GGD Jaarstukken 2022 vastgesteld.pdf
Tekst van het document
4.315
2.000
3.638
2.406
2.713
Asielzoekers (0-19 jarigen)
1.014
800
1055
613
831
Aantal asielzoekers (19 jarigen en ouder)
3.301
1.200
2.583
1.793
1.882
5
4
7
4
4
2
1
1
1
1
Asielzoekerscentra Kleine wooneenheid (KWE)/ Kinderwoongroep (KWG)
9. Forensische geneeskunde Forensisch artsen vervullen de functie van gemeentelijk lijkschouwer, doen forensisch medisch onderzoek t.b.v. opsporingsonderzoeken, en verlenen medische zorg aan arrestanten. Wat hebben we bereikt? - Om de forensisch geneeskundige dienstverlening voor de korte en lange termijn te kunnen blijven borgen is het afgelopen jaar ingezet op de verdere uitwerking van de samenwerkingsovereenkomst Forensisch Geneeskunde 3 Noord (Drenthe, Groningen & Friesland) en het borgen van de dienstverlening. - Er is afstemming bereikt op het gebied van waarneming, het opleiden van nieuwe artsen, het aannemen van nieuwe medewerkers en een convenant gegevensdeling zodat alle medewerkers bij elkaar in Formatus kunnen werken. - De forensisch secretariaten werken nauwer met elkaar samen. - Er is een rapport opgeleverd waarin adviezen staan beschreven over hoe op het gebied van HR de forensische dienstverlening geborgd kan worden, onder meer in de vorm van taakdifferentiatie. Wat hebben we hiervoor gedaan? Om te bereiken dat de dienstverlening ondanks de hoge werkdruk en een tekort aan forensisch artsen geborgd kon worden in 2022 is verdere uitwerking van de samenwerking op FG 3 Noord een must geweest. Er is nadere uitvoering gegeven aan het projectplan ‘Samewerking FG 3Noord’.
Een belangrijk punt hierbij was het op basis van een HR-adviesrapport realiseren van de eerste stappen tot taakdifferentiatie en daarmee ontlasting van de ervaren werkdruk bij de forensisch artsen. Het HR advies heeft er verder toe geleid dat er 3 Noord een verdere gezamenlijk aanpak komt van HR vraagstukken t.b.v. de continuering en duurzame borging van Forensisch Geneeskunde. Een speerpunt hierbij is het aantrekken van nieuwe forensisch artsen en inzet van andere disciplines zoals verpleegkundigen. In 2022 is ingezet op aantrekken van forensisch artsen. Forensisch Geneeskunde heeft een structureel tekort aan forensisch artsen en in 2023 wordt dit probleem groter omdat er dan een aantal artsen met pensioen gaat. In 2022 hebben we bereikt dat er een drietal artsen zijn aangetrokken die als ZZP dienst willen doen in Drenthe. Eén van deze artsen is direct in 2022 gestart en de andere twee starten in januari 2023. T.b.v. taakdifferentiatie zijn er verpleegkundigen geworven voor artikel 8 (afname bloedproeven). Eind 2022 is dit met succes gerealiseerd en zijn er een drietal verpleegkundigen aangenomen waarvan er één in december 2022 is gestart en de andere twee in januari 2023 starten. Tevens is er een ANIOS gestart (betreft een JGZ arts van GGD Drenthe) die op vaste dagen gaat ondersteunen in de medische arrestantenzorg.
In de samenwerking is verder bereikt dat de andere provincies ook diensten waarnemen bij elkaar. Dit heeft ertoe geleid dat diensten die niet ingevuld konden worden door het eigen team in Drenthe toch door de andere partners geborgd werden zodat de dienstverlening gecontinueerd kon worden. Daarnaast heeft de samenwerking afgelopen jaar ervoor gezorgd dat er gezamenlijk meer afstemming is omtrent opleiden 47
van nieuwe artsen, het aannemen van nieuwe medewerkers en een convenant gegevensdeling zodat alle medewerkers bij elkaar in Formatus kunnen werken. Deze laatste is een vereiste om medewerkers over de provincie grenzen te kunnen inzetten t.b.v. het primair proces. Ook heeft de samenwerking ervoor gezorgd dat het forensisch secretariaat regelmatig met de secretariaten van Friesland en Groningen overleg hebben en afstemming zoeken in samenwerking. M.b.t. het plan om het zedenonderzoek <12 jaar te borgen is de coördinator/ projectmanager FG 3Noord samen met de DPG betrokken geweest en hebben zij aangesloten bij de landelijke overleggen hieromtrent. GGD Drenthe heeft als penvoerder hierin ook de positie genomen als één van de opdrachtgevers om dit in de toekomst te borgen, omdat deze samen met de andere GGD-en in Nederland vinden dat dit een overheid prerogatief behoort te zijn. GGD Drenthe is als penvoerder namens 3 Noord betrokken geweest bij het schrijven van een landelijk plan om te komen tot borging hiervan in de toekomst. Dit plan is eind 2022 opgeleverd bij het min.van Justitie en Veiligheid Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2022 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2022 en de drie voorafgaande jaren. Realisatie 2022
Begroot 2022
Realisatie 2021
Realisatie 2020
Realisatie 2019
Totaal Arrestantenzorg
1.842
1.400
1.583
1.603
1.665
Telefonisch consult
745
400
673
539
515
Forensisch medisch onderzoek: •
Bloed/DNA afname/urinecontrole
362
250
333
250
285
•
Letselbeschrijving
47
60
52
44
59
•
Deskundigenrapportage
10
30
16
14
31
•
Zedenonderzoek
30
20
20
23
21
•
NODOK melding
3
5
6
4
4
Aantal lijkschouwingen Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners exclusief euthanasie
365
300
361
316
337
73
58
73
64
68
Aantal lijkschouwingen na euthanasie Aantal lijkschouwingen na euthanasie per 100.000 inwoners
235
175
231
209
175
47
36
47
42
36
10. Reizigersvaccinaties Wanneer mensen op reis gaan, kunnen vaak aanvullende vaccinaties nodig zijn. Ook kunnen vaccinaties nodig zijn wanneer mensen bij de uitoefening van hun beroep een hoger risico lopen op een infectie. Bij reizigersadvisering kunnen cliënten terecht voor voorlichting en vaccinaties. De vraag naar reizigersvaccinaties was in 2022 onder meer ten gevolge van COVID-19 en de oorlog in Oekraïne, nog niet terug op het oude niveau. Daarnaast kan het volledige aanbod aan vaccinaties nog niet worden gerealiseerd vanwege de beperkte beschikbaarheid van artsencapaciteit op dit moment. Vanwege specifieke expertise wordt de artsencapaciteit nu extern ingevuld. Er is in 2022 een arts opgeleid die inmiddels niet meer werkzaam is bij de GGD waardoor het capaciteitsprobleem blijft bestaan. In 2022 werd veelal op 3 dagdelen per week een spreekuur gehouden.
48
Jaarcijfers In de tabel zijn de begrote cijfers van 2022 weergegeven, naast de gerealiseerde cijfers van 2022 en de drie voorafgaande jaren. Waar afwijkingen zijn worden deze onder de tabel toegelicht. Realisatie 2022 Aantal 1e consulten (reizigers)advisering Aantal vervolgconsulten
11.
