Kaderbrief 2027.pdf

Kaderbrief

Kaderbrief 2027 Verkiezingsjaar | 2026

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

Inhoudsopgave 1.

Inleiding...................................................................................................3

2.

Financiële ontwikkelingen sinds programmabegroting 2026................3

3.

Actuele ontwikkelingen............................................................................5

4.

Financiële uitgangspunten......................................................................6

5.

Inzet en omvang reserves........................................................................6

6.

Beslispunten kaderbrief 2027..................................................................7

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

2

1. Inleiding In lijn met de jaarlijkse begrotingscyclus biedt het college de raad in het voorjaar de kaderbrief aan. Deze vormt de opmaat naar de programmabegroting voor het volgende jaar en schetst de verwachte maatschappelijke, beleidsmatige en financiële ontwikkelingen. De kaderbrief stelt de raad normaal gesproken in staat om, voorafgaand aan het zomerreces, richtinggevende besluiten te nemen over het te voeren beleid en de voorgenomen investeringen en/of maatregelen voor de komende begroting in het najaar. Echter in het verkiezingsjaar beperkt de kaderbrief zich tot de algemene gegevens zoals verwerking van de september- en decembercirculaire 2025, op basis van de verwachte cijfers uit de jaarrekening overzicht van het weerstandsvermogen (algemene reserve) en de verwachte financiële compensatie vanuit de Voorjaarsnota 2026 en toe te passen belangrijkste financiële uitgangspunten voor de begroting 2027-2030. Deze kaders samen met het coalitieprogramma worden vervolgens door het college vertaald en uitgewerkt in de programmabegroting 2027-2030 die in het najaar wordt vastgesteld. Deze werkwijze is verankerd in de Financiële verordening van de raad. De tabel hieronder geeft op hoofdlijnen weer wat het structureel saldo is voor de periode 2027-2030. Perspectief kaderbrief 2027

2026

2027

2028

2029

2030

Programmabegroting 2026

1.065.000

-3.010.000

-4.214.000

-3.897.000

-3.715.000

Autonome ontwikkelingen (1e berap 2026) Nieuw beleid lopend jaar (1e berap 2026) Inzet algemene reserve (10%) 1e jaar Perspectief kaderbrief 2027

-264.000 -181.000

-723.000 -347.000

-1.036.000 -347.000

-1.347.000 -347.000

620.000

-89.000 -372.000 790.000 -2.681.000

-5.284.000

-5.280.000

-5.409.000

-1.204.000 -584.000

2.681.000 0

1.740.000 -3.544.000

472.000 -4.808.000

322.000 -5.087.000

Waarvan incidentele baten en lasten Structureel saldo

Het structureel saldo is naar verwachting vanaf 2028 ruim € 3,5 miljoen negatief. Dit loop op tot ruim € 5 miljoen in 2030. In de kaderbrief 2028 worden zowel het collegeprogramma1 als substantiële ombuigingen verwerkt. In de volgende hoofdstukken wordt deze tabel nader toegelicht.

2. Financiële ontwikkelingen sinds programmabegroting 2026 In de periode tussen het vaststellen van de programmabegroting 2026 in november 2025 en het moment van schrijven, mei 2026, zijn er verschillende ontwikkelingen geweest die een effect hebben op het budgettair perspectief van de gemeente Hof van Twente. Een collegeprogramma is een document van het college van burgemeester en wethouders (B&W) waarin zij de belangrijkste beleidsvoornemens en doelstellingen voor hun bestuursperiode vastleggen. Het is de concrete uitwerking van het coalitieakkoord en vormt de leidraad voor het dagelijks bestuur van de gemeente. 1

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

3

Hieronder volgt een opsomming en vervolgens een toelichting: 1. September- en decembercirculaire 2025 2. Autonome ontwikkelingen programmabegroting 2026 en verder 3. Inzet van algemene reserve (10%) 4. Voorjaarsnota 2026 van het Rijk 1. September- en decembercirculaire 2025 Op 28 oktober 2025 en 21 april 2026 bent u middels een raadsbrief geïnformeerd over de ontwikkelingen in het gemeentefonds en de financiële effecten daarvan. Zo zijn er bijstellingen van verschillende maatstaven die de basis zijn voor de hoogte van het gemeentefonds en zijn er specifieke middelen ontvangen. In totaal hebben de circulaires voor Hof van Twente een positief effect van € 1,36 miljoen in 2027. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij naar beide raadsbrieven. Deze circulaires zijn verwerkt in het nieuwe financieel perspectief zoals opgenomen in de eerste bestuursrapportage 2026. 2. Autonome ontwikkelingen programmabegroting 2026 en verder In de eerste berap 2026 is het overzicht opgenomen van de autonome ontwikkelingen. Dit betreffen autonome ontwikkelingen zoals de CAOontwikkelingen voor de reiskostenvergoeding, uitvoering van raadsamendementen maar ook bijstellingen van budgetten die door besparingen en/of indexeringen af- dan wel bijgeraamd worden. Het volledige beeld van de autonome ontwikkelingen inclusief het nieuwe beleid lopend jaar is uitgebreid beschreven in de 1e berap 2026. 3.

