Transcript gemeenteraad 30 maart 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 30 maart 2022

1.1 Opening De voorzitter: Dames en heren, het is half acht, en dat betekent dat ik de vergadering van uw raad graag ga openen. Daar waar we woensdag, of maandagavond zeiden dat er een historisch moment was waar we op elkaar weer allemaal fysiek bij elkaar zaten kunnen we nu constateren dat we een nieuw historische momenten hebben nu we weer digitaal bij elkaar zijn. Ik zal zo naar de opening en het oplezen van de presentielijst ook nog even ook voor de mensen thuis even uitleggen wat de reden daarvan is dat wij nu ook hier digitaal weer bij elkaar zijn in plaats van fysiek in de raadszaal. Daar zal ik straks nog even kort een toelichting op geven, maar eerst nog steeds welkom u allen natuurlijk. Ook degene die het zijn, bent u allemaal, die straks de eed of de belofte gaan na afleggen voor een nieuwe raadsperiode, maar ook voor de mensen thuis die via de stream of via radio Hogeveen, omroep Hogeveen met ons meeluisteren. Ook welkom bij deze bijzondere raadsvergadering. Elke raadsvergadering beginnen wij altijd met een moment van stilte ter overdenking en ik zou daar ook dit moment even voor willen inruimen, nu. Ik vraag even een moment van stilte aan eenieder. Dank u wel, ik zei net al, het is een digitale vergadering wat we eigenlijk toch voor een heel groot deel achter ons hebben … Hadden willen laten.

Maar het feit dat we hier bij elkaar zijn heeft direct er mee te maken dat ondergetekende, en de meeste weten dat misschien al, maar vanmorgen positief getest is op corona. Tenminste, een zelftest, daarna een GGD-test, maar die definitieve uitslag moet nog binnenkomen. Ja, en dat betekent dat je … Het is nooit een goed moment om zoiets te horen. Want dan moet … Betekent altijd weer dingen regelen, maar voor vandaag was het extra vervelend omdat eigenlijk er altijd een burgemeester nodig is om bij zo’n installatiedag van de raad aanwezig te zijn. Want de oude raad is vannacht om twaalf uur gestopt met werken, dus die is niet meer in functie. Dan hebben we een tijd een soort van interbellum, noemen we het dan maar even, maar een tussenpauze. En dan ja, dan komt een nieuwe raad en normaliter loopt dat altijd vlekkeloos maar, ja, de voorzitter van de raad, in dit geval de burgemeester, moet er dan wel zijn. Ja, en dat betekent, toen ik vanmorgen hoorde en zag en hoorde ook dat ik positief getest ben op corona, ja, dat dat dus niet meer kon in de fysieke vorm. Dan zijn er diverse andere mogelijkheden zeer ingewikkeld.

Bijvoorbeeld dat de commissaris een tijdelijke burgemeester aanwijst voor een paar uur of dat we ander een hele ingewikkelde wegen bewandelen, maar dat zou betekenen dat dat er allerlei mensen weer moesten invliegen en ook weer opnieuw zich helemaal in moeten leven en mensen moeten leren kennen. En toen hebben wij gezegd, van de meest praktische, heel vervelende weliswaar, weg is om dan digitaal te vergaderen. Vandaar dat we nu ook bij elkaar zitten. We kunnen dat ook niet verplaatsen. Er waren wat suggesties van, ja, doe het dan volgende week en dan mag je ervan uitgaan dat ik wel weer uit de quarantaine ben en dan vervolgens weer kan functioneren. Ja, dat mag niet. Het moet vandaag gebeuren. Het moet vandaag voor twaalf uur gebeuren, dus het is landelijk bepaald dat we vandaag de raad moeten installeren. Vandaar op deze toch wat meer, toch wel wat onsympathieke manier. Want ik besef mij dat ik … Dat we daarmee ook ja, familieleden, mensen persoonlijk toch wel teleurstellen omdat ze zich daar én op voorbereid hadden, ook wel een heel groot deel op verheugd hadden, maar tegelijkertijd ook, ja ook, even als … Als de ceremonie even kort achter de rug is, even handjes hadden willen schudden en dergelijke. Nou een kleine pleister op de wonden is dat de bloemen inmiddels of bij u bezorgd worden, of bij u of bezorgd gaan worden. Dus dat is dan maar een kleine pleister op de wonden.

Maar we hebben de meest pragmatische weg gekozen door deze vergadering daarom digitaal te laden en nogmaals met begrip voor alle gevoeligheden. En ook ja, ook alle teleurstellingen die dat heeft opgeleverd. En nou ja, een beetje ben ik daar direct de oorzaak van, maar het feit is nou eenmaal zoals het is en dan moeten we ook daarnaar gaan handelen. Dus vandaar. Ik

hoop niet dat het te lang, zeg maar, duurt en dat we dit ook weer de grote uitzondering is en dat we het volgende keer weer gewoon kunnen vergaderen. Want dan is het niet zo erg als de burgemeester een keer uitvalt, want dan kan die vervangen worden. Alleen dat lukt nu echt op een hele moeilijke manier en daarom hebben we voor deze weg gekozen. Ja, dat we nu digitaal vergaderen betekent ook weer dat ik even met jullie toch even weer even de richtlijnen weer afspreek. 1. We gaan als we niet aan het woord zijn de microfoon uitzetten. Dat geldt ook voor iedereen die die ingelogd is hier, zodat we ook alleen maar de mensen horen die aan het woord moeten komen, et cetera. Dus dat is het eerste wat we even moeten doen en voor degene die het ook nog niet gewend zijn, beseft u dat wij gewoon in de openbare vergadering zijn. Er wordt meegekeken, dus let even ook op het feit dat u continu in beeld bent en wilt u iets gaan doen wat u zegt, nou dat vind ik toch even dat niet in beeld ... Kunt u natuurlijk het beeldscherm uitzetten. Maar doe het wel weer aan op het moment dat u aan de beurt bent. Ik kom daar zo straks nog wel even op terug. Formeel moeten we nu even de aanwezigheid toetsen van u als aankomende raadsleden. Dat zijn er 31.

En dat zal ik doen door straks de namen te gaan opnoemen en het handigste is misschien als u ook even nu allemaal uw camera even uitzet, want dan kan men één voor één in beeld komen en dan zien ook de mensen thuis gewoon goed wie op dat moment in beeld is. Dus als u even de micro … Of de camera's uit zou willen zetten, zou dat fijn zijn. Ik ga de presentielijst langs in de grootte van de partijen, dus dan kunt u zich er wel een beetje op voorbereiden wanneer u ongeveer aan de beurt kunt komen. Dan vraag ik als ik u naam noem om uw camera en uw geluid aan te zetten, dus uw microfoon aan te zetten, dan een … Even te wachten, we hebben wel even de tijd, dus het hoeft niet allemaal met hoge snelheid, even te wachten en dan te zeggen dat u aanwezig bent of present. Dat is voldoende, dus alle andere toevoegingen zijn wat mij betreft overbodig. Dan weten we dat u er bent en dan is het ook geregistreerd op beeld en geluid. Ik ga beginnen met de fractie van Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja voorzitter, ik ben present. De voorzitter: Dat was luid en duidelijk, mevrouw Hooijer. Dan de heer Benjamins. De heer Benjamins: Aanwezig. De voorzitter: Ja dank u wel gezien en gehoord. De heer Van der Heide. De heer Van der Heide: Present. De voorzitter: Dank u wel. Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Hier, burgemeester.

