Verslag cie middelen 7 december 2023

Verslag Commissievergadering Middelen d.d. 07 DECEMBER 2023 Aanwezig: J. Alvarez (GHH), F.J.C Smits (PvdA), P. van de Kerkhove (CDA), P. de Bruijn (FvD), P. Erpelinck (D66), E. Naessens (VVD), J. van Eck (HP), J. Roelands (ABGH), J. Prins (ABGH), D. Steijaert (wethouder), M. Marin (afdelingshoofd), J Scheele (controller), A. Praet (beleidsambtenaar), C. de Kraker (voorzitter), D. Van Bunder (raadsgriffier) Afwezig: Mevrouw Eckhardt (zelfstandige partij) , P. de Bruijn (FvD). P. van de Kerkhove (CDA)

1.

Opening De voorzitter opent de vergadering en meldt de afwezigen.

2.

Mededelingen Wethouder Steijaert zegt dat de WOZ-waarde meer is gestegen dan voorzien. In de begroting is rekening gehouden met een stijging van vijf procent van de WOZ-waarde, maar de stijging blijkt 6,6 procent te zijn. Hij stelt voor de eerst komende raadsvergadering de tarieven aan te passen. De heer van Eck gaat niet akkoord met een tariefsverhoging. Hij meent dat het tarief voor de burger gelijk moet blijven. Wanneer de waarde stijgt, moet het percentage verlaagd worden. De heer Smits meent dat de meest eenvoudige en zakelijke keuze het tarief aanpassen is. De heer Roelands meent dat de tarieven naar beneden bijgesteld moeten worden. De heren van de Kerkhove en Naessens onderschrijven de woorden van de heer Roelands. Wethouder Steijaert zegt de opmerkingen mee te nemen naar het college en zal met een voorstel komen. De voorzitter concludeert dat er verder geen mededelingen meer zijn.

3.

Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Verslag van de vergadering van 2 november 2023 Er zijn geen tekstuele wijzigingen binnengekomen. De voorzitter zegt dat het actiepunt ‘precario’ openstaat. Hij zegt dat op 19 januari 2024 hierover een zitting plaatsvindt. Wethouder Steijaert voegt toe dat er zes weken na de zitting, normaliter, een uitspraak volgt. Aan de hand van de uitspraak zal gekeken worden naar de eventuele stappen die ondernomen moeten worden. Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

5.

Spreekrecht burgers Er zijn geen insprekers.

6.

Nieuws van de gemeenschappelijke regelingen/verbonden partijen De voorzitter meldt dat de directeur van SABEWA de volgende commissievergadering aanwezig zal zijn. De ZEH staat nu op de agenda. Verder zijn er geen mededelingen over gemeenschappelijke regelingen.

7.

Raadsvoorstellen voor de raadsvergadering van 21 december 2023 7A. Vaststelling grondprijzen 2024 De heer van de Kerkhove zegt het voorstel te steunen. Hij is benieuwd naar de grondprijzen in de Groote Kreek II. De heer Roelands vraagt of het college nadenkt over een uitbreiding van het volume, voornamelijk in de kleine kernen. Hij begrijpt dat er wordt gestreefd naar een minimum verhuur van gronden. Hij vraagt naar het aantal. De kosten voor het opmaken van een factuur zijn wellicht hoger dan de uiteindelijke huuropbrengst. Hij stelt voor te kijken of het huren van gronden omgezet kan worden naar het kopen van gronden. De heer Smits maakt zich zorgen over de betaalbaarheid van m2 – prijzen en het wonen van mensen. De heer van Eck zegt dat de prijs voor de restgrond verhoogd is naar € 60,-- per vierkante meter. Hij vraagt naar de opbrengsten hiervan. Hij meent dat de kosten overal de pan uit rijzen. Als voorbeeld geeft hij Groote Kreek II. Ook de invloed van de rentestand gaat steeds meer meewegen. Hij verwacht in de toekomst problemen te krijgen met betaalbare grondprijzen. Hij kan wel instemmen met het voorstel. Wethouder Steijaert zegt ook naar de ‘problematiek’ te kijken. De oplopende rente baart hem ook zorgen. De kosten die bij de exploitaties gemaakt worden, moeten wel terugverdiend worden. Op de exploitaties moet geen verlies gedraaid worden.

