Duurzaamheidsbeleid gemeente Hulst 2025 2031

Duurzaamheidsbeleid gemeente Hulst 20252031 Stap voor stap doen wat mogelijk is

Voorwoord De gemeente Hulst kiest ervoor om de komende jaren concrete stappen te zetten richting een samenleving zonder fossiele brandstoffen en een klimaatrobuuste leefomgeving. Met trots presenteer ik het nieuwe duurzaamheidsbeleid voor de periode 2025-2031. Duurzaamheid is de sleutel tot een toekomstbestendig Hulst. Met de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn, zetten we nu al de nodige stappen om onze leefomgeving aan te passen aan de draagkracht van het water- en bodemsysteem. Dit beleidsplan biedt een duidelijke richting voor de komende jaren, waarbij we ons richten op haalbare en effectieve maatregelen tot 2031, met het lange termijn doel van 2050 in het vizier. De opgaven en doelstellingen die hierin zijn beschreven, benadrukken het belang van samenwerking, sociale inclusie en een verandering in houding en gedrag. Duurzaamheid is niet alleen een technologische of beleidsmatige uitdaging, maar ook een sociale transitie waarin iedereen een rol speelt. Dit beleid geeft inzicht in hoe de gemeente Hulst haar voorbeeldrol vervult en hoe we samen met inwoners, bedrijven en partners werken aan een duurzame toekomst. Door uitvoering centraal te stellen en de snelheid van de transitie te verhogen, benutten we beschikbare middelen en creëren we een structurele bijdrage aan brede welvaart.

Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om een leefbare omgeving te behouden en tegelijkertijd onze impact op toekomstige generaties te minimaliseren. Laten we samen de verandering omarmen en bouwen aan een duurzaam Hulst! Ik nodig iedereen uit om mee te denken, mee te doen en samen het verschil te maken. Gino Depauw Wethouder Duurzaamheid Gemeente Hulst

2

Inhoudsopgave Inhoud Duurzaamheidsbeleid gemeente Hulst 2025-2031.............................................................1 Voorwoord........................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave................................................................................................................... 3 Inleiding.............................................................................................................................. 4 Onze ambitie...................................................................................................................... 5 Energietransitie.................................................................................................................. 7 Klimaatadaptatie.............................................................................................................. 10 Circulariteit....................................................................................................................... 12 Biodiversiteit..................................................................................................................... 13 Lokaal eten/afnemen........................................................................................................

15 Duurzame mobiliteit......................................................................................................... 17 Communicatie en participatie...........................................................................................18 Bijlage 1 Overzicht rollen.................................................................................................. 19

3

Inleiding In 2020 stelde de gemeente Hulst voor het eerst lokaal duurzaamheidsbeleid vast. Sindsdien is er veel veranderd. De wettelijke doelstellingen zijn aangepast voor 2030. Waar eerst een reductiedoelstelling van 49% was vastgesteld ten opzichte van 1990 staat deze nu volgens de klimaatwet op 55%. De weersomstandigheden zijn extremer geworden, er is sprake van gestegen gas- en elektriciteitsprijzen, netcongestie en geopolitieke spanningen. De gemeente Hulst zet in op het halen van de wettelijke klimaatdoelen. De doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn en afscheid te nemen van fossiele brandstoffen staat. Hulst neemt de verantwoordelijkheid om haar deel bij te dragen aan het behalen van dit doel. De verandering naar klimaatneutraal en klimaatrobuust in 2050 is een transitie die vraagt om een gedrags- en cultuurverandering waarin we stap voor stap doen wat we kunnen. Hulst beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering en verdere klimaatschade voorkomen. Dat doet de gemeente Hulst niet alleen. Samen met inwoners, ondernemers, bezoekers en medeoverheden wordt gewerkt aan een klimaatneutraal en klimaatrobuust Hulst in 2050. In deze transitie moet iedereen mee kunnen doen. Hulst kiest voor een ambitieuze maar realistische aanpak. Met dit beleidsplan richten we ons op de periode t/m 2031. Centraal staat de uitvoering van beleid in deze periode.

In het beleidsplan wordt net als in 2020 ingegaan op de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie, circulariteit, biodiversiteit, lokaal eten/afnemen en duurzame mobiliteit. Per thema wordt ingegaan op de opgave, de doelstellingen en de rol van de gemeente Hulst. Hierbij worden de duurzame ontwikkelingsdoelen, de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties betrokken. De acties en activiteiten behorend bij deze beleidsvisie zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma.

4

Onze ambitie Onze visie: Hulst klimaatneutraal en klimaatrobuust in 2050 Hulst in 2050 klimaatneutraal. Dat betekent dat de uitstoot van broeikasgas in 2050 niet hoger is dan wat er vastgelegd wordt, onze netto uitstoot is nul. De ruimtelijke inrichting en landgebruik zijn in 2050 afgestemd op de draagkracht van het water- en bodemsysteem. Om tot een klimaatneutraal en klimaatrobuust Hulst te komen moeten er nog veel stappen worden gezet. In dit beleidsplan worden de opgaves, doelstellingen en de rol van de gemeente Hulst omschreven die een bijdrage leveren aan de reductiedoelstellingen tot en met 2031. Met in het achterhoofd de doelstelling 2050. Daar waar er in de afgelopen jaren op thema’s al regionaal beleid is vastgesteld, worden in deze beleidsvisie alleen opgaves en doelstellingen beschreven die specifiek ingaan op de gemeente Hulst. Uitgangspunten en algemene doelstellingen: 1. 2. 3. 4.