De voorzitter: Ja, dank u wel gezien en gehoord. De heer Sieders. De heer Sieders: Ook ik ben present. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Sleen. De heer Van der Sleen: Present. De voorzitter: Dank u. En de heer Walda. De heer Walda: Aanwezig, burgemeester.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Walda. Dan ga ik over naar de fractie van het CDA, mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Brandsema: Aanwezig, Voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bisschop. Mevrouw Bisschop-Hiemstra: Ik ben aanwezig voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Feenstra. De heer Feenstra-Paas: Present. De voorzitter: Ja, dank u wel. Mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Aanwezig burgemeester. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Aanwezig. De voorzitter: Dank u wel. En de heer Otten. De heer Otten: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van Eck. De heer Van Eck: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u, de heer Bauer. De heer Bauer: Present voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Manusama. Mevrouw Manusama: Present. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schonewille. Mevrouw Schonewille: Voorzitter, ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Gezien, dank u wel. De heer Tuit. De heer Tuit: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de VVD. De heer Bisschop. De heer Bisschop: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Blenkers.

Mevrouw Blenkers-Noordzij: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. En de heer Klok. De heer Klok: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen. Ik heb nog even geen reactie. Ik zie hem wel in de lijst deelnemers staan. Mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Goedenavond, ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja, dank u wel. Nu was u in beeld en met geluid, dank u wel. De heer Van Dijk. De heer Van Dijk: Present, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Meesters. De heer Meesters: Ja, voorzitter, zelfs met de achtergrond die u zo mooi vindt ben ik aanwezig. De voorzitter: Kijk, goed u zelf zegt, anders hadden we weer over die gitaren begonnen. Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van de SP, mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Present, voorzitter. De voorzitter: Ja dank u wel. De heer Pomper. De heer Pomper: De heer Pomper is ook aanwezig en bedankt voor de bloemen. De voorzitter: Ja, dank u wel. Zullen we zeker doorgeven. Dank u. Dan ga ik over naar de Fractie voor Forum voor Democratie, de heer Vos. Ik zag ze nog wel in de lijst staan. Vos, ja, ik hoorde u wel geluid, maar ik heb beeld. De heer Vos: Hallo? De voorzitter: Ja, er is geluid. De heer Vos: En beeld hebben we ook aanstaan, als het goed is. De voorzitter: Ja, kijk eens aan. We hebben beeld en geluid.

De heer Vos: Dan zit er wat vertraging in. Nee, wij zijn beide aanwezig. We zitten naast elkaar, dus … De voorzitter: Nou, dan hebben we de heer Vos en ik zie de heer Kleine. Links van u, rechts voor u, denk ik. De heer Kleine: Ja, ook aanwezig. De voorzitter: Dank u wel. Dan mag u de microfoon en de … Graag maar weer uitzetten. Dan gaan we naar de Fractie van D66. Mevrouw Rutgers.

Mevrouw Rutgers: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Goedenavond. Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. En als laatste GroenLinks. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Present, Voorzitter. De voorzitter: Ja dank u wel, mijnheer Van der Meer. Dan is daarmee de lijst voltooid en ik moet ook … Kan ik constateren dat alle uitgenodigde raadsleden, alle 31 vertegenwoordigd zijn. 1.2 Vaststellen van de agenda De voorzitter: Fijn, dan kunnen wij inderdaad verder met de vergadering en zijn we bij agendapunt 1.2. Het vaststellen van de agenda. Kunnen we de agenda zo vaststellen? En dat is het geval. Dan is de agenda vastgesteld en zijn we aangeland bij agendapunt 1.3. 1.3 Installatie raadsleden: afleggen eed of belofte De voorzitter: De installatie van de raadsleden, het afleggen van de eed en belofte. Het is misschien even goed dat ik even de procedure met u doorneem. Niet alleen voor u, maar ook voor de mensen die natuurlijk meeluisteren en meekijken. U heeft allemaal al van tevoren aangegeven welk deel u gaat doen, of u de eed aflegt of de belofte gaat afleggen. En omdat wij natuurlijk nu in een digitale vergadering zijn, gaat dat toch anders dan in de fysieke vergadering, want in een fysieke vergadering zou ik iedereen dan vragen om te gaan staan.

Maar ik wil het u niet aandoen om allemaal met een microfoon en met de camera’s heen en weer te gaan, zodat u in beeld blijft. Dus we doen het maar even pragmatisch vandaag. U mag blijven zitten tijdens het afleggen van de eed en belofte, dus in die zin kunt u op uw plaats blijven zitten. Maar omdat het wel in beeld en geluid moet komen, sorry … Excuus. Wel in beeld en geluid moet komen, wil ik u ook vragen om de … Als ik uw naam noem, straks, om dan uw camera weer en uw microfoon weer aan te zetten. En dan even te wachten tot ik zeg gaat uw gang, want dan weet ik zeker dat u in beeld bent met het juiste geluid, dus dat ook iedereen het kan horen en kan zien. En ik weet niet of er nog mensen extern zijn of intern die dan daar foto’s van willen maken, die hebben dan ook even de gelegenheid om dat dan te doen. Dus ik zal zo de eed en belofte voorlezen. Die tekst dat … Die zijn in elkaar gevlochten. Die zijn ook tekstueel bijna gelijk, behalve dat … In sommige momenten gaat het om vieren en andere momenten gaat het om verklaren, als het goed is, dan ziet u ook, zeg maar, de eed en belofte nu in beeld verschijnen. Die tekst, die zal ik voorlezen. En dan zal ik successievelijk weer de lijst langsgaan en u vragen om de eed of belofte af te leggen.

De eed zal altijd gaan met het opsteken van de rechterhand met de twee vingers naast de duim omhoog en dan te zeggen zo waarlijk helpe mij God almachtig. En voor degene die de belofte gaan afleggen, is dat niet nodig zeg maar, niet met de vingers omhoog, maar kan alleen maar de verklaring zijn. Dat verklaar en beloof ik en dat is voldoende. Nou, mocht het nou even wat onwennig zijn. Er is altijd gelegenheid om even adem te halen en dan de zaken weer opnieuw te doen. Dus mocht u in de zenuwen iets fout doen, nou geef het gewoon aan, dan doen we het weer op een juiste manier, op het moment dat we dan nog niet bij de volgende zijn, dat moet ik er meteen wel bij zeggen, want anders dan is het op dat moment geldig. Ik ga de tekst aan uw voorlezen van de eed en de belofte. En die luist… Luidt als volgt. Ik zweer, verklaar, dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of

beloofd. Ik zweer, verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer, beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. En dan zal ik nu u als raadsleden vragen om de eed of belofte af te leggen. En dan begin ik bij mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer, gaat uw gang. Mevrouw Hooijer-Everts: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Benjamins. Gaat uw gang. De heer Benjamins: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Heide. Gaat uw gang. De heer Van der Heide: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Meulen. Gaat uw gang. De heer Van der Meulen: Dat zweer ik, zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Sieders. Gaat uw gang. De heer Sieders: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Sleen. Gaat uw gang. De heer Van der Sleen: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Walda. De heer Walda: Dat verklaar en … Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel Dan ga ik over naar de fractie van het CDA, mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen-Brandsema: Zo waarlijk helpe mij God almachtig.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bisschop. Gaat uw gang. Mevrouw Bisschop-Hiemstra: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Feenstra. Gaat uw gang. De heer Feenstra-Paas: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Koekoek. Gaat uw gang. Mevrouw Koekoek: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kreuze. Gaat uw gang.

De heer Kreuze: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Otten. Gaat uw gang. De heer Otten: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer van Eck. Gaat uw gang. De heer Van Eck: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bauer. Gaat uw gang. De heer Bauer: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Manusama. Gaat uw gang. Mevrouw Manusama: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schonewille. Gaat uw gang. Mevrouw Schonewille: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Tuit. Gaat uw gang. De heer Tuit: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de VVD. De heer Bisschop. De heer Bisschop: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel, de heer … Of, sorry. Mevrouw Blenkers. Gaat uw gang. Mevrouw Blenkers-Noordzij: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Klok. Gaat uw gang. De heer Klok: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Gaat uw gang. Mevrouw Pullen-Muis: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Dijk. De heer Van Dijk: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Meesters.

