.231

200

355

400

325

158

120

120

1.000

170

P.M.

1.513

690

445

Verbonden partijen

Overige

Leges omgevingsvergunningen Algemene uitkering m.b.t. jeugdzorg Algemene uitkering m.b.t herverdeling

200 PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

63

Risicocategorie

Begroting 2023

Risico

Begroting 2022

Jaarrekening 2020

Begroting 2021

Totaal berekend bedrag risico's

4.648

5.528

6.883

6.969

Totaal berekend bedrag weerstandscapaciteit

10.710

7.415

6.806

5.417

2,3

1,3

1,0

0,8

Factor weerstandsvermogen

Kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten voortaan een basis set van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. Doel van deze kengetallen is u op eenvoudige wijze inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: • Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen • De solvabiliteitsratio • Grondexploitatie • Structurele exploitatieruimte • Belastingcapaciteit Onderstaand een overzicht van de kengetallen en een toelichting hierop: Tabel 67 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing - Kengetallen Kengetal Rekening 2021

Eind Begroting Raming Raming Raming 2022 2023 2024 2025 2026

Netto schuldquote

33,3%

44,0%

43,8%

49,5%

44,9%

48,1%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

18,4%

29,3%

30,3%

35,7%

37,5%

40,3%

Solvabiliteitsratio

28,9%

26,9%

26,3%

25,0%

25,9%

22,5%

Grondexploitatie

-0,6%

-0,2%

-1,2%

-0,9%

0,0%

0,0%

Structurele exploitatieruimte

-0,9%

2,1%

0,4%

0,5%

0,9%

-4,0%

110,7% 120,7%

110,5%

112,7%

114,9%

114,9%

Belastingcapaciteit

Netto schuldquote Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het kengetal geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een normale netto schuldenlast ligt tussen 0% en 90%. Als de netto schuldquote tussen 90% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog en dient deze niet verder toe te nemen. Een quote boven de 130% wordt algemeen beschouwd als te hoog. Voor onze gemeente ligt dit cijfer ruim binnen de normale marge. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Dit cijfer ligt doorgaans rond de 30% bij gemeenten. De solvabiliteit van onze gemeente varieert rond de 26%. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Dit cijfer is structureel laag. Hierdoor is dit risico erg laag.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

64

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Dit kengetal is in 2023 structureel positief. Ook in 2024 en 2025 blijft het positief. Doordat in 2026 de Algemene uitkering sterk daalt is in dit jaar de structurele exploitatieruimte negatief. Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Dit kengetal laat zien dat de lasten van de gemeente boven het landelijk gemiddeld liggen.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

65

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

66

ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN

Op het gebied van kapitaalgoederen worden twee fasen onderscheiden:  Verkrijgen (aanschaf) of vervaardiging van kapitaalgoederen;  Onderhoud van kapitaalgoederen. In deze paragraaf schetsen we een beeld van de actuele ontwikkelingen rond het onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen, wat er in de begrotingsperiode aan uitvoering gaat plaatsvinden en welke middelen hiermee zijn gemoeid. Het onderhoud en beheer van kapitaalgoederen is van groot belang voor het goed functioneren van de gemeente. Het onderhoud van kapitaalgoederen bestaat uit twee soorten onderhoud: het dagelijks klein onderhoud, waarvan de kosten ten laste van de exploitatie komen, en het groot onderhoud, waarvan de kosten ten laste van de onderhoudsvoorzieningen komen. Tabel 68 Onderhoud kapitaalgoederen - Overzicht kapitaalgoederen Onderwerp

Hoeveelheid

Verhardingen

135 km

Klinkerverharding Asfalt

77 km 68 km

Riolering

202,4 km

Gemengd Hemelwater Droogweerafvoer Overstortriool

29,1 km 93,7 km 79,1 km 0,5 km

Persleidingen

28,3 km

Drukleidingen Persleidingen

24,4 km 3,9 km

Gemalen

207 stuks

Gemengd Hemelwater Droogweerafvoer In Bergbezinkbasin Waterhuishouding Minigemalen

13 st 4 st 5 st 3 st 3 st 179 st

Drainage

81,4 km

Kunstwerken

180 stuks

Waterwegen

32 km

Oeverbescherming

103 km

Natuurlijk Harde oeververdediging

81 km 22 km

Openbare verlichting Lichtmasten Armaturen

6.700 st 6.600 st

Vastgoed

75 stuks

Bomenbestand

15.500 stuks

Openbaar groen

154 hectare

Sportvelden

PROGRAMMABEGROTING 2023

4 hectare

GEMEENTE IJSSELSTEIN

67

Integrale visie openbare ruimte Op basis van de Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR, 2021) bieden wij de raad in 2023 een Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) ter besluitvorming aan. Groen De vervangingsinvesteringen zijn een aandachtspunt. Na technische inspecties in 2022 stellen wij een plan van aanpak op om het openbaar groen op het gewenste beheerniveau te brengen. De verwachting is dat er sprake is van achterstallig onderhoud en dat veel groenvakken technisch zijn afgeschreven en om een herinvestering vragen. De omvang hiervan zal uit de inspecties blijken. In 2023 herzien wij de additionele taken passen wij waar nodig de contracten aan. Op verschillende locaties verwijderen en vervangen wij bomen op straat niveau, zoals langs de Kaasmakerlaan, Praagsingel, Schonauwen en Eiteren. Uitvoeringsplan: Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR 2012) & Integrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) Speelvoorzieningen In 2023 starten wij een participatietraject gestart voor de volgende fasen van het uitvoeringsprogramma Buitenspelen. We beginnen dan ook met de aanbesteding voor de uitvoering van de in 2023 en 2024 geplande werkzaamheden. Beheer en onderhoud en de wettelijke inspecties daarvan vinden planmatig plaats.

Uitvoeringsplan: Speelruimtebeleidsplan 2020-2030 Openbare verlichting In 2023 besteden wij veel aandacht aan het vervangen van de aanlichting van de monumenten in de binnenstad en de Waag en de toren van de basiliek. We bieden een plan aan voor de verdere verduurzaming van de openbare verlichting van de binnenstad. Naar aanleiding van een meting van de openbare verlichting bezien wij mogelijke aanpassingen, verplaatsingen en bijplaatsingen en brengen daarover advies uit. Aan de hand van het beheerplan voeren wij onderhoudswerkzaamheden uit. Uitvoeringsplan: Meerjarenonderhoudsplan Openbare Verlichting 2021-2024 Wegen We voeren de werkzaamheden uit volgens het geactualiseerde Meerjarenonderhoudsplan Wegen 2021-2025. Ter voorbereiding op de uitvoeringsplannen 2024-2025 voeren wij in 2023 een tweejaarlijkse schouw uit. We continueren de inhaalslag op het achterstallig onderhoud in samenhang met het speelplan, werkzaamheden in de wortelopdruk en klimaatadaptieve maatregelen. Groot onderhoud vindt plaats aan het Robijnpad, Eitersesteeg, Johan Willem Frisolaan en Biezenplein. Uitvoeringsplan: Meerjarenonderhoudsplan Wegen 2021-2025 Wortelopdruk Wij hebben in beeld wat de omvang en locaties van de wortelopdruk en bijbehorende maatregelen zijn en werken in 2023 verder, samen met de groenvoorziening, om de zorgelijke locaties te herstellen.