Iedereen in de Hulsterse samenleving moet mee kunnen doen Haalbaar, bereikbaar, betaalbaar en betrouwbaar zijn kernwaarden van de aanpak Verandering in houding en gedrag zijn nodig De gemeente Hulst geeft zelf het goede voorbeeld op de onderdelen waar de gemeente zelf invloed op heeft en het verschil kan maken 5. Er wordt samengewerkt 6. De uitvoering staat centraal en de uitvoering wordt versneld 7. Maatregelen dragen bij aan de versterking van brede welvaart Iedereen moet mee kunnen doen Deze transitie is naast een fysieke vooral een sociale transitie. Daar hebben we naast alle fysieke componenten aandacht voor. Hulst verwacht van iedereen een bijdrage. Het moet echter ook voor iedereen mogelijk zijn om zijn bijdrage - groot of klein - te kunnen leveren. Daar ligt een enorme uitdaging. De persoonlijke omstandigheden van inwoners en van bedrijven zijn verschillend. Er zijn verschillende standpunten en visies, voorkeuren, behoeften en mogelijkheden. Hier wordt in het beleid rekening mee gehouden. Specifieke aandacht wordt gegeven aan de doelgroep met de minste draagkracht/mogelijkheden. Haalbaar, bereikbaar, betaalbaar en betrouwbaar De kernwaarden hangen met elkaar samen.

Haalbaar, bereikbaar, betaalbaar en betrouwbaar gaan over de mate waarin inwoners, bedrijven maar ook overheden zelf in staat zijn om invulling te geven aan de ambitie om klimaatneutraal en klimaatrobuust te worden. Haalbaar gaat over de mate waarin een plan uitvoerbaar is door de beschikbare middelen en capaciteiten, bijvoorbeeld technische (on) mogelijkheden. Bereikbaar wordt gezien als de mate waarin middelen en capaciteiten beschikbaar zijn. Betaalbaar gaat over de mate waarin financiële middelen beschikbaar zijn. Dat geldt voor zowel de gemeente Hulst als voor de financiële mogelijkheden van individuele huishoudens en bedrijven. Bereikbaar en betaalbaar bepalen uiteindelijk de mate van haalbaarheid. Betrouwbaarheid gaat over de voorspelbaarheid van beleid. Inwoners en bedrijven moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente Hulst haar beleid niet continue wijzigt en dat een afspraak ook een afspraak is. Verandering in houding en gedrag De verandering naar een klimaatneutrale en klimaatrobuuste leefomgeving vraagt om een verandering in houding en gedrag. Het gaat om de acceptatie dat de leefomgeving veranderd en dat aanpassingen nodig zijn in de manier van leven die een bijdrage

5

leveren aan een klimaatneutrale en klimaatrobuuste samenleving. Uiteindelijk maken de keuzes van mensen het verschil.

Zelf het goede voorbeeld geven De gemeente Hulst heeft een voorbeeldrol. Wat we van anderen vragen doen we ook zelf. Stap voor stap worden de eigen bedrijfsvoering en eigendommen verduurzaamd, passend bij de mogelijkheden. Ook bij de inrichting van de openbare ruimte wordt rekening gehouden met de klimaatdoelen. De bedrijfsvoering, de eigendommen en de openbare ruimte, zijn door de gemeente direct beïnvloedbaar. Samenwerking Samenwerking vormt een belangrijke basis om de doestellingen te halen. We kunnen het niet alleen. Samen met inwoners, ondernemers en bezoekers worden acties ondernomen om te verduurzamen en klimaatrobuust te worden. Er wordt samengewerkt met medeoverheden aan beleidsvorming- en uitvoering en de juiste randvoorwaarden om tot uitvoering te kunnen komen. De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor de juiste randvoorwaarden in wet- en regelgeving en financiële middelen om de transitie mogelijk te maken. Uitvoering centraal In de afgelopen jaren zijn veel beleidskaders opgesteld en vastgesteld. Om de doelstellingen te kunnen behalen is de uitvoering cruciaal. Dan pas merken inwoners, bedrijven en bezoekers de effecten. Daar wordt de komende periode vol op ingezet. Versnelling is hierbij nodig, ook om de toegekende Rijksmiddelen te laten landen in Hulst en subsidiemogelijkheden te benutten.

Versterking brede welvaart Brede welvaart is gedefinieerd als “onze huidige kwaliteit van leven en de mate waarin deze ten koste gaat van de generaties na ons of mensen uit andere delen van de wereld” (CBS 2020). Het gaat om een balans tussen economische welvaart, het welzijn van burgers en de staat van de leefomgeving (People, Planet, Profit). In het beleid wordt rekening gehouden met de effecten op het hier en nu maar ook op de effecten van het beleid op toekomstige generaties (later) en in andere regio’s of landen (elders). Dat betekent dat afwegingen die gemaakt worden niet alleen gemaakt worden op basis van financieel economische kaders. Duurzame ontwikkelingsdoelen/Sustainable Development Goals De Sustainable Development Goals (SDG) zijn in 2015 door alle landen die lid zijn van de Verenigde Naties aangenomen. Via de 17 doelen wordt gestreefd naar een duurzame wereld voor iedereen in 2030, waarin niemand wordt buitengesloten. Omdat de SDG’s raakvlakken hebben met meerdere beleidsdoelen wordt in dit duurzaamheidsbeleid een koppeling gemaakt met verschillende doelen. De uitwerking vindt plaats in de volgende hoofdstukken. Via het duurzaamheidsbeleid wordt bijgedragen aan de volgende doelen: 1. Alle vormen van armoede tegengaan (SDG doel 1) 2. Geen honger, wel duurzame landbouw en goede voeding (SDG doel 2) 3.

