Printversie transcript

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 14 april 2022

1.

Plenaire vergadering (Raadzaal)

1.1 Opening besluitvormende vergadering De voorzitter: Dames en heren ik open de vergadering van uw raad, heet u natuurlijk van harte welkom. Raadsleden maar ook mensen op de publieke tribune. Ook mensen die meekijken en meeluisteren via de stream en via radio Hoogeveen Lokale Omroep Hoogeveen ook van harte welkom bij deze extra raadsvergadering waarin de heer Bijl als informateur verslag gaat doen van de ronde informatie. Daar komen we zo nog op terug. Voordat wij officieel beginnen met deze vergadering wil ik iedereen nog even vragen om nog even een moment, wacht ik even tot beide heren ook, welkom, zitten. Want we beginnen even met een moment van stilte ter overdenking. Dank u wel. Deel u mede dat met kennisgeving afwezig is: mevrouw Jansen en de heer Kreuze. Dat er ook iets te vieren valt vanavond en dat is dat de heer Walda vandaag verjaart. Hij viert zijn verjaardag, daar heeft u al een traktatie in ieder geval van beneden naar boven mee kunnen nemen in de vorm van gevulde koeken. De heer Walda is al net begonnen in deze raad en misschien is hij wel op de hoogte van een vaste traditie en er zijn al zo veel tradities verloren dus laten we deze hier houden. Dat als je verjaart tijdens een gemeenteraadsvergadering dat u wordt toegezongen door de voltallige raad. Ik neem aan dat de publieke tribune daar ook in meedoet.

Ik zal zo mijn microfoon op het begin uitzetten zodat u niet alleen mij hoort want dat wil ik u niet aandoen. Mijnheer Walda van harte gefeliciteerd namens ons allen. Dank voor de traktatie. Lang zal die … Daar kunt u dan weer een jaar op teren zou ik zeggen. Tien jaar zelfs kijk aan. Dit zult u nooit vergeten deze ode, deze aubade die u toe gebracht is. Dames en heren. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: Na deze ronde vaststelling van de agenda aan de orde bij agendapunt 1.2 kunnen we de agenda zo vaststellen wat u betreft? Dat is het geval. 1.3 Presentatie informateur De voorzitter: Dan gaan we over naar 1.3, waar kopje presentatie informateur staat. Waarbij de informateur verslag doet van zijn bevindingen en zijn advies. Daarvoor geef ik het woord aan de heer Bijl. De heer Bijl: Voorzitter dank u wel. Ik vroeg mij even af hoe dat digitaal zou zijn gegaan met dat zingen. Dan zit je daar alleen in je huiskamer en dan maar hopen dat er nog veertig huiskamers wordt meegezongen. Maar ook van mijn kant de felicitaties en dank voor de traktatie. Voorzitter mij is gevraagd om in het openbaar het advies uit te brengen ook toe te lichten en eventueel vragen te beantwoorden dat doe ik graag. Het betreft het informatieadvies met betrekking tot de vorming van een college van de Gemeente Hoogeveen.

Op verzoek van de fractievoorzitter van de grootste partij Gemeentebelangen ben ik op 22 maart benaderd door mevrouw Hooijer om te kijken of ik bereid zou zijn om dat te willen doen. Die bereidheid had ik. Er waren een paar vragen die in de opdracht stonden. Ik heb geprobeerd die zo goed mogelijk langs te lopen en van antwoorden te voorzien. Dat heb ik gedaan in gesprekken met alle tien de fracties twee keer. De gesprekken die waren steeds opgebouwd op dezelfde manier. Dus op dezelfde wijze heb ik alle tien de fracties gesproken. Gelukkig geassisteerd door een notulist ‘…’ en de griffier, mevrouw Elken. Dat maakte het voor mij een stuk makkelijker in de praktische uitvoering. Kwam een streepje te veel gedurende dat informatieperiode bij een

