18.2 Verslag van bevindingen accountant

Verslag van Bevindingen Recreatieschap Stichtse Groenlanden Boekjaar 2020

Aan het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van Recreatieschap Stichtse Groenlanden

Geachte leden van het dagelijks- en algemeen bestuur,

ONDERWERP: Verslag van bevindingen 2020

Het verslag van bevindingen bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. Het verslag van bevindingen is uitsluitend opgesteld voor uw gebruik en mag daarom zonder onze toestemming niet aan derden ter inzage worden verstrekt. Wij hebben onze controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht.

KENMERK: Definitief 14 juli 2021

In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2020 van Recreatieschap Stichtse Groenlanden, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 28 januari 2019, bieden wij u hierbij het verslag van bevindingen zoals bedoeld in artikel 2:393 BW aan.

Wij hebben u gemachtigd om onze controleverklaring op te nemen onder de overige gegevens in uw jaarrekening 2020. Deze controleverklaring bevat een goedkeurend oordeel ten aanzien van de getrouwheid en een afkeurend oordeel ten aanzien van de rechtmatigheid. Indien en voor zover de jaarrekening niet door het algemeen bestuur wordt goedgekeurd en vastgesteld en leidt tot een aangepaste jaarrekening, dient ook bij deze aangepaste jaarrekening door ons toestemming te worden verleend tot het opnemen van onze controleverklaring. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Hoogachtend, Baker Tilly (Netherlands) N.V.

G.J. van Luyk AA Director

2

Inhoudsopgave

Management samenvatting

Opdracht, scope en uitkomsten

Financiële positie

Belangrijkste bevindingen

Overige onderwerpen

Bijlagen 3

Bestuurlijke samenvatting

1. Bestuurlijke samenvatting ▪ De opdracht tot controle van de jaarrekening is uitgevoerd conform de met u gemaakte afspraken en omvat de jaarrekening 2020 van Recreatieschap Stichtse Groenlanden ▪ De gehanteerde materialiteit bij het uitvoeren van de jaarrekeningcontrole is € 50.000. Bij het rapporteren van de afwijkingen is een rapportagedrempel van € 10.000 gehanteerd. ▪ Wij hebben u gemachtigd om onze controleverklaring op te nemen onder de overige gegevens in uw jaarrekening 2020 ▪ De controleverklaring heeft een afkeurend oordeel voor wat betreft de rechtmatigheid en een goedkeurend oordeel ten aanzien van de getrouwheid

Opdracht scope en uitkomsten

Financiële positie

▪ De jaarrekening geeft een getrouw beeld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) ▪ De verantwoorde baten en lasten en balansmutaties in 2020 zijn rechtmatig tot stand gekomen, met uitzondering van de exploitatie van het Oortjespad (zie hoofdstuk 4) ▪ Er zijn geen bevindingen ten aanzien van de Belangrijkste WNT verantwoording in de definitieve versie controlebevindingen van de jaarrekening

Management schattingen

▪ Het resultaat is hoger dan in de herziene begroting als gevolg van lagere doorbelaste kosten ▪ Het resultaat over 2020 is lager dan in 2019 als gevolg van een vrijval van de voorzieningen in 2019 en lagere opbrengsten van eigendommen ▪ De uitzettingen in Rijks Schatkist dalen

Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het bestuur belangrijke schattingen en licht deze toe in de jaarrekening. Wij hebben de schattingen die het management heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2020 beoordeeld en gecontroleerd. De belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreffen; ▪ Levensduur activa ▪ Inbaarheid vorderingen

5

Opdracht Scope en uitkomsten

2. Opdracht, scope en uitkomsten Controleopdracht De opdracht tot controle van de jaarrekening is uitgevoerd conform de met u gemaakte afspraken die zijn vastgelegd in de opdrachtbevestiging d.d. 28 januari 2019. De jaarrekeningcontrole is gericht op het uitbrengen van een onafhankelijk oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2020 van Recreatieschap Stichtse Groenlanden (hierna: SGL). Daarbij hebben wij gecontroleerd of de jaarrekening in alle van materieel belang zijnde opzichten is opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV). Opzet en reikwijdte controle Onze controle is gericht op het verkrijgen van een redelijke mate van zekerheid dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat. Niet uitgesloten is dat afwijkingen voorkomen die voor de jaarrekening als geheel niet van belang zijn. De gehanteerde materialiteit bij het uitvoeren van de jaarrekeningcontrole is € 50.000. Bij het rapporteren van de afwijkingen is een rapportagedrempel van € 10.000 gehanteerd. In de bijlage is een overzicht van de niet-gecorrigeerde verschillen opgenomen.