Schoon water en sanitaire voorzieningen en duurzaam omgaan met water (SDG doel 6) 4. Betaalbare duurzame energie (SDG doel 7) 5. Duurzame industrie, innovatie en infrastructuur (SDG doel 9) 6. Duurzame, veilige en veerkrachtige steden en gemeenschappen (SDG doel 11) 7. Verantwoorde consumptie en productie (SDG doel 12)

6

8. Klimaatverandering tegengaan (SDG doel 13) 9. Beschermde ecosystemen, bossen en biodiversiteit (SDG doel 15)

Energietransitie De opgave Energietransitie gaat over de overgang van het gebruik van fossiele brandstoffen zoals aardolie en aardgas naar duurzaam opgewekte energie. Het gebruik van fossiele brandstoffen leidt tot de uitstoot van broeikasgassen. De belangrijkste opgave is om het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen. De uitstoot van de emissies van broeikasgassen moet met minimaal 55% verminderen ten opzichte van 1990, in 2030. Dit is een wettelijke opgave die is vastgelegd in de Klimaatwet. In de afgelopen jaren is er voor de energietransitie al beleid ontworpen en vastgesteld. Meest recent de RES 2.0 Zeeland. De gemeente Hulst richt zich op een versnelling van de uitvoering van de energietransitie. Beleidskaders:       

RES 2.0 Energievisie Zeeland Beleidsregels zon- en windenergie gemeente Hulst Regionale structuurvisie warmte Transitievisie warmte (wordt opgevolgd door warmteprogramma eind 2026) Routekaart maatschappelijk vastgoed (vaststelling 2025) Beleidsnotitie zonnepanelen in het beschermd stads- en dorpsgezicht bij monumenten

Onze doelstellingen       

Het aantal huishoudens met energiearmoede verminderen De particuliere woningvoorraad isoleren Besparen van energie bij huishoudens en bedrijven Een lokaal energienetwerk dat toegerust is op de vraag Duidelijkheid bieden aan inwoners en bedrijven over alternatieve warmtebronnen en de fasering in de uitvoering Verduurzaming van bedrijventerreinen Visie op kleinschalige opwek en opslag duurzame energie (lokaal energiesysteem)

Energiearmoede verminderen Energiearmoede gaat over het gebrek aan toegang tot een betaalbare energievoorziening in huis (TNO, 2020). Deze huishoudens hebben onvoldoende financiële middelen/een laag inkomen in combinatie met hoge kosten voor gas en elektriciteit. Of de woning heeft een lage energetische kwaliteit, waardoor de woning slecht te verwarmen is. Om de energierekening te kunnen betalen kiezen sommige mensen er noodgedwongen voor om bijvoorbeeld de verwarming uit te zetten of niet te koken. Door TNO en het CBS wordt ieder jaar gemonitord hoeveel mensen in energiearmoede leven en er wordt onderzoek gedaan naar de mate van energiearmoede, de energiearmoedekloof. Doel is om het aantal huishoudens met energiearmoede te verminderen, maar vooral ook om de mate (intensiteit) te verminderen.

7

Particuliere woningvoorraad isoleren Een belangrijk onderdeel van overgang naar duurzaam opgewekte energie is het beperken van de vraag. Isolatie vormt daarvoor een belangrijk middel. Isolatie zorgt voor het beperken van de warmtevraag en verhoogt het wooncomfort. Het particuliere woningbezit in de gemeente Hulst is hoog. Het doel blijft om de particuliere woningvoorraad verder te isoleren zodat meer woningen een beter energielabel hebben en/of de energetische staat verbeterd. Hiermee worden de noodzakelijke voorbereidingen getroffen om de stap naar aardgasvrij te maken. Energiebesparing bij huishoudens en bedrijven Alles wat niet gebruikt wordt hoeft ook niet duurzaam opgewekt te worden. Daarom is besparing van essentieel belang. Doel blijft om zoveel mogelijk energie te besparen. Lokaal energienetwerk dat toegerust is op de vraag De overgang naar duurzaam opgewekte energie heeft impact op het totale energiesysteem. Wat worden de energiedragers van de toekomst, welke infrastructuur is daarvoor nodig, hoe zit het met opslag en conversie? Vraagstukken die in de Zeeuwse energievisie geadresseerd zijn. Hoofdoelstelling is dat het energienetwerk toegerust is op de vraag. Variërend van het hoogspanningsnet, middenspanning tot het laagspanningsnet. Van elektriciteit tot alternatieve warmtebronnen zoals warmtenetten, warmte-koude opslag tot waterstof.