De Integrale Visie Openbare Ruimte gebruiken wij hierbij als leidraad.

Uitvoeringsplan: Meerjarenonderhoudsplan Wortelopdruk 2021-2025 Verkeersregelinstallaties Het areaal is up-to-date en er staan voor 2023, naast kleine reguliere onderhoudswerkzaamheden, geen grote werkzaamheden ingepland. Het groot onderhoud van de verkeersregelinstallatie op de Utrechtseweg/Europalaan en de Nijverheidsweg/Baronieweg worden bereiden wij in 2023 voor en voeren dit in 2024 uit. PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

68

Er staan 9 verkeersinstallaties in de gemeente. De leeftijd en conditie van alle installaties is dusdanig dat alleen groot onderhoud planmatig wordt opgepakt. Uitvoeringsplan: Meerjarenonderhoudsplan Verkeerregelinstallaties (VRI) 2021-2024 Water In het eerste kwartaal 2023 voeren wij de baggerwerkzaamheden 2023-2024 uit waarvoor wij als gemeente verantwoordelijk zijn. Daarmee is het Beheerplan baggeren 2015-2024 afgerond. Voor de volgende 10 jaar schrijven wij een nieuw beheerplan. De verwachting is deze eind 2023/begin 2024 ter besluitvorming voor te leggen. Uitvoeringsplan: Beheerplan baggeren 2015 – 2024 Beschoeiingen Begin 2023 bereiden wij met de vervanging van de damwanden voor in de Gekanaliseerde Hollandse IJssel (GHIJ) nabij de volkstuinen en tussen A2 en de N210. Uitvoering is eind 2023 gepland. Conform het Oeverbeheerplan 2020-2030 vervangen wij voornamelijk in IJsselveld Oost bij het Stereoplein en omloop Oost de schottenbeschoeiing. Uitvoeringsplan: Oeverbeheerplan IJsselstein 2018-2028 Civieltechnische kunstwerken In de eerste helft van 2023 leggen wij een meerjarenonderhoudsplan ter besluitvorming voor. De werkzaamheden aan de civieltechnische kunstwerken voeren we planmatig uit aan de hand inspecties. Conform het beheerplan starten we met groot onderhoud aan de Looiebrug op Lage Dijk-Zuid.

Uitvoeringsplan : Meerjarenonderhoudsplan Kunstwerken 2015 – 2024 Riolering In 2023 stellen wij een nieuw gemeentelijk rioleringsplan (GRP) op omdat de vorige is afgelopen. We zoeken daarbij samenwerking met buurgemeenten. Het nieuwe GRP leggen wij ter besluitvorming aan de raad voor. In 2023 actualiseren wij ook het basisrioleringsplan (BRP). Dat moet na 10 jaar gebeuren. Deze opvolger krijgt de naam Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW). Deze heeft een bredere opzet dan zijn voorganger. Het SSW beschrijft alle deelsystemen van het stedelijk watersysteem en het functioneren van het stedelijk watersysteem. Daarnaast vind er een evaluatie plaats van het functioneren van het stedelijk watersysteem en worden maatregelen beschreven. Voorts ronden wij de visie Klimaatadaptatie af en stellen daarvoor een uitvoeringsprogramma op. We borgen daarbij de samenhang met het SSW en het GRP. Op basis van het meerjarenplan voeren wij de maatregelen Asbest Cement riolering uit en treffen wij maatregelen, die bleken na de reiniging en inspecties in 2022. Het waterhuishoudingsgemaal IJsseloever verkeert in slechte staat en zal volledig worden vervangen. Voor de wijken IJsselveld en West stellen wij een meerjarenplan opgesteld ten behoeve van de Asbest Cement riolering. De persleiding van asbestcement aan de Oranje Nassaulaan is aan vervanging toe.

Ter voorbereiding van de ontwikkeling het winkelcentrum De Clinckhoeff krijgt de persleiding een andere ligging en verplaatsen wij het gemaal De Clinckhoeff. Uitvoeringsplan: Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) 2019-2023

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

69

Vastgoed In het Meerjarenonderhoudsplan 2019-2038 staan voor 2023 de volgende activiteiten op de planning: Liftrenovaties:  Merckelbachlaan 2, WOC  Jan van der Heijdenweg 244, brandweerkazerne  St. Peterburgslaan 27, Sporthal Zenderpark Schilderwerk:  Duitslandstraat 7, Reddingsbrigade  Poortdijk 34, Sporthal Poortdijk  Merckelbachlaan 2, WOC  St. Peterburgslaan 27, Sporthal Zenderpark  Heemradenlaan 34, Sporthal ‘t Heem Aannemerswerk:  Merckelbachlaan 2, WOC (vervangen plafond buiten)  Jan van der Heijdenweg 244, brandweerkazerne (vervangen vloer remise) Elektra/installatie:  Overtoom 1, Stadskantoor (vervangen toegangscontrole)  Overtoom 1, Stadskantoor (vervangen inbraaksignalering0 Daarnaast voeren wij regulier onderhoud uit zoals jaarlijkse keuringen van de gereedschappen en onderhoudsbeurten aan installaties en verhelpen wij dagelijkse storingen en meldingen. Uitvoeringsplan: MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP) Vastgoed 2019-2038

Duurzaamheid In 2023 leggen wij een plan voor dat gericht is op het behalen van de doelstellingen van het VNklimaatakkoord van de gemeente. Het plan beschrijft hoe het gemeentelijk vastgoed verduurzaamd kan worden en welke maatregelen daartoe nodig zijn. Civieltechnische projecten Nederlandlaan In 2023 doen wij onderzoek naar de herinrichting van de in 1968 aangelegde Nederlandlaan. We pakken onder andere de verkeerssituatie, worteldruk en verharding aanpakken en een gescheiden rioleringssysteem aanleggen om wateroverlast tegen te gaan. Na de aanbesteding verwachten wij de werkzaamheden in 2024 te kunnen beginnen. Kronenburgplantsoen We willen de riolering en inrichting van het Kronenburgplantsoen op hetzelfde niveau brengen als de rest van de binnenstad. Dat betekent onder andere aanpassingen aan de bestrating en openbare verlichting. In 2023 onderzoeken we of dit haalbaar is en zullen daar omwonenden en andere belanghebbenden bij betrekken. Wij verwachten in 2023 een ontwerp ter besluitvorming voor te kunnen leggen.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

70

FINANCIERING

Inleiding De paragraaf Financiering is op grond van de wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) en het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) een verplicht onderdeel van de gemeentebegroting. De paragraaf is een weergave van de wijze waarop de financieringsfunctie (het stelsel van leningen, beleggingen en garanties) binnen de gemeente is ingericht. Daarnaast geeft de paragraaf inzicht in de manier waarop rentelasten aan de investeringen, grondexploitaties en taakvelden worden toegerekend. De uitvoering van de treasury vindt zijn weerslag in deze paragraaf. Treasury is een proces binnen een organisatie dat tot doel heeft het financieringsmanagement en het cashmanagement te optimaliseren, en te waarborgen dat de gemeente aan zijn verplichtingen tegenover schuldeisers kan voldoen. Het treasurybeleid wordt gevoerd vanuit de door de raad vastgestelde financiële verordening, het treasurystatuut en op onderdelen door wetgeving van de centrale overheid. Financieringspositie en -resultaat Financieringspositie De ontwikkeling van de financieringspositie is bepaald op basis van de geprognosticeerde balans die op pagina 128 en 129 is opgenomen. Het geeft inzicht in de manier waarop de gemeente haar activa financiert en in welke mate er in de toekomst aan aanvullende financiering behoefte is.