Gaat uw gang.

De heer Meesters: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de SP, mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper. De heer Pomper: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Dan de Fractie voor Forum voor Democratie, de heer Vos. De heer Vos: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Wilt u hem nog een keer herhalen, want ik zag u nog niet in beeld, maar nu wel. De heer Vos: Oh. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het makkelijk, want de heer Kleine zit naast u. Die kan meteen dan ook. De heer Kleine, gaat uw gang. De heer Kleine: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de Fractie van D66. Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de SGP, de heer Van Rijn. Gaat uw gang. De heer Van Rijn: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter: Dank u wel. En de fractie van GroenLinks. De heer Van der Meer. Gaat uw gang. De heer Van der Meer: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee heeft u de eed en of belofte afgelegd en mag ik u van harte feliciteren met de benoeming en het ook de beëdiging als raadslid van de gemeenteraad van Hoogeveen. Van harte gefeliciteerd.

Ik zei net al, het is een bijzondere avond om op deze manier geïnstalleerd te worden. Op zich denk ik dat is voor degene die in de toekomst weer een pubquiz gaan organiseren wel prettig, want dan zal de vraag, wat was er nou zo bijzonder aan de beëdiging van de gemeenteraad in 2022, toch het antwoord moeten opleveren, het was toch weer digitaal. Onthoudt u dat goed, want ik denk die vraag komt zeker daarin terug. Misschien een paar woorden van mijn kant naar deze, zeg maar, heugelijke … Dit heugelijke moment toch een feestelijke dag, ondanks alles, zeg ik dan maar. Maar vreselijke dag toch voor de democratie. De kiezer heeft u gekozen om namens hem/haar de komende vier jaar te vertegenwoordigen en vandaag heeft u dus net de eed en belofte afgelegd. Het blijft een bijzonder moment. Een moment ook even om goed bij stil te staan. Want in mei, op 4 en 5 mei gaan we zeggen dat de vrijheid niet vanzelfsprekend is. Het is heel bijzonder dat wij bijna 77 jaar na de Tweede Wereldoorlog nog steeds in vrijheid leven. De vrijheid om te denken wat je wil, te zeggen wat je wil, te doen wat je wil. We leven in een democratie. Uit het Grieks vertaald natuurlijk

oorspronkelijk demos kratein, het volk regeert, het volk heerst. Dus letterlijk, het volk bepaalt welke kant het opgaat, die bepaalt de richting. En daarmee is de wil van het volk zoals het ook wel eens wordt gezegd, maar ook datgene wat u meegekregen heeft tijdens de campagnes en tijdens de verkiezingen waar u ook voor zit, ook het algemeen belang van de gemeente Hoogeveen, daar zit uw legitieme machtsuitoefening. Bij het volk. En meer dan ooit vraag ik toch ook u om daar even diep over na te denken of diep te laten doorklinken en te doorvoelen wat dit betekent. Meer dan ooit omdat hier niet ver vandaan in Europa in Oekraïne een oorlog heerst en juist dat parlement van Oekraïne houdt ons een spiegel voor. Al is het maar om het belang van de democratie te duiden. De voor ons meest nabije oorlog op dit moment in ons leven gaat niet over stukken land of gaan niet over wraakneming. In essentie gaat het om vrijheid, het recht om je land zo in te richten, zoals je dat in een democratische rechtsvorm hebt bepaald. En in die vrijheid bent u gekozen, dat moet u koesteren. Hou dat vooral vast. En toen u besloot om u kandidaat te stellen of opnieuw u kandidaat te stellen, heeft u denk ik daar goed over nagedacht.

U heeft nagedacht over wat dat gaat inhouden, over de verantwoordelijkheid die daarmee gepaard gaat, over de integriteit die daaraan verbonden is, en over de investeringen aan tijd die dat vergt. En tenslotte, misschien wel de belangrijkste vraag, hoe u de brug wilt zijn tussen de samenleving, de inwoners en ondernemers in de gemeente Hoogeveen, en het gemeentebestuur. U heeft er denk ik allemaal een beeld van hoe u dat gaat doen. Integriteit is daarbij wel het kenmerk. Het kernwoord. En misschien wat te lastig duidelijk containerbegrip, maar ik noem een paar ingrediënten daarvan. Eerlijk. Open. Niet omkoopbaar. Intrinsieke betrouwbaarheid en geen verborgen agenda’s. Het vraagt om blijvende alertheid, onszelf regelmatig de vraag stellen, kan ik het uitleggen? Aan mezelf, aan de mensen om me heen? Kan ik mijn standpunt, mijn gedrag en mijn gebruikte woorden uitleggen aan de mensen die mij gekozen hebben en ook aan alle inwoners van de gemeente Hoogeveen? En daarin blijft integriteit een belangrijk aandachtspunt voor allemaal. Niet alleen voor u de raad, maar ook voor het college en onze ambtelijke organisatie. En als er dan over gesproken moet worden, er moet over gesproken worden wat mij betreft, heb het er vooral over. Spreek elkaar eropaan. Schroom niet bij twijfelgevallen hulp van uw collega's in te roepen, ook van de griffie of van mij als voorzitter.

Het vraagt om verantwoordelijk optreden. En u weet, vanaf gisteren ben ik natuurlijk niet meteen een ander persoon, maar u bent wel volksvertegenwoordiger geworden en daarmee veel zichtbaarder dan u misschien voor die tijd wel was, want u bent openbaar, tussen haakjes, bezit geworden. Mensen zien u, mensen horen u. U bent aanspreekbaar en u bent een voorbeeld in uw optreden als persoon én in functie. En wat we ook doen om ons best te doen om dat te scheiden, dat lukt natuurlijk in de praktijk nooit. Misschien voor u, maar voor onze inwoners niet. Voor hen is dat hetzelfde. Een aantal van u weet hoe dat voelt. Dat zijn degenen die al hier hebben gezeten én doorgaan. Maar vijftien van u zijn nieuw in deze raad en die groep zal zich in het begin wat onwennig voelen. Dat is ongetwijfeld zo. Ik spreek uit eigen ervaring. Het is wel heel lang geleden, maar dat was ook zo. Het was even wat onwennig. Dus ga vooral ook bij de oude rotten, mag ik u zo noemen, te rade. Of bij mensen die je kunnen ondersteunen. En ik geef u drie tips, adviezen mee, waarvan ik zeker weet dat ook raadsleden die mee zouden geven. Ten eerste, blijf altijd kritisch. Blijf ook kritisch op uw handelen, maar blijf ook kritisch op het politieke systeem. Werkt het zoals het bedoeld is, levert het ook de inwoners meerwaarde op. Ten tweede, laat ook alles gewoon beetje rustig op je afkomen. Overren u niet. Lees.