Ook wordt gekeken wat er aan kabels en leidingen nodig is en aan bijbehorende infrastructuur zoals transformatiehuisjes. Doelstelling is dat het lokale netwerk toegerust is op de (toekomstige) vraag. Duidelijkheid bieden over alternatieve warmtebronnen en de fasering van uitvoering De gemeente Hulst heeft een regierol in de warmtetransitie. Eerder is de regionale structuurvisie warmte en de transitievisie warmte vastgesteld. Gemeenten hebben de verplichting om eind 2026 een warmteprogramma vast te stellen en die om de 4 jaar te actualiseren. In de RES 2.0 is tevens afgesproken dat uiterlijk in 2030 gemeenten voor minimaal de helft van alle wijken/kernen in beeld hebben welke wijken/kernen wanneer op welke warmtebron over kunnen gaan. Het doel is om deze afspraken na te komen en duidelijkheid te bieden aan inwoners en bedrijven. Duidelijkheid over de verschillende stappen en tijdpaden, over welke alternatieve warmtebron(nen) er beschikbaar zijn, per wijk. Zodat voor inwoners duidelijk is hoe de weg naar aardgasvrij eruit komt te zien. Duidelijkheid over wat inwoners kunnen verwachten van de gemeente en wat ze zelf kunnen doen. Verduurzaming bedrijventerreinen Op bedrijventerreinen komt veel samen. Bedrijven hebben te maken met wet- en regelgeving op het gebied van klimaat en energie en ondervinden de gevolgen van netcongestie.

Hulst wil dat de bedrijventerreinen verduurzaamt worden, overeenkomstig de doelstellingen in de RES 2.0. Bij het verduurzamen van de bedrijventerreinen gaat het om het bij elkaar brengen van de vraag en opwek van elektriciteit, laadinfrastructuur, circulariteit, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Visie op kleinschalige opwek en opslag van duurzame energie De gemeente Hulst wil een actuele visie hebben op kleinschalige decentrale opwerk en opslag van duurzame energie. De energietransitie zorgt voor nieuwe vraagstukken. Het huidige elektriciteitsnet is primair gericht op centrale opwek en het verplaatsen ervan naar gebruikers. Maar in de toekomst zien we meer ontwikkelingen op kleinschalig niveau. Zoals lokale opwek en opslag van energie. Ook wordt het elektriciteitsnetwerk uitgebreid. Daarvoor gaan veel straten op de schop en zal er een toename zijn van transformatiehuisjes. Onze doelstellingen dragen bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN: 

Alle vormen van armoede tegengaan

8

 

Duurzame, veilige en veerkrachtige steden en gemeenschappen Betaalbare duurzame energie

Rol gemeente Hulst De energietransitie is niet iets van alleen de gemeente. Het gaat om een transitieopgave, waarin de gemeente onderdeel is van een omgeving. De gemeente opereert in een omgeving ook op verschillende schaalniveaus. Er zijn een aantal rollen die de gemeente Hulst kan nemen om de doelstellingen te bereiken. Rollen kunnen zijn reguleren, regisseren, stimuleren, faciliteren of loslaten. Onderstaand wordt kort aangegeven welke rol(len) per doelstelling is gekozen. Indien er zich ontwikkelingen voordoen die vragen om een andere rol in de loop van de tijd, zal daar invulling aan worden gegeven. In bijlage 1 is een nadere omschrijving van de rollen opgenomen. Doelstelling Energiearmoede verminderen Particuliere woningvoorraad isoleren Energiebesparing bij huishoudens en bedrijven Lokaal energienetwerk dat toegerust is op de vraag Duidelijkheid bieden over alternatieve warmtebronnen en de fasering van de uitvoering Verduurzaming bedrijventerreinen Visie op kleinschalige opwek en opslag van duurzame energie

Rol Regisseren Stimuleren en faciliteren Stimuleren en faciliteren Faciliteren Reguleren en regisseren Stimuleren en faciliteren Regisseren

Wat gaan we doen Om de doelen te bepalen zijn activiteiten nodig. Deze zijn opgenomen in bijlage 2, het uitvoeringsprogramma.

9

Klimaatadaptatie De opgave Het klimaat verandert en Hulst verandert mee. De samenleving krijgt te maken met extremere weersomstandigheden, een warmer klimaat en een stijgende zeespiegel. Dit uit zich in periodes met langdurige hitte, kans op overstromingen, droogte en wateroverlast. Ook de beschikbaarheid van voldoende zoet water staat onder druk. Het is een opgave om Hulst voor te bereiden op deze omstandigheden, weerbaar te zijn en schade zoveel mogelijk te voorkomen. Beleidskaders: -

Klimaatadaptatiestrategie Zeeland Klimaatadaptatiestrategie Zeeuws-Vlaanderen Stedelijk waterplan Zeeuws-Vlaanderen, visienota Hulst Verbreed gemeentelijk rioleringsplan 2022-2026 (wordt in 2027 opgevolgd door Waterrioleringsplan)

Onze doelstellingen Het hoofddoel is om Hulst klimaatbestendig en waterrobuust te krijgen. De omgeving en de samenleving aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering. Dat is klimaatadaptatie. De gemeente Hulst heeft samen met de Zeeuwse medeoverheden de klimaatadaptatiestrategie Zeeland vastgesteld. Ook wordt gewerkt met een labelsystematiek. De labelsystematiek is methodiek ontwikkelt door de Zeeuwse gemeenten in samenwerking met andere specialisten en is gebaseerd op de landelijke maatlat. Het is een tool die helpt bij de monitoring en communicatie van beleid en klimaatadaptieve maatregelen. In deze beleidsvisie zijn de doelstellingen opgenomen die aanvullend of verdiepend zijn. Vergroting van de bewustwording bij inwoners en ondernemers over eigen keuzemogelijkheden De gemeente Hulst is verantwoordelijk voor de openbare ruimte. Inwoners en ondernemers voor hun eigendommen. Deze ruimte loopt in elkaar over. Hittestress of wateroverlast houdt zich niet aan eigendomssituaties of perceelsgrenzen. Doel is om bij inwoners en ondernemers de bewustwording en kennis te vergroten over keuzes die zij kunnen maken. Keuzes die bijdragen aan het verminderen van hittestress, het verminderen van wateroverlast of het vergroten van de beschikbaarheid van zoet water. Keuzes die bijdragen aan het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van eigen terreinen.