Begroot 2022
Realisatie 2021
Realisatie 2020
Realisatie 2019
2.114
4.500
1.174
1.470
4.525
513
2.600
232
635
3.418
Financiële verantwoording bij het programma Additioneel
Programma Additioneel
Product Baten
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten Reserveringen
Centrum Seksueel Geweld Epidemiologie additioneel Forensische geneeskunde Gezondheidsbevordering additioneel IZB JGZ in het sociaal domein Kansrijke Start MDA++ OGGZ additioneel Overige JGZ additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland THZ additioneel Veilig Thuis Drenthe Centrum Seksueel Geweld Epidemiologie additioneel Forensische geneeskunde Gezondheidsbevordering additioneel IZB JGZ in het sociaal domein Kansrijke Start MDA++ OGGZ additioneel Overige JGZ additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland THZ additioneel Veilig Thuis Drenthe
Centrum Seksueel Geweld Epidemiologie additioneel Forensische geneeskunde Gezondheidsbevordering additioneel IZB JGZ in het sociaal domein Kansrijke Start MDA++ OGGZ additioneel Overige JGZ additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland THZ additioneel Totaal Reserveringen Totaal Additioneel
Resultaat 2021 187 59 1.019 153 1 1.003 76 149 879 97 447 671 412 222 21 6.504 11.900 -187 -56 -939 -149 -1 -931 -71 -143 -844 -91 -414 -617 -392 -185 -19 -6.504 -11.543 0 -3 -62 -4 0 -72 -5 -5 -35 -5 -33 -54 -21 -17 -2 -317 40
Begroting 2022 voor wijziging 198 13 847 214 0 923 74 166 908 55 456 613 762 260 31 6.627 12.147 -198 -12 -798 -208 0 -856 -69 -160 -852 -51 -423 -568 -729 -241 -29 -6.627 -11.823 0 -1 -48 -6 0 -67 -5 -6 -56 -4 -33 -45 -32 -19 -2 -324 0
Begroting 2022 na wijziging 198 13 847 214 0 923 74 166 908 55 456 613 762 260 31 6.627 12.147 -198 -12 -798 -208 0 -856 -69 -160 -852 -51 -423 -568 -729 -241 -29 -6.627 -11.823 0 -1 -48 -6 0 -67 -5 -6 -56 -4 -33 -45 -32 -19 -2 -324 0
Resultaat 2022
Verschil 2022
298 92 1.227 209 12 1.163 128 158 947 111 535 1.056 305 293 45 7.257 13.837 -296 -86 -1.184 -199 -8 -1.095 -119 -153 -889 -105 -508 -840 -400 -274 -42 -7.152 -13.349 -3 -6 -62 -10 -1 -85 -9 -6 -58 -8 -39 -76 -2 -19 -3 -387 101
99 79 380 -5 12 240 54 -7 39 56 78 443 -457 33 15 630 1.690 -98 -74 -386 9 -8 -239 -50 7 -36 -54 -84 -272 329 -33 -13 -525 -1.527 -3 -5 -14 -4 -1 -17 -4 0 -2 -4 -6 -32 31 1 -1 -63 101
49
JGZ additioneel De overgang naar een nieuw functiewaarderingssysteem heeft ook nadelige financiële gevolgen voor JGZ additionele taken zoals preventieve logopedie. Reizigersvaccinaties Door COVID en de oorlog in Oekraïne wordt er minder gereisd. De omzet blijft hierdoor achter. Door minder omzet, hoefde echter ook minder inkoop vaccins plaats te vinden. Het resultaat komt hiermee uit op € 97.000 negatief. Publieke gezondheid asielzoekers Vanaf 2021 is een nieuwe betalingssystematiek voor JGZ PGA dienstverlening ingegaan, die gekoppeld is aan het JGZ/PGA-contract met COA. Tot 2021 was de bekostiging op basis van een bedrag per kind. Vanaf 2021 bestaat de vergoeding uit 2 onderdelen. 1. Enerzijds is deze vergoeding gebaseerd op het aantal opvangdagen van asielzoekerskinderen. 2. Anderzijds is de vergoeding gebaseerd op het aantal verpleegkundige intakes en de medische onderzoeken van een volledige intake. Het positieve resultaat wordt veroorzaakt door de grote instroom van asielzoekers gedurende 2022. JGZ additionele opdrachten De overgang naar HR21 heeft ook voor de additionele opdrachten van JGZ (JGZ in het sociaal domein, overige JGZ additionele opdrachten en Preventieve logopedie) geleid tot een uitzetting van loonkosten. Voor 2022 bedraagt de uitzetting € 30.000. Veilig Thuis Drenthe Het resultaat VTD bedraagt € 105.000 positief.
Dit resultaat afgezet tegen de totale reguliere bijdrage VTD van ruim € 6,6 miljoen is 1,5% en daarmee minimaal. Er is een start gemaakt met de transformatie van Veilig Thuis waardoor de samenwerking tussen netwerkpartners in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling wordt verbeterd. Zes pilots maken onderdeel uit van deze transformatie die Veilig Thuis in het kader van de Drentse regiovisie moet doormaken en vloeien voort uit meerdere actielijnen uit de Drentse regiovisie ‘De volgende stap’ (Geweld Hoort Nergens Thuis). Het AB van de GGD en de (toenmalig) wethouder Jeugd van de centrumgemeente Emmen in zijn rol als voorzitter van het ABO Jeugd, hebben hiervoor een bestuurlijke opdracht gegeven aan Veilig Thuis Drenthe. Met de pilots wordt gebouwd aan een stevig fundament qua samenwerking wat ten goede komt aan de aanpak & borging van veiligheid in afhankelijkheidsrelaties. Er is gekozen voor pilotprojecten om zo mogelijkheden te creëren om met elkaar te leren en werkende weg vorm te gegeven aan een nieuwe manier van samenwerken tussen gemeenten, politie en Veilig Thuis Drenthe (VTD). Door het op deze manier vorm te geven wordt ook zorgvuldig omgegaan met inzet van de beschikbare capaciteit. U bent in 2021 voor de eerste keer geïnformeerd over de start van de zes pilots die op dit moment lopen.
Voor de pilots wordt een extra inzet gevraagd van Veilig Thuis Drenthe, temeer daar zij in alle pilots participeren met in ieder geval een VT-medewerker en een gedragswetenschapper. Daarnaast vraagt het ook extra inzet in functionaliteiten om deze pilots goed te begeleiden en te monitoren. De financiering van 50
deze pilots vindt plaats uit extra middelen die de centrumgemeente Emmen beschikbaar heeft gesteld voor Veilig Thuis Drenthe. Overzicht besteding van de extra middelen in 2022
Waarvoor? Inhuur procesbegeleiding/ aansturing transformatie VTD Inhuur kwartiermaker HRD (leren en ontwikkelen) Advieskosten Inzet maatschappelijk werkers Inzet epidemioloog Inzet gedragswetenschapper Training en opleiding medewerkers: kosten opleidingen Kennis en expertisecentrum ICT Totaal
Ontvangen voor 2022
Ingezet in 2022 € 167.500 € 25.200
€ 570.000
€ 26.700 € 282.300 € 22.900 € 30.900
€ 100.000
€ 23.800
€ 100.000 € 186.000 € 956.000
€ 45.700 € 625.000
Toelichting op de besteding van de middelen verkregen voor 2022: •
•
• •
De start van de pilots heeft meer tijd en inzet gekost dan aan de voorkant was voorzien. De pilots zijn vanaf april eigenlijk pas echt gestart. Dit had vooral te maken met agendadruk waarin het moeilijk was om de medewerkers van gemeenten, voorliggend veld, Veilig Thuis en politie bij elkaar te krijgen. Het elkaar ontmoeten is echter randvoorwaardelijk om met elkaar het goede gesprek te kunnen voeren over de wijze van samenwerken en bespreken/reflecteren op basis van casuïstiek. Het managen en begeleiden van deze pilots vraagt een intensieve begeleiding, hetgeen de medewerkers van veilig thuis en gemeenten helpt in hun nieuwe samenwerking. De begeleiders zijn er om het proces aan te jaren en goed te ondersteunen waardoor medewerkers die meedoen in de pilot zoveel als mogelijk worden ontlast. Er wordt sinds medio dit jaar geëxperimenteerd met decentraal werken (medewerkers van VTD werken vanaf gemeentelijke locatie). Dit vraagt extra capaciteit die effectief ook pas rond de zomer is ingezet. Vacatures epidemioloog en kwartiermaker kennis en expertise waren moeilijk in te vullen. Effectief pas na de zomer ingevuld. ICT is volgend op het proces dat nu gaande is. Door de vertraging met de pilots is ook vertraging ontstaan in de investeringen in ICT.