van de betrokkenen. Daardoor hebben we het een week later duren dan misschien nodig was geweest. Maar ik vond het wel nodig om het op dezelfde manier te doen om het zo zorgvuldig mogelijk te laten verlopen. Dank aan iedereen dat u hebt meegeholpen om de agenda’s passend te maken. Dank ook voor de manier waarop de gesprekken konden plaatsvinden. Ik heb ze als open en plezierig ervaren. Er is ook voldoende gezegd om tot een advies te kunnen komen. Ik loop even de punten langs die van mij verwacht werden om daar naar een verkenning uit te laten gaan. De eerste vraag was: welke inhoudelijke thema’s zijn voor de fracties van belang? Dat zijn er heel wat. U hebt allemaal als het goed is een setje gekregen met alle verslagen maar ook met matrixen waarop aangekruist staat welke onderwerpen partijen belangrijk vinden. Maar laat ik zeggen dat zegt nog niet alles. Want als we bijvoorbeeld de energietransitie nemen, dan zegt de ene partij we vinden het belangrijk om dat nog meer te intensiveren en de andere partij zegt we vinden het belangrijk om juist subsidies naar beneden bij te stellen. Dat geeft ook meteen maar even aan de diversiteit hier in de gemeenteraad van Hoogeveen is gekomen na de laatste verkiezingen. Wellicht zat die daar voor de verkiezingen ook al. Maar het is een breed spectrum aan opvattingen die in de raad vertegenwoordigd is.

Maar dan nog zou je kunnen zeggen: iedereen vindt in ieder geval dat een belangrijk thema om te bespreken. Maar dat geeft ook aan dat hoewel het thema misschien op zich veel draagvlak heeft om te bespreken, de uitkomst heel divers kan zijn. Wat er achter de vraag zat van ook de inhoudelijke thema’s was: is er voldoende draagvlak om een raadsbreed programma te maken. Dat is het startpunt van waaruit de nieuwe raad is vertrokken vanuit de vorige periode ligt er een raadsbreed programma, een zakencollege die dat uitvoert. Dan is het ook belangrijk bij het vaststellen van thema’s, niet alleen welke thema’s zijn belangrijk maar denk je ook dat er voldoende draagvlak is in de raad om te komen weer opnieuw tot een raadsprogramma. Dan moet je ook een beetje gelijk denken over de thema’s die aan de orde zijn. We hebben in die matrix in ieder geval aangegeven welke thema’s alle partijen belangrijk vinden, dat kunt u allemaal terugvinden. Waar eigenlijk vrij veel overeenstemming over was is dat Hoogeveen door moet gaan om gezond te worden financieel, dat is een belangrijk gegeven. Ik denk dat ook alle partijen hebben aangegeven woningbouw is echt heel belangrijk en dat moet ook gebeuren. Zo zullen er nog wel meer wat thema’s zijn maar op de vraag: ben je dan ook bereid om dat in een raadsbreed programma te zetten, was lang niet elke partij enthousiast.

Dus een aantal partijen zeiden: eigenlijk principieel niet want we zitten in de politiek en er moet ook verschillen zichtbaar zijn in de politiek dus dat willen we niet. Er zijn ook partijen die zeggen: laten we een coalitieprogramma maken maar wel met ruimte voor inbreng van niet-coalitiepartijen, dat is laat ik zeggen soort nuancering erop. Maar het beeld was te divers om te zeggen: er is een breed draagvlak om te komen tot een raadsbreed programma. Eigenlijk in het verlengde daarvan zeg je dan ook iets over het soort van college wat er zou moeten komen. Daar was men eigenlijk wel vrij helder in op een paar partijen na. Maar verreweg de grote meerderheid van de partijen, zeker de grote meerderheid van de raad, heeft een voorkeur voor een politiek college. Een politiek college dat ziet u ook al in de verslagen. Er is ook nog gesproken over: zou je misschien naast politieke wethouders ook nog een enkele wethouder een portefeuille kunnen geven die misschien wat minder politiek gekleurd is, partijpolitiek gekleurd naast de politieke wethouders. Daar is wel over gefilosofeerd maar dat heb ik niet uiteindelijk meegenomen in mijn advies. Dat is misschien iets wat partijen die verder gaan praten nog maar eens even moeten bekijken wat ze daarmee willen.

Maar wat er uit het verhaal heel helder naar voren kwam is dat verreweg de meeste partijen zeiden: we willen als startpunt een politiek college. Dat mag ook best wel breder zijn. Meer dan drie partijen, dus minimaal vier partijen. Elke partij zou dan ook een wethouder moeten leveren. Dus ik begreep dat er in het verleden wel eens gekeken werd naar de grootte van fracties, dat het dus een weerspiegeling in het aantal wethouders zou moeten hebben. Maar daar heb ik geen enkele partij over gehoord. Een wethouder per partij is een gedeeld uitgangspunt. Dus terug naar een paar hoofdvragen die aan de voorkant gesteld werden. Eigenlijk is de conclusie dat, en dan kijk ik even ook naar de huidige collegeleden, er is heel veel waardering voor het werk wat is verzet. Ik denk dat dat ook impliciet een compliment is voor het werk wat jullie hebben verzet, dat de partijen nu zeggen: wij vinden de situatie ‘…’