Hij zegt dat het nog niet mogelijk is om een grondprijs te plakken op de gronden van de Groote Kreek II. Het bedrag van de restgrond is € 18.000,--. Hij begrijpt de vraag over de uitbreiding in de kleine kernen. Daar waar mogelijk wordt een kern uitgebreid. Het aantal verhuurpercelen is ruim honderd percelen. Actieve verkoop voor de verhuurpercelen wordt niet echt gedaan. Sommige percelen moeten in eigendom blijven. De heer Smits merkt op dat de verdiensten aan een exploitatieplan niet hoog mogen zijn. De heer Roelands is blij met de toezegging ‘in iedere kern een straatje bij’. Wethouder Steijaert nuanceert deze uitspraak door te stellen dat het hier om een streven gaat vanuit het bestuursakkoord. Collega Wethouder Hageman pakt dit streven op De voorzitter concludeert dat er geen verdere vragen zijn. De commissie stemt unaniem in met het voorstel. 7B. Financiële Verordening 2023 De heer van Eck zegt dat de controle op de rechtmatigheid naar het college is verhuisd. Hij meent dat de gemeente moeilijk tegen kaderstelling aankijkt. Hij wil met de commissieleden van gedachten wisselen over welke gegevens nodig zijn om kaders te kunnen stellen. Hij meent dat de raad aan het college vragen moet kunnen stellen. De raad moet ook meer invloed krijgen op beslissingen. Ook meent hij dat het college eerder informatie kan verstrekken.

De heer Smits begrijpt niet wat de Wet Versterking Decentrale Rekenkamers te maken heeft met het voorliggende voorstel. Hij meent dat agendapunt 7B en 7C een verwantschap hebben. Het gaat over de rechtmatigheid. Hij meent dat met de nieuwe regeling het college zichzelf controleert. Hij vraagt of hieraan geen risico hangt. Hij vraagt hoe het college kan

2

borgen dat, als de bevoegdheid van de rechtmatigheid bij het college komt te liggen, deze op objectieve wijze gehanteerd wordt. Tevens vraagt hij naar het controlemiddel voor de raad. De heer Roelands zegt dat de accountant alleen op getrouwheid moet controleren en niet meer op rechtmatigheid. Hij begrijpt niet waarom de factuur van de account niet lager uitvalt. Hij vraagt naar het werkelijke percentage. Tevens vraagt hij hoe het college gekomen is tot de verantwoordingsgrens van drie procent. Het college hanteert een rapportagegrens van € 50.000,--. Hieraan zit ook een risico. Wanneer de € 50.000,-- wordt overschreden dan zal dit in de jaarrekening verantwoord moeten worden. Wellicht zijn hierdoor claims te verwachten. Hij kan de transparantie waarderen, maar hij weet niet of een openbare raadsvergadering de beste plaats is om het te bespreken. Hij verwijst naar artikel 6. Hij vraagt waarom het college pas een toelichting geeft bij bedragen boven de € 50.000,--. De heer van de Kerkhove zegt akkoord te kunnen gaan met het voorliggende voorstel. De heer Naessens is positief over het stuk. Wethouder Steijaert zegt dat het gaat om een modelverordening. De accountant vervult niet meer de rol zoals in het verleden. Hij checkt nog wel de rechtmatigheid en de getrouwheid. Voorliggend voorstel maakt dat de interne systemen goed op orde moeten zijn.