Grondslagen De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek door middel van deelwaarnemingen, beoordeling van de grondslagen van de financiële verslaggeving en van belangrijke schattingen die bij het opmaken van de jaarrekening zijn gehanteerd. Wij hebben met u de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen en de consistente toepassing daarvan besproken. In dit kader komen tevens zaken aan de orde die een significante invloed hebben op de kwaliteit van de jaarverslaggeving, zoals nieuwe of gewijzigde waarderingsgrondslagen, schattingen, beoordeling onzekerheden en bijzondere transacties. Naar onze mening zijn de door het bestuur gekozen waarderingsgrondslagen aanvaardbaar en consistent toegepast met betrekking tot de significante jaarrekeningposten en bijzondere transacties. In het verslagjaar 2020 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen.

Ons onderzoek richt zich niet specifiek op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij de directie van de vennootschap. De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude.

7

2. Opdracht, scope en uitkomsten Jaarverslag en overige gegevens In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is het overzicht van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting zoals in het boekwerk “jaarrekening” is opgenomen. Het jaarverslag valt hierdoor niet onder de accountantscontrole. Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag, in het licht van de tijdens onze controlewerkzaamheden verkregen kennis en begrip omtrent SGL en haar omgeving, geen materiële onjuistheden bevat. Tevens hebben wij vastgesteld dat alle verplichte elementen, zoals opgenomen artikel 213 lid 3 onder d van de Gemeentewet, zijn opgenomen in het jaarverslag.

Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de accountantscontrole van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Wij verwijzen u graag naar onze managementletter ten aanzien van aandachtspunten en verbeterpunten t.a.v. de geautomatiseerde gegevensverwerking en IT-omgeving.

Administratieve Organisatie en Interne Beheersing In het kader van de controle van de jaarrekening 2020 hebben wij onder meer de Administratieve Organisatie en Interne Beheersing (hierna te noemen: AO/IB) beoordeeld. Hierbij is tevens de geautomatiseerde gegevensverwerking betrokken, voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole. Tijdens de uitvoering hebben wij ons gericht op het onderzoeken, beoordelen en toetsen van de AO/IB. Naar aanleiding van de beoordeling van de AO/IB hebben wij een managementletter geschreven. Voor onze bevindingen hieromtrent verwijzen wij u graag naar deze rapportage. Al onze bevindingen zijn ondervangen met aanvullende werkzaamheden en hebben derhalve geen invloed op de strekking van de controleverklaring.

8

Financiële positie

3. Financiële positie Toelichting Staat van baten en lasten Hiernaast is de staat van baten en lasten opgenomen zoals deze in de definitieve versie van de jaarrekening is opgenomen. In de herziene begroting is een negatief resultaat ad € 931.000 begroot. Het uiteindelijke resultaat is € 300.000 negatief. Dit is het gevolg van lagere doorbelaste personeels- en apparaatskosten, lagere kosten in huur derden en lagere rente/ afschrijvingskosten. Het lagere resultaat ten opzichte van 2019 komt voornamelijk voort vanwege de verwerkte bate uit hoofde van voorzieningen in 2019 ad € 949.000 (2020: nihil).

10

3. Financiële positie Werkkapitaal Het werkkapitaal van SGL is € 594.000 (positief). Het benodigd kapitaal bedraagt € 7.910.000 en wordt voor 42% gefinancierd uit vaste schulden en voor 58% uit eigen vermogen. De uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar dalen ten opzichte van 2019 met name als gevolg van een daling van de uitzettingen in Rijks schatkist van € 858.000. Daarnaast dalen ook de netto vlottende schulden (overige schulden) met € 650.000.

11

Belangrijkste bevindingen

4. Belangrijkste bevindingen Vanuit onze controle van de jaarrekening van SGL hebben wij een aantal onderwerpen en/of bevindingen die wij specifiek aan u willen melden. Deze onderwerpen zijn het meest significant geweest voor onze controle.