De pilotprojecten nog niet klaar zijn op 1 januari 2023 en lopen door tot 1 mei 2023. De opbrengsten worden bij elkaar gebracht en gepresenteerd. De bedoeling is dat de succesfactoren uit de pilots hun vertaling gaan vinden in een nieuwe werkwijze tussen gemeenten, Veilig Thuis Drenthe en op onderdelen de politie. Zo wordt samen toegewerkt naar een nieuwe manier van werken die past in de lijn van de Drentse regiovisie ‘De Volgende Stap’ onder de vlag van Geweld Hoort Nergens Thuis en die ook past in de lijn van het Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming dat op gemeenten afkomt. Aangezien nu een deel van de Drentse gemeenten meedoet op een onderdeel van een proces, zal dit nog wel een aantal 51
jaren in beslag nemen. De komende jaren zal daarom ook nog extra inzet nodig blijven om dit proces te faciliteren. Door hier op deze manier samen te werken met de gemeenten, wordt eveneens gewerkt aan de transformatie van Veilig Thuis Drenthe, zoals deze in de regiovisie is beoogd en wordt uitvoering gegeven aan het AB-besluit van april 2021. Het blijft daarbij noodzakelijk dat - om deze transformatie en extra inzet te kunnen realiseren - voor een periode van 3 tot 5 jaar extra middelen beschikbaar gesteld blijven worden.
52
1.2
Paragrafen
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten kent de begroting en jaarrekening een aantal verplichte paragrafen. In de jaarstukken 2020 zijn de paragrafen Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen en risicobeheersing en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en derhalve niet opgenomen.
1.2.1 Paragraaf Bedrijfsvoering Ondersteuning COVID-bestrijding Ook vanuit het oogpunt van bedrijfsvoering is in 2022 er nog de nodige aandacht geweest om mee te bewegen in de dynamiek van op- en afschaling in de COVID-bestrijding. Hierbij gaat het met name om open afschalen van personeel, huisvesting en ondersteuning op het gebied van informatievoorziening en ICT. In de tweede helft van het jaar stond dit vanwege de afnemende intensiteit van de COVID-pandemie vooral in het teken van het integreren van de COVID-organisatie in de staande GGD-organisatie. Datagestuurd werken Vanuit de reguliere bedrijfsvoering zijn in 2022 belangrijke impulsen gegeven aan de ontwikkeling van datagestuurd werken. Speerpunt hierbij is deze ontwikkeling in netwerkverband op te pakken. In dat kader zijn er onder meer verbindingen gelegd met organisaties als Hi-noord (UMCG), Lifelines en CMO-STAMM. Veiligheid informatievoorziening en privacy.
In 2022 zijn de VRD en GGD gezamenlijk gestart aan het verbeteren van de veiligheid van informatievoorziening en het beschermen van belangen op het gebied van privacy. Aanleiding hiervoor was de inbreng van informatiegestuurd en datagericht werken in de strategie van beide organisaties, hetgeen het belang van de veiligheid van informatievoorziening en het waarborgen van belangen op het gebied van privacy sterk deed toenemen. Daarnaast bleek uit assessments en audits dat het huidige niveau van beveiliging van beide organisaties onvoldoende was. De maatregelen die getroffen worden om te werken aan verbetering bestaan uit de volgende onderdelen: 1. implementatie van BIO en NEN 7510; 2. inrichting organisatie; 3. technische voorzieningen; 4. evalueren en leren. Gelet op het belang van het plan en de noodzaak voor aanvullende financiële middelen voor de uitvoering van de maatregelen is in de eerste helft van 2022 veel tijd en energie gestoken om de besturen van zowel de VRD als de GGD te informeren over de problematiek, de dilemma’s en de mogelijke oplossingen. De uiteindelijke besluitvorming is voor zienswijzen voorgelegd aan de 12 Drentse gemeenten, voor de VRD en GGD afzonderlijk. Uiteindelijk hebben beide besturen begin juli ingestemd met de aanpak, en is de deadline voor een aantal maatregelen noodgedwongen met een half jaar opgeschoven.
Inmiddels is er een half jaar gewerkt aan het doorvoeren van de verbeteringen. Vooralsnog heeft dit geleid tot goede resultaten, zoals: 1. Een aantal belangrijke actiepunten is inmiddels uitgevoerd, maar er is ook nog een aantal uit te voeren. Van groot belang zijn de algemene beleidsdocumenten die vastgesteld zijn, het opstellen van 53
leveranciersmanagement en het opstellen van protocollen voor het afwikkelen van incidenten en verstoringen. Bewustwording heeft een vaste plaats gekregen in de organisatie, er is aandacht voor authenticatie en autorisatie en bij de doorontwikkeling van functioneel beheeris veiligheid informatievoorziening en privacy een vast onderwerp. 2. Voor de inrichting van de organisatie zijn inmiddels de eerste vacatures ingevuld, voor de functies van privacy-officer en security-officer. De functie van system security specialist wordt naar alle waarschijnlijkheid op korte termijn ingevuld. Voor de functie van functionaris gegevensbscherming wordt noodgedwongen nog gebruik gemaakt van tijdelijke externe inhuur. Definitieve invulling is een vraag die nog voor hoofdbrekens zorgt. Arbeidsmarktproblematiek, uitwisselbaarheid en functieomvang maakt dat een alternatieven nader odnerzocht wordt. Een oplossing in samenwerking met een of meerdere andere organisatie staat daarbij hoog op de verlanglijst. 3. Op het gebied van technische voorzieningen zijn de VRD en GGD inmiddels goed voorzien. Monitoring van netwerkactiviteiten, toegangsdrempels, scanning van individuele gedragen en het inschakelen van SOC en Cert-voorzieningen hebben de weerbaarheid van beide organisaties in technische zin duidelijk vergroot.