Er moet nog gekeken worden hoe alles gevormd moet worden en op welke manier. Hij zegt dat de begroting in de loop der jaren gestegen is. Het is een logisch gevolg dat de grens verhoogd wordt naar € 50.000,--. De heer Marin zegt dat de Wet Versterking Decentrale Rekenkamers o.a. regelt de positie van de Rekenkamers en ook de wijziging van de rechtmatigheidsverantwoording. Deze rechtmatigheidsverantwoording komt bij het college te liggen. Over de drie procent zegt hij dat de lijn gevolgd is van de afgelopen jaren. De accountant heeft altijd drie procent gehanteerd. Er is naar het percentage van 2022 gevraagd. De onrechtmatigheden die werden geconstateerd bedroegen € 65.000,--. In vergelijking met de totale lasten van de gemeente is het percentage 0,065. Getracht wordt om geen onrechtmatigheden te hebben. Hij zegt dat er naar een balans gezocht is voor wat betreft de beslissingsgrens. De grens is altijd arbitrair. Beleidsmatige mutaties worden altijd met de raad gedeeld. Het is een balans zoeken in de informatieverstrekking waarop zeker gestuurd moet worden. Hoe lager het bedrag, hoe meer administratie overlegd moet worden. Getracht wordt zo open mogelijk en zo transparant mogelijk te rapporteren. De heer Roelands zegt dat niet al zijn vragen beantwoord zijn. De heer Smits vraagt hoe de controle van de rechtmatigheid eruit ziet.

Hij blijft bij zijn standpunt en is van mening dat het college haar eigen vlees keurt. De heer van Eck onderschrijft de woorden van de heer Smits. Hij meent dat er regels gemaakt moeten worden. Hij wil hierover een apart overleg met het college en de raad. In principe is de raad die bepaalt. Nu gaat het college beslissingen nemen. Hij wil een toezegging van het college dat de werkwijze wordt uitgewerkt. Wethouder Steijaert zegt dat er gekeken moet worden hoe het systeem ingericht gaat worden. De heer Marin zegt dat er binnen de organisatie interne controles uitgevoerd worden. Er wordt gekeken of alles rechtmatig is uitgevoerd. Deze informatie werd naar de accountant gestuurd, waarna deze de informatie controleerde. De accountant controleert ook nog in het kader van getrouwheid. De verantwoording van het college vindt, in eerste instantie, via de rechtmatigheidsverantwoording en de paragraaf Bedrijfsvoering in de jaarrekening plaats. De heer Roelands verwijst naar artikel 8.2. Hij vraagt om een verduidelijking. De heer Marin zegt dat een aanbesteding een proces is dat snel de rechtmatigheid gaat raken. Hij zegt dat de modelverordening van de VNG in deze overgenomen is. De aanbestedingsregels blijven gevolgd worden.

3

De heer van de Kerkhove meent dat de zaken ook vertrouwelijk ter inzage gelegd kunnen worden. De heer Marin meent dat er altijd sprake is van een risico. De heer van Eck wil weten op welk moment in het proces de raad vragen kan stellen. De raad controleert de rechtmatigheid. Hij verzoekt nogmaals in het nieuwe jaar om samen te komen om het proces te bespreken. De voorzitter schorst de vergadering en heropent deze. De voorzitter vraagt de fracties om hun standpunt te bepalen. De heer van Eck gaat akkoord maar wil er in het nieuwe jaar op terug komen. De heer Roelands gaat akkoord maar wil de rapportagegrens kunnen evalueren. De voorzitter concludeert dat de fracties akkoord gaan en dat het stuk in het voorjaar 2024 terugkomt. 7C. Controleverordening controleprotocol 2023 – 2026 en normen en toetsingskader 2023 De heer Marin zegt dat dat er bij de agenda een aangepaste controleverordening te zien is. Dit is naar aanleiding van een mededeling van de VNG. Hij zegt dat artikel 4 gewijzigd moet worden. Gevraagd wordt de aangepaste controleverordening vast te stellen. De heer Naessens heeft alle vertrouwen in de accountant dat de controle goed uitgevoerd gaat worden. De heer Alvarez vraagt of volgend jaar hetzelfde accountant team de controle doet. Als dat het geval is dan geeft hem dit vertrouwen. Hij vraagt of de accountant adviezen kan geven over de nieuwe procedure.