Onderwerp 1:

Corona

Onderstaand is een uiteenzetting van deze onderwerpen opgenomen.

2020 is voor veel organisaties een bijzonder jaar. De corona crisis raakt wereldwijk elke organisatie in meer of mindere mate. De corona crisis heeft een financiële impact gehad op SGL. Zo zijn als gevolg van de corona maatregelen er niet/ nauwelijks inkomsten uit verhuur van terreinen voor evenementen en activiteiten, zijn de huurders/ pachters tegemoetgekomen door een (gedeeltelijke) kwijtschelding te verlenen, zijn er extra kosten gemaakt voor schoonmaak en handhaving van terreinbeheer als gevolg van een toename in dagrecreatie en zijn er aanvullende kosten gemaakt om de digitale verkoop van tickets voor het strandbad mogelijk te maken. Daarnaast is de verkoop van het Oortjespad uitgesteld tot 2021. SGL heeft geen gebruik gemaakt van overheidssteun zoals NOW of TVL. De impact van de corona crisis is daarnaast op juiste wijze toegelicht in het jaarverslag en de gebeurtenissen na balansdatum.

Onderwerp 2: Continuïteit

Door de pandemie is het onderwerp ‘Continuïteit’ actueler dan ooit. De corona crisis heeft geen invloed op de continuïteit van SGL. SGL heeft echter wel uitgesproken in de huidige samenwerking met RMN geen toekomst te zien. Er is een voornemen om RMN te liquideren. Het is op dit moment nog onzeker wanneer deze liquidatie zal plaatsvinden. Ten tijde van het schrijven van dit verslag is RMN, in samenwerking met KokxDeVoogd B.V., bezig met het opstellen van een liquidatieplan die in september in de DB-vergaderingen van de schappen zal worden voorgelegd. In dit plan zal eveneens aandacht zijn voor de financiële gevolgen van de overdracht, voor zowel gronden, voorzieningen als contractuele verplichtingen. Het is niet de verwachting dat deze liquidatie binnen een periode van 12 maanden zal zijn geeffectueerd. Dit is op toereikende wijze toegelicht in de jaarrekening.

13

4. Belangrijkste bevindingen Onderwerp 3:

Europese aanbestedingen Gedurende boekjaar 2020 zijn er geen Europese aanbestedingen geweest.

Aanbestedingen Wij hebben op basis van onze werkzaamheden echter geconstateerd dat SGL in 2020 de exploitatie van het Oortjespad / rechtmatigheid heeft overgedragen aan Compaenen Minkema C.V. (hierna: CM). CM zal het beheer van de kinderboerderij voor haar rekening nemen en de openbaar toegankelijke voorzieningen op het terrein en rond de plas de Eend garanderen. Hiervoor ontvangt CM van SGL een jaarlijkse bijdrage van € 150.000. Deze bijdrage is opgenomen in de herziene begroting van SGL d.d. juni 2020. Dit is overeengekomen voor een periode van 5 jaar, i.e. voor in totaal € 750.000. Dit bedrag overstijgt de grens voor Europese Aanbestedingen.

Wij zijn van mening dat hier sprake is van een inkoop, namelijk voor het beheer van de kinderboerderij. Wij zijn, met u, van mening dat CM mede vanwege haar ligging en indirecte belang bij een goed onderhouden kinderboerderij de meest logische partij is, echter het is wel mogelijk dat een andere partij dit beheer voor haar rekening neemt. In dat geval dient deze te worden aanbesteed wat niet is gebeurd. Wij hebben dit punt met u besproken. U geeft aan dat er tijdens de onderzoeksfase van dit project, in de periode 20112012, door het schap onderzoeken en marktconsultaties zijn gedaan, waarna de conclusie is getrokken dat een aanbesteding niet benodigd was. In deze onderzoeksfase zijn partijen benaderd en gevraagd een plan op te stellen voor de integrale ontwikkeling van het gebied waarvan ook Oortjespad deel uitmaakt. Op basis van deze marktverkenning is slechts 1 partij naar voren gekomen, vanwege de gestelde eisen rondom de exploitatie van de kinderboerderij en de verlieslatende exploitatie die daaruit zou voortkomen. Op basis hiervan is geconcludeerd het niet nodig om tot aanbesteding over te gaan, gezien de conclusie getrokken kon worden dat er geen sprake was van een markt (vereiste voor het doen van een aanbesteding). De onderbouwing van deze conclusie is, vanwege de geruime tijd die inmiddels verstreken is, helaas niet meer voorhanden.