voor een politiek college. Wat eigenlijk geen abnormaal uitgangspunt is na verkiezingen in een gemeenteraad in Nederland. Politiek college, te weinig draagvlak voor een raadsbreed programma. Dus dat zal dan op een andere manier moeten worden ingevuld. Er werd van diverse kanten aangegeven: als je een programma maakt hou het op hoofdlijnen, timmer het niet dicht. Er is heel veel waardering voor het zakencollege zoals die zich heeft open gesteld naar de gemeenschap. Ook in informatievoorziening naar de raad geen tweedeling in informatieverstrekking tussen coalitie en niet-coalitie. Ik denk dat dat hele waardevolle dingen zijn om ook voor de nieuwe situatie mee te nemen dat wat er ook uitkomt je deze gemeente met tien partijen bestuurt. Ook in de informatievoorziening al die tien partijen zo goed mogelijk en zo gelijk mogelijk meeneemt. Dan kom je toch een beetje bij de vraag: wie zou een voorkeur hebben om met wie die combinatie aan te gaan? Ik heb niet voor niets twee rondjes gedaan want ter Drents gebruiken wordt er in een eerste ronde nogal veel kaarten tegen de borst gehouden. Wil je wat aan mij hebben voor een advies moet je in de tweede ronde toch wat meer kleur bekennen want de bedoeling is wel dat helder wordt welke combinatie de meeste kans heeft om te komen tot een stabiel college voor de komende vier jaar.

Wat daarbij opviel dat was dat eigenlijk alle partijen op een na, die verslagen zijn ook openbaar, maar de vorm is nieuw in deze raad. Dat eigenlijk alle partijen toch wel een reflectie hadden op de afgelopen raadsperiode en de samenwerking daarin. De combinatie van Gemeentebelangen en CDA werd eigenlijk door iedereen wel als een aandachtspunt benoemd. Het enthousiasme op voorhand voor die combinatie was niet even groot om het maar even zachtjes te zeggen. Dat is iets wat ik echt ook wel in de tweede ronde heb uitgediept met een aantal partijen die daar ook nadrukkelijk mee te maken zouden kunnen hebben. Om te kijken: hoe ligt dat? Want als je kijkt naar de uitslag van de verkiezingen en je wilt recht doen aan die uitslag dan heb je een paar winnaars en eigenlijk zei iedereen: de Partij van de Arbeid daar kun je niet om heen, daar moet je ook niet omheen willen. Die hebt zoveel gewonnen en die moet ook eigenlijk in die nieuwe coalitie, in dat nieuwe college vertegenwoordigd zijn. Dan heb je de twee grootste partijen: Gemeentebelangen en CDA. Maar als je wat meer wilt dan drie partijen dan zou je ook moeten kijken naar als je bij de wat grotere, middelgrote partijen blijft: VVD en ChristenUnie. Dus ik heb heel nadrukkelijk gekeken welke combinaties er voor die vijf partijen de voorkeur hadden. Dan zie je dat er twee mogelijkheden zouden zijn.

Dat is wat ik dan maar even in cabarettermen de grote drie noem, maar dat is dan Gemeentebelangen, CDA, Partij van de Arbeid en een vierde partij. Als de combinatie Gemeentebelangen, CDA niet wenselijk zou zijn, althans niet de voorkeur zou hebben of te weinig draagvlak, dan zou dat Gemeentebelangen, PvdA, VVD en ChristenUnie kunnen zijn. Die twee combinaties die heb ik echt nadrukkelijk tegen het licht gehouden in de gesprekken. Als je de voorkeuren zoals die zijn uitgesproken en ook soms een redelijk helder standpunt. Want een van de vijf partijen zei: wij zien onszelf niet functioneren in een coalitie waarin en CDA en Gemeentebelangen zit. Dan streep je die al weg voor het vervolg. Maar dan kijk je ook naar de andere partijen en dan blijkt toch dat er nogal wat aarzeling zit in het vertrouwen dat die combinatie van CDA en Gemeentebelangen samen dat dat tot een stabiele situatie zou leiden. Dan moet je een keuze maken. Op basis van de voorkeuren uitgesproken door elf van de vijf partijen is onontkoombaar dat dan de meest kansrijke combinatie is: Gemeentebelangen, Partij van de Arbeid, ChristenUnie en VVD en helaas het CDA daar niet bij zit.