Verwonder. Vraag. Maar ja, je hoeft niet als verkiezingsprogramma in een maand te realiseren. Brengen focus aan op een aantal hoofdpunten en handel daarnaar. Daarmee bent u het best herkenbaar, ook voor de buitenwereld. En als laatste en misschien wel de belangrijkste. Blijf bij de inhoud, maak het debat nooit een persoonlijke aanval. Luister naar de ander. Dat is de basis voor alle dialoog. Discussieer desnoods op het scherpst van de snede, maar passeert de grens van het fatsoen niet. Wees een voorbeeld voor anderen, want het niveau van de discussie in de samenleving begint hier in deze zaal. Zoek altijd de verbinding. En mag ik het zo zeggen, laat het ego soms even thuis en niet toe in de raadzaal. Ik besef me, afsluitend, tot slot, dat het werk van een raadslid veel ingewikkelder is geworden dan dertig jaar geleden of veertig jaar geleden. Het kost veel tijd. U moet veel weten, u moet veel bezig zijn en u

moet veel contacten leggen. Natuurlijk voor de inwoners. Dat is belangrijk en dat moet u blijven doen, dus sluit u niet op in het gemeentehuis, sluit u niet op in de ivoren toren, maar ga naar de samenleving en heb daar contacten mee. Dat doet u al, maar het is des te noodzakelijker, zeker nu we zien dat het ook ons percentage bij de laatste verkiezingen van de gemeenteraad onder de 50% is gezakt. Wij moeten daar iets aan gaan doen. Dat gaan we ook doen, maar we moeten echt met zijn allen daar de schouders onder zetten om meer mensen weer te betrekken bij het werk wat te doen, wat voor hun zo belangrijk is. Dat is denk ik onze opdracht én vanavond begint die opdracht en ik wens u daarbij heel veel succes toe, maar vooral ook heel veel plezier. En dan zouden we nu met zijn allen naar beneden gaan om een … Om even te feliciteren, maar dat is nu even wat anders geworden. Maar ik kan me zo voorstellen dat we even een moment voordat we met het duidingsdebat gaan beginnen, dat we even een moment hebben om even naar het toilet te gaan. Even nog een kopje koffie of een kopje thee op te halen. En ik kijk even naar de griffier, want die zie ik nu in de raadzaal mee klikken. Dan schors ik de vergadering even voor tien minuten en gaan we om tien over acht verder. Dus ik schors de vergadering even voor tien minuten, en om tien over acht gaan we weer verder. Tot dan. Dames en heren.

Het is tien over acht, dus ik ga ervan uit dat iedereen weer achter zijn scherm is verschenen en een kopje koffie, glaasje water, kopje thee dan wel het appverkeer heeft bijgewerkt zoals ik ook al net langskomen dus iedereen heeft weer even gelegen gehad om zijn gedachten te verzetten, dan wel felicitaties in ontvangst te nemen van deze en genen. En wij gaan nu beginnen met agendapunt 1.4. 1.4 Duiding verkiezingsuitslag De voorzitter: De duiding van de verkiezingsuitslag waar alle partijen hun hun licht over zullen laten schijnen. Na de uitslag van de verkiezingen hadden we afgesproken dat we vanavond alle partijen met een spreektijd van maximaal vier minuten, hebben we ook afgesproken, gaan we ook allemaal aan houden, om een visie te geven op … Een duiding te geven over hoe zij de verkiezingsuitslag zien. Daarna zullen we nog een agendapunt hebben over het proces van coalitievorming. Daar zal dan mevrouw Hooijer als fractievoorzitter van de grootste partij een inleiding op houden en vervolgens krijgen dan alle fracties nog een minuut de tijd om hun visie daarop te geven of hun mening of in ieder geval aanbevelingen of ‘…’ meer zij. Dat zullen we dan horen, maar we beginnen bij agendapunt 1.4 De duiding van de verkiezingsuitslag en ik ga successievelijk de fracties naar op grootte, we beginnen bij de kleinste fractie en zo gaan we naar de grootste fractie toe, het woord geven.

En nogmaals probeert u zich aan die vier minuten te houden. En als eerste geef ik het woord aan de fractie, van klein naar groot, de fractie van GroenLinks, de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. En terugkijkend, zoals afgesproken met een korte terugblik op campagne en verkiezingen. Dan is in ieder geval opgevallen dat de campagne, waarschijnlijk ook voor een deel nog door de bestaande COVID maatregelen, maar niet alleen laat op gang kwam, maar ook nog wel een bepaalde matheid kende. Wat me verder heel erg is opgevallen, is dat wij, waarschijnlijk als we ons uiterste best hadden gedaan, van alle partijen samen misschien wel één verkiezingsprogramma hadden kunnen maken gelet op de vele overeenkomsten en speerpunten die er in de onderwerpen terug te vinden zijn. Dat belooft wat mij betreft iets moois voor de samenwerking in de toekomst, omdat we daarmee ook hebben laten zien, volgens mij, dat we gezamenlijk dezelfde dingen belangrijk vinden voor Hoogeveen. Gemist is wel wat mij betreft het jongerendebat, hoewel ook heel begrijpelijk dat dat niet doorging en dat de scholen ervoor hebben gekozen om het nu niet op de oude, vertrouwde manier te doen. En wat opviel was natuurlijk ons lijsttrekkersdebat waarbij ik, als ik terugdenk aan het debat van 2018, in een volle zaal in de Tamboer, dat toch met een andere dynamiek is gegaan.

En ja, dan mis je toch de interactie met inwoners en bewoners van Hoogeveen. Erg fijn was dat de bibliotheek samen met Headquarter Six het initiatief heeft genomen voor de vlogs en samen met communicatie van de gemeente, volgens mij. En als ik iemand vergeet, dan doe ik dat niet

om hem geen recht te doen, maar dat is wat mij betreft een zeer geslaagd onderdeel geweest van deze campagne. Nou, tot slot, als het gaat om de campagne, de persoonlijke noot dat ik door omstandigheden zelf heel veel heb gemist. En door een operatie en door een corona infectie. Dat is meer dan voldoende opgepakt door alle kandidaten van de lijst van GroenLinks. En een speciaal woord van dank, ook in die zin wel aan mijn nummer twee Kevin van Hoorn. En om iets … Om toch nog even bij stil te staan, is het wel nou ja, een soort van zwarte vlek geweest in alles wat er gebeurd is … Het plotseling overlijden van ons nummer 8 Jeff Tas. Terugkijkend naar de verkiezingsuitslag, u heeft net al iets over gezegd, voorzitter. Als we kijken in de tijd en in het tijdsbeeld waarin dat heeft plaatsgevonden, dan moeten we meer misschien wel dan ooit tevoren het dankbaar zijn en blij zijn met het voorrecht dat we hebben dat we in een democratie leven en onze democratische stem op verschillende manieren kunnen laten horen. Dat is ook gebleken. Er is een partij bijgekomen. Voor het eerst, volgens mij, in de geschiedenis van Hoogeveen zitten we met tien partijen in de raad en als dat niet zo is, dan word ik straks ongetwijfeld verbeterd.

En wat daarbij wel een punt van zorg is en ook dat heeft u al genoemd, is lage opkomst en ik vind echt dat het een gezamenlijke inspanning van de raad van Hoogeveen wordt om heel veel inzet te plegen op het herwinnen van vertrouwen van de kiezers. Dat zou ons uit moeten dagen om samen met bewoners, samen met de inwoners van Hoogeveen heel veel te doen daar waar het hun raakt in hun directe leefomgeving, in hun werk, in hun privé, maar waar we ook maar kunnen. En daar, voorzitter, sluit ik dan ook mee af met die oproep om daar in ieder geval los van alle partijprogramma's en verkiezingsprogramma's … Maar we zitten er niet voor onszelf. We zitten er uiteindelijk niet voor ons verkiezingsprogramma, maar we zitten er voor die inwoner. Tot slot toch ook hier een woord van dank en dat geldt dan … En misschien hoort dat pas aan het eind van de periode, dat weet ik niet, maar dat geldt zeker voor de griffie. Ik heb het bijzonder gewaardeerd hoe de ondersteuning is geweest in de afgelopen periode. Ook voor mij als nieuwkomer. En, nou ja, ook als vandaag plotseling dingen anders moeten dan dat we voorzien en gepland hadden, dan wordt dat supersnel geregeld en nogmaals heel veel dank daarvoor en dat gaan we zeker in de komende periode nog gebruik van maken en daar hoort ook bij de dank voor de prachtige bloemen die hier bezorgd zijn. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Meer. Dan ga ik over naar de Fractie van de SGP. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja dank u wel, voorzitter. Ja, de campagne, die begon natuurlijk in coronatijd, hè, want ik weet nog dat we met de verkiezingsprogramma bezig was, dat was heel lastig. Ook allemaal digitaal enzo, maar goed. Ja, al doende leert men hè? Je leert er ook mee omgaan, dat moet ook wel, dus dat is allemaal tot stand gekomen. Eigenlijke campagne voeren op het laatst, dat kon dus redelijk goed. Dat ging op zich ook best wel goed. Het … Wat mij wel opviel, en we hebben net ook gehoord, dat bleek dus ook wel uit de opkomst bij de verkiezingen. Heel veel mensen tegengekomen, geen interesse, waarvoor zou ik het doen, enzovoort. Dus ja, dat blijkt dus wel ook uit de opkomst met de verkiezingen. Ja, voor de rest is de campagne niet veel anders geweest als anders. Sommige dingen iets anders aangevlogen. Maar ja, soms denk ik, had dit moeten doen of dat moeten laten. Dat is altijd, dat blijft zo. Nou ja, en het verloop van de verkiezingen op zich de … Die twee dagen dat wij extra konden kiezen is wel gebruik van gemaakt, maar ook nog niet zo heel veel. Ik zeg het even uit mijn hoofd. Ik geloof ongeveer 1200 hebben daar geloof ik gebruik gemaakt, of nog iets meer, dus dat viel ook nog mee.