Helaas staat de wereld niet stil en zien we de dreiging van incidenten en verstoring verder toenemen. In voorkomende gevallen laten wij zien dat de samenwerking van beide organisaties tot nu toe heeft geleid tot adequate afwikkeling, ook bijvoorbeeld van de grotere datalekken en claims die hieruit voortkomen. Voor 2023 zal daarom met dezelfde energie woorden dorogewerkt aan eht uitvoeren van de maatregelen voor het verbeteren van de veiligheid van inforamtievoorziening en privacy. Het resterende budget zal hier in 2023 voor aangewend worden. Nieuwe ontwikkeling is de ethische reflectie op het datagericht werken binnen de VRD en GGD, ook van de kant van het bestuur en deelnemende gemeenten. De vraag is aan de orde of alles wat technisch mogelijk is ook wenselijk is om uitgevoerd te worden, met name als de suggestie ontstaat dat er op persoonsniveau informatie wordt gekoppeld en vastgelegd. In de komende periode zal de positionering van de VRD en GGD ten aanzien van dit voorbehoud verder uitgewerkt worden. HR21 Omdat het huidige functiewaarderingssysteem verouderd is en niet meer onderhouden wordt is in samenspraak met de Ondernemingsraad besloten stapsgewijs over te gaan op een nieuw systeem: HR21. De Jeugdgezondheidszorg is inmiddels over naar HR21. De omzetting van de overige organisatieonderdelen vindt nu plaats en wordt in het eerste kwartaal van 2023 afgerond.
Strategisch opleidingsplan De nieuwe strategische agenda van de GGD draagt bij aan de organisatieontwikkeling van GGD Drenthe om van een uitvoeringsorganisatie door te groeien naar een waarde gedreven netwerkorganisatie die in haar rol als strategische kennispartner waarde toevoegt op de gezondheid en veiligheid van alle inwoners van Drenthe. De toegevoegde waarde van de GGD Drenthe zit in het verbinden van haar kennis, expertise en data door te informeren, te adviseren, te participeren, samen te werken en het samen onderzoek doen. Er is een strategisch opleidingsplan opgesteld dat zicht richt zich op de toerusting van professionals bij GGD Drenthe om deze rol en positie als organisatie te versterken. Arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt speelt ook voor GGD Drenthe, dit geldt voor verschillende functies; waaronder forensisch arts, arts infectieziektebestrijding, strategisch beleidsadviseur en nieuwe functies in 54
het kader de verschillende nieuwe programma's waar we nu invulling aangeven. Toch zijn we nog steeds goed in staat om in onze vacatures te voorzien. Om te anticiperen op de huidige arbeidsmarktsituatie investeren we in verdere aanscherping van een eigentijds werving en selectiebeleid en arbeidsmarktcommunicatie. Met uiteraard ook oog voor interne doorstroom en mobiliteit. Formatie en bezetting Realisatie 2022
Begroot 2022
Realisatie 2021
Realisatie 2020
Realisatie 2019
Formatie basistaken in fte
178
176
175
177
179
Formatie additioneel in fte
108
104
105
106
100
Formatie totaal in fte
285
280
280
283
279
Bezetting totaal in fte op 31 december
299
pm
297
299
264
Medewerkers in dienst op 31 december
411
376
412
421
374
Gemiddelde leeftijd
47
pm
47
48
47
Verzuim Het verzuim over 2022 komt uit op 5,0% en is daarmee in lijn met de begroting en 2021 en 2022. We wijken hiermee positief af ten opzichte van de landelijke benchmark. In het kader van duurzame inzetbaarheid zijn verschillende interventies en activiteiten uitgevoerd zoals o.a. trainingen omgaan met agressie, procesoptimalisatie meldingen incidenten, themabijeenkomsten inzetbaarheid een gezondheidsweek.
Realisatie 2022 Verzuimpercentage
5,00%
Begroot 2022
Realisatie 2021
5,00%
Realisatie 2020
4,90%
Realisatie 2019
5,00%
5,80%
Klachten In 2022 was een daling te zien van het aantal klachten van 252 in 2021, naar 134 in 2022. Net als het voorgaande jaar zagen we dat de klachten die betrekking hebben op de reguliere dienstverlening vooral voorkwamen bij de productgroepen waar sprake is van hoogfrequente cliëntcontacten, zoals JGZ en VTD. In 2022 was er een stijging van het aantal JGZ klachten van 22 naar 38. Dit had onder andere te maken met het datalek vanuit Topicus, maar ook het anders inplannen van het rijksvaccinatieprogramma, waarbij opstartproblemen tot klachten leidden. Bij VTD was een daling van het aantal klachten van 19 naar 12. Bij IZB zagen we een daling van 143 naar 78. Bij MMK, OGGZ en Sense kwam ieder één klacht binnen in 2022. Bij Forensische geneeskunde en reizigers kwamen geen klachten binnen. Er werden 2 klachten doorgeleid naar de externe klachtencommissie. Eén daarvan had betrekking op VTD en één op IZB+. Realisatie 2022 Klachten Waarvan naar klachtencommissie
Realisatie 2021
Realisatie 2020
Realisatie 2019
134
252
134
53
2
1
0
4
55
Financiële verklaring bij het programma Bedrijfsvoering
Programma
Product
Bedrijfsvoering en middelen Baten Bedrijfsvoering en middelen Totaal Baten Lasten Bedrijfsvoering en middelen Totaal Lasten Reserveringen Bedrijfsvoering en middelen Totaal Reserveringen Totaal Bedrijfsvoering en middelen
Resultaat 2021 725 725 -800 -800 75 75 0
Begroting 2022 voor wijziging 225 225 -225 -225 0 0 0
Begroting 2022 na wijziging 225 225 -540 -540 315 315 0
Resultaat 2022
Verschil 2022
1.679 1.679 -1.088 -1.088 80 80 670
1.454 1.454 -549 -549 -235 -235 670
Vervangingsbudget Een voordeel van € 452.000 op het vervangingsbudget. Het verzuimpercentage is conform begroot waardoor er minder beroep is gedaan op het vervangingsbudget. Opleidingsbudget Een voordeel van € 84.000 op het opleidingsbudget. Reiskosten Ook in 2022 is er nog steeds sprake van hybride werken wat resulteert in minder reiskosten dan begroot. Hierdoor een voordeel van € 265.000. De huidige reiskostenregeling is al geruime tijd niet geactualiseerd. Na overleg met de OR en instemming van de lokale bonden is een nieuwe regeling uitgewerkt. De nieuwe reiskostenregeling woon-werkverkeer en dienstreizen is eenvoudiger en sluit beter aan bij de huidige manier van werken (hybride). De nieuwe regeling gaat in per 1 januari 2023. HR21 De financiële gevolgen van HR21 zijn voor 2022 berekend op € 108.000. Hiervoor is een verplichting opgenomen. Spaarverlof Vanaf 2022 hebben medewerkers als gevolg van afspraken binnen de CAO SGO de mogelijkheid om verlof te sparen. Medewerkers kunnen spaarverlof aanvragen via het personeelsinformatiesysteem. Voor het saldo per 31-12-2022 is een voorziening gevormd van € 53.000. Organisatieontwikkeling Een nadeel van € 23.000 op de incidentele middelen die in de gemeentelijke bijdrage van 2022 zijn toegevoegd. Informatieveiligheid en privacy Op 11 juli 2022 heeft het bestuur ingestemd met de begrotingswijziging voor beleidsimpuls GGD.
Als gevolg van dit besluit is het jaarrekeningresultaat 2021 ad € 108.000 en de overschrijding van de Risicoreserve per 31 december 2021 ad € 205.000 toegevoegd aan de Reserve organisatieontwikkeling. De kosten 2022 van het verbeterplan veiligheid informatievoorziening en privacy bedragen € 80.000 en zijn onttrokken aan de reserve organisatieontwikkeling.