De heer van de Kerkhove stemt in met het voorstel. De heer Roelands vraagt wanneer het contract met de huidige accountant afloopt. Hij wil weten hoe de raad betrokken wordt bij een nieuwe aanbesteding. De heer Smits verwijst naar artikel 7.1 en begrijpt dat de accountant nog een nacontrole uitvoert op de gegevens die het college aangeeft. De heer van Eck zegt dat het kaderstellen in dit stuk duidelijk naar voren komt. De raad heeft op verschillende momenten een kader stellende rol. Hij wil weten wat er onder ‘kaderstelling’ verstaan wordt. Hij wil dit met het college bespreken. Na de kader stellende taak komt de controlerende rol van de raad aan bod. Hij vraagt hoe dit uitgevoerd gaat worden. In het Sociaal Domein is de kaderstelling van belang voor de raad. Hij kan akkoord gaan met het voorstel, maar wil ook de gelegenheid krijgen op dit onderwerp terug te komen. De heer Erpelinck gaat ervan uit dat de interne controles binnen de gemeente goed geregeld zijn. Hij vraagt of het college de commissie of de raad kan uitleggen hoe de interne controle geregeld is. Hij kan instemmen met het voorstel. De voorzitter zegt dat de controleverordening iedere vier jaar vastgesteld wordt. In het voorjaar komt de accountant op bezoek. De heer Marin zegt dat in 2024 beslist moet worden of Deloitte de accountant blijft of dat er naar een andere wordt uitgekeken.

De rol van de raad is in de voorliggende verordening vastgelegd. De raad kan het programma van eisen hierin vaststellen. Hij zegt dat de controleverordening gebaseerd is op de financiële verordening. De raad stelt de kaders middels begroting, beleid en verordeningen. Daaraan wordt de rechtmatigheid getoetst. De heer Roelands begrijpt dat de raad alleen kaders kan stellen via de verordening, begroting en beleid. Zij heeft geen rol bij de aanbesteding van een nieuwe accountant. Hij vraagt of zijn veronderstelling juist is. De heer Alvarez zegt dat niet al zijn vragen beantwoord zijn. De heer Marin zegt dat de senioraccountants dezelfde personen zijn. Hij kan deze garantie

4

niet geven voor de junioraccountant. Het controleprotocol wordt voor drie jaar vastgesteld. Er is echter altijd ruimte om een protocol aan te passen. Wellicht kan de accountant nog een toelichting geven over de rechtmatigheid en getrouwheid. De voorzitter zegt dat in het voorjaar van 2024 de accountant verdere informatie zal verstrekken. De heer van Eck vraagt wanneer de raad om een specifieke controle kan vragen. De voorzitter zegt als er bepaalde punten zijn dan kunnen deze in de commissie besproken worden en dan kan de accountant een offerte maken. Het is dan aan de raad om te beslissen of de offerte aangenomen wordt. Hij verzoekt de commissie een standpunt in te nemen. De commissie stemt unaniem in met de verordening. 7D. Wensen en Bedenkingen Aandeelhoudersstrategie ZEH De heer Prins zegt dat de tekst erg vaag is. Hij heeft de stukken meermaals gelezen. Hij verwijst naar pagina 19 van de informatiesessie. Hij verzoekt de opstellers van het rapport voorbeelden te geven van publieke instrumenten, private instrumenten en hybride constructies. Hij vraagt aan het college of er een exit-strategie is. De heer Smits begrijpt uit de stukken dan de aandeelhouders de commerciële activiteiten en energieactiviteiten willen beëindigen vanwege de financiële risico’s. Hij meent dat de weg die ingeslagen is onherroepelijk is. De heer van de Kerkhove ondersteunt het voorstel.