Tabel 69 Financiering - Financieringspositie meerjarig Financieringspositie meerjarig (bedragen x € 1 mln.) berekening

31-122022

31-122023

31-122024

31-122025

31-122026

Vaste activa Materieel en immaterieel

a

72,7

74,4

76,0

73,6

70,2

Financieel

b

18,0

18,0

17,9

12,2

12,2

Onderhanden werk

c

-0.2

-1,1

-0,8

0

0

Totaal

d=a+b+c

90,5

91,3

93,1

85,8

82,4

Opgenomen leningen

e

28,2

26,7

25,2

18,0

16,5

Voorzieningen

f

24,0

24,4

25,0

25,6

26,3

Reserves

g

25,0

26,7

26,0

25,0

25,0

Bedrijfsresultaat

H

2,0

0.2

0.2

0.8

-3,5

Totaal

j=e+f+g+h

79.2

78,0

76.4

69,4

64,3

Financieringspositie per jaarultimo

j-d

-11,3

-13,3

-16,7

-16,4

-18.1

Financieringsmiddelen

Wet FIDO en financiering De in de inleiding genoemde wet FIDO beoogt decentrale overheden een kader te geven om renterisico op leningen zo beperkt mogelijk te houden. Renterisico ontstaat door wijzigingen in rentepercentages van opgenomen leningen en kasgeldleningen. Er zijn twee verplichte richtlijnen in de wet FIDO om de renterisico’s te bewaken en beheersen; de kasgeldlimiet voor korte financiering en de renterisiconorm voor lange financiering.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

71

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet stelt een grens aan het bedrag dat met kort geld (korter dan één jaar) mag worden gefinancierd. Dit is een door de overheid vastgesteld percentage (momenteel 8,5%) van de begrote lasten per jaar. Indien de gemiddelde korte financiering de limiet gedurende drie opeenvolgende kwartalen overschrijdt zal er geconsolideerd moeten worden door middel van het afsluiten van een lange financiering. Tabel 70 Financiering - Kasgeldlimiet meerjarig Kasgeldlimiet meerjarig (bedragen x € 1.000.000) berekening

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

31-12-2026

Begrote lasten

a

88,3

85,7

84,2

85,9

84,4

Gemiddeld saldo kasgeldleningen

b

3,8

4,8

2,8

4,1

7,3

Kasgeld in procenten

c=b/a

4,3

5,6

3,3

4,8

8,6

Kasgeldlimiet in procenten

d

8,5

8,5

8,5

8,5

8,5

Renterisiconorm Ook voor renterisico’s in de lange financiering is in de Wet FIDO een norm gesteld. De renterisiconorm bedraagt 20% van de bestaande vaste schuld (er geldt een drempelbedrag van 2,5 mln. euro). Dat betekent dat in enig jaar 20% van de vaste schuld mag worden vernieuwd (herfinanciering en/of renteherziening). Tabel 71 Financiering - Renterisico 2021-2024 Renterisico 2021-2024 (bedragen x € 1 miljoen) berekening

2023 2024 2025 2026

Renteherziening vast schuld opgenomen geld

a

0

0

0

0

Renteherziening vaste schuld uitgeleend geld

b

0

0

0

0

Netto renteherziening

c=a-b

0

0

0

0

Nieuw aangetrokken schuld

d

0

0

0

0

Nieuw verstrekte leningen

e

0

0

0

0

Netto nieuwe schuld

f=d-e

0

0

0

0

Betaalde aflossingen

g

1,5

1,5

1,5

1,5

Herfinanciering

h=laagste f of g

0

0

0

0

Renterisico

i=c+h

0

0

0

0

Renterisiconorm Vaste schuld

j

26,7

25,2

18,0

16,5

Percentage vastgesteld

k

20

20

20

20

Renterisiconorm

l=j*k

5,3

5,0

3,6

3,3

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

72

Leningenportefeuille Leningen opgenomen gelden Het saldo van de opgenomen geldleningen bedraagt aan het einde van het boekjaar 2022 € 37,4 mln. 30 procent van dit saldo heeft betrekking op leningen welke in het verleden zijn opgenomen om, met een rente-opslag, door te lenen aan woningbouwvereniging Provides (hierna Cazas Wonen). Sinds de woningbouwsector zich voor haar financiering kan wenden tot het Waarborgfonds Sociale Woningbouw wordt dit gedeelte van de leningenportefeuille afgebouwd. De overige leningen zijn ten behoeve van de eigen financiering. De volgende tabel geeft inzicht in de omvang van en mutaties in de leningenportefeuille per 2023. Tabel 72 Financiering - Mutaties in leningenportefeuille opgenomen gelden 2023 Mutaties in leningenportefeuille opgenomen gelden 2023 (bedragen x € 1 mln.) Bedrag

Gemiddelde rente

T.b.v. Cazas Wonen per 1 januari

11,3

0,6 %

T.b.v. eigen financiering per 1 januari

26,0

1,3 %

Totaal

37,3

1,1 %

Aflossingen door Cazas Wonen

0

Eigen aflossingen

-1,5

Totaal

-1,5

T.b.v. Cazas Wonen per 31 december

11,3

T.b.v. eigen financiering per 31 december

24,4

1,2 %

Totaal

35,8

1,1 %

0,6 %

Leningen uitgezette gelden Naast de geldleningen aan Cazas Wonen lopen er nog enkele leningen die in het verleden door IJsselstein vanuit haar publieke taak zijn verstrekt aan een sportvereniging, een onderwijsinstelling en starters op de woningmarkt. Ook hiervoor geldt zo veel mogelijk dat dit al een aantal jaren niet meer gebeurt en de portefeuille wordt afgebouwd. Tabel 73 Financiering - Mutaties in leningenportefeuille uitgezette gelden 2023 Mutaties in leningenportefeuille uitgezette gelden 2023 (bedragen x € 1 mln.) Bedrag

Gemiddelde rente

T.b.v. Cazas Wonen per 1 januari

11,3

0,7 %

Overige per 1 januari

1,2

5,0 %

12,5

0,8 %

Totaal Aflossingen door Cazas Wonen

0,0

Aflossingen overige

0,0

Totaal

0

T.b.v. Cazas Wonen per 31 december

11,3

Overige per 31 december

1,2

5,0 %

12,5

0,8 %

Totaal

0,7 %

Kredietrisicobeheer Om een inzicht te verschaffen in de risico’s die de gemeente loopt ten aanzien van uitgeleende gelden staat in de volgende tabel een verdeling van de leningen u/g naar risicogroep vermeld. Het beleid ten aanzien van het verstrekken van leningen is in hoge mate gericht op het afbouwen van de huidige leningenportefeuille en er worden geen nieuwe leningen meer verstrekt. Samenstelling leningen u/g naar beleidsterrein in 2023 (bedragen x € 1.000) Beleidsterrein

Saldo 1-1

Saldo 31-12

% van het totaal

Volkshuisvesting

11.345

11.345

90

0

0

0

386

357

3

0

0

0

863

863

7

Sport Onderwijs Lokaal sociaal beleid Algemene dekkingsmiddelen

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

73

Leningen met een gemeentegarantie In het kader van de publieke taak waarborgt de gemeente in sommige gevallen leningen voor investeringen die passen binnen de doelstellingen van de begroting. In de Financiële Verordening staan de voorwaarden benoemd die de gemeente hanteert voor het verstrekken van een gemeente garantie.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