Daaruit … De uiteindelijke uitslag is dus gewoon, dus echt op de dag van de verkiezingen ook gekomen. En dan de uitslag want ja, de kiezer hebben tenslotte een bepaald wat de uitslag is geworden. En wij hadden van tevoren wel inschattingen gemaakt. Wie zou dat niet gedaan hebben, hè, dus? Wij dachten dat er best wel eens hele andere verschuivingen in de raad het konden gaan plaatsvinden en dan heb je allerlei scenario’s van tevoren voor bedacht. En gelukkig is dat niet zo in die mate dat je zegt van nou, we hebben nu een compleet andere raad gekregen, die kennen we zowat niet terug. Zo is het dus gelukkig niet geworden,

want voor de SGP zelf betreft, wij waren best wel tevreden over onze verkiezingsuitslag. We hadden toch wel een plusje van, helemaal precies geloof ik 23 en nog ietsjes procent, dus ja, daar ben je best wel tevreden over. Partij van de Arbeid, in één keer zomaar even van twee naar vijf zetels, hè? Prachtig resultaat en ook dat kan dus gewoon in democratie. Nieuwe partij, erin twee zetels in de Raad ook een heel mooi, zeg maar, dat ze zo erin gekomen zijn, hè? Dus dat is ook wel een staaltje zou ik zeggen, zo in een keer met twee zetels erin, dus dat moeten wij ook gewoon zo benoemen. Maar dan even over de uitslag van, ja, dat moet een uitwerking gaan krijgen natuurlijk, hè? En normaliter dan is een uitslag duidelijk. Dan zeg je van nou dat en dat gaan we zo bij elkaar en dan kan de coalitie gevormd worden. En dan kunnen we de vaart inzetten. Maar deze keer is dat toch iets anders. En ja, ik doe gewoon een constatering. Als je nu gewoon de uitslag kijkt, dan zeg je van nou, oké, Gemeentebelangen, Partij van de Arbeid, CDA, die hebben weer een mooie meerderheid in de raad, dus dat zou kunnen. Ook hun verkiezingsprogramma's zit helemaal niet zoveel verschil in … De bovenlijnen. En dat heeft mijnheer Van der Meer ook … Als je alle verkiezingsprogramma’s hebt … Daar zit echt niet zulke hele grote verschillen in.

Maar toch ja, de SGP wil graag een hele degelijke coalitie die ook echt de hele rit gaat uitzitten. Ons bestuur, die kan niet nog een tweede keer een bestuurlijke crisis hebben, dus daarom hebben wij ook een beetje apart advies uitgebracht aan onze informateur. We zeggen nou bij deze uitslag achten wij het niet verstandig dat Gemeentebelangen en het CDA tezamen in een coalitie gaan zitten. En ja, ik moet constateren dat de vorige coalitie gewoon gebleken is dat CDA er niet volwassen mee om kon gaan dat ze de kleinste waren ten opzichte van Gemeente Belangen. En dan nog moet u weten… De voorzitter: De heer Van Rijn, ik moet u wijzen op het feit dat u de vier minuten heeft gepasseerd al. De heer Van Rijn: Oh, gaat dat al zo snel? Ik ga … Doorzetten … De voorzitter: Ja, zo snel gaat dat. Ja. De heer Van Rijn: Dus daarom hebben wij nu gezegd, nee, nu een ander … Je moet wel een partij meer hebben, neem Gemeentebelangen, neem Partij van de Arbeid, neem de ChristenUnie, neem de VVD, heb je dezelfde aantal meerderheid en dat hebben wij geadviseerd. En ja wij denken dat we daarmee een stabiele coalitie kunnen krijgen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Rijn. Ik geef het woord aan de fractie van D66, mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Dank u wel, voorzitter.

Voor D66 was de verkiezingsuitslag teleurstellend, en dan niet eigenlijk vanwege ons ene zetel verliesje maar nog meer omdat nog niet eens de helft van alle inwoners die mogen stemmen, ook zijn gaan stemmen. En omdat van de mensen die nog wel eens gaan stemmen velen toch weer op Gemeentebelangen en CDA hebben gestemd. Deze partijen zijn weer de grootste geworden, ondanks de financiële en bestuurlijke malaise die we gelukkig wel enigszins achter ons hebben gelaten, maar waar zij wel grotendeels verantwoordelijk voor zijn. Hoe kan dat dan, hè, vraag je je af. Zijn inwoners dan zo honkvast, bereikt het nieuws hen niet? Wat is de oorzaak dat inwoners steeds voor dezelfde partijen kiezen, ondanks alles? Toch hoor je vaak ook wel roep om verandering, roep om een koerswijziging. Maar ja, dan zal er toch echt anders gestemd moeten worden en dat is toch maar beperkt gebeurt deze keer. We maken ons zorgen over deze opkomst en deze uitslag. Hoe kunnen we nou onze inwoners beter betrekken? Wat ons betreft begint het op de scholen. Zoals de heer Van der Meer ook al zei, was dit jaar geen debat op het Alfacollege en ik heb ook gehoord dat op sommige basisscholen en middelbare scholen er geen aandacht is besteed aan deze verkiezingen. Zo leren we onze jongeren dus niet het belang van stemmen en het belang van de gemeenteraad.

En als we dat niet doen, ja, wat verwachten we dan eigenlijk van onze volwassen inwoners? Ik wil me de komende vier jaar dan ook gaan inzetten om jongeren meer in aanraking te brengen met de

politiek én te laten ervaren wat de gemeentepolitiek dan specifiek voor hen kan betekenen. Ik zal hiervoor initiatief nemen richting andere partijen, scholen en organisaties, waaronder bijvoorbeeld de bibliotheek, want zoals was net ook al genoemd werd, zij hebben net met Headquarter Six een mooi instituut opgericht waar mooie vlogs en podcasts zijn opgenomen, met jongeren voor jongeren. Ja, om meer kiezers naar de stembus te krijgen, moeten we ook naar onszelf kijken als raad en zullen we hard moeten werken en nog meer samen moeten werken. Volgens mij, volgens D66 is samen de crux. We zijn het op zoveel punten eens. Dat blijkt ook uit de diverse verkiezingsprogramma's, dus laten we dan ook de schouders er samen onder zetten. Want als de raad verdeeldheid uitstraalt, dan zal de inwoner dat merken. Dat leidt tot wantrouwen, gelatenheid, afstand, et cetera en dat leidt dan weer tot dit stemgedrag. Als raad samen een eenheid uitstraalt kunnen we misschien vertrouwen winnen, elkaar versterken en ook activeren. Kortom, we roepen op om samen er de schouders onder te zetten voor Hoogeveen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Rutgers. Dan geef ik het woord aan Forum voor Democratie, de heer Vos. De heer Vos: Ja bedankt, mijnheer de voorzitter. Ik ga niet zo lang houden als de rest van de partijen. Ik wil gewoon even kort terugblikken op de campagne.