56
Energiekosten Voor het afnemen van energie voor ons hoofdkantoor aan de Mien Ruysweg in Assen maken we gebruik van het “Energie Inkoop Collectief Drenthe”. Een collectief met andere Drentse gemeenten. Door de lopende contracten heeft dit voor de jaarrekening 2022 geen gevolgen. Het contract voor gas loopt per 1 januari 2023 af. Voor elektra heeft GGD Drenthe nog een lopend contract.
57
1.2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de GGD. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die een gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd: • Risicobeleid • De weerstandscapaciteit • Risico-inventarisatie per balansdatum • Kengetallen 1. Risicobeleid In 2021 heeft de werkgroep GRIP op GR-en, bestaande uit Drentse griffiers en VDG-bestuur, de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ opgesteld. In de notitie, die vanaf 2022 van toepassing is voor de gemeenschappelijke regelingen, worden ten aanzien van de weerstandsparagraaf de volgende werkafspraken gemaakt: 1. Weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en in beperkte mate bij de gemeenschappelijke regeling; 2. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijk regelingen vermeldt in de begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers; 3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar; 4.
Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het DB van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur; 5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers. 2. De weerstandscapaciteit Voor het berekenen van de weerstandscapaciteit mag op basis van de richtlijnen van het Gemeenschappelijk financieel Toezichtkader (GTK) alleen de Algemene Reserve worden meegenomen. De weerstandscapaciteit geeft aan in welke mate GGD Drenthe in staat is de risico’s in financiële zin op te vangen. Op basis van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ heeft de Algemene Reserve van GGD Drenthe een bestemming gekregen en kan deze alleen worden ingezet voor het opvangen van loon- en prijsontwikkelingen. GGD Drenthe heeft daardoor zelf geen beschikbaar weerstandsvermogen. De hoogte van de Algemene reserve bedraagt 2,5% van de totale begrote lasten van 2022, zijnde € 16.432.733 x 2.5% = € 410.818.
58
In onderstaande tabel is de stand van de reserves voor resultaatbestemming 2022 weergegeven:
Algemene reserve Risicoreserve additionele taken Organisatieontwikkeling Egalisatie Reserve VTD
Resultaatbestemming 2021/herschikking 768.712 0 1.318.276 -204.584 232.769 312.493 268.101 0 259.847 0
Totaal reserves
2.847.704
107.909
107.909
-107.909
2.955.613
0
Algemene -en bestemmingsreserve
Te bestemmen resultaat Totaal vermogen
Stand per 01-012022
Toevoegingen 2022
Onttrekkingen 2022
Stand per 31-122022
0 386.875 0 25.410 0
0 -9.191 -167.623 -7.693 0
768.712 1.491.376 377.639 285.818 259.847
412.285
-184.507
3.183.391 0
412.285
-184.507
3.183.391
De reserves worden toegelicht bij het eigen vermogen in de jaarrekening. 3.1
Risico-inventarisatie per balansdatum
Risico
Kans
Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in gevaar komt Digitale verstoring Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling personeelsbestand ten aanzien van verwachte dienstverlening (arbeidsmarktproblematiek) Boventalligheid Inkoopbeleid in relatie tot (Europese) aanbesteding Het niet voldoen aan de AVG ten aanzien van privacy en informatiebeveiliging Klachtenafhandeling/schade als gevolg van (medische) handelingen Onvoorziene toename van de vraag van onze dienstverlening Loon- en prijsindexatie Totaal risico's
klein zeer groot
Financiële bandbreedte groot groot
groot
gemiddeld
210.000
gemiddeld groot
gemiddeld gemiddeld
150.000 210.000
groot
groot
525.000
klein klein zeer groot
klein groot zeer groot
Bedrag 225.000 675.000
22.500 225.000 1.125.000 3.367.500
Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de financiële impact die ze voor GGD Drenthe kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag van € 3.367.500. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s op balansdatum. Overigens onderkennen wij dat nooit alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen. Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in gevaar komt Capaciteitsproblemen (schaarste van mensen, (financiële) middelen, kennis) door onzekerheden over toekomstig verloop van de coronapandemie en nieuwe infectieziekten en de gevolgen voor de volksgezondheid op korte en lange termijn. Digitale verstoring/Cybercrime De ontwikkelingen op het gebied van ICT gaan snel, dit geeft kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Door de toenemende afhankelijkheid van digitale systemen komen bij uitval hiervan als gevolg van bijvoorbeeld stroomuitval of datadiefstal onze processen in gevaar. Dit kan een grote impact hebben op onze primaire processen en dan met name de acute hulpverlening.
59
Arbeidsmarktproblematiek In de huidige arbeidsmarkt worden we steeds vaker geconfronteerd met moeilijk in te vullen vacatures, het potentieel in de vijver waaruit gevist wordt neemt steeds meer af. Er is een risico dat onze dienstverlening in gevaar komt als we niet de juiste man/vrouw tijdig genoeg op de juiste plaats weten te krijgen en we daardoor hogere kosten maken voor werving en selectie of inhuur en inwerken. Boventallige medewerkers Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld 2 medewerkers op jaarbasis, zijn Inkoopbeleid in relatie tot (Europese) aanbestedingen Een niet goed inkoopbeleid in het kader van (Europese) aanbestedingen kan leiden tot financiële risico's. Dit komt omdat er meerdere regels en vereisten gelden voor deze aanbestedingen en fouten hierin kunnen leiden tot boetes en juridische procedures. Een goed inkoopbeleid is dan ook van belang om financiële risico's te beperken in het kader van Europese aanbestedingen. Voldoen aan regels voor omgang met persoonsgegevens Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) GGD-en maken veel gebruik van persoonsgegevens.
Er bestaan nog steeds wezenlijke risico’s voor bescherming van persoonsgegevens bij testen, vaccineren en het bron- en contactonderzoek tijdens de coronapandemie blijkt uit onderzoek AP. Stichting ICAM heeft de Staat, 25 veiligheidsregio’s, verschillende centrumgemeenten, GGD GHOR en alle GGD’en aansprakelijk gesteld voor de schade door het datalek in de corona systemen, begin 2021. Stichting ICAM stelt in begin 2023 te gaan dagvaarden. Het is nog onzeker welke partijen gedagvaard gaan worden, wat de uitkomst van die procedure zal zijn en of er verhaal mogelijk is op contractspartijen van GGD Drenthe. Er gaat in elk geval tijd en energie van GGD Drenthe in zitten. Tevens constateren we dat, naar aanleiding van landelijk gemaakte afspraken, getracht wordt claims te beleggen bij GGD Drenthe. Wat dit in de toekomst gaat betekenen is volkomen onduidelijk daar dit geen verantwoordelijkheid is van GGD Drenthe maar hier wel tijd en energie in gaat zitten. Klachtenafhandeling/schade als gevolg van (medische) handelingen Het financiële risico van klachtenafhandeling en schadevergoeding als gevolg van (medische) handelingen kan GGD Drenthe aanzienlijke kosten opleveren. Het kan de reputatie van GGD Drenthe beschadigen, wat leidt tot verlies van vertrouwen en verdere financiële gevolgen.