Integraal benaderen van ruimtelijke plannen Een belangrijk uitgangspunt bij klimaatadaptatie is werk met werk maken. Dat betekent dat er bij natuurlijke momenten van vervanging of onderhoud mogelijkheden zijn om

10

adaptieve maatregelen uit te voeren. Om die kansen te kunnen benutten is integrale afstemming vooraf essentieel. De gemeente Hulst past dat toe in haar eigen processen en stimuleert anderen. Dit geldt voor zowel projecten, herstructureringen als regulier onderhoud in de openbare ruimte. Ook passen we hierbij het concept van meerlaagse veiligheid zoveel mogelijk in en houden we daar waar mogelijk rekening met materiaal keuzes. Water besparen en zoet water vasthouden De beschikbaarheid van voldoende zoet water op de momenten dat het nodig is, wordt schaarser. Ook is er sprake van verzilting. Doelstelling is om water te besparen, verzilting tegen te gaan en water langer vast te houden om ervoor te zorgen dat er voldoende zoet water beschikbaar is, op het moment dat het nodig is. Onze doelstellingen dragen bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN:  

Schoon water en sanitaire voorzieningen en duurzaam omgaan met water Klimaatverandering tegengaan

Rol gemeente Hulst Klimaatadaptatie is niet iets van alleen de gemeente. De samenwerking met het waterschap is in deze opgave belangrijk. Het gaat om een transitieopgave, waarin de gemeente onderdeel is van een omgeving. De gemeente opereert in een omgeving ook op verschillende schaalniveaus. Er zijn een aantal rollen die de gemeente Hulst kan nemen om de doelstellingen te bereiken. Rollen kunnen zijn reguleren, regisseren, stimuleren, faciliteren of loslaten. Onderstaand wordt kort aangegeven welke rol(len) per doelstelling is gekozen. Indien er zich ontwikkelingen voordoen die vragen om een andere rol in de loop van de tijd, zal daar invulling aan worden gegeven. In bijlage 1 is een nadere omschrijving van de rollen opgenomen. Doelstelling Vergroting van de bewustwording bij inwoners en ondernemers over eigen keuzemogelijkheden Integraal benaderen van ruimtelijke plannen Water besparen en zoet water vasthouden

Rol Faciliteren en stimuleren Regisseren Faciliteren, stimuleren en regisseren

Wat gaan we doen Om de doelen te bepalen zijn activiteiten nodig. Deze zijn opgenomen in bijlage 2, het uitvoeringsprogramma.

11

Circulariteit De opgave In onze huidige lineaire economie gebruiken we veel grondstoffen en materialen. We willen naar een economie toe waarin het hergebruik van grondstoffen en materialen centraal staat. De landelijke opgave is een circulaire economie in 2050 met een tussendoel om in 2030, 50% minder primaire abiotische grondstoffen (mineralen, metalen en fossiel) te gebruiken. Deze opgave en doelstellingen zijn geformuleerd in het Rijksbrede Programma Nederland circulair in 2050. De Zeeuwse gemeenten hebben in 2025 gezamenlijk beleid vastgesteld over circulariteit. Zeeland circulair- beleid circulaire economie 2025-2028 dertien Zeeuwse gemeenten. In dit beleid is vastgelegd hoe er gewerkt wordt aan de doelstellingen in 2030 en 2050. In het Zeeuwse beleid wordt aangesloten bij de landelijke doelstellingen uit het Rijksbrede Programma Nederland circulair in 2050. Beleidskaders -

Beleid circulaire economie 2025-2028 13 Zeeuwse gemeenten Afvalstoffenverordening + uitvoeringsbesluit

Onze doelstellingen In het beleid circulaire economie 2025-2028 van de 13 Zeeuwse gemeenten zijn thema’s en doelstellingen per thema benoemd. De doelstellingen hebben betrekking op drie doelgroepen. De eigen organisatie, inwoners en bedrijven. In het Zeeuws beleidsplan zijn vier thema’s benoemd: 1. 2. 3. 4.

Bouw en gebouwde omgeving Infrastructuur en openbare ruimte Afval en grondstoffen Inkoop en consumptie

In dit beleidsplan duurzaamheid zijn geen aanvullende doelstellingen opgenomen ten opzichte van het beleid circulaire economie 2025-2028 van de 13 Zeeuwse gemeenten.

12

De doelstellingen dragen bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN:   

Betaalbare en duurzame energie Duurzame, veilige en veerkrachtige steden en gemeenschappen Verantwoorde consumptie en productie

Rol gemeente Hulst De gemeente Hulst geeft uitvoering aan het vastgestelde beleid circulaire economie 2025-2028 van de Zeeuwse gemeenten. Wat gaan we doen Om de doelen te bepalen zijn activiteiten nodig. Deze zijn opgenomen in bijlage 3, het uitvoeringsprogramma van het beleid circulaire economie 2025-2028 13 Zeeuwse gemeenten.