74

BEDRIJFSVOERING

Deze paragraaf geeft een overzicht van een aantal onderdelen van onze bedrijfsvoering en de belangrijkste thema’s daarbinnen. Visie op bedrijfsvoering Als gemeente opereren we in een netwerksamenleving. Dat betekent dat we samen met inwoners en maatschappelijke partners alert en flexibel moeten inspelen op maatschappelijke vraagstukken. De organisatie van onze bedrijfsvoering ontwikkelt daarin mee. Inrichting ambtelijke organisatie De structuur van de organisatie is eenvoudig en eenduidig. Het management van de bestaat uit de algemeen directeur en de teamleiders. Zij overleggen over zaken als verzuim, innovatie, kwaliteit, samenwerking tussen teams, werkdruk, trends en ontwikkelingen. De teamleider is integraal eindverantwoordelijk voor de producten en resultaten van het team. Onder de teamleider is er geen andere hiërarchische aansturingslaag. De organisatie kent 7 teams: Samenleving Ruimte en Projecten Klant Civiele techniek en vastgoed Sociaal domein Advies Interne Ondersteuning De Concernstaf adviseert en ondersteunt het bestuur en de directie. Elk team kent een sterke en logische samenhang in taakgebieden. Onderling werken de teams samen aan overstijgende maatschappelijke vraagstukken, die soms snel op ons afkomen. Voor een deel van de werkzaamheden is daarom een wendbare, flexibele organisatie nodig.

Medewerkers hebben hun basis in een team en kunnen al naar gelang het vraagstuk tijdelijk (gedeeltelijk) werkzaam zijn in een project of in een gezamenlijk werkverband. De lijnorganisatie als basis en de projectorganisatie bestaan naast elkaar. HR beleidsstukken en topics Na de langdurige COVID-19 periode blijft duurzame inzetbaarheid van medewerkers een belangrijk onderwerp. We blijven in gesprek over het behouden en ontwikkelen van onze medewerkers. Om te beoordelen of de formatie van de organisatie passend is bij het takenpakket van de gemeente is er begin 2022 een vlootschouw gedaan. De conclusie daarvan was dat niet op alle taakgebieden sprake is van een balans tussen de beschikbare capaciteit en de gevraagde dienstverlening en productie. De oplossing daarvoor zou kunnen zijn om een aantal taken niet uit te voeren. Maar veelal betreft het wettelijke danwel basistaken waarin niet kan worden geschrapt of geprioriteerd. Een andere oplossing zou een efficiëntere of soberdere taakuitvoering kunnen zijn. Daarin zijn de afgelopen jaren al de nodige stappen gezet. Omdat nog niet op alle taakvelden keuzes zijn gemaakt over het in balans brengen van productie en beschikbare capaciteit is ervoor gekozen om In de begroting een stelpost opgenomen die gebruikt kan worden om de uitkomsten van de vlootschouw te effectueren.

Voordat we op een taakveld tot formatie tot uitbreiding over gaan beoordelen we eerst de andere mogelijkheden: is het uitvoeren van de taak noodzakelijk, kan er geherprioriteerd worden of is fasering mogelijk. Om de efficiency te beoordelen starten we voor het betreffende taakveld eerst een ‘lean’ traject op. Op basis van de uitkomsten daarvan kan dan zo nodig een beroep worden gedaan op de stelpost formatie-uitbreiding.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

75

Visie op control Medewerkers, management en bestuur werken ernaar om in control te zijn. Dit betekent dat de interne beheersings- en controlesystemen adequaat en effectief zijn. De bedrijfsvoering draagt bij aan de realisatie van beleidsdoelstellingen en er treden geen grote, onverwachte verrassingen op. Een diversiteit aan processen is geborgd en voldoet aan wet- en regelgeving (compliant zijn) én de competenties van de medewerkers liggen vast. Dat vraagt een bredere scope dan alleen financiën en rechtmatigheid. Als gemeente staan we voor steeds grotere opgaven en de daarmee samenhangende financiële verantwoordelijkheid. Inwoners, overheden en maatschappelijke partners hebben verschillende verwachtingen van de gemeente. Onze organisatie moet op deze dynamiek kunnen inspelen. We werken dan ook blijvend aan ons aanpassingsvermogen. Bestuur, management en medewerkers moeten zich van deze permanente veranderingen bewust zijn en bereid én in staat zijn om mee te bewegen. In control zijn gaat zowel over koers bepalen als over koers houden. Daarbij hanteren we de methode van plan-do-check-act in zowel de sturende processen, in de processen die de uitvoering ondersteunen en in de uitvoerende processen. En in control zijn gaat over een moderne, zelfbewuste en robuuste organisatie willen zijn.

Een organisatie met heldere processen en professionals die passend kunnen meebewegen en inspelen op wat er leeft. De afbeelding hieronder laat zien waar de gemeente grip op wil hebben: de effectiviteit van beleid en de elementen van bedrijfsvoering:

Security en privacy| Communicatie | Organisatie | Personeel/HR | Administratieve organisatie | Financiën | Informatie | Juridische zaken | Technologie | Huisvesting Accountantscontrole en rechtmatigheid Vanaf boekjaar 2023 gaat het college bij de jaarrekening zelf een rechtmatigheidsverantwoording opnemen. Hiermee verklaart het college nadrukkelijk dat de cijfers in de jaarrekening volgens de (financiële) wet- en regelgeving tot stand zijn gekomen. De accountant geeft vervolgens een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening inclusief de rechtmatigheidsverantwoording. Voor de invulling van de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie ambitieniveaus mogelijk. Gemeente IJsselstein kiest voor boekjaar 2023 voor het eerste ambitieniveau; een verantwoording gericht op de financiële rechtmatigheid. Daarmee voldoet de gemeente aan de wettelijke norm. Om zekerheid te krijgen over de rechtmatigheid voeren we op verschillende momenten in het jaar de Verbijzonderde Interne Controle uit. De bevindingen van deze controle vormen de input voor de rechtmatigheidsverantwoording. De uitgangspunten voor Verbijzonderde Interne Controle zijn vastgelegd in een Controleplan. In aanvulling op het Controleplan is voor de belangrijkste financiële processen een controleprogramma opgesteld. In het controleprogramma is de uitvoering van de controles verder uitgewerkt.