Ik denk dat wij een hele leuke, aardige goede campagne hebben gevoerd. We zijn heel erg blij met het resultaat van twee zetels. Nieuw in de raad natuurlijk. Het was een hele opgave, maar we hebben het gedaan. En dat vooral dankzij denk ik alle vrijwilligers die ons hebben geholpen, echt top wat die mensen hebben gedaan. Ja, ik kan ze niet genoeg bedanken. We zullen … Binnenkort gaan wij in een soort evenement organiseren voor al onze vrijwilligers. Dus wij raden de mensen die nu kijken, die weten dat nu ook. Dat horen jullie allemaal nog. Nou verder, we hebben een aantal best wel grote hoogtepunten in de campagne gehad. Ik vond het heel erg leuk om het evenement heel Hoogeveen bakt te organiseren, maar ook het de theatertour in Hoogeveen, waar Thierry Baudet natuurlijk in Hoogeveen is geweest, waar ik zelf ook nog op het podium heb gesproken en dat was eigenlijk heel erg positief. Ja, en voor de rest is het allemaal positief verlopen en we kijken er heel erg naar uit om heel erg kritisch te kunnen zijn hier in de gemeenteraad en om de belangen uiteindelijk van de Hoogevener te behartigen, ja. Dat was hem. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Vos. Dan naar de Fractie van de SP, mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Ja, dank u wel voorzitter.

Na een zeer lange praatavond van afgelopen maandag denk ik dat ik het heel kort kan gaan houden, net als mijn voorganger, want veel is al gezegd door onder andere de heer Van der Meer en mevrouw Rutgers. Deze campagne is natuurlijk wel een gemarkeerde campagne. En campagne en verkiezingen. Zeker als je kijkt naar de geopolitieke ontwikkelingen bij ons in de buurt, wat natuurlijk ook onze inwoners heel erg bezig heeft gehouden. De campagne voor ons was ook inderdaad door corona natuurlijk toch een andere als we dat de andere jaren gewend zijn geweest, maar desalniettemin waren we op zich niet zo heel erg ontevreden over de campagne, ware het wel dat de twee debatten die er geweest zijn nou weinig interessant zullen zijn geweest voor kijkers en of luisteraars gezien de weinige tegenstellingen en nou ja, ook niet een verslaggever die probeert je in een … Toch te provoceren en uit te dagen tot het noemen van standpunten duiding, zoals we dat eerder gewend waren, dus wat dat betreft is het een redelijk tamme periode geweest. Met betrekking tot de uitslagen denk ik dat het een voor ons althans een … Uitgepakte zoals we het wel verwacht hadden.

Ja, de lage opkomst, maar we moeten er ook rekening mee houden dat we met heel veel mensen te maken hebben in Hoogeveen die al jarenlang op achterstand zijn gezet, het gevoel hebben niet meer gehoord en gezien te worden, er niet meer toe doen, niet meer mee mogen doen in de samenleving en daardoor een soort bitterheid hebben gekregen richting de overheid die wij ook hebben moeten ondervinden in de gemeenteraadsverkiezingen, want normaal gesproken is de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen toch iets hoger nog als die voor de landelijke, maar dat was

zeker niet het geval. Mensen hebben denk ik ook heel wat andere dingen aan hun hoofd dan gemeenteraadsverkiezingen en zeker als je daarbij rekent, ze doen toch niet wat we van ze vragen. Dus inderdaad, wij zijn het er helemaal mee eens dat we heel erg moeten gaan investeren in hervinden van het vertrouwen bij onze inwoners dat we toch echt ons werk doen voor hen en samen met zijn allen de schouders eronder zetten, is al vaker gezegd. Die indruk heb ik zeker de laatste anderhalf jaar wel gekregen, dat we toch meer weer tot elkaar gekomen zijn en wellicht dat aan de standpunten en ook zelfs de verkiezingsprogramma's opvallend dicht tegen elkaar aan zijn gekropen. In dat opzicht dus ja, een uitkomst van verkiezingen zoals we die gewacht hadden, waarbij we heel erg blij zijn met de uitkomst van een grote P van de A, want het wordt tijd, zoals dat ook al eerder werd aangegeven door mevrouw Rutgers, dat er toch eens een keer een iets ander politieke wind gaan waaien in Hoogeveen. En in dat opzicht, nou, zou het ook wel eens goed zijn als er eens oppositiepartijen naar … Of sorry, coalitiepartijen naar de oppositiebanken zouden gaan de komende vier jaar. Ja, met betrekking tot, he nu verder, hè? Wat doen we met deze uitslag? Ik denk dat dat bij de duiding straks van waar we later op de avond nog wel iets dieper op in kan gaan.

Op dit moment kan ik alleen maar zeggen, terechte winnaars en ook terechte verliezer, zeker als je incalculeert dat mensen toch heel vaak het landelijke beleid of wanbeleid, als zij dat zo ervaren afrekenen bij de gemeenteraadsverkiezingen, dan is het dus niet zo verwonderlijk dat er meer van de landelijke partijen toch zetels hebben in moeten leveren. Dus wat ons betreft nou, wij zijn tevreden over het verloop. Het kan beter. We kijken uit naar over vier jaar en ik moet wel even zeggen dat ik het ook wel heel erg uitdagend vind om met vijftien nieuwe raadsleden in de raad de komende vier jaar de schouders eronder te gaan zetten. Dus ik kijk ernaar uit om met hem te gaan samenwerken en dat geldt uiteraard ook voor mijn fractiegenoten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ja, dank u wel, mevrouw Van den Oord. Dan geef ik het woord aan de Fractie van de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Ja, dank u wel. Hoort u mij? Want dat ging vanavond wat verkeerd. De voorzitter: Ja, nee, wij horen u luid en duidelijk. Mevrouw Pullen-Muis: Prima, oké. Dat is even belangrijk natuurlijk. Kijk, wij zitten voor een moment nu dat de kiezer heeft gesproken en dat wij nu als raad verder kunnen gaan. En nou ja, er zijn al heel veel dingen gezegd over de campagne. Daar wil ik niet te veel aan toevoegen.

In die zin alleen maar dat de campagne toch ook wel zeker ander was door de corona en het post-coronatijdperk wat we helaas op deze avond ook nog niet hebben verlaten. Wij … Dus de grootste plannen die waren zeker wel, nou ja, niet uitvoerbaar. En ik denk ook dat dat ook het werk is, hè? Je maakt allerlei plannen. Dat hebben wij als ChristenUnie ook gedaan. En nou, dan komen er dingen niet uit en dan komt … Alles wat je overkomt kan weleens hè, dat zeg ik wel vaker, dat is toeval, dus iets wat je toevalt. Nou, ik denk dat het de verkiezingsuitslag op dat punt ons ook toe valt, dat is waar we mee te dealen hebben met elkaar. En we beseffen dat daarin ook alles niet te maakbaar is. Nou, dat is het eerste. Dus ik wil niet verder te veel ingaan op allerlei campagne activiteiten, dat hebben andere collega’s al het een en ander over gezegd. Wij zijn als ChristenUnie erg dankbaar voor de uitslag van de drie zetels. Voor ons is dat een stabiele uitslag en wij zien onszelf ook als het een vaste en stabiele waarde binnen de Hoogeveense raad. En daar gaan we ons voor de komende vier jaar ook volop voor inzetten ook vanuit ons motto “Oog voor wat telt” en ook vanuit ons verkiezingsprogramma. We hebben nu te maken met tien partijen in de raad en dat werk dat mogen we dus nu met elkaar gaan oppakken. Met verschillende groottes van partijen.