Als gevolg hiervan kan niet worden aangetoond dat SGL rechtmatig heeft gehandeld. Wij hebben daarnaast met u gesproken over het eventueel aanvragen van uitstel om tot een onderbouwing te komen. U heeft aangegeven geen uitstel te willen vragen om te trachten deze informatie boven tafel te krijgen, omdat de kans dat deze gevonden wordt zeer klein is. Op basis van de voorliggende, per heden beschikbare informatie komen wij tot de conclusie dat deze kosten onrechtmatig zijn, wat leidt tot een afkeurend oordeel in de controleverklaring ten aanzien van de rechtmatigheid. Deze bevinding heeft geen invloed op ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid.

14

4. Belangrijkste bevindingen Onderwerp 4: Begrotingsrechtmatigheid

De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op Artikel 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door het bestuur zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting, via de verordening op het financieel beheer en het controleprotocol. Het systeem van budgetbeheer en –bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan het bestuur, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan het bestuur van budgetoverschrijdingen brengt het risico met zich mee dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van het Algemeen Bestuur. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de kadernota rechtmatigheid die door de commissie BBV is uitgebracht. Een belangrijke inhoudelijke aanvulling betreft de vaststelling, dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel.

Essentieel is dat het bestuur nadere regels kan stellen wanneer kostenoverschrijdingen die worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten (1), kostenoverschrijdingen passend binnen het beleid (2) en kostenoverschrijdingen bij open-einde regelingen (3) moeten meewegen bij het oordeel van de accountant. In die gevallen dat het bestuur geen nader beleid stelt, geldt het uitgangspunt dat deze kostenoverschrijdingen door de accountant niet bij de beslissing of al dan niet een goedkeurende controleverklaring kan worden gegeven, worden betrokken. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen. In de jaarstukken 2020 legt het bestuur in de toelichting op het overzicht van baten en lasten verantwoording af over de realisatie van de lasten en baten ten opzichte van de begroting na wijziging. Uit de analyse blijken een aantal overschrijdingen van de begrote lasten (zie ook hoofdstuk 8). Wij concluderen dat er geen (materiële) afwijkingen zijn die in het oordeel moeten worden betrokken in het kader van begrotingsrechtmatigheid.

Onderwerp 5: WNT

SGL valt onder de werking van de Wet Normering Topinkomen (WNT), die maxima stelt aan de bezoldiging van topfunctionarissen. Dit maximum is in 2020 gesteld op € 201.000 (2019: € 194.000). Daarnaast bevat WNT een openbaarmakingsverplichting van de bezoldiging van topfunctionarissen via de jaarrekening van de organisatie en inzending aan de (vak)minister. Voor andere functionarissen geldt alleen een openbaarmakingsverplichting bij overschrijding van de bezoldigingsnorm. Wij hebben de verwerking en toelichting in het kader van de WNT gecontroleerd, in overeenstemming met het controleprotocol WNT 2020. Wij hebben hierbij eveneens aandacht gehad voor de vaststellingsovereenkomst zoals deze is gesloten met de voormalig directeur van RMN, in overleg met onze interne WNT-specialist. 15