Informatieveiligheid We zetten verdere stappen zetten in de structurele versteviging van de informatieveiligheid. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) vormt hier de basis voor en is dan ook het belangrijkste punt om aan te werken in 2023. Tweederde van de beheersmaatregelen uit de BIO hebben we geïmplementeerd, ongeveer de gemiddelde score over alle gemeentes gemeenten . Met de verbeterpunten in het actieplan zullen we op ongeveer 74% van de beheersmaatregelen uitkomen. Daarnaast zijn het voldoen aan wet- en regelgeving (ENSIA) en het vergroten van de bewustwording met betrekking tot informatieveiligheid, de speerpunten voor het komende jaar.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

76

Om medewerkers (meer) bewust te maken van informatieveiligheid bieden we nieuwe collega een introductiecursus “basiskennis privacybescherming en informatieveiligheid” aan. Daarnaast helpt een tweewekelijkse mailing om het onderwerp top of mind te houden. Naast de phishing mail testen krijgen medewerkers die daar behoefte aan hebben, ondersteuning (bijvoorbeeld door klassikale training) bij het veilig werken. We gaan wederom de jaarlijkse ENSIA audit uitvoeren voor de verplichte onderdelen DigiD en Suwinet. Door middel van een zogenaamde collegeverklaring geeft het college weer in hoeverre de beoogde (opzet) en ingerichte (bestaande) beheersingsmaatregelen voldoen aan de geselecteerde informatiebeveiligingsnormen voor DigiD en Suwinet. Een onafhankelijk IT-auditor zal die verklaring onderzoeken. De uitkomst daarvan leggen we in een Assurance rapport vast. De raad informeren we zowel over de collegegeverklaring als over het Assurance rapport. Informatiemanagement In de samenwerking met ICT Gouwe-IJssel sturen we steeds meer op de samenhang tussen wijzigingen en projecten. Daarbij brengen we applicaties naar de cloud toe (SAAS: software as a service). De focus verschuift daardoor van zelf doen naar regievoeren en dit wordt gecoördineerd door een ICT consulent. Leveranciers onderhouden hun applicaties in de cloud; dit moet beheerd en bewaakt worden.

Belangrijk is het overzicht te houden op de verbindingen tussen de verschillende partners en leveranciers. We gaan de volgende belangrijke wijzigingen en/of projecten uitvoeren: • Introductie van het MS365 cloud platform (o.a. Office) • Project vervanging telefoniecentrale, KCC en videobellen/-vergaderen via MS teams • Vervanging zaaksysteem Mozard voor cloud platform (Djuma) • Vervangingswerkzaamheden zoals: printers, DigiD-koppeling, nieuw social intranet. Informatieveiligheid wordt steeds belangrijker omdat we steeds meer in the cloud werken en bezig zijn met een transitie naar het MS365 cloud platform. Dit is een grote uitdaging op het gebied van informatiemanagement, -archivering, -veiligheid en ICT (beheer). Immers, de gemeentelijke data staan elders en benaderen we via (beveiligde) verbindingen, met verschillende middelen en via diverse applicaties. Veel van onze medewerkers hoeven ook niet meer fysiek in het gemeentehuis aanwezig te zijn, maar kunnen tijd- en plaatsonafhankelijk inloggen. In 2023 werken we o.a. verder aan: • Hybride werken (m.n. het faciliteren van middelen om veilig en productief thuis te werken) • Identity & Access management • Mobile Device Management • Optimaliseren van het informatie- en archiefbeheer.

In 2022 is de IBP (informatiebeleidsplan) uitvoeringsagenda met een vijftigtal projecten aangevuld en geprioriteerd voor uitvoering in zowel 2022 en 2023. Hybride werken Hybride werken is niet meer weg te denken uit de moderne werkomgeving. Mede door COVID-19 heeft deze trend zich in sneltreinvaart ontwikkeld. Ook GIJS bied een moderne werkplek aan zijn werknemers en heeft daarom de ambitie om in de eerste helft van 2023 volledig hybride te kunnen werken. Een multidisciplinair projectteam werkt aan een professionele inrichting van het hybride werken. Het projectteam werkt aan de incidentele uitrol, het beheer en het in beeld brengen van kosten en dekking.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

77

Digitalisering begrotingscyclus Om de toegankelijkheid van de P&C-producten als kadernota, begroting en jaarstukken te vergroten, gaan we in 2023 het proces van de totstandkoming van deze producten digitaliseren. Dit houdt in dat we de begroting met een digitale applicatie gaan aanbieden, opstellen en toegankelijk maken. Hiermee verwachten we in 2024 de eerste P&C producten op de nieuwe manier aan te bieden. Juridische Zaken Het cluster Juridische Zaken (JZ) werkt aan dagelijkse werkzaamheden die geen uitstel kunnen lijden omdat daar meestal wettelijke termijnen voor gelden. Het gaat dan vooral om het behandelen van bezwaarschriften, rechtszaken en klachten, het behandelen van verzoeken om informatie en openbaarmaking van documenten en verzoeken op grond van de privacywetgeving. Daarnaast heeft JZ een rol bij het gemeentelijk regelgevingsbestand, het geven van interne juridische adviezen/trainingen en ook bij de invoering van nieuwe organisatiebrede wetgeving, zoals bijvoorbeeld de Wet elektronische publicaties (2021) en de Wet open overheid (2022). In 2023 zijn ook weer nieuwe wetten te verwachten, waar JZ in meer of mindere mate een rol bij heeft: de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer.

Omdat het cluster sinds begin 2022 formatief weer op sterkte is, zal in 2023 naar verwachting structureel meer tijd beschikbaar zijn voor taken als juridische kwaliteitszorg en juridisch control. Communicatie Met het collegeprogramma en het inrichtingsplan als kompas geeft het communicatiebeleid op een transparante, eerlijke en rolbewuste manier handen en voeten aan de rol van de gemeente als samenwerkingspartner in een netwerkomgeving en gefragmenteerde samenleving. Dat betekent, dat onze organisatie werkt vanuit verbinding en we onze rol flexibel en bewust weten aan te passen als de situatie daar om vraagt. De focus ligt op het participatief leren werken van organisatie en bestuur, de invoering van de Omgevingswet, bijdragen aan het communicatieve bewustzijn van medewerkers en bestuurders, de toenemende digitalisering van communicatie en dienstverlening en de interne communicatie die hiermee gepaard gaat. Toelichting mutaties personeelslasten Ten opzichte van de begroting 2022 zijn de geraamde personeelslasten op enkele punten aangepast. De hoofdreden is dat het Coalitieakkoord 2022-2026 in deze begroting is verwerkt. Hierin is extra (personele) inzet opgenomen. Het meeste extra personele inzet wordt gerealiseerd in het programma Wonen en ruimte, maar ook op Overhead en Onderwijs, sport en cultuur neemt de formatie toe als gevolg van het coalitieakkoord.

De personeelslasten nemen af in programma Inkomen, jeugd en Wmo. Dit komt omdat hier in 2022 incidenteel extra formatie ingezet is. In programma Openbare orde en veiligheid stijgen de loonkosten omdat we vanuit het rijk middelen hebben ontvangen voor extra inzet van boa’s. Tabel 74 Bedrijfsvoering - Mutaties personeelslasten Programma

Aanpassingen 2022 - 2023

1. Bestuur en organisatie 2. Openbare orde en veiligheid 3. Wonen en ruimte 4. Onderwijs, sport en cultuur 5. Inkomen, jeugd en Wmo 6. Overhead 7. Algemene dekkingsmiddelen

PROGRAMMABEGROTING 2023

-5.000 35.000 355.996 41.210 -178.402 188.898 0

GEMEENTE IJSSELSTEIN

78

VERBONDEN PARTIJEN

Deze paragraaf geeft inzicht in de partijen waar IJsselstein zich bestuurlijk en financieel aan heeft verbonden. Dat wil zeggen dat de gemeente een zetel of stemrecht heeft in het bestuur en dat de gemeente middelen beschikbaar stelt. Er is sprake van een bestuurlijk belang als een wethouder, raadslid of ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de verbonden partij plaatsneemt, of namens de gemeente stemt. Bij een financieel belang stelt de gemeentemiddelen ter beschikking aan de verbonden partij. Deze raakt de gemeente kwijt in geval van faillissement van de partij. Daarnaast kunnen financiële problemen van de partij worden verhaald op de gemeente. Vanwege deze belangen en mogelijke risico’s besteden we in de programmabegroting aandacht aan rechtspersonen waarmee de gemeente een band heeft. De gemeente neemt vooral deel aan gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast heeft de gemeente aandelen in enkele NV’s (Vitens en Bank Nederlandse Gemeenten) en nemen we deel aan enkele stichtingen (Inkoopbureau Midden Nederland, WerkWIJSS, WerkWIJSS Schoon en Robyn). Sturing en regie Binnen de organisatie besteden we doorlopend aandacht aan (het faciliteren van) sturing en regie om de prestatie en ontwikkeling van de verbonden partijen te volgen.