Het is denk ik heel belangrijk dat met dit gegeven alle betrokkenen de komende vier jaar, maar dat geldt ook voor niet genoemde partijen, dat er veel energie wordt gestoken in het opbouwen van vertrouwen naar elkaar toe voor de komende periode en de periode daarna. Het is niet zo dat er gezegd wordt: we willen absoluut niet met de een of met de andere partij. Maar het zit hem wel ook voor namelijk in de combinatie. Dan kijk ik iedereen aan. Dus dat werken aan vertrouwen dat zou een opdracht moeten zijn voor iedereen in deze raad voor de komende vier jaar. Want dan denk ik dat je weer anders kunt kijken naar een vorming van een college. Maar op dit moment is dit de situatie. Als ik dan een advies zou moeten geven dan is het in de richting van deze vier partijen ga met elkaar in gesprek. Neem wat mij betreft zou het advies zijn ook: een gespreksleider extern zodat jullie alle vier je kunt richten op gelijke wijze op de programmatische gesprekken. Maak een akkoord op hoofdlijnen, kijk in hoeverre andere partijen

daarbij kunnen willen aansluiten. Naar de toekomst toe een open houding gebaseerd op het willen opbouwen van vertrouwen maar ook op het gelijk behandelen van de hele raad, ook in informatievoorziening. Er is veel gesproken over wat voor soort wethouders moeten er komen. Er was geen enkele partij die een wethouder wilde die kwalitatief niet goed was dus kwaliteit staat voorop. ik heb ook genoteerd, dan mag het ook best een wethouder zijn die niet in de Gemeente Hoogeveen woont. Er is ook gesproken over: moeten het fulltimewethouders zijn, ik zeg hartgrondig in uw richting. De Gemeente Hoogeveen verdient gewoon fulltimewethouders, het is een serieuze baan, die moet je ook gewoon het normale salaris geven. Dan kun je er ook het normale werk van verlangen. Vier wethouders is het aantal wat door verreweg de meesten is genoemd. Maar er is ook gezegd: we sluiten niet uit dat als er een bijzondere omstandigheid is dat er een vijfde komt. Maar dan zou ik zeggen, doe dan niet een tweede van een van die vier partijen maar zoek dan die oplossing anders. Maar dat is aan jullie om dat te bekijken. Uitgangspunt is vier wethouders. Ik heb ook nog gekeken hoe zit het bijvoorbeeld met zaken als OZB. Want dat merkte ik ook wel dat dat een punt was. Eigenlijk zeggen de meeste partijen op een enkeling na: OZB, de laatste knop om aan te draaien, trendmatige verhoging is redelijk.

Als er een bijzondere omstandigheid is dan zou er wat extra’s mee kunnen gebeuren. De een is daar wat enthousiaster over dan de ander. Er is ook een partij die zegt: mensen hebben wel zo een last van de koopkracht, verlaag de OZB maar. Maar goed het gros van de partijen zegt: trendmatig verhogen en dat als er een bijzondere omstandigheid is dan. Ik zou ook adviseren om dat ook wel mee te nemen bij de verdere uitwerking van het collegeprogramma dat dat geen verassingen naar elkaar oplevert. Maar alles op een rijtje zettend voorzitter, de griffier heeft het nog even keurig op vier balkjes neergezet voor mij, is het advies dus vervolggesprekken tussen Gemeentebelangen, PvdA, VVD en ChristenUnie onder begeleiding van externe gespreksleider. Coalitieprogramma op hoofdlijnen met ruimte voor de niet-coalitiepartijen. Die matrix is denk ik toch best wel handig om te kijken wat iedereen naar voren heeft gebracht. Vier wethouders op basis van een profiel. Op de een of andere manier nog wel wat getoetst op kwaliteit. Wat men heel belangrijk vindt is dat het team wat er komt te zitten, inclusief de voorzitter van het college, dat dat toch even wordt gekeken in hoeverre dat ook als team goed met elkaar uit de voeten kan. Dames en heren u zult het hiermee moeten doen. Ik heb alle verslagen gezien. Die zijn allemaal door uzelf goedgekeurd als het goed is, inclusief de matrixen.