4. Belangrijkste bevindingen Onderwerp 5: WNT (vervolg)

Wij hebben hierbij geconstateerd dat de grenzen van de WNT niet worden overschreden. De ontslagvergoeding bedraagt € 75.000 wat gelijk is aan het maximum zoals in de WNT vastgelegd. Daarnaast ontvangt hij op basis van de vaststellingsovereenkomst een bedrag ad € 23.700 voor de afkoop van WW-rechten. Deze afkoopt vloeit rechtstreeks, dwingend en eenduidig voort uit een wettelijke voorschrift waardoor deze niet door de WNT wordt genormeerd. De grenzen van de WNT worden derhalve niet overschreven, mits de directeur tot het einde van zijn dienstverband (31 december 2020) heeft doorgewerkt. Dit is het geval geweest. De werkelijke uitbetaling heeft, in overleg met de voormalig directeur, in januari 2021 plaatsgevonden. Het dienstverband is echter reeds geëindigd op 31 december 2020, er zijn in 2021 geen werkzaamheden meer verricht en hij heeft ook geen salaris meer over 2021 ontvangen. Om deze reden dient is voor de WNT ook tabel 2 in de jaarrekening opgenomen. De vaststellingsovereenkomst is tot slot getekend in 2020 waardoor dit een verplichting voor RMN betreft die in 2020 is aangegaan. Om deze reden dient het gehele bedrag van de vaststellingsovereenkomst ad € 98.700 te worden opgenomen als last/ schuld in de jaarrekening 2020 van RMN en middels de verdeelsleutel te worden doorbelast.

Voor SGL geldt dat 70,96% van deze last ad € 70.033 dient te worden verwerkt in de definitieve jaarrekening van SGL. Wij hebben dit met u besproken en van deze correctie is € 61.809 verwerkt in de definitieve jaarrekening. Dit verschil ad € 8.225 hebben wij opgenomen in ons overzicht met niet gecorrigeerde controleverschillen.

Onderwerp 6: Schatkistbankieren

SGL heeft, conform voorgaande jaren, twee rekeningen bij de BNG, waarvan één van voormalig VVP, waarop afgeroomd wordt op € 250.000. Hiermee is het drempelbedrag overschreden voor SGL als totale organisatie. Wij hebben vastgesteld aan de hand van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden artikel 7 lid 2 dat het drempelbedrag van € 250.000, zoals weergeven in de jaarrekening, juist is bepaald. Tevens hebben wij vastgesteld dat de overschrijding per kwartaal zoals weergeven in de jaarrekening correct is weergeven. Doordat het drempelbedrag is overschreden, is SGL in overtreding van de wet fido. De impact van deze overtreding hebben wij echter niet kunnen uitdrukken in euro’s gezien de wet- en regelgeving hier geen directe financiële gevolgen voor voorschrijft. Derhalve heeft het overschrijden van het drempelbedrag geen gevolgen voor de controleverklaring met betrekking tot de rechtmatigheid. Wij adviseren u om het betalingsproces zodanig in te regelen dat een overschrijding niet meer mogelijk is.

16

4. Belangrijkste bevindingen Onderwerp 7: Haarrijnse plas (foutherstel)

In 2019 hebben is foutherstel verwerkt ten aanzien van de aanvullende baten ten aanzien van de Haarrijnse plas. Wij hebben toen met elkaar gesproken over de onvolledige verantwoording van deze baten in 2018 en of dit voor 2019 ook zou (kunnen) spelen. U heeft aangegeven dat dit niet het geval was en er geen aanvullende diensten bekend zijn waar een bate voor verwacht zou worden. Echter, tijdens de jaarrekening controle 2020 hebben wij geconstateerd dat een bedrag ad € 45.422 is verantwoord als aanvullende diensten ten aanzien van Haarrijnse plas over 2019. Gezien de hoogte van de correctie in relatie tot de materialiteit dient er wederom foutenherstel toegepast te worden. Het foutenherstel dienst als rechtstreekse mutatie van het eigen vermogen in het nog te bestemmen resultaat 2019 verwerkt te worden, gelijk aan de verwerking zoals deze ook voorgaand jaar is toegepast. Dit is in de definitieve jaarrekening ook als zodanig verwerkt. Wij hebben voor 2020 vastgesteld dat ten aanzien van de opbrengsten vanuit de Haarrijnse plas zowel de vaste bijdrage als de aanvullende diensten zijn verantwoord op basis van de definitieve eindafrekening. Daarmee zijn de baten voor 2020 volledig.