In de periode 2022-2024 voeren we de wijzigingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (1-7-2022) door, evenals de aanbevelingen uit de nota rekenkamer Grip op gemeenschappelijke regelingen (juni 2022). In 2023 staat de actualisatie van de nota Verbonden partijen op de planning. Hierin werken bestuur en ambtelijke organisatie waar mogelijk en vanuit de eigen rol samen. Risicoprofiel Aan de hand van een vragenlijst brengen we de risico’s van taken van verbonden partijen in beeld en komen zo tot een risicoprofiel op basis van 7 indicatoren. Vanuit de praktijk kijken we zowel naar financiële factoren als naar minder grijpbare, zachtere factoren. Het risicoprofiel verbeelden we in de zogenaamde spinnenwebgrafiek aan de hand van 8 parameters: financiën, eigenaarsbelang, governance, sturing op doelen, risicomanagement, bedrijfsvoering, opdrachtgeversbelang en beleids- en verantwoordelijkheidsbelang. Het risicoprofiel helpt ons om grip op onze verbonden partijen te realiseren. Figuur 1 Verbonden partijen - Grafiek risicoprofiel

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

79

Tabel 75 Verbonden partijen - Risicoprofiel

Verbonden partij

Financiële bijdrage

Risicoscore

Toezichtsregime

Werk en Inkomen Lekstroom (WIL)

3.151.000

23.45

Hoog

Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN)

7.900.000

22.61

Hoog

Recreatieschap Stichtse Groenlanden (RSG)

150.000

20.94

Gemiddeld

GGD regio Utrecht (GGDrU)

1.302.000

20.04

Gemiddeld

Veiligheidsregio Utrecht (VRU)

1.714.000

18.52

Gemiddeld

Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU)

1.719.888

18.33

Gemiddeld

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

80

Figuur 2 Verbonden partijen - Risicoanalyse

RMN

WIL ODRU

GGDrU

RSG

We delen de verbonden partijen in drie typen:  Gemeenschappelijke regelingen . Afvalverwijdering Utrecht . Belastingsamenwerking Rivierenlanden . GGD regio Utrecht . Omgevingsdienst regio Utrecht . Recreatieschap Stichtse Rijnlanden . Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard . Reinigingsbedrijf Midden Nederland . Veiligheidsregio Utrecht . Werk en Inkomen Lekstroom  Coöperaties en vennootschappen . Bank Nederlandse Gemeenten . Vitens NV  Stichtingen en verenigingen . Stichting Inkoopbureau Midden Nederland . Stichting Robijn . Stichting WerkwIJSS

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

81

Gemeenschappelijke regelingen Tabel 76 Verbonden partijen - Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Soest Doel Het op een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde wijze sturing en uitvoering geven aan het afvalstoffenbeleid in de provincie Utrecht. Programma Wonen en Ruimte Deelnemers De gemeenten Amersfoort, Baarn, De Bilt, De Ronde Venen, Bunnik, Bunschoten, Eemnes, Houten, Leusden, Lopik, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Soest, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vianen, Wijk bij Duurstede, Woerden, Woudenberg, IJsselstein en Zeist. Openbaar belang Het zorgen voor een goede, reguliere en milieuverantwoorde verwerking van door de gemeenten ingezamelde huishoudelijke afvalstromen en de inzameling van glas, papier en karton, ofwel de inzameling, het overladen, het transport en de be- en verwerking van huishoudelijk afval. Daarnaast heeft de AVU een adviserende rol naar de deelnemende gemeenten over nationale en internationale ontwikkelingen op afvalgebied. Bestuurlijk belang Het college benoemt 1 lid en 1 plaatsvervangend lid in het Algemeen Bestuur. Wethouder Bekker is lid en wethouder Tas zijn plaatsvervanger. Financieel belang De AVU sluit contracten af met verwerkers voor het transport en de verwerking van diverse afvalstromen.

Deze kosten worden op basis van de werkelijke aangeboden gewichten bij de deelnemende gemeenten in rekening gebracht samen met de opslag voor de apparaatskosten. De baten en lasten van de AVU lopen via de begroting van het Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN), zie hierna. Op basis van de begroting 2023 van de AVU bedragen de lasten € 1.177.000. De kosten zijn als volgt opgebouwd: Brandbaar, GFT en injectienaalden Glas Papier

1.341.000 -/- 7.000 -/- 157.000

Eventuele veranderingen in een belang Niet van toepassing. Verhouding eigen en vreemd vermogen

Eigen vermogen Vreemd vermogen

1-1-2023

31-12-2023

350.000 15.095.000

350.000 14.905.000

In beginsel heeft de AVU geen eigen vermogen. De gerealiseerde overschotten worden verrekend met de gemeenten. Resultaat De begroting sluit met een saldo van 0.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

82

Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Soest Risico’s en weerstandsvermogen Actuele (externe) risico’s zijn o.a.:  De kosten voor overslag, transport en afvalverwerking zijn tot en met 2026 zeker gesteld. Ook de tarieven staan vast en worden jaarlijks aangepast aan indexering. Dit zou dus geen onverwachte tegenvaller moeten opleveren.  Dat veranderende wet- en regelgeving kan leiden tot wijziging van de bedrijfsvoering of hogere kosten voor de eindverwerking van het afval (voorbeeld: verbrandingsbelasting); Door het ontbreken van reserves en voorzieningen heeft de AVU geen weerstandsvermogen. Alle in enig jaar gemaakte kosten worden aan de deelnemers doorberekend. Als gevolg hiervan kunnen schommelingen optreden in de jaarlijks te betalen bijdragen. Ontwikkelingen Geen bijzonderheden. Verplichte kengetallen weerstandsvermogen Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Netto schuldquote

0%

0%

0%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

0%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

0%

Solvabiliteitsrisico Structurele exploitatieruimte Toelichting De netto schuldquote geeft de verhouding tussen de netto schulden en de inkomsten weer. Omdat de AVU geen netto schulden heeft, is de netto schuldquote 0. De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer tussen het eigen vermogen en het totaal aan vreemd vermogen. De AVU streeft naar een resultaat van 0, dus geen vermogensopbouw. Hierdoor zou dit kengetal in principe 0 moeten zijn. Beleidsprestaties De AVU zorgt voor voldoende opslag- en verwerkingscapaciteit van afval- en grondstoffen die worden ingezameld in de gemeente.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