Het is daarom belangrijk om te investeren in een effectieve klachtenafhandeling en verzekeringsdekking om het financiële risico te beperken. Onvoorziene toename van de vraag van onze dienstverlening Niet tijdig voldoende (gekwalificeerd) personeel weten te krijgen en we daardoor hoger kosten gemaakt moeten worden voor werving en selectie of inhuur en inwerken. Loon- en prijsindexatie De reserve loon- en prijsontwikkelingen is maximaal 2,5% van de begrote lasten op basis van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’. Voor de loon- en prijsontwikkelingen in de begroting wordt uitgegaan van de CPB reeksen; Prijs Bruto binnenlandsproduct, Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers. 60
Als gevolg van het meervoudig verlengen van contracten zijn we genoodzaakt om een aantal dienstverbanden gerelateerd aan COVID om te zetten naar vaste aanstellingen. Het risico op achterblijvende kosten indien er voor deze medewerkers geen werk meer is bij de GGD is gering aangezien het ministerie van VWS de meerkosten hiervan voor haar rekening zal nemen. 3.2 Weerstandspositie Om te kunnen beoordelen of de opgebouwde reservepositie zich juist verhoudt tot de financiële risico’s wordt de ratio weerstandvermogen gehanteerd die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement samen met de universiteit Twente. De ratio wordt berekend door het aanwezige weerstandvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s. Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd: Ratio weerstandsvermogen
>2 1,4 - 2 1 - 1,4 0,8 - 1 0,6 - 0,8
Waardering
uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende
Door het ontbreken van weerstandsvermogen bij GGD Drenthe is de ratio voor GGD Drenthe 0. GGD Drenthe is onvoldoende in staat om de mogelijke risico’s zelf op te vangen en zal bij het zich voordoen van deze risico’s een beroep doen op de bij gemeenten aanwezige weerstandscapaciteit. Hieronder een overzicht met daarin het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen naar rato voor de Drentse gemeenten. inwoners 1-1-2022 Aa en Hunze Assen Borger-Odoorn Coevorden Emmen Hoogeveen Meppel Midden-Drenthe Noordenveld Tynaarlo Westerveld De Wolden Totaal
25.579 68.979 25.681 35.517 107.856 55.857 34.761 33.689 31.238 34.221 19.854 24.511 497.743
Benodigd weerstandsvermogen 173.056 466.680 173.746 240.292 729.704 377.903 235.177 227.924 211.342 231.524 134.323 165.830 3.367.500
61
4. Kengetallen Vanaf 2015 schrijft het BBV voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast de kengetallen vindt ook een beoordeling plaats van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Door middel van de genoemde kengetallen wordt ‘de structureel en reëel sluitende begroting’ onderbouwd. Hierna volgt een overzicht van de kengetallen.
Kengetallen netto schuldquote
Verloop van de kengetallen Resultaat Begroot Resultaat 2021 2022 2022 -1,1% -3,7% -3,4%
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-1,1%
-3,7%
-3,4%
solvabiliteitsrisico
20,9%
52,8%
34,3%
structurele exploitatieruimte
0,2%
-0,1%
0,8%
grondexploitatie
nvt
nvt
nvt
belastingcapaciteit
nvt
nvt
nvt
Beoordeling kengetallen GGD Drenthe Voorgeschreven is dat naast de kengetallen zelf, een beoordeling plaatsvindt van de onderlinge verhouding hiervan in relatie tot de financiële positie. Het is overigens van belang de kengetallen in samenhang te zien omdat een afzonderlijke kengetal niet zoveel zegt over de financiële positie. Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Normaal ligt de netto schuldquote tussen 0% en 90% (landelijk gehanteerde richtlijn). Als de netto schuldquote tussen 100% en 130% ligt, is de schuld hoog (oranje). Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan bevindt men zich in de gevarenzone (rood). De netto schuldquote van de GGD Drenthe blijft ruimschoots binnen de norm. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin men in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen.
Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. Volgens de landelijk gehanteerde richtlijn moet de solvabiliteitsratio minimaal 30% zijn. De solvabiliteitsratio van de GGD Drenthe is afgerond 35% en daarmee voldoende. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele exploitatieruimte van de GGD Drenthe is nagenoeg nihil. 62
Grondexploitatie Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe. Belastingcapaciteit Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.
1.2.3 Paragraaf Verbonden partijen Deze paragraaf geeft inzicht in ‘derde rechtspersonen’ waarmee GGD Drenthe een bestuurlijke en financiële band heeft. Op het moment van opstellen van de jaarrekening 2022 is bekend dat GGD Drenthe in dit kader 1 relatie kent: GGD GHOR Nederland Bestuurlijk en financieel belang GGD Drenthe betaalt op jaarbasis een contributie aan GGD GHOR Nederland gebaseerd op een bijdrage per inwoner, voor 2022 bedroeg deze contributie € 60.180. Mate van beïnvloedbaarheid in bedrijfsvoering Een beperkte mate van beïnvloedbaarheid in de bedrijfsvoering is mogelijk via de afvaardiging van de directeur publieke gezondheid van GGD Drenthe (tevens GHOR) in zowel het algemeen bestuur als het dagelijks bestuur.
1.2.3 Paragraaf Financiering De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen. 1. Treasurystatuut Vanaf 2020 is het toenmalige statuut opgeheven. De artikelen zijn als Bijlage in de Financiële Verordening 2020-2023 opgenomen. De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet houdbare overheidsfinanciën (de Wet hof). De gewijzigde regelgeving is opgenomen. 2. Risicobeheer Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat de GGD alleen gelden uitzet bij instellingen met een zogenaamde triple A-status, de meest betrouwbare bankinstellingen in Nederland. Na de bankencrisis is een groot aantal instellingen teruggeplaatst naar een dubbele A-status. De Bank voor Nederlandse gemeenten (BNG) heeft zijn triple A-status behouden.
Bij deze bank zetten wij de eventuele overtallige middelen uit. Met de invoering van het schatkistbankieren eind 2013 dienen wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven € 1.000.000) naar een gereserveerde rekening bij de BNG over te boeken. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte. 63
3. Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. In geen enkel kwartaal in 2022 heeft de GGD Drenthe de kasgeldlimiet overschreden. 4. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) Ook voor renterisico’s vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm, de renterisiconorm, bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële positie. GGD Drenthe is in 2022 ruim onder de renterisiconorm gebleven. 5. Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo Decentrale overheden moeten in hun jaarrekening een berekening opnemen van het zogenoemde EMUsaldo op basis van artikel 20 van het BBV. EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek werkt anders dan het baten-lastenstelsel dat deze overheden hanteren. Investeringen en uitgaven uit reserves tellen bijvoorbeeld niet mee in het baten-lastenstelsel, maar wel in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan daardoor toch een negatief EMU-saldo ontstaan.
64
Omschrijving
Begroting 2022 €
Resultaat 2022 €
1
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
280
846
2
Afschrijvingen ten laste van de exploitatie
527
561
3
Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie
0
53
4
Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd
428
281
5
Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4
0
0
6
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord
0
389
0
0
0
0
Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen
0
0
10 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten
0
0
7
Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan)
8
Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord
9
11 Verkoop van effecten: a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) b Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?