Onderwerp 8: Vaststellingsovereenkomst (foutherstel)

Wij hebben een voortgezette controle verricht, waarbij wij hebben gecontroleerd of er in 2021 kosten zijn verantwoord die in 2020 verantwoord moeten worden. Hierbij hebben wij geconstateerd dat er in 2021 een bedrag ad € 50.000 is verantwoord die voortkomt uit een vaststellingsovereenkomst tussen SGL en de betreffende combinatie. Deze vaststellingsovereenkomst is het resultaat van een geschil tussen de combinatie en SGL over een aanbestedingstraject ten aanzien van de beschoeiingswerkzaamheden aan de Vinkeveense Plassen. Deze overeenkomst is ondertekend in april 2019 door de voormalig directeur van RMN, echter deze overeenkomst is op dat moment niet in de administratie verantwoord. Deze overeenkomst leidt ertoe dat SGL in 2019 een verplichting is aangegaan die ook in dat jaar verantwoord had moeten worden. Deze lasten zijn alsnog verwerkt worden middels foutherstel. Het foutenherstel is als rechtstreekse mutatie van het eigen vermogen in het nog te bestemmen resultaat 2019 verwerkt, gelijk aan de verwerking zoals deze ook voor de Haarrijnse plas is gehanteerd.

17

4. Belangrijkste bevindingen Onderwerp 9: Doorbelasting

De systematiek inzake de doorbelasting is in 2019 herzien middels een bestuursbesluit. De doorbelasting vindt plaats op basis van de verdeelsleutel zoals vastgesteld in de begroting. Deze verdeelsleutel is op basis van de 1e begrotingswijziging als volgt: • SGL-A 45,5% • SGL-B 23,5% • LSD 31,0% Wij hebben de doorbelaste kosten gecontroleerd en vastgesteld dat deze op juiste wijze zijn doorbelast naar de diverse schappen. In overeenstemming met voorgaand jaar geldt dat er voor medewerkers die overduidelijk geheel c.q. volgens een bepaalde verdeling voor een specifiek schap werken, deze (niet-overhead) kosten ook als zodanig worden doorbelast.

Onderwerp 10:

Voorziening groot onderhoud

In het verslag van bevindingen van afgelopen jaar hebben wij reeds aangeven dat vanuit BBV wordt geadviseerd om tenminste elke 5 jaar het onderhoudsplan te actualiseren. In 2020 zijn tevens de kaders in BBV waaraan voldaan moet worden aangescherpt op basis van de notitie materiele vaste activa. In 2020 bleek wederom dat de onderhoudsbestedingen niet in lijn lagen met het onderhoudsplan. Op basis hiervan is het toekomstig onderhoudsplan nader geanalyseerd. U bent tot de conclusie gekomen dat het inzicht onvoldoende is in de benodigde en beschikbare middelen voor de uitvoering van groot onderhoud. Om deze reden is er in de jaarrekening 2020, evenals in 2019, geen voorziening groot onderhoud verantwoord.

18

Overige onderwerpen

5. Overige onderwerpen Fraude en naleving wet- en regelgeving

Kwaliteitsborging

De directie is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.

Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: • Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten; • Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten • In- en extern kwaliteitsonderzoek • Twee accountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten • Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel.

Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij, in het kader van NV COS 240/250, de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van weten regelgeving en beoordelen wij de interne beheersings-maatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en nietnaleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. In het kader van onze controle hebben wij geenevindingen te melden met betrekking tot fraude. Bevestiging onafhankelijke positie Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.

20

5. Overige onderwerpen Zorgplicht voor een gezonde en veilige werkplek Nu het thuiswerken zo lang aanhoudt, wordt aandacht voor de verantwoordelijkheid en zorgplicht van de werkgever in relatie tot de werkplek steeds belangrijker. De Arbowet bepaalt namelijk dat werkgevers moeten zorgen voor een gezonde en veilige werkplek voor de werknemers. Dit geldt uiteraard voor de normale werkplek, maar nu er veel en structureel wordt thuisgewerkt, geldt dit ook voor de thuiswerkplek. Denk hierbij aan goed gebruik van een computer, juiste verlichting en een passende inrichting van tafel en stoel. Omdat elke thuiswerksituatie anders is, kunnen de eisen per werknemer enorm verschillen. De ene werknemer heeft een voetenbankje nodig om in de juiste houding te zitten, de andere een verstevigde bureaustoel. Twee belangrijk onderdelen van het voldoen aan de zorgplicht is dan ook maatwerk én voldoende voorlichting geven over wat een gezonde en veilige werkplek is. De ene werknemer ondervindt namelijk meer problemen bij het inrichten van een goede thuiswerkplek dan de ander.