Hij vraagt naar de opbrengt in heden, nabije toekomst en verre toekomst. De heer van Eck meent dat de gemeente geen mogelijkheid heeft om een andere strategie voor te stellen. Hij heeft geen wensen en bedenkingen. De heer Alvarez begrijpt uit de stukken dat de wens is om te verkopen. De voorwaarden zijn onduidelijk wanneer een private organisatie aangeeft te willen kopen. Hij veronderstelt dat de huidige kerncentrale op den duur verwijderd moet worden. Hij vraagt of hiervoor een budget is. Indien er een budget is dan wil hij weten wat hiermee gebeurt als de kerncentrale verkocht wordt. Hij vraagt wat er met de ontvangen gelden gedaan wordt wanneer de aandelen verkocht worden. De heer Erpelinck vraagt of er een bieder is die de ZEH wil aankopen. Hij vraagt of er genoeg middelen gereserveerd zijn om de kerncentrale af te bouwen. De heer Naessens verzoekt het dividend niet te oormerken maar te reserveren. Wethouder Steijaert zegt dat er in het verleden gekozen is voor een aandelenstrategie waar er geen risico’s gelopen werden. Een aantal onderdelen is verkocht. Andere onderdelen, inclusief de kerncentrale, zitten er nog in. De gemeente heeft aangegeven geen risico’s meer te willen lopen en is akkoord gegaan met verkoop van de kerncentrale. Er is een budget om de kernreactor te ontmantelen.

Het grote risico bij de kernreactor is dat, als hij een keer stil valt, zal er voor een hogere prijs ingekocht moeten worden om aan de contractverplichtingen te kunnen voldoen. Dit heeft grote, financiële gevolgen. De provincie en gemeenten hebben gezegd de aandeelhoudersstrategie te volgen. Momenteel loopt er een onderzoek naar het langer openhouden van de kerncentrale. Daarnaast zijn er plannen om in Zeeland extra kerncentrales neer te zetten. De gesprekken zijn gaande en verlopen goed. Hij beaamt dat het de bedoeling is dat er een fors dividend wordt uitgekeerd. Het dividend wordt geschat op € 400 miljoen. De gemeente Hulst zou hiervan 3,44 procent van krijgen. Hij zegt dat het om grote belangen gaat. Momenteel zijn er gesprekken met de overheid gaande. Hij meent dat voorliggende strategie een goede richting opgaat. De voorzitter zegt dat de opmerkingen verzameld en genoteerd zijn. De heer Erpelinck meent dat er in Zeeland een probleem is met de transport van elektriciteit. Hij is voorstander om zaken te doen met Stedin. De heer Prins vraagt wanneer de middelen tot uitkering komen.

5

De heer Alvarez zegt nog niet op al zijn vragen een antwoord gekregen te hebben. Wethouder Steijaert zegt dat de heer Erpelinck één van de opties benoemt. Hij zegt dat in principe iedereen met een exit-strategie bezig is, zowel de gemeenten als de provincie. Het budget voor de ontmanteling van de kerncentrale behoort tot het vermogen van ZEH. Zodra onderdelen verkocht worden, zullen de aandeelhouders beslissen om dividend uit te keren. De heer van Eck vraagt wanneer er uitgekeerd gaat worden. Wethouder Steijaert zegt dat het superdividend over het jaar 2023 gaat. Hij verwacht het dividend in de zomer van 2024. De voorzitter concludeert dat de wensen en bedenkingen worden meegenomen en in de komende raadsvergadering in een voorstel neergelegd worden. Hij zegt dat het onderwerp voldoende behandeld is. 7E. Najaarsnota 2023 De heer Praet geeft een toelichting over de najaarsnota. De presentatie zit als bijlage bij de stukken. De heer Naessens vraagt waarom de brandinstallatie en de bruggen niet uit de post ‘onvoorzien’ betaald worden. De heer van de Kerkhove zegt dat het resultaat duidelijk is. Hij gaat akkoord met de najaarsnota. De heer Prins verwijst naar pagina 5, naar de € 2,3 miljoen. Een aantal maanden terug is een motie ingediend ten aanzien van de demping van het ravijn. Hij verzoekt te wachten op een actie van de rijksoverheid.