Biodiversiteit De opgave Biodiversiteit gaat over de verscheidenheid van alle levenden dieren en planten. Waarbij het gaat om verschillende soorten maar ook over de verschillende ecosystemen. Biodiversiteit heeft invloed op een schone lucht, gezond water, gezonde bodem en bestuiving. Biodiversiteit omvat alles wat te maken heeft met behoud, herstel en verbetering. Voor de gemeente Hulst zelf bakenen we de opgave af op de openbare ruimte binnen de bebouwde kom. Het is de opgave om het huidige niveau qua biodiversiteit minimaal in stand te houden en daar waar mogelijk te verbeteren/te versterken. Beleidskaders: -

Groenbeleids- beheerplan 2024-2033 gemeente Hulst De Zeeuwse bosvisie

Onze doelstellingen Het doel is om minimaal het huidige niveau van biodiversiteit te behouden en waar mogelijk te versterken en verbeteren. Voor een groot deel geeft de gemeente Hulst invulling hieraan via het groenbeleids- en beheerplan 2024-2033. Onderstaand zijn de aanvullende doelstellingen opgenomen.   



Vergroten van het inzicht in de stand van de biodiversiteit en de effecten van beleid Bijdragen aan de realisatie van de Zeeuwse bosvisie binnen de mogelijkheden Vergroten van maatschappelijk draagvlak door bewustwording over biodiversiteit te vergroten en inzicht te bieden in mogelijkheden die inwoners en ondernemers zelf hebben Beschermen van beschermde soorten (soortenmanagementbeleid)

Vergroten inzicht in stand van zaken biodiversiteit en effecten van beleid De opgave om het huidige niveau qua biodiversiteit minimaal te behouden en te willen verbeteren vraagt om inzicht in de huidige stand van zaken en de effecten van het beleid dat ingezet wordt. Bijdragen aan de realisatie van de Zeeuwse bosvisie binnen de mogelijkheden In 2020 is de Zeeuwse bosvisie vastgesteld. Deze visie is een vertaling van de nationale

13

bossenstrategie. In deze visie wordt de aanleg van bos of houtachtige landschapselementen gezien als een instrument om de ruimtelijke en ecologische kwaliteit te versterken. Echter is de toevoeging van bos of houtige landschapselementen niet voor iedere locatie geschikt. Situering luistert nauw. In de gemeente Hulst liggen volgens de bosvisie kansen om meer bos of houtachtige landschapselementen te realiseren. Het doel is om passend binnen de mogelijkheden deze kansen te benutten. Vergroten van maatschappelijk draagvlak Om de biodiversiteit minimaal te behouden en te versterken is draagvlak onder inwoners en ondernemers nodig. Doel is om het draagvlak te vergroten. Om dat doel te kunnen bereiken is bewustwording cruciaal. Wat is biodiversiteit en op welke wijze kunnen inwoners en ondernemers een bijdrage leveren. De bewustwording hierover wordt vergroot en daarmee het draagvlak om een bijdrage te leveren. Beschermen van beschermde soorten In de gebouwde omgeving komen beschermde plant- en diersoorten voor. Het is voor de biodiversiteit van belang dat beschermde plant- en diersoorten goed beschermd worden, zodat een afname in diversiteit en aantallen voorkomen kan worden.

Voor de verduurzaming van de gebouwde omgeving, waar isolatie een cruciaal onderdeel in is, is het van belang om aanwezige soorten te beschermen en tegelijkertijd de gewenste ontwikkeling van betere isolatie mogelijk te maken.

De doelstellingen dragen bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN: 

Beschermde ecosystemen, bossen en biodiversiteit

Rol gemeente Hulst De gemeente opereert in een omgeving ook op verschillende schaalniveaus. Er zijn een aantal rollen die de gemeente Hulst kan nemen om de doelstellingen te bereiken. Rollen kunnen zijn reguleren, regisseren, stimuleren, faciliteren of loslaten. Onderstaand wordt kort aangegeven welke rol(len) per doelstelling is gekozen. Indien er zich ontwikkelingen voordoen die vragen om een andere rol in de loop van de tijd, zal daar invulling aan worden gegeven. In bijlage 1 is een nadere omschrijving van de rollen opgenomen. Doelstelling Vergroten van het inzicht in de stand van de biodiversiteit en de effecten van beleid

Rol Regisseren

Bijdragen aan de realisatie van de Zeeuwse bosvisie binnen de mogelijkheden

Stimuleren

Vergroten van maatschappelijk draagvlak door bewustwording over biodiversiteit te vergroten en inzicht bieden in mogelijkheden die inwoners en ondernemers zelf hebben

Faciliteren en stimuleren

Beschermen van beschermde soorten (soortenmanagementbeleid)

Reguleren

Wat gaan we doen

14

Om de doelen te bepalen zijn activiteiten nodig. Deze zijn opgenomen in bijlage 2, het uitvoeringsprogramma.