Wij feliciteren hier op deze plaats in het bijzonder de Partij van de Arbeid wel met hun winst van twee naar vijf zetels. Wij zien dat ook als een soort grote wens binnen Hoogeveen om een sociale gemeente te

zijn. We constateren daarnaast dat de lokale partij Gemeentebelangen nu weer de grootste is. Toch zijn de verhoudingen in de raad wel anders geworden door de tien partijen. Besef daarbij dat we met alle partijen een lokale verantwoordelijkheid hebben. Wij zoeken allemaal wat het beste is voor de komende vier jaar in Hoogeveen. En daar nemen wij hier in een vrije democratie besluiten over. Wij hopen als ChristenUnie dat we de komende jaren dan ook in vrijheid en in vrede met elkaar, en in vrede met een hart voor Hoogeveen dat kunnen doen. We zijn zeker ook, en dat memoreerde de burgemeester ook al, en ook andere collega's teleurgesteld over de lage opkomst van 48%. Weer minder dan vier jaar geleden. Daar moeten we wat mee als raad, vooral ook voor die mensen die niet stemmen. Er zijn ook collega's geweest die daar al wat over hebben gezegd. Wij vinden het een zorgelijke ontwikkeling in onze Hoogeveense samenleving. Hoe leggen we nou contact met die groep mensen die niet stemmen? In het bijzonder ook met de aankomende generaties. De oud-collega Klaas Kroezen van het CDA heeft daar ook het één en ander over gememoreerd. Mevrouw Rutgers ook, die zei ook van volop in gaan met contact met jongeren. Wij sluiten ons daar volledig bij aan. Wij zien ook dat er een laag vertrouwen is in de gemeentelijke overheid en kijken we ook naar zo'n landelijk onderzoek van Ipsos van niet-stemmers.

Er zijn er 32% die zeggen, ik weet het niet. We kwamen ze ook tegen op de markt, 38% geen vertrouwen in politiek. Komen we ook tegen in ontmoetingen en ook geen interesse in lokaal politiek. Nou, wij vinden dat eigenlijk dat … Dat er een opdracht is voor de raad om voor de komende vier jaar daarmee aan de slag te gaan. We moeten de samenleving in. Tot slot. In het proces om te komen tot een nieuw college gaat voor de ChristenUnie eerst instantie op de programmatische inhoud van alle politieke partijen. Dat is in eerste instantie een goed sociaal beleid voor Hoogeveen en voor onze inwoners vanuit onze inhoudelijke speerpunten. Met die speerpunten vanuit onze campagne willen we daarom ook onze bijdrage gaan leveren aan het proces van collegevorming, wat straks voor ons gaat liggen. Dat is eigenlijk in het kort. Onze reactie op de verkiezingen, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Pullen. Dan geef ik het woord aan de fractie van de VVD, de heer Bisschop. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Ja, we gaan niet op allerlei dingen in. We hebben heel kort een aantal dingen even op papier gezet. De kiezer heeft gesproken. VVD bedankt de kiezer voor het vertrouwen dat in onze fractie voor de komende vier jaar is uitgesproken. We gaan er met hart en ziel tegenaan om wat goed is in Hoogeveen nog beter te maken.

De VVD-fractie zal op gebruikelijke wijze de samenwerking binnen de raad zoeken om dat te doen wat goed is voor Hoogeveen. We feliciteren Gemeentebelangen als winnaar en grootste partij van Hoogeveen. Ook feliciteren wij P van de A met een mooie groei die ze hebben geboekt afgelopen verkiezingen ten opzichte van vier jaar geleden. En ook feliciteren wij het Forum als nieuwkomer in de raad. We hopen de komende periode met alle partijen een open en constructieve samenwerking te hebben met oog voor normen en waarden en respect voor elkaar. We zijn blij met het initiatief van Gemeentebelangen om onafhankelijke informateur te benoemen in de persoon van de heer Bijl. Een ervaren bestuurder die het proces een naar een college heel goed kan verkennen en duiden. We hebben het vertrouwen in het proces en vertrouwen dat we zo’n breed mogelijk samenwerking in het college kunnen bewerkstelligen. We hebben elkaar daarbij nodig en wat VVD betreft sluiten we daarbij geen personen of partijen uit. We hopen ook dat de informateur ziet dat de verbeterde bestuurscultuur van de afgelopen anderhalve jaar voortgezet wordt in een akkoord dat breed gedragen kan worden door diezelfde raad. VVD draagt graag haar steentje bij in dat proces. En tenslotte willen we de informateur, maar ook Gemeentebelangen veel wijsheid toewensen in de volgende stappen in het informatie- en formatieproces.

Tot zover onze bijdrage, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer bisschop, dan ga ik nu naar de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van Eck. De heer Van Eck: Dank u wel, voorzitter. 16 maart 2022. Dat is een datum die wij, PvdA Hoogeveen, niet snel zullen vergeten. Het lijkt ons goed om eerst de felicitaties uit te brengen aan de winnaars van deze gemeenteraadsverkiezingen. Dat zijn SGP en Forum voor Democratie. Het is natuurlijk raar om jezelf te feliciteren, maar ja we ontkomen er niet aan. We zijn nu eenmaal de grootste winnaar van deze verkiezingen in Hoogeveen. De PvdA is gegroeid van twee naar vijf zetels. Landelijk zijn meer dan honderd PvdA-afdelingen gegroeid, maar nergens was de groei zo groot als in Hoogeveen. En als partijen zetels winnen, dan moeten er ook partijen zijn die zetels verliezen. Van links tot rechts was dat letterlijk het geval. SP, D66, Gemeentebelangen, CDA en VVD, ze leverden allemaal een zetel in. Ook ChristenUnie en ook GroenLinks behaalde minder stemmen. Ze wisten echter wel hun zetels vast te houden. Van de negen partijen uit de oude raad zijn er zeven partijen die kiezers zijn kwijtgeraakt. Dat stemt tot nadenken, net als de lage opkomst dat doet. En ondertussen roerden de flanken zich in de politiek. Ook in Hoogeveen kunnen we daar vanaf nu over meepraten.

Het is goed om te luisteren naar de geluiden op de flanken, maar luisteren naar geluiden op de flanken is wat anders dan daar je oren naar laten … Te laten hangen. Voorzitter, de meest gestelde vragen aan ons de afgelopen tijd is, wat is jullie geheim? Welnu, hier komt het antwoord. Er is geen geheim. De afgelopen jaren was de PvdA Hoogeveen een constructieve oppositie partij en in aanloop naar de verkiezingen hebben we samen met een hele grote groep mensen, ook uit de Hoogeveense samenleving, een sterk programma samengesteld. Misschien wel het sociaalste programma dat we ooit hebben gemaakt. En we hadden een lijst boordevol uitstekende kandidaten. En samen hebben we een prima campagne gedraaid, maar het belangrijkste is, we hebben aangegeven dat genoeg, genoeg is. In Hoogeveen is de sociale bodem bereikt. Te vaak werd geld, lees bezuinigingen, belangrijker gevonden dan mensen de afgelopen jaren. We zien de bezuinigingen op de buurt en de dorpshuizen. Sluiten, dat leidt onherroepelijk tot meer eenzaamheid. Het is wat wij een boemerang bezuinigingen noemen. Vandaag een euro besparen levert morgen een veelvoud aan kosten op. Voorzitter, dat moet anders, dat kan anders en dat zal anders als het aan de PvdA ligt. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Eck, dank voor uw bijdrage. Daar ga ik naar de fractie van het CDA en geef het woord aan de heer Feenstra.