Dus wat dat betreft kan ook iedereen lezen wat er gezegd is en op basis waarvan ik mijn advies heb uitgebracht. Dank u wel. Als er vragen zijn, beantwoord ik ze graag. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bijl voor de terugkoppeling en het verslag van bevindingen zullen we het zo maar even doen, en de adviezen die daar ook aan gekoppeld zijn. Misschien is het goed om inderdaad eerst te kijken of er leden van uw raad zien die vragen nog hebben aan de heer Bijl. We zullen in ieder geval straks een aparte ronde nog even alle partijen even langs gaan voor een korte reactie op het advies. Mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel voorzitter. Ik maak van de gelegenheid meteen gebruik om even u te bedanken voor het werk wat u gedaan hebt samen met de griffier en de notulist. Dan hoef ik dat straks niet meer te zeggen. Maar ik heb een vraag, in het advies staat: de koersen op coalitieprogramma op hoofdlijnen met ruimte voor de niet-coalitiepartijen. Je kunt dat ook lezen als een soort volgorde: de aanstaande coalitie mocht het allemaal lukken, die maken dat programma en dan kun je kijken waar niet-coalitiepartijen een plek nog kunnen krijgen. Zit daar een volgorde in? Want zou onze voorkeur hebben om dat eigenlijk ook gewoon dan wel te betrekken bij het hele proces wat er nu nog komt. Dus ik vraag daar uw interpretatie op dat punt.

De heer Bijl: Ik geef geen volgorde aan. Het is wat mij betreft belangrijk dat je ook in dat kader van het betrekken van de raad op zo breed mogelijk terrein met inbreng om dat te doen. De vraag is hoe je dat als coalitiepartij wil organiseren. Wil je zelf eerst een ronde hebben met zijn vieren en kijken welke issues vinden

wij belangrijk. Wil je het op een andere manier organiseren, dat laat ik graag aan jullie over. Maar als je de kans hebt om partijen die niet direct in de coalitie zitten erbij te betrekken, ik kijk even naar de Partij van de Arbeid en GroenLinks. Want er is in het gesprek met de PvdA bijvoorbeeld gezegd: we hebben met GroenLinks een goeie relatie, die willen wij niet loslaten. Dan kunnen ze dat onderling oplossen. Maar je kan het ook breder trekken en dat je zegt: ik probeer met alle partijen zoveel mogelijk aan de voorkant te doen. Maar dat laat ik graag over aan de volgende externe begeleider. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk of er nog, de heer Van Rijn van de SGP. De heer Van Rijn: Dank u wel voorzitter. We hebben het advies gehoord maar we hebben nog niet gehoord of u die partijen ook benaderd heeft of zij dat ook willen. Want dat is natuurlijk wel belangrijk om dat nu te weten om te zeggen: of zeggen ze, wij zien ervan af. Dus dat zou misschien belangrijk wezen. Heb je die vraag ook aan die partijen gesteld? De voorzitter: Misschien is het wel even goed voor de heer Bijl. De reacties zullen straks natuurlijk nog de gelegenheid voor iedereen om daar ook het zegje over te doen. De heer Bijl. De heer Bijl: Ik heb geen derde ronde ingelast. Dus ik heb niet apart met die vier partijen gesproken.

Elke partij is op dezelfde manier gesproken zoals u ook twee keer met de heer Schipper bij ons bent langs geweest. Als ik niet het idee zou hebben dat dit wel eens een kans van slagen zou hebben, dan had ik het zo niet opgeschreven. De voorzitter: Anderen nog die vragen aan de heer Bijl hebben op dit moment? Ik constateer dat dat niet het geval is. Dan wil ik de heer Bijl danken voor nogmaals de presentatie maar ook voor de antwoorden van de vragen van uw raad. Dank u wel. Zoals de heer Bijl net aangaf, misschien is het ook even goed ook voor de mensen hier in de publieke tribune maar ook voor de mensen die meekijken maar überhaupt voor mensen die geïnteresseerd zijn in de verslagen en de matrixen waar net aan gerefereerd is. Maar ook naar het advies van de heer Bijl. Die zijn na deze presentatie openbaar. Dus iedereen die dat wil kan ook de verslagen, de matrixen en het advies van de heer Bijl inzien. Dus die zijn allemaal openbaar zoals het ook in het begin van het proces tussen alle fracties in deze raad ook afgesproken is dat dat zou gebeuren. Dank u wel. 1.4 Reactie partijen op advies informateur De voorzitter: Dan ga ik over naar het agendapunt 1.4, de reactie van de partijen op het advies van de informateur.