Lokaal eten/afnemen De opgave Iedere dag worden er producten en voedsel geproduceerd, gedistribueerd, bewerkt en geconsumeerd. De bevolking groeit en daardoor groeit de vraag naar producten en voedsel. De opgave is om aan de groeiende vraag te voldoen op een verantwoorde manier met minder CO2 uitstoot. Het gaat hierbij om hoeveel er gekocht wordt, wat en waar er gekocht wordt. Beleidskaders    

Gezond en actief leven akkoord (GALA) Gezondheidsbeleid Toeristisch ontwikkelingsplan Economisch beleidsplan

Onze doelstellingen    

Voedselverspilling tegengaan Vergroten toegankelijkheid en consumptie van lokaal geteeld voedsel en geproduceerde producten Het verkorten van de kringloop van productie, distributie, bewerking en consumptie Het vergroten van de kennis over de keuzemogelijkheden van de consument over lokaal geproduceerde producten en voedsel

Voedselverspilling tegengaan Er wordt gesproken van voedselverspilling als voedsel dat geproduceerd wordt voor menselijke consumptie hiervoor niet wordt gebruikt. Voedselverspilling tegengaan helpt om de milieu impact te verlagen. Het tegengaan van voedselverspilling gaat over bewust

15

kopen wat iemand nodig heeft, op maat koken en het op een juiste manier bewaren van voedsel. Vergroten toegankelijkheid en consumptie van lokaal geteeld voedsel en geproduceerde producten Doel is om de toegankelijkheid en de consumptie van lokaal geteeld voedsel en producten te vergroten. We willen dat producten zo lokaal mogelijk worden afgenomen. Daarvoor is vergroting van de toegankelijkheid noodzakelijk. Lokaal geproduceerde voeding is vers, vaak seizoensgebonden en wordt over het algemeen geproduceerd met minder bestrijdingsmiddelen (biologisch) en conserveringsmiddelen. Hierdoor is het gezonder. Het verkorten van de kringloop van productie, distributie, bewerking en consumptie Eten en drinken wordt geproduceerd net als andere producten, vervolgens vindt distributie plaats, bewerking en vervolgens worden er geconsumeerd. In dit proces wordt CO2 uitgestoten. Door het verkorten van de kringloop wordt de uitstoot verkleint. Het vergroten van de kennis over de keuzemogelijkheden van de consument over lokaal geproduceerde producten en voedsel Consumenten bewust keuzes laten maken over wat ze kopen, wat ze eten en drinken en waar dat vandaan komt, dat is het doel. Lokaal geproduceerde en geconsumeerde producten en voedsel kunnen de milieu impact verlagen. Daarom vergroten we de kennis over de mogelijkheden die consumenten hebben om lokaal geproduceerd te kopen en te consumeren.

De doelstellingen dragen bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN: o o

Geen honger, wel duurzame landbouw en goede voeding Verantwoorde consumptie en productie

Rol gemeente Hulst De rol bij lokaal eten en afnemen is beperkt voor de gemeente Hulst. Eigenaren en consumenten bepalen binnen wet- en regelgeving zelfstandig wat ze produceren en consumeren. De gemeente opereert in een omgeving ook op verschillende schaalniveaus. Er zijn een aantal rollen die de gemeente Hulst kan nemen om de doelstellingen te bereiken. Rollen kunnen zijn reguleren, regisseren, stimuleren, faciliteren of loslaten. Onderstaand wordt kort aangegeven welke rol(len) per doelstelling is gekozen. Indien er zich ontwikkelingen voordoen die vragen om een andere rol in de loop van de tijd, zal daar invulling aan worden gegeven. In bijlage 1 is een nadere omschrijving van de rollen opgenomen. Doelstelling Voedselverspilling tegengaan Vergroten toegankelijkheid en consumptie van lokaal geteeld voedsel en geproduceerde producten Verkorten van de kringloop van productie, distributie, bewerking en consumptie Vergroten van de kennis over de keuzemogelijkheden van de consument

Rol Stimuleren Faciliteren Faciliteren en stimuleren Faciliteren

16

over lokaal geproduceerde producten en voedsel Wat gaan we doen Om de doelen te bepalen zijn activiteiten nodig. Deze zijn opgenomen in bijlage 2, het uitvoeringsprogramma.

Duurzame mobiliteit De opgave In het nationale klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over duurzame mobiliteit. In 2050 moet er een zero- emissie mobiliteitssysteem zijn gerealiseerd. Waarbij er sprake is van een goede bereikbaarheid van dorpen en steden. Er zijn doelstellingen voor 2030 en 2050 op verschillende thema’s. Duurzame energiedragers, stimulering elektrisch vervoer, verduurzaming logistiek, verduurzaming personenmobiliteit en een verkenning naar andere vormen voor de bekostiging van mobiliteit. In de Zeeuwse RES 2.0 is de ambitie vanuit het klimaatakkoord vertaald naar de Zeeuwse opgave. Afgesproken is dat de Zeeuwse overheden zich primair richten op duurzame mobiliteit over de weg. Beleidskaders     

Regionale energiestrategie 2.0 Zeeland Regionale mobiliteitsstrategie (RMS) Regionale aanpak laadinfrastructuur Zuidwest Beleidsregel verlengde huisaansluiting ten behoeve van het opladen van elektrische voertuigen gemeente Hulst Verordening fysieke leefomgeving Hulst

17

Onze doelstellingen Voor duurzame mobiliteit zijn al een groot aantal beleidskaders vastgesteld. Zowel in de RES 2.0, de regionale mobiliteitsstrategie (RMS), de regionale aanpak laadinfrastructuur Zuidwest als in de beleidsregel verlengde huisaansluiting ten behoeve van het opladen van elektrische voertuigen gemeente Hulst. Het is van belang dat in de periode naar 2030 toe de uitvoering van het reeds vastgestelde beleid centraal staat. Daarom voegen we geen nieuwe doelstellingen voor duurzame mobiliteit toe aan de vastgestelde beleidskaders. Wel hanteren we voor Hulst het uitgangspunt dat we kiezen voor veranderingen op natuurlijke momenten passend bij onze mogelijkheden.    