Ook aandacht voor werkplek op werkvloer Ook voor werknemers die niet thuis kunnen werken, geldt dat u maatregelen en voorzieningen moet treffen om te zorgen dat werkplekken veilig toegankelijk moeten zijn en veilig moeten kunnen worden verlaten. In het Arbobesluit zijn voor de duur van de pandemie tijdelijke aanvullende eisen opgenomen in verband met het coronavirus. Tot deze tijdelijke maatregelen en voorzieningen behoren in ieder geval:

Nalatigheid zorgplicht kan tot boetes leiden Als u als werkgever niet of onvoldoende aan deze zorgplicht voldoet, kunt u een boete krijgen. De inspectie SZW controleert werkgevers naar aanleiding van klachten (die medewerkers via de website van de inspectie kunnen indienen) of al dan niet aan de eisen voor een thuiswerkplek wordt voldaan. Wie niet aan de eisen voldoet, moet rekening houden met boetes van € 430 tot € 13.500. De Inspectie SZW is zelfs bevoegd om thuiswerkplekken te controleren, ook als de werknemer geen toestemming geeft om zijn woning te betreden.

Boete en werk stilleggen De Inspectie SZW heeft de bevoegdheid heeft om bij herhaalde overtreding van bovenstaande maatregelen en voorzieningen het werk stil te leggen. Dat kunnen zij doen zonder voorafgaande waarschuwing. Daarnaast lopen werkgevers het risico dat de Inspectie SZW hen bij overtreding een bestuurlijke boete oplegt € 4.500. Tref dus voldoende maatregelen op de werkvloer om uw werknemers zo veel mogelijk te beschermen tegen besmetting van het coronavirus.

• • • •

Werkgever dient voldoende hygiënische voorzieningen te treffen Werkgever dient voorlichting aan werknemers te geven over bestrijding van het coronavirus op de werkplek Werknemers dienen de maatregelen na te leven en gebruik te maken van de beschikbare voorzieningen. Werkgever dient adequaat toezicht te houden op naleving van voorgaande maatregelen

21

5. Overige onderwerpen Cybercrime Cybercrime is een toenemende bedreiging voor veel bedrijven. In 2020 is de cybercriminaliteit verder toegenomen en het einde van die trend is helaas nog niet in zicht. Reden genoeg om u nogmaals te wijzen op de risico’s van cybercrime. Er worden meer phishing mails verstuurd, sociale media wordt vaker ingezet om bijvoorbeeld malware te verspreiden en steeds meer bedrijven krijgen direct of indirect via hun leveranciers te maken met ransomware (gijzelsoftware) of phishing aanvallen. Thuiswerken Sinds maart werken veel mensen niet meer op kantoor en loggen vanuit huis in op het netwerk van het bedrijf waar ze werken. Via allerlei slinkse methoden proberen cybercriminelen de inloggegevens van medewerkers te stelen om zichzelf toegang tot het bedrijfsnetwerk te verschaffen. Bij menig medewerker blijkt de (privé) laptop of pc waarmee wordt ingelogd kwetsbaar voor diverse vormen van malware. Soms gaat dat via malware die toetsaanslagen bijhoudt tot vormen waarbij de complete computer wordt overgenomen, bijvoorbeeld het Remote Desktop Protocol. Wanneer criminelen toegang tot het bedrijfsnetwerk hebben kan de schade variëren van diefstal van bedrijfsgegevens tot fraude en het ontoegankelijk maken van gegevens en systemen. Tips: • Zorg voor tweetrapsauthenticatie (2FA of MFA) bij toegang tot het netwerk.

• Borg dat medewerkers antivirus software installeren en up-to-date houden. • Beveilig het dataverkeer tussen thuiswerkers en het bedrijfsnetwerk via VPN.