Ik wil het zo doen dat ik het in de volgorde van klein naar groot, dat zegt niets over kwaliteit uiteraard maar dat zegt alleen iets over hoeveel stemmen de partijen hebben gehaald bij de verkiezingen. Geef eerst het woord voor een korte reactie aan de fractie van GroenLinks, de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Het wordt een beetje calimero-effect merk ik wel van klein naar groot. Maar laat ik beginnen en daarmee maai ik waarschijnlijk heel veel gras voor voeten weg. Maar ook mijn dank uit te spreken aan de informateur en de mensen die dat hele proces begeleid hebben. De snelheid vooral waarmee het gegaan is. Wij hebben op onderdelen andere punten weergegeven. Met name ook in de collegevorming. Uiteindelijk is ook dit, en dat is ook terug te zien in de matrix, een van de voorstellen die ook wij zelf hebben gedaan. Dus wij kunnen ons prima vinden in dit advies. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de SGP, de heer Van Rijn.

De heer Van Rijn: Dank u wel voorzitter. Ook onze dank aan de informateur en de griffie en de notulist natuurlijk. Goeie gesprekken geweest. De SGP kan zich gewoon helemaal vinden in dit advies. Voor ons is het mooi in balans denk ik. Het kan het vertrouwen in de raad denk ik goed versterken. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van D66. Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Dank u wel, ook uiteraard namens ons alle bedankjes voor iedereen. Voor ons wel een iets ander geluid dan de twee voorgangers. Want hoewel het revolutionair is voor Hoogeveen dat het CDA buiten de boot van de coalitie dreigt te vallen, bekruipt mij toch wel het gevoel dat er veel bij het oude vertrouwde blijft en dat vind ik helaas. Ik vind het opvallend dat men toch terug wil naar een politiek college en zelfs dat de PvdA dat wil. Die partij stelde nota bene zelf twee jaar geleden voor om een zakencollege te installeren. Dus blijkbaar denkt men dat financiële en bestuurlijke problemen in Hoogeveen weer door wethouders uit eigen geledingen op te lossen zijn. Daar ben ik benieuwd naar of dat gaat lukken. Opvallend vind ik ook dat in het voortraject er naar mijn gevoel toch meer gekoerst zou worden op een raadsbreed akkoord en dat dat nu toch anders lijkt te liggen. Dat vind ik teleurstellend.

De heer Bijl benoemde net al dat de kaarten misschien eerst wel tegen de borst zijn gehouden. Op mij komt het over dat dat nog steeds deels zo is, dat niet iedereen zich evenveel heeft uitgesproken zoals dat voor de verkiezingen af en toe wel tevoorschijn kwam. Opvallend in het verlengde daarvan is dan voor mij ook dat Gemeentebelangen wel graag raadsbreed akkoord wil. Ze zijn de grootste partij maar het advies van de grootste partij wordt nu niet geadviseerd. Met de voorgestelde combinatie stevenen we ook wel weer af richting een bekende stemverhouding. Dat doet mij ook geen deugd. Werken aan vertrouwen is een opdracht, zegt de heer Bijl, voor de komende vier jaar voor ons allemaal. Qua vertrouwen vind ik het wel opmerkelijk dat dat direct al is geschonden door voordat het embargo is opgeheven de pers te benaderen. Dus daar is nog wel wat werk aan de winkel. Wij zijn dan ook heel benieuwd of de beoogde partijen er samen uit gaan komen. Wij wensen hen heel veel wijsheid en succes. De voorzitter: Dank u wel. Fractie Forum voor Democratie, de heer Vos. De heer Vos: Wij vinden ten eerste wel, in alle gesprekken waren wij behoorlijk duidelijk geweest in welke punten wij fundamenteel achterstaan, wij ook geen concessies op willen doen. Andere partijen dachten daar anders over helaas. Dus ik wens ze heel veel succes met het vormen van een coalitie.

Wij blijven zelf ook gewoon openstaan als er met ons gepraat wil worden. Dan willen we dat graag honoreren. Wij zijn ook blij dat er een politiek college komt. Daar hebben we ook ons hard voor ingezet in de gesprekken. Politiek moet politiek blijven en dat is ook belangrijk. Daarom zijn we blij dat er geen raadscollege komt. Er moeten verschillen tussen de politieke partijen in zitten want dan kunnen mensen daar de politici ook op afrekenen natuurlijk. Wij wensen alle partijen veel succes. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de SP, mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord-van der Bie: Dank u wel voorzitter. Allereerst uiteraard ook van ons dank aan de heer Bijl en aan Cindy en aan de niet aanwezige notulist. Ik kan mij voor een deel vinden in de woorden van mevrouw Rutgers. Ik ben ook zwaar teleurgesteld dat het embargo geschonden is in de vorm van lekken naar de pers. Ik dacht dat we hier met volwassen mensen al zittend afspraken over hebben die kennelijk niet door iedereen zo nauw genomen worden. Wij kunnen ons vinden in de bevindingen van de heer Bijl. Voor een deel omdat wij zelf dezelfde kant op hebben gedacht. Wij zijn inderdaad niet voor een raadsbreed akkoord want we willen niet dat de zaken zijn dicht getimmerd.