Berekend EMU-saldo
ja
nee
379
ja
nee
1.568
65
2 2.1
Jaarrekening 2022 Overzicht van baten en lasten Resultaat 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Resultaat 2022
Verschil 2022
Beschermen Beschermen - derden Bevorderen Bewaken Jeugd Additioneel Bedrijfsvoering en middelen
62.953 2.216 379 470 12.902 11.900 725 91.545
3.957 1.991 386 483 11.843 12.147 225 31.031
3.957 1.991 386 483 11.843 12.147 225 31.031
45.641 2.542 447 527 12.038 13.837 1.679 76.710
41.684 551 61 44 195 1.690 1.454 45.679
Beschermen Beschermen - derden Bevorderen Bewaken Jeugd Additioneel Bedrijfsvoering en middelen
-62.962 -2.216 -424 -440 -12.930 -11.543 -800 -91.314
-3.957 -1.991 -386 -467 -11.902 -11.823 -225 -30.751
-3.957 -1.991 -386 -467 -11.902 -11.823 -540 -31.066
-45.653 -2.604 -416 -551 -12.203 -13.349 -1.088 -75.865
-41.695 -613 -31 -84 -300 -1.527 -549 -44.799
231
281
-34
846
880
Totaal Reserveringen
9 44 -30 96 -317 75 -123
0 0 -15 59 -324 0 -281
0 0 -15 59 -324 315 34
0 0 -9 88 -387 80 -228
0 0 7 29 -63 -235 -262
Resultaat na bestemming reserveringen
108
0
0
618
618
Programma Baten
Totaal Baten Lasten
Totaal Lasten Resultaat voor bestemming reserveringen Reserveringen Beschermen Bevorderen Bewaken Jeugd Additioneel Bedrijfsvoering en middelen
De analyse is opgenomen in de programmaverantwoording in het jaarverslag. Resultaatsverklaring op hoofdlijnen Het boekjaar 2021 is afgesloten met een voordelig resultaat na bestemming/reserveringen van € 617.821. Het programma jeugd inclusief rijksvaccinatieprogramma heeft 2022 afgesloten met een negatief resultaat van € 127.150. De invoering van HR21, inzet van externen tijdens de rijksvaccinatieprogramma, de inzet voor Oekraïne en de incidentele kosten van het automatiseringsproject Informed Consent zijn hiervan de voornaamste oorzaken. Bij het programma bedrijfsvoering en middelen zien we een voordeel van € 670.262. Vooral op de onderdelen (ziekte)vervanging, reiskosten en opleidingen is minder uitgegeven dan begroot. Het programma Additioneel is afgesloten met een positief saldo van € 100.602. De voordelen zien we bij Veilig Thuis Drenthe en Publieke Zorg Asielzoekers (PGA). Het voordeel bij PGA komt vanwege de hoge instroom van asielzoekers. Daartegenover staan nadelen van reizigersvaccinaties door achterbleven omzet en bij JGZ door de invoering van HR21. 66
De overige programma’s laten per saldo een nadeel zien van € 25.893. Financiële verantwoording IZB+ - de opgeschaalde infectieziektebestrijding gericht op COVID-19 Opgave meerkosten 2022 COVID-19 bij GGD Drenthe Kostensoort
Opgave kosten incl. btw
Totaal Bron- en contactonderzoek
€ 10.735.151,00
BCO regulier
€ 10.735.151,00
BCO grootschalig risicogericht testen Totaal Bemonstering
€ 9.316.986,00
Bemonstering regulier
€ 9.316.986,00
Bemonstering grootschatlig risicogericht testen Totaal COVID-19 vaccinatie
€ 20.163.890,00
Vaccinatie
€ 20.163.890,00
Totaal Overige Meerkosten
€ 3.477.577,00
Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie
€ 550.000,00
Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning
€ 2.927.577,00
(optioneel) Voorschot (optioneel) Verrekening voorschot Totale uitgaven 2022
(vul '- bedrag' in)
€ 0,00 € 43.693.604,00
Begrotingsrechtmatigheid Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV is vastgelegd dat het dagelijks bestuur (DB) bij de jaarrekening inzicht moet geven in de begrotingsoverschrijdingen. In de financiële verordening van de GGD is vastgelegd dat het algemeen bestuur(AB) de lasten van de begroting op programmaniveau autoriseert. Dit betekent dat bij begrotingsoverschrijdingen aan de lastenkant het DB een analyse in de jaarrekening opneemt, waarbij de oorzaken en de achtergronden worden toegelicht. Bij de jaarrekening krijgt het AB vervolgens het voorstel voorgelegd om de begrotingsoverschrijdingen alsnog te autoriseren. Voor de analyse is gebruik gemaakt van de zes categorieën die zijn onderscheiden in de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV.
67
Deze categorieën zijn als volgt: 1. 2. 3. 4.
5.
6.
Kostenoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten Kostenoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar die niet tijdig konden worden gesignaleerd. Kostenoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die ten onrechte niet tijdig zijn gesignaleerd. Kostenoverschrijdingen inzake activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en waarvoor men tegen beter weten in geen voorstel tot begrotingsaanpassing heeft ingediend. Kostenoverschrijdingen inzake activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker, belastingdienst of een toezichthouder blijkt. Kostenoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen) waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren.
Budgetafwijkingen welke weliswaar in financiële zin binnen de begroting blijven, maar waarbij zeer duidelijk is dat aanzienlijk minder prestaties zijn geleverd c.q. activiteiten zijn ontplooid dan in de financiële begroting specifiek als doelstelling was aangegeven en welke niet in de jaarrekening zijn toegelicht vormen een aparte categorie “begrotingsoverschrijdingen”. Het gaat hier om afwijkingen van beoogde prestaties en niet om financiële budgetafwijkingen c.q. niet financiële informatie die de accountant soms wel waarneemt, maar waar hij niet standaard op toetst. Indien de accountant deze vorm van onrechtmatigheid waarneemt heeft dit geen gevolgen voor de strekking van de accountantsverklaring. Wel zal de accountant deze waarnemingen opnemen in zijn verslag van bevindingen. De begrotingsoverschrijdingen op het programma Beschermen, Beschermen derden, Bewaken en Jeugd betreffen overschrijdingen die te kwalificeren zijn onder categorie 2; kostenoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, maar die niet tijdig konden worden gesignaleerd. Voor een onderbouwing van de overschrijdingen verwijzen wij naar de toelichting bij de betreffende programma’s. Rechtmatigheid aanbestedingen Voor de bestrijding van de COVID-19 pandemie heeft de GGD Drenthe, in opdracht van het Ministerie van VWS, test- en vaccinatielocaties en ondersteunende processen moeten inrichten.
In een korte tijdsperiode moest er een heleboel geregeld worden om een goede bijdrage te kunnen leveren in de bestrijding van de pandemie. Hiervoor zijn opdrachten verstrekt aan diverse leveranciers voor de inkoop van producten en diensten. Voor een aantal van deze inkopen is niet voldaan aan de termijnen in de Aanbestedingswet 2012 m.b.t. (Europese) aanbestedingen en de richtlijnen in de gids proportionaliteit. Voor deze opdrachten is gebruik gemaakt van de bepalingen ‘dwingende spoed’ o.b.v. artikel 2.32 lid 1 sub c van de Aanbestedingswet. In onderstaande tabel is een korte schets van het verloop van de pandemie weergegeven. Hieruit blijkt het onvoorspelbare verloop van de pandemie vanaf februari 2020. Daardoor moest er in korte tijd vaak veel gerealiseerd worden om aan de opdrachten van het Ministerie te voldoen.