We verduurzamen stapsgewijs het eigen wagenpark We stimuleren het gebruik van duurzame mobiliteitsvormen We breiden de laadcapaciteit uit op basis van de vraag Visie op duurzame mobiliteit

De doelstellingen dragen bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN: 

Duurzame industrie, innovatie en infrastructuur

Rol gemeente Hulst De gemeente Hulst geeft uitvoering aan de vastgestelde beleidskaders. Wat gaan we doen Om de doelen te bepalen zijn activiteiten nodig. Deze zijn opgenomen in bijlage 2 het uitvoeringsprogramma.

Communicatie en participatie De transitie naar een klimaatneutraal en klimaatrobuust Hulst gaat niet vanzelf. Alleen door samen te werken en anderen aan te zetten tot verandering kunnen we de doelstellingen bereiken. We geven de communicatie zo vorm dat deze aansluit bij de verschillende doelgroepen en activiteiten. Uitgangspunt voor alle communicatie is dat taalniveau B1 wordt gebruikt. We zetten bij communicatie in op twee doelen: 1. Informeren en enthousiasmeren 2. Gedragsverandering Informeren en enthousiasmeren In dit duurzaamheidsbeleid zijn veel verschillende opgaves en doelstellingen opgenomen. Het is in de eerste plaats belangrijk dat we de verschillende doelgroepen informeren. Wat zijn onze doelstellingen en welke mogelijkheden zijn er om daaraan bij te dragen. Bewustwording is een belangrijk onderdeel en dat kan vergroot worden door gericht te communiceren. We willen ook dat mensen actief betrokken raken, dat betekent dat we mensen ook moeten zien te enthousiasmeren om een actieve bijdrage te leveren. Gedragsverandering

18

Het is belangrijk dat inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bezoekers ander gedrag gaan vertonen. Bijvoorbeeld energie besparen, isoleren, elektrisch koken, tegels vervangen door groen enz. We zetten onze communicatie zo in dat we deze doelgroepen informeren en stimuleren om ander gedrag te gaan vertonen. Communicatie vindt samen plaats met diverse beleidsmaatregelen. Participatie In het visiedocument burgerparticipatie van de gemeente Hulst staat dat participatie wordt gezien als een groot en belangrijk onderdeel van een proces. De inwoners moeten de mogelijkheid hebben inbreng te leveren bij verschillende beleidsprocessen. De transitie die we tot 2050 maken is ingrijpend en komt achter de voordeur bij inwoners en bedrijven. Naast fysieke aanpassingen is dit vooral een sociale transitie. Het is daarom van belang dat alle betrokkenen actief kunnen participeren. We werken met afzonderlijke participatieplannen voor de energietransitie in de gebouwde omgeving. Participatie is een essentieel onderdeel van deze transitie. We maken een onderscheid tussen inwoners- en overheidsparticipatie. Inwonersparticipatie: de overheid betrekt de samenleving bij haar plannen. Denk bijvoorbeeld aan de betrokkenheid van stads-en dorpsraden. Overheidsparticipatie: de overheid wordt betrokken bij plannen of initiatieven vanuit de samenleving. Denk bijvoorbeeld aan het uitdaagrecht.

Bijlage 1 Overzicht rollen Toelichting op verschillende rollen: Bij het definiëren van de verschillende rollen wordt gebruikt van het rapport ‘Loslaten in vertrouwen’ van de Raad voor het openbaar bestuur uit 2012 (ROB, 2012). Hierin wordt de overheidsparticipatietrap met de onderstaande vijf rollen geïntroduceerd.   



“Loslaten; Wanneer de overheid een taak helemaal loslaat, heeft ze inhoudelijk noch in het proces enige bemoeienis. Faciliteren; De overheid kiest een faciliterende rol als het initiatief van elders komt en zij er belang in ziet om dat mogelijk te maken. Stimuleren; Een trede hoger heeft de overheid wel de wens dat bepaald beleid of een interventie van de grond komt, maar de realisatie daarvan laat ze over aan anderen. Ze zoekt slechts naar mogelijkheden om die anderen in beweging te krijgen. Regisseren; Wanneer de overheid kiest voor regisseren, betekent dat ook andere partijen een rol hebben maar dat de overheid er belang aan hecht wel de regie te hebben.

19



Reguleren; Bovenaan de trap staat het zwaarste instrument dat de overheid kan inzetten, namelijk regulering door wet- en regelgeving. Als consequentie van dit middel kan de overheid regels ook handhaven en overtreding daarvan sanctioneren. Het instrumentarium van reguleren benadrukt dat de overheid daar waar het onder meer gaat over vraagstukken van orde en veiligheid altijd in een verticale verhouding tot haar burgers staat. Het pleidooi van de Raad in dit advies en eerder in Vertrouwen op democratie dat de overheid beter moet anticiperen op de horizontale verhoudingen in de publieke ruimte, betekent geenszins dat de Raad vindt dat de verticale relatie die de overheid onmiskenbaar met mensen heeft te onderhouden op enigerlei wijze ter discussie staat.” (ROB, 2012, p 67. P 68)

20