Wat ons betreft had een optie kunnen zijn toch met een zakencollege verder te gaan omdat we het van belang vinden dat de weg die we in geslagen zijn met elkaar en met dit college dat die voortgezet zullen worden zodat Hoogeveen weer na afzienbare tijd sterk en stabiel zal

zijn. Maar we kunnen ons vinden in het advies van de heer Bijl en we wensen alle betrokken partijen heel veel succes. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel voorzitter. Wij hebben onze dank al uitgesproken. De uitkomsten en het advies van de informateur dat vinden wij een mooie uitkomst. Niet zozeer omdat we zelf als partij nu het gesprek verder mogen vervolgen met de andere drie beoogde partijen, maar vooral omdat het om een komende formatie gaat waar het ook om sociale inhoud gaat. Ten minste, die opdracht die pakken we met energie op. Tegelijkertijd is wel een uitdaging om met zijn vieren als we dat gesprek gaan opbouwen uitvoeren om dat echt vorm en inhoud te geven. Net in de vragen naar de heer Bijl hebben wij ook al aandacht gevraagd voor het betrekken van niet-coalitiepartijen of mogelijke niet-coalitiepartijen. Dus daar willen we ons ook nog wel volop voor in gaan zetten. Met name opdat we ook willen werken hier in de raad vanuit wie we zijn en de goede samenwerking als raad onderling. Ik denk dat het belangrijk is om straks ten aanzien van de formatie die nu voorligt om echt op elkaar te zoeken op inhoud. Dat is denk ik wat ons betreft de eerste opdracht. De heer Bijl heeft al genoemd: de woningmarkt en het financieel gezond blijven dat is iets wat breed leeft in de raad.

Dat is ook een opdracht die wij als ChristenUnie heel zeker voelen. Het is duidelijk ook dat er geen draagvlak was voor een raadsprogramma. Daar was ook niet onze keuze. Wij vinden het belangrijk dat de kiezer een stem heeft kunnen geven op 16 maart en de dagen daarvoor. Daar willen we vorm en inhoud aan geven. Ik denk dat de uitdaging voor de komende weken en maanden is. Ik weet niet hoe lang, hoeveel tijd we nodig hebben natuurlijk. Ik denk dat het vooral gaat om een belangrijke dat we daar tijd voor nemen en daar zorgvuldig met elkaar omgaan en dat we blijven werken aan een goed wij-gevoel in de raad en onderlinge verbinding. Daar sluit ik mij wel aan bij de woorden van de heer Bijl. We moeten blijven werken aan vertrouwen met elkaar als alle tien partijen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de VVD. De heer Bisschop. De heer Bisschop: Dank u wel voorzitter. Ook wij danken de informateur Cees Bijl voor zijn inspanningen voor de leuke en vlotte gesprekken die we hebben gehad met hem en de uitwerking van de gesprekken. We kunnen ons vinden in het advies als een van de opties die voor ons mogelijk zou kunnen zijn. Er zijn ook meerdere opties mogelijk. Maar we kunnen vinden in het advies van de heer Bijl. Graag gaan we een gesprek aan met de partijen om te kijken naar een gezamenlijk programma op hoofdlijnen.

Waarbij ik ook de opmerkingen van mevrouw Pullen deel dat wij ook echt met zijn allen in de raad moeten kijken naar de gezamenlijkheid en hoe we dat programma dan op hoofdlijnen gaan invullen met zijn allen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de Partij van de Arbeid, de heer Van Eck. De heer Van Eck: Dank u wel voorzitter. Het wordt een beetje eentonig maar ook wij willen onze dank en waardering uitspreken voor de heer Bijl en de ondersteuning die hij daarbij heeft gehad. Maar ook aan u al een woord van dank aan het zakencollege. Hun komst was hard nodig, er is goed werk verricht. Het klopt, PvdA was een van de initiatiefnemers tot de komst van het zakencollege. Maar wat de heer Bijl ook al aangaf, hebben we een democratisch systeem in Nederland. Er zijn verkiezingen geweest, dan past dat nu de fracties hun verantwoording nemen en dat we weer overgaan tot een coalitiecollege. De PvdA is veel genoemd door de andere partijen. Enerzijds omdat wij winnaar zijn, de grootste winnaar van deze verkiezingen waren. Anderzijds ook vanwege onze inhoudelijke kant en de ervaringen in het bestuur. Dat schept verwachtingen, dat schept verplichtingen, maar die maken we graag waar de komende periode. In de voorgestelde coalitievariant is veel genoemd. Niet alleen door deze vier partijen maar ook de andere partijen. Ook dat