83

Tabel 77 Verbonden partijen - Belastingsamenwerking Rivierenlanden (BSR) Belastingsamenwerking Rivierenlanden (BSR) Tiel Doel Het behalen van financiële, kwalitatieve en procesmatige voordelen door professionalisering van de belasting. Doel van de BSR is: de samenwerking bij de heffing en invordering van waterschapsbelasting, afvalstoffenheffing en gemeentelijke belastingen alsmede de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken, het beheer en uitvoering van vastgoedinformatie en de uitvoering van de werkzaamheden BAG. Programma Algemene dekkingsmiddelen Deelnemers De deelnemers zijn: de gemeenten Culemborg, IJsselstein, Maasdriel, Montfoort, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijk bij Duurstede, de gemeenschappelijke regeling Avri (Afvalverwijdering Rivierenland) en het Waterschap Rivierenland. Openbaar belang Een goede en efficiënte heffing en invordering van de gemeentelijke belastingen. Bestuurlijk belang Het college benoemt 1 lid en 1 plaatsvervangend lid in het Algemeen Bestuur. Wethouder Foekema is lid en wethouder Bekker plaatsvervangend lid. Financieel belang De reguliere bijdrage voor 2023 bedraagt € 605.000 (na aftrek van de compensabele BTW), gebaseerd op de verrekening van de lasten en baten van de producten: heffen, innen, waarderen en BAG/WKPB. De kosten zijn als volgt opgebouwd: OZB Woningen OZB Niet Woningen Ov.

Belastingen en BIZ Rioolheffing Afvalstoffenheffing Basisadm. Gebouwen (BAG)

360.746 80.792 6.576 43.214 41.355 72.337

Eventuele veranderingen in een belang Niet van toepassing. Verhouding eigen en vreemd vermogen

Eigen vermogen Vreemd vermogen

1-1-2023

31-12-2023

597.000 7.329.000

457.000 7.113.000

In beginsel heeft BSR geen eigen vermogen. De gerealiseerde tekorten/overschotten worden verrekend met de gemeenten. Resultaat De begroting sluit met een saldo van 0. Risico’s en weerstandvermogen Omdat de BSR een goed lopend en gezond bedrijf is, willen meer gemeenten en waterschappen deelnemen. Op zichzelf is dat een goede ontwikkeling. Er zit wel het risico aan vast, dat het bedrijf te groot wordt en daardoor niet meer in control is. Daar zal het bestuur een goed evenwicht in moeten zien te bewaren. De incidentele weerstandscapaciteit van BSR is gelijk aan de in de begroting opgenomen post onvoorzien. In 2009 is besloten, dat er geen algemene reserve bij BSR zal worden gevormd. BSR heeft daardoor geen structurele weerstandscapaciteit. Voor eventuele risico’s die niet in de begroting zijn opgenomen, en niet gedragen kunnen worden uit de post onvoorzien, dienen deelnemers van BSR zelf een voorziening te treffen. PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

84

Belastingsamenwerking Rivierenlanden (BSR) Tiel Ontwikkelingen Groei van het aantal deelnemers Om het maximaal mogelijke maatschappelijke rendement te realiseren, streeft BSR naar aansluiting van alle inliggende gemeenten in het beheergebied van Waterschap Rivierenland. De BSR staat hierbij ook open voor gemeenten en waterschappen buiten dit gebied en samenwerking met andere samenwerkingsverbanden. De deelnemers maken gebruik van alle diensten De uitbreiding van taken op met name het gebied van basisadministraties bij de deelnemers, met name de BAG en de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (WKPB), wordt actief opgepakt. Voortgaande digitalisering en automatisering De meerwaarde van digitalisering en automatisering op de diverse bedrijfsonderdelen is voor een uitvoeringsorganisatie als BSR evident. Met nader onderzoek, uitwerking en waar mogelijk implementatie geeft de BSR invulling aan hun visie op digitalisering. De ontwikkeling en opleiding van medewerkers is hierbij van belang; de innovatiekracht zit uiteindelijk in mensen. Voldoen aan wet- en regelgeving Het vakgebied rondom lokale belastingen is aan veel wettelijke ontwikkeling onderhevig. BSR streeft ernaar om ook in 2023 op een zo efficiënt mogelijke wijze aan deze regelgeving te voldoen. Verplichte kengetallen weerstandsvermogen Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Netto schuldquote

7,0 %

-1,75 %

-1,97 %

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen

7,0 %

-1,75 %

-1,97 %

Solvabiliteitsrisico

4,53 %

3,08 %

1.84 %

Structurele exploitatieruimte

-0,30 %

0,00%

0,00 %

Toelichting Beleidsprestaties De BSR verricht de volgende werkzaamheden voor IJsselstein:  Heffing en invordering van lokale belastingen  Uitvoering van de Wet WOZ, inclusief de administratie van vastgoedgegevens en het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden  Behandelen van reacties van burgers en bedrijven n.a.v. WOZ-beschikkingen en belastingaanslagen  Leveren van informatie uit deze (basis) registraties aan de deelnemers binnen de wettelijke voorschriften  Opzetten en beheren van basisregistraties waaronder de BAG Op basis van de producten levert BSR de volgende prestaties. De prestaties worden periodiek gerapporteerd.  Aanslagoplegging  Bezwaar en Beroep  Afhandeling binnen wettelijk gestelde termijn  Invordering  Van gegevens naar waarde

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

85

Tabel 78 Verbonden partijen - GGD regio Utrecht (GGDrU) GGD regio Utrecht (GGDrU) Zeist Doel De GGD regio Utrecht heeft als doel om de taken uit te voeren, die bij of krachtens de Wet publieke gezondheid aan de colleges zijn opgedragen (Volksgezondheid basistaken). De GGD regio Utrecht voert sinds 2016 voor IJsselstein ook taken uit binnen de Jeugdgezondheidszorg (maatwerktaken). Dat omvat onder andere de consultatiebureaus en de schoolartsen. Tenslotte voert de GGD regio Utrecht enkele specifieke toezichtstaken uit: toezicht op uitvoering door Wmo-zorgaanbieders en toezicht op grond van de Wet Kinderopvang (Kinderopvang en gastouderbedrijven) Programma Inkomen, jeugd en Wmo Deelnemers De gemeenten De Ronde Venen, Stichtse Vecht, Woerden, Montfoort, Oudewater, Lopik, IJsselstein, Vijfheerenlanden, Nieuwegein, Houten, Eemnes, Baarn, Bunschoten, Amersfoort, Soest, Leusden, Woudenberg, Veenendaal, Renswoude, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug, De Bilt, Bunnik, Zeist, Wijk bij Duurstede en de stad Utrecht.