68
Verloop COVID-19 pandemie Periode
Omschrijving
feb-20
Uitbraak COVID-19
mrt-20
Testen COVID-19
apr-20
1e coronagolf, uitbreiden testcapaciteit
jun-20
Verder uitbreiden testlocaties + bron- en contactonderzoek
jul-20
Opdracht ministerie opschalen testlocaties vanaf augustus
aug-20
Opdracht ministerie testcapaciteit nog verder opschalen vanaf september
okt-20
2e golf, beroep op dwingende spoed
dec-20
Opdracht ministerie 1e tranche vaccineren vanaf januari 2021
feb-21
Opdracht ministerie grootschalig vaccinatie vanaf Q2, maart plan indienen
mrt-21
3e golf
apr-21
Opschaling vaccinatiecapacitiet
aug-21
Afschaling vaccinatiestraten
okt-21
4e golf
nov-21
Opdracht ministerie opstarten boostercampagne december 2021
nov-21
Opdracht ministerie snellere start boostercampagne half november 2021
dec-21
Opschaling boostercampagne
mrt-22
Einde harde lockdown
mrt-22
Boostervaccinatie voor kwetsbaren
apr-22
Bij klachten zelftesten. Bij een positieve zelftest geen bevestigingstest meer bij de GGD
apr-22
Aankondiging boostercampagne voor zomer 2022. Uiteindelijk niet doorgegaan
jul-22
Bron- en contactonderzoek alleen op aanvraag
aug-22
Opschaling voor najaarscampagne
sep-22
Herhaalprik beschikbaar voor medische risicogroep, bewoners van zorginstellingen en zorgmedewerkers
okt-22
Herhaalprik beschikbaar voor iedereen
dec-22
Afschalen naar basisniveau
Financieel Net als in 2020 en 2021 zijn aan de uitvoering van de opdrachten die de GGD heeft gekregen voor de bestrijding van het COVID-19 virus hoge kosten verbonden. In bestuurlijk overleg tussen het ministerie van VWS en GGD GHOR Nederland zijn afspraken gemaakt over de vergoeding van deze kosten. In het kort komen de afspraken erop neer dat alle meerkosten die de GGD maakt voor de bestrijding van het virus voor een vergoeding van het ministerie in aanmerking komen. In afwijking van 2020 en 2021 komen de wegvallende opbrengsten van de GGD als gevolg van de COVID-19 crisis niet meer in aanmerking voor vergoeding. Over 2022 hebben we € 43.693.604 aan meerkosten die voor compensatie in aanmerking komen. Aan voorschotten hebben we reeds ontvangen van het Ministerie van VWS € 43.780.264. Resteert een terug te betalen bedrag over 2022 aan het Ministerie van VWS van € 86.660.
69
2.2
Balans per 31 december 2022
(bedragen x € 1.000) ACTIVA 31-12-2022
31-12-2021
Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met economisch nut
1.230
Totaal vaste activa
1.898 1.230
Vlottende activa Voorraden
21
Uitzettingen korter dan één jaar
21
1.898
11
9.157 Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist korter dan één jaar Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen
11.478
1.328
2.817
7.579
8.398
250
263
Overlopende activa
11
372 Vooruitbetaalde bedragen
372
Kassaldi Banksaldi
0 251
540 540
Liquide middelen
252
236 0 236
Totaal vlottende activa
9.801
12.266
Totaal activa
11.032
14.164
PASSIVA 31-12-2022 Vaste passiva Eigen vermogen
31-12-2021
3.801 Algemene reserve Bestemmingsreserves Resultaat boekjaar
Voorzieningen Totaal vaste passiva
769 2.415 618 53
2.956 769 2.079 108
53 3.855
-
2.956
Vlottende passiva Netto-vlottende schulden korter dan één jaar Overige schulden Overlopende passiva Nog te betalen bedragen Vooruitontvangen bedragen Totaal vlottende passiva
Totaal passiva
2.795 2.795
3.879 3.879
4.382 3.771 610
7.329 6.852 477
7.177
11.208
11.032
14.164
70
1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Algemeen • De jaarrekening is opgemaakt volgens de grondslagen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor gemeenten en provincies. • De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. • De lasten en baten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden (voorzichtigheidsbeginsel). • Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan overlopende verlofaanspraken. Vaste activa Materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs onder aftrek van afschrijvingen.
De materiële vaste activa worden lineair afgeschreven. Bij de gehanteerde afschrijvingstermijnen wordt de Nota activeren, waarderen en afschrijven gevolgd. Voorraden De voorraad vaccinaties is gewaardeerd tegen de actuele kostprijs. Uitzettingen korter dan één jaar, overlopende activa en liquide middelen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. Deze voorziening is bepaald op basis van de ouderdom van de vorderingen en op basis van individuele beoordeling. Eigen vermogen Het eigen vermogen betreft het saldo van de bezittingen en schulden en bestaat uit de reserves en het resultaat voor bestemming van het lopende jaar. Voorzieningen De voorziening spaarverlof is opgenomen tegen nominale waarde. Hiervoor wordt afgeweken van de BBV richtlijnen om geen voorziening op te nemen voor arbeidsgerelateerde kosten. Netto-vlottende schulden korter dan één jaar en overlopende passiva De schulden worden gewaardeerd tegen nominale waarde.
71
2.
Toelichting op de balans per 31 december 2022
VASTE ACTIVA Materiële vaste activa (bedragen x € 1.000) Materiële vaste activa Investeringen met economisch nut Omschrijving
Afschrijv
Aanschaf
Cumulatieve Boekwaarde
% (medisch)inventaris / verbouwingen Automatisering Wagenpark Totaal
10 25-33 20
Afschrijving
1-1-2022
Mutaties 2022 Boekwaarde Duurzame DeswaardeverInvesteringen investeringen minderingen Afschrijving 31-12-2022
2.139 2.213 17
845 1.615 11
1.294 599 6
120 162 -
4.369
2.471
1.898
281
0 4
277 107 -
214 344 3
923 305 3
5
384
561
1.230
-
De investeringen betreffen alle investeringen met een economisch nut. De investeringen betreffen voor € 70.000 huurdersinvesteringen bij voornamelijk de consultatiebureaus. De overige investeringen zijn vervangingsinvesteringen. De duurzame waardevermindering betreft de afwaardering van alle activa die betrekking hebben op COVID. VLOTTENDE ACTIVA Voorraden (bedragen x € 1.000) De voorraad vaccins is gestegen van € 11.000 naar € 21.000. Uitzettingen korter dan één jaar (bedragen x € 1.000) Specificatie uitzettingen korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Deelnemende gemeenten Overige vorderingen op openbare lichamen Totaal vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist korter dan 1 jaar Rekening-courant Ministerie van Financiën Totaal uitzettingen in 's Rijks schatkist korter dan 1 jaar Overige vorderingen Debiteuren Voorziening dubieuze debiteuren Overige vorderingen Totaal overige vorderingen Totaal uitzettingen korter dan 1 jaar
31-12-2022
31-12-2021
563 765 1.328
358 2.459 2.817
7.579 7.579
8.398 8.398
214 -5 42 250
108 -3 158 263
9.157
11.478
72
Vorderingen op openbare lichamen De overige vorderingen op openbare lichamen is gedaald ten opzichte van 2021. Per 31-12-2021 hadden we een vordering op het Ministerie van VWS ten behoeve van COVID van € 1.709.537. Per 31-12-2022 dienen we een bedrag terug te betalen van € 86.660. Uitzettingen in ’s Rijks schatkist korter dan 1 jaar De uitzettingen in ’s Rijks schatkist betreft de rekening-courant verhouding met het ministerie van Financiën. Decentrale overheden zijn verplicht de overtollige (liquide) middelen hier aan te houden. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak. Zie voor de berekening van de drempelbedragen het overzicht onder de post liquide middelen. Overlopende activa (bedragen x € 1.000) Specificatie overlopende activa Vooruitbetaalde bedragen en borg