schept de verwachting dat we vol vertrouwen zijn dat we daar samen gaan uitkomen. Waar komen we dan uit? We komen uit op een programma voor een sociaal en eerlijk Hoogeveen. Maar ook een programma met ruimte voor de andere partijen dan deze vier. Want samen zijn we een raad en samen vormen we het bestuur van deze gemeente. We willen open naar de samenleving staan en vandaar ook dat we het voorstel hebben net als we eerder hebben gedaan bij de informatiegesprekken, dat we ook nu het voorstel willen doen om de verslagen van de formatiegesprekken na afloop openbaar te maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van het CDA, de heer Feenstra. De heer Feenstra-Paas: Voorzitter, het is natuurlijk een historisch moment, het feit dat het CDA niet genodigd is om aan een college deel te nemen. Is echt in de geschiedenis van Hoogeveen uniek. Wij constateren dat en zeggen ook: dat is een andere keus die wij graag hadden gezien. Wij vinden echt dat het zakencollege heel goed werk heeft gedaan. We dachten ook dat de politieke ruimte nu aanwezig zou zijn om te komen tot een breed collegeakkoord waar we op basis van samenwerking de volgende fase tegemoet zouden kunnen gaan. Het feit dat daar nu een meerderheidscoalitie ligt vinden wij dan ook de moeite waard om daar de tijd en de ruimte voor te geven of waar een akkoord gaat komen wat goed is voor de inwoners van Hoogeveen.

Wij zullen vanuit onze rol daar kritisch maar ook constructief naar kijken. Want we vinden dat er een stabiel, evenwichtig, goed bestuur in Hoogeveen noodzakelijk is. De uitdaging die er voor ons liggen zijn groot. Ik wens de partijen daarbij alle succes toe. Ook een woord van dank aan de gesprekken met Bijl. Want ik moet eerlijk zeggen dat ik het ontzettende leuke gesprekken heb gevonden. Heel veel waardering daarvoor van onze kant. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van Gemeentebelangen, mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Voorzitter dank u wel. Ik wil onze informateur die wij zelf aangewezen hebben en daar ook erg blij mee zijn, dat we dat gedaan hebben. Ik wil je erg bedanken en natuurlijk ook Cindy en de notuliste die daarbij aanwezig was. Wij wouden inderdaad graag een raadsbreed of een eigenlijk zo breed mogelijke gedragen raadsakkoord, alleen daar was geen meerderheid voor. We zijn wel blij dat er gekeken is naar een coalitieakkoord waar ruimte is voor de niet-coalitiepartijen. Wij wouden ook graag een zo breed mogelijk coalitie, dat was wel een advies van de informateur. Dat zien wij ook in Gemeentebelangen, Partij van de Arbeid, VVD en de ChristenUnie. Bij de duiding van de uitslag van de verkiezing heb ik eigenlijk ook al gezegd dat wij het idee hebben dat de kiezer door wil gaan op de ingeslagen weg, zoals we dat al twee jaar op weg zijn.

Dus de gemeentelijke financiën op orde en daarnaast politieke rust en stabiliteit dat die ook na de formatie behouden blijft. Evenals de gezamenlijkheid en de samenwerking die er ook weer terug was in de raad. Daarin zien wij ook mogelijkheden in de voorgestelde brede coalitie. Geen raadsakkoord maar een coalitieprogramma op hoofdlijnen. Want we moeten het toch uiteindelijk samen doen en het werd net al gezegd: het is niet alleen de coalitie, het is niet college maar hopelijk dat we als gehele raad gezamenlijk ons best kunnen doen voor Hoogeveen. Of je in de coalitie zit of je zit daar niet in. We zullen met de vier partijen die genoemd zijn het vervolgtraject ingaan en ik denk op zoek gaan naar een technisch voorzitter of een procesbegeleider. Maar goed daar zullen wij onze afspraken over maken. Dus dat was het voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan constateer ik dat alle partijen een reactie hebben gegeven. Nogmaals de heer Bijl, misschien ten overvloede, nogmaals dank voor de inzet en de geleverde presentatie en de adviezen die hier nu neergelegd zijn. Het proces krijgt nu zijn vervolg.

1.5 Sluiting vergadering De voorzitter: Ik sluit de vergadering.