Openbaar belang De GGD voert onderstaande taken voor de gemeente IJsselstein uit: Volksgezondheidszorg  Infectieziekte bestrijding  TBC-bestrijding  Medisch milieukundige zorg  Technische hygiënezorg; advisering publieksevenementen  Seksuele gezondheid; SOA-bestrijding, SENSE  Toezicht; kinderopvang en Wmo  Gezondheidsbeleid en onderzoek, gezondheidsmonitor  Forensische zorg  Inspectie tatoeage- en piercingshops  Epidemiologische ondersteuning JGZ  Project management Gezondheidsbevordering Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ)  Meld- en Adviespunt Bezorgd  Woon-hygiënische problematiek Jeugdgezondheidszorg 0-18 Jaar  Basispakket Jeugdgezondheidszorg maatwerk  Stevig Ouderschap  Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)  Convenant Verwijsindex  Advisering vrijstelling leerplicht Jeugdgezondheidszorg overige Huisvesting Bestuurlijk belang Het college benoemt 1 lid en 1 plaatsvervangend lid in het Algemeen Bestuur. Voor IJsselstein heeft wethouder Schell zitting in het algemeen bestuur als lid met wethouder Foekema plaatsvervanger.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

86

GGD regio Utrecht (GGDrU) Zeist Financieel belang De begroting 2023 van de GGD kent een totale inkomstenomvang van € 48,4 mln. Hiervan heeft € 42,2 mln betrekking op gemeentelijke bijdragen en vergoedingen. In 2022 zijn de totale kosten van de GGD voor de gemeente IJsselstein begroot op € 1.338.000. De taken van de GGD vallen binnen het taakveld Algemene volksgezondheidszorg en het taakveld Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar. Voor Volksgezondheid algemeen heeft GGD de totale kosten voor de gemeente IJsselstein begroot op € 330.000. Daarvan is € 193.000 inwonersbijdrage voor de collectieve wettelijke taken, € 75.000 voor de inspecties kinderopvang en € 40.000 voor de extra- en maatwerktaken die de GGD voor de gemeente uitvoert. Daarnaast is nog € 22.000 begroot voor toezicht Wmo en forensische zorg. Voor Jeugdgezondheid 0-18 jaar zijn de totale kosten voor de gemeente IJsselstein begroot op € 1.008.000. Daarvan is € 907.000 inwonersbijdrage voor de collectieve wettelijke taken JGZ 0-18 jaar (incl. het rijksvaccinatieprogramma) en € 101.000 voor extra taken. De extra taken jeugdgezondheid bestaan onder andere uit huisvestingskosten, convenantbeheer verwijsindex en project stevig ouderschap. Verhouding eigen en vreemd vermogen Eigen vermogen Vreemd vermogen

1-1-2023 2.844.000 14.972.000

31-12-2023 2.647.000 14.627.000

Resultaat Het jaarresultaat over 2021 sluit met een positief saldo van € 565.000 inclusief mutaties in reserves (- € 1.030.000 exclusief mutaties in reserves). Risico’s en weerstandsvermogen De deelnemende gemeenten staan garant voor de betaling van rente en aflossing van de door de GGD aangegane geldleningen en rekening-courantovereenkomsten. De garantstelling geschiedt naar verhouding van de inwonertallen op 1 januari van het jaar waarin de garantieverplichting tot stand is gekomen. De GGD stelt elke vier maanden een bestuursrapportage op. Hierin rapporteert zij over de uitvoering van de taken, de financiën en de bedrijfsvoering. Sinds 2018 wordt elke vier maanden een gemeentelijke rapportage opgesteld. Hiermee vindt de inhoudelijke en financiële verantwoording voor onze gemeente gedurende het boekjaar plaats. Ontwikkelingen Covid-19 GGD regio Utrecht vanuit haar wettelijke taak een grote rol in de bestrijding van covid-19. De ontwikkelingen in de aanpak van Covid-19 en de aanwijzingen van het Rijk zijn van grote invloed. Het komende jaar zal duidelijker worden hoe het virus zich ontwikkelt, en hoe de bestrijding daarvan vorm krijgt. In 2023 zal de bestrijding van Covid-19 steeds meer onderdeel worden van de reguliere GGD-organisatie.

Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal Domein In 2023 zorgt de GGDrU voor een goede uitvoering van de Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (wet WAMS) die dan in werking treedt. Binnen deze wet krijgen gemeenten de ruimte om in specifieke situaties te verkennen of mensen kampen met gestapelde problemen en te bekijken welke partijen nodig zijn om de problemen op te lossen. Kansrijke Start Het kabinet heeft Kansrijke Start een plek gegeven in het coalitieakkoord 'Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' 2021-2025. Dit vormt de basis voor de uitvoering van Kansrijke Start in 2023 en de volgende jaren. Aanbesteding GGiD De GGD regio Utrecht is met twee andere GGD-en bezig met de bouw van een nieuw digitaal dossier. Tests geven aan dat de software nog niet uitgerold kan worden. Dit kan leiden tot hogere incidentele kosten. Ook loopt de GGDrU het risico dat ombuigingen later worden gerealiseerd. In de begroting 2023 van de GGDrU wordt dit opgenomen in het benodigd weerstandvermogen. PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

87

GGD regio Utrecht (GGDrU) Zeist Verplichte kengetallen weerstandsvermogen Rekening 2021 Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsrisico Structurele exploitatieruimte

Begroting 2022

Begroting 2023

2,4%

20,9%

20,8%

2,4% 7,7% -0,7%

20,9% 16,0% -0,6%

20,8% 15,3% -0,4%

Toelichting solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin GGDrU in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe beter GGDrU aan zijn verplichtingen kan voldoen en hoe gunstiger de financiële weerbaarheid is. De solvabiliteit wordt berekend als de verhouding tussen het eigen vermogen en het totale vermogen. De solvabiliteitverhouding 2023 daalt ten opzichte van 2022 als gevolg van de geprognotiseerde onttrekkingen aan de reserves. Beleidsprestaties De prestatie van de GGD valt uiteen in 2 beleidsvelden, te weten Volksgezondheidszorg en Jeugdgezondheidzorg. Beide vallen onder de reikwijdte van programma 5 van de Programmabegroting. De gewenste beleidsprestatie voor de 2 beleidsvelden is te lezen in de nota IJsselstein Gezond en Vitaal 20212025. De nota bevat de volgende 4 thema’s:  Gezonde Leefstijl  Vitale Stad  Mentale Gezondheid  Vitaal van jong tot oud De GGD levert de algehele basis aan preventieve gezondheidszorg en voert, in samenwerking met de gemeente IJsselstein en partners, projecten en programma’s uit om doelstellingen binnen de thema’s te realiseren. De prestatie, die in de jeugdgezondheidszorg geleverd moet worden, is via het wettelijke JGZbasis-pakket vastgelegd door de minister. Hiernaast worden er extra diensten ingekocht die jaarlijks vastgelegd worden in een maatwerkovereenkomst.

PROGRAMMABEGROTING 2023

GEMEENTE IJSSELSTEIN

88

Tabel 79 Verbonden partijen - Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) Utrecht Doel De ODRU is gespecialiseerd in advisering op het gebied van milieu en de uitvoering van de gemeentelijke WABO-taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Programma Wonen en ruimte Deelnemers De eigenaar-gemeenten zijn: de gemeenten Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vianen, Wijk bij Duurstede, Woerden, IJsselstein en Zeist. Daarnaast adviseert de ODRU voor de overige, niet-eigenaar-gemeenten in de provincie Utrecht op het gebied van milieu. Openbaar belang Een goede en efficiënte uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Bestuurlijk belang Het college benoemt 1 lid en 1 plaatsvervangend lid in het Algemeen Bestuur. Wethouder Bekker is lid en wethouder Tas is zijn plaatsvervanger. Daarnaast is wethouder Bekker lid van het dagelijks bestuur. Financieel belang Bestuur en management van ODRU zetten zich ervoor in ODRU in te richten als een flexibele, dienstverlenende organisatie met beperkte financiële risico's voor de deelnemers/eigenaar gemeenten. De formatie is afgestemd op gegarandeerde omzet. Aanvullende omzet wordt verricht door inhuur en uitbesteding.