De heer Smits meent dat het eigen vermogen van de gemeente er goed uitziet. Hij meent dat projecten, die in het coalitieakkoord genoteerd staan, op hun eigen merites moeten worden gewogen. Hij zegt dat hij schriftelijk een vraag ingediend heeft over het uitgeven van fiets- en wandelpaden aan natuurorganisaties. Hij meent dat organiserende verenigingen in de problemen komen wanneer het beheer van de paden door natuurorganisaties beheerd worden. Hij vraagt hier aandacht voor. De voorzitter zegt dat er geen coalitieakkoord is, maar een bestuursakkoord van de hele raad. De heer van Eck meent dat het geen raadsakkoord is. Er ligt een bestuursakkoord van het college. Hij zegt dat er goed gekeken moet worden naar de posten die naar de algemene reserve gaan. Hij zegt dat de kloof tussen de burger en het gemeentelijk apparaat niet kleiner wordt. De heer Erpelinck vraagt aandacht voor het bestaanszekerheid en voor de onderkant van de maatschappij. Voor voorbeelden verwijst hij naar de gemeenten Tilburg en Amsterdam. Wethouder Steijaert meent dat het bestaanszekerheid en de inkomenspolitiek bij het rijk thuishoren. Over het agio ZEH zegt hij dat hiervoor de aandelen GBE- Aqua worden aangekocht. Hij zegt dat de raad bepaalt wat het college doet. Daarvoor is een bestuursakkoord opgemaakt. Samen wordt bepaald wat er met de middelen gedaan moet worden.

Het college heeft onlangs met ‘het Zeeuws Landschap’ gesproken. Deze is de beheerder van een aantal bossen in de omgeving. De opmerking van de heer Smits herkent hij en hij zegt dat hij deze problematiek bij de stichting heeft neergelegd. Het college heeft de natuurorganisaties verzocht met de evenementenverenigingen te overleggen. Het college heeft duidelijk laten zien wat het ravijn voor de gemeente betekent. Hij zegt dat er een lobby gaande is richting de VNG en de politieke partijen over dit onderwerp. Wanneer er onvoldoende reactie komt vanuit het rijk dan heeft de gemeente een reserve die aangesproken kan worden. De voorzitter zegt dat de Najaarsnota in de raad besproken wordt. De heer Prins wil een signaal richting de rijksoverheid afgeven. Wethouder Steijaert onderschrijft de woorden van de heer Prins. Hij zegt dat het wel om een structureel gat gaat.

6

De voorzitter sluit het agendapunt af. De najaarsnota wordt als bespreekstuk op de agenda van de raadsvergadering van 21 december 2023 geplaatst. 8.

Ingekomen stukken De voorzitter overloopt de ingekomen stukken. A67 antwoorden vragen uit de commissie De heer Naessens verzoekt het ingekomen stuk op de agenda van de volgende commissie te plaatsen. De voorzitter sluit het agendapunt af.

9.

Agendavoorstellen voor de volgende vergadering van de raadscommissie -

SABEWA Ingekomen stuk A67 inzake parkeeropbrengsten Bolwerken

Er zijn geen verdere agendavoorstellen. 10.

Rondvraag De heer Smits vraagt naar het resultaat van het overleg op 3 november 2023 met het Reynaertcollege. Wethouder Steijaert zegt dat in het begin van 2024 het dossier Reynaertcollege met de raad besproken wordt. Het Reynaertcollege zal een forse bijdrage leveren. De details hierover volgen later. De heer Erpelinck vraagt naar het standpunt van het college betreffende het regiobudget ‘Beschermd Wonen’ en de gemeente Vlissingen. De voorzitter adviseert de bandopname van de commissie Samenleving te beluisteren. Daar werd het onderwerp uitvoerig besproken. De voorzitter sluit het agendapunt af.

11.

Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22.00 uur

ACTIEPUNTEN/TOEZEGGINGEN RAADSCOMMISSIE MIDDELEN Beroep Precario 24/2/22 datum hof Den Bosch = 19 januari 2024

Aldus vastgesteld door de commissie Middelen d.d. 25 januari 2024 De raadsgriffier,

De raadsvoorzitter,

7