Phishing Cybercriminelen spelen al jaren handig in op de actualiteiten om mensen te verleiden op een linkje te klikken of een bijlage te openen. Aan het begin van de pandemie speelde men in op de behoefte aan informatie over maatregelen, besmettingsgevaar en producten als mondkapjes en bacteriële zeep. Naarmate er meer mensen werden besmet en stierven, ging men over op slinkse boodschappen zoals een besmetting bij buurtbewoners of collega’s. Nu een vaccin in aantocht is, verwachten we phishing mails en smsjes die inspelen op de behoefte aan een snelle levering met berichten als “wilt u niet wachten op het rijksvaccinatieprogramma?” Het doel blijft ongewijzigd, men probeert malware op uw computer of smartphone te installeren of uw persoonlijke gegevens of geld te ontfutselen. Voor phishing aanvallen wordt overigens niet alleen e-mail ingezet, maar bijvoorbeeld ook sms, WhatsApp en WeChat maar ook via social media. Deze kanalen blijken effectief voor cybercriminelen omdat de ontvangers vaak snel reageren en op linkjes klikken. Door een beroep te doen op uw emotie, kunnen criminelen heel overtuigend zijn waardoor u klikt. Kenmerken van veel phishing mails zijn urgentie (u moet snel reageren) en angst (we gaan uw pas of account blokkeren).

Tips: • Zorg voor bewustwording in uw organisatie en creëer awareness bij uw medewerkers dat ze niet klikken op links en bijlagen uit onbetrouwbare emails

22

5. Overige onderwerpen Ransomware Dit jaar is het aantal bedrijven dat slachtoffer is geworden van ransomware fors gestegen. Cybercriminelen slagen er steeds vaker in om dit type malware bij bedrijven naar binnen te smokkelen via phishing mails of door gebruik te maken van kwetsbaarheden of configuratiefouten in IT systemen, bij medewerkers of bij een van uw leveranciers. Door niet direct toe te slaan, maar eerst de back-up te besmetten komen bedrijven voor het blok te staan en wordt steeds vaker het geëiste losgeld betaald. Door kartelvorming bij cybercriminelen en services als ‘Ransomware as a Service’ wordt het gevaar helaas steeds groter. Tevens zien we dat criminelen vertrouwelijke gegevens verkopen op illegale marktplaatsen. Er is ook een trend waarbij bedrijven niet direct door cybercriminelen worden geraakt, maar via hun leveranciers. Door toenemende digitalisering en integratie van supply chains verwachten wij de komende jaren een verdere stijging te zien. Om die reden is het verstandig om hier met uw leveranciers aandacht aan te besteden.

Tot slot Absolute veiligheid bestaat niet. Goede voorbereiding en besluitvorming op het gebied van cybersecurity vormen echter onderdeel van de verantwoordelijkheid van het management. Wij adviseren u om dit thema met regelmaat en hoog op de bestuursagenda te zetten.

Tips • Houd uw software (Operating System, Antivirus en Firewall) up-todate. • Voer periodiek een virusscan uit, bij voorkeur via realtime scanners • Verwijder software die u niet meer gebruikt. • Splits uw netwerk in aparte delen om te voorkomen dat het hele netwerk wordt geraakt. • Maak regelmatig een back-up en bewaar die apart van uw systeem en internet. Zorg er ook voor dat de back-up wordt getest zodat je zeker weet dat die gebruikt kan worden. • Zorg ervoor dat u een cyber response plan heeft

23

Bijlagen

Bijlage: Fouten evaluatie Ongecorrigeerde verschillen Tijdens onze controle hebben wij de volgende ongecorrigeerde controleverschillen geconstateerd, die zowel individueel als in totaliteit niet van materiaal belang worden geacht in relatie tot de financiële overzichten als geheel.

EUR

Activa EUR

Passiva EUR

Eigen vermogen EUR

Resultatenrekening (bate) / last EUR

Niet volledig gecorrigeerde VSO voormalig directeur RMN

€ 8.225

€ 8.225

Totaal

€ 8.225

€ 8.225

N.B.: de gehanteerde materialiteit bedraagt € 50.000 met een controletolerantie van € 10.000.

25

Contactgegevens G.J. van Luyk AA Director Audit +31 (0)30 258 7000 f.vanluyk@bakertilly.nl S.A. ter Weele MSc RA Manager Audit +31 (0)30 258 7000 s.terweele@bakertilly.nl

Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V. Papendorpseweg 99 3528 BJ Utrecht Postbus 85007 3508 AA Utrecht +31 (0)30 258 7000

26