De heer Feenstra-Paas: Burgemeester, voorzitter van de raad, beste leden van de raad, allereerst wil ik zeggen dat ik het ontzettend jammer vind dat Annette Jansen, onze lijsttrekker vanavond, niet als fractievoorzitter u kan toespreken omdat gezondheidsperikelen daartoe beperkingen geven. Voorzitter, ik neem de vrijheid om u eens even mee te nemen naar de introductiewe… Avond van een week geleden. De nieuwe raad kwam bij elkaar in een informele setting. De burgemeester kijkt blijkbaar graag naar het programma Lang Leve de Liefde. Om te voorkomen dat de gesprekken staken is daar een zogenaamde vragen pot. Bij politici in spé is mijn angst eerder voor grote stiltes dan dat ze de hele tijd door kunnen praten. Maar stiltes kunnen ook een wenkend perspectief zijn. Eén van de vragen uit die vragen pot was, geloof je in toeval? Mijn natuurlijke reactie was, nee, ik geloof in God. Terug op de fiets naar Tiendeveen kwamen er toch een paar gedachten bij me boven. Vooral nadat een wethouder de vraag had gesteld, is er eigenlijk wel iemand die niet in toeval gelooft? Stel je voor de vraag was geweest, geloof jij in de markt? Hoe hadden de liberalen daarop gereageerd? Of stel je voor, geloof je in de overheid? Hoe zouden de socialisten dan reageren? Het CDA gelooft in de kracht van de samenleving. Tegen de uitwassen van de vrije marktwerking. Het recht van de sterkste en de dikke ik.

Tegen de uitwassen van een alles regulerende overheid waarbij het persoonlijk initiatief wordt doodgeslagen. Wij willen oog hebben voor kwetsbare groepen zonder hen te betuttelen. Oog voor ondernemerschap dat de samenleving opbouwt. Het leven is niet maakbaar. Wij zijn allemaal kwetsbare

mensen die in alle gevallen ook afhankelijk zijn van anderen. Afhankelijk van het voedsel, geproduceerd door onze boeren. Gezondheidszorg wat vormgegeven wordt door artsen en verpleegkundigen. Liefde, goede werknemers, technologie, alleen samen kunnen we dingen veranderen, de wereld leefbaar proberen te maken. Samen helpen we nu de vluchtelingen uit Oekraïne. Samen maken we Hoogeveen de moeite waard. Vijf van de tien partijen hebben bij deze verkiezingen een zetel verloren. Drie zijn gelijk gebleven en de winnaar, de Partij van de Arbeid met drie zetels erbij feliciteer ik van harte. Een groot aantal jaren geleden kwam er een radicaal geluid op de rechterflank in de Tweede Kamer. Die stem klinkt nog overal in het land. Destijds hebben veel fracties besloten tot een boycot en sommigen liepen zelfs de zaal uit als de heer Janmaat sprak. De Fractie van het CDA gelooft niet in dergelijke methode. Wij gaan het gesprek niet uit de weg en zoeken het debat, open, oprecht met alle partijen. Altijd op inhoud, nooit op de persoon en vanuit de overtuiging dat de democratie een groot goed is. Dus daar moet je ook alert en waakzaam bij zijn als het erop aankomt. De kiezers die niet zijn komen opdagen, hadden de grootste partij in Hoogeveen geweest. Dat is een teken en dat is een opdracht aan ons allen.

Het CDA is een partij die gewend is om verantwoordelijkheid te nemen voor ordentelijk en degelijk bestuur. Niet omdat ze hechten aan het pluche, maar omdat er altijd weer moeilijke keuzes gemaakt moeten worden voor de toekomst. Dat vraagt om politieke moed en ook vertrouwen. Als het CDA ertoe wordt geroepen, dan zijn we er klaar voor. In alle gevallen mogen de inwoners van Hoogeveen weten, het CDA, daar kun je op aan, want wij geloven in de kracht van de samenleving. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Feenstra, voor uw bijdrage. Dan geef ik als laatste in deze rij het woord aan de fractie van Gemeentebelangen, mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, verkiezingsuitslag, hoe ver ga je terug? Het verkiezingsjaar, bestuur en fractie hebben daar commissies gevormd voor programma, kandidaten, PR en de bordencommissie. Er is druk gewerkt en de kandidatencommissie wist dat er een aantal mensen uit de fractie gingen stoppen en er is gezocht naar nieuwe jongen en andere kandidaten. Samen met het verkiezingsprogramma is de lijst goedgekeurd op de algemene ledenvergadering. Begin 2022 traden we meer in de openbaarheid, waaronder met een tv-campagne en zes zaterdagen gingen we de gemeente in, de straat op. Maar eigenlijk ben je al vier jaar bezig, op weg naar de verkiezingen van 16 maart 2022. Je bent immers altijd bereikbaar voor je inwoners.

Voor hun vragen, klachten en ideeën. Dat je nu meer in de openbaarheid treedt, is om je te laten zien, want je wilt wel dat er weer op je gestemd gaat worden. En dan is het bijna 16 maart. Inmiddels weet je dat de tien partijen meedoen. We gaan nieuwe partijen … Waar gaan nieuwe partijen hun stemmen vandaan halen? En waar rekenen de kiezers je op af? Het blijft altijd spannend. We waren de grootste en dat zijn we, ja, gelukkig gebleven. De drie zetels winst van de Partij van de Arbeid maakt hen de grootste winnaar qua zetelwinst. Onze felicitaties gaan dan ook uit naar de Partij van de Arbeid. Ook nieuwkomer Forum voor Democratie wist twee zetels te behalen. Welkom. Die vijf zetels moesten van andere partijen komen. Vijf partijen verloren een zetel, waaronder wijzelf. En wat kunnen we van de verkiezingen uitslag zeggen? Ten eerste, helaas, het is al vaker genoemd, dat de opkomst nog vele malen lager was dan vier jaar geleden. De kiezer lijkt het vertrouwen in de politiek nog meer verloren te hebben. Wellicht heeft de landelijke politiek daar ook mee te maken. Hoe dan ook, het is aan ons als gemeenteraad om dat vertrouwen weer terug te winnen voor over vier jaar. Wij zullen daar samen ons best voor moeten doen. En ten tweede is de kiezer nog meer verdeeld over de verschillende partijen, niet één grote winnaar, maar partijen zijn dichter bij elkaar gekomen.

De kiezerslijsten dan ook uit te spreken. Voortzetten van de samenwerking, de gezamenlijkheid en de rust en stabiliteit. Daarom moet er gezocht worden naar een zo breed mogelijke steun vanuit de hele raad. Dus doorgaan met de opdracht die er lag, met name de financiën op orde brengen en houden en daarbij een wethouder die daar goed overzicht op heeft. Daarnaast het op orde brengen en

houden van de dienstverlening, de SWO, vaak het eerste aanspreekpunt voor veel inwoners. Deze twee punten zijn voor ons erg belangrijk in aanloop naar een nieuw te vormen college, waarbij de kwaliteit van de wethouders wat ons betreft voorop staat. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Hooijer. Daarmee hebben wij de partijen gehoord over de duiding van de verkiezingsuitslag en rond ik dit gedeelte af en ga meteen door naar agendapunt 1.5. 1.5 Proces van coalitievorming De voorzitter: Het proces van coalitievorming, waarbij ik na de pauze ook al aangaf dat mevrouw Hooijer als voorzitter van de … Fractievoorzitter van de grootste partij uitleg geeft over het vervolgproces en als zij dat heeft gedaan, dan nemen we alle andere partijen mee in een korte ronde van reactie. Mevrouw Hooijer, aan u het woord weer. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja, voorzitter, dank u wel. Omdat het gebruikelijk is dat de grootste partij het initiatief neemt én gezien de verkiezingsuitslag waar ik zojuist al concludeerde dat er niet één grote winnaar is, maar dat partijen juist dichter bij elkaar gekomen zijn, leek het ons goed om voor een externe onafhankelijke informateur te gaan. Daarbij vinden we het belangrijk dat andere partijen hier ook een goed gevoel bij hebben om zo te zorgen voor een gezonde basis.