Inzet Algemene reserve 10% 1e jaar We kiezen ervoor om gebruik te maken van de mogelijkheid waartoe de provinciale toezichthouder gelegenheid biedt, namelijk om voor een deel te kiezen voor het incidenteel dekken door middel van het surplus vanuit de algemene reserve. De mogelijkheid wordt gemaximaliseerd op 10% van dit surplus, en bedraagt daarmee ongeveer € 1,6 miljoen. We kiezen ervoor om € 790.000 in te zetten, ongeveer 5%. Hiermee vullen we het verwachte tekort op dit moment voor 2027 in. Door deze inzet kopen we tijd om voor de komende jaren (lees vanaf 2028 en verder) een ombuigingsplan voor te leggen aan uw raad met zoveel mogelijk keuzes. Let op, door tussentijdse besluitvorming en advies vanuit de toezichthouder kan dit nog wijzigen. 4. Toevoegen surplus reserve grondexploitatie aan de algemene reserve In de Nota reserves en voorzieningen vastgesteld op 7 februari 2023 (zaak 372286) is vastgelegd dat de omvang van de reserve grondexploitatie een ratio van minimaal 1,0 moet hebben. Ook is vastgelegd dat bij een ratio van 1,4 het surplus kan worden verwerkt ten gunste van de algemene reserve. In de jaarrekening 2025 is op pagina 127 opgenomen dat een bedrag van € 0,5 mln.

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

4

vrij kan vallen naar de algemene reserve. Dit omdat de ratio rond de 1,4 uitkomt en dan het surplus toegevoegd mag worden aan de Algemene Reserve. Na dit besluit komt de ratio van het weerstandsvermogen van deze reserve op 1,1.

5. Voorjaarsnota 2026 van het Rijk Voor 2027 zijn de belangrijkste punten:  Er is naar verwachting een positief resultaat op het accres 2.  Hier staat tegenover dat er een tegenvaller is vanuit het btw compensatiefonds, die deze stijging voor meer dan de helft corrigeert. Naast deze directe gevolgen voor 2027, zijn er voor de toekomst door het Rijk een aantal plannen geformuleerd:  Er is een plan van het Rijk om te korten op de huishoudelijke hulp vanaf 1 januari 2029. Dit zorgt ervoor dat er nauwelijks middelen voor huishoudelijke hulp bij de gemeente overblijven.  De klimaatgelden blijven in ieder geval tot 2040. In 2027 zullen de klimaatgelden vergelijkbaar zijn met het bedrag van 2026.  Uitstel van abonnementstarief huishoudelijke hulp tot 1 januari 2028, dit heeft geen financiële gevolgen.  Voor de kosten van Jeugdzorg zijn geen middelen door het Rijk opgenomen. De gevolgen hiervan worden voor zover mogelijk meegenomen in de begroting 2027 en zijn nog niet opgenomen in de kaderbrief 2027. Meicirculaire 2026 Tijdens het opstellen van deze kaderbrief is de Meicirculaire 2026 nog niet verschenen. Zoals gebruikelijk wordt de Meicirculaire 2026 voor de raadsvergadering van juli middels een raadsbrief met u gedeeld.

3. Actuele ontwikkelingen De oorlog tussen Iran en de USA en daarmee gepaard gaande opwaartse druk op de inflatie, denk hierbij aan de brandstofkosten, zal naar verwachting een doorwerking hebben in de eigen organisatie en bij de kosten welke voortkomen uit onze leveranciers, projecten, zorginkoop en gemeenschappelijke regelingen. Op dit moment is nog niet te voorzien wat dit exact betekent. 2

Het accres is de vermeerdering van het gemeentefonds t.o.v. het jaar ervoor totaal gezien. Dit accres is gerelateerd aan de Rijksuitgaven.

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

5

In 2026 wordt het coalitieakkoord vastgesteld en omgezet naar een collegeprogramma 2027-2030. Verwerking van de gemaakte afspraken worden vertaald richting begroting 2027-2030.

4. Financiële uitgangspunten Een standaard onderdeel van de kaderbrief is dat wij een aankondiging geven van de belangrijkste financiële uitgangspunten, namelijk de loon-en en prijsontwikkeling 2027 die we in de programmabegroting 2027 zullen gaan hanteren. Deze uitgangspunten zijn gebaseerd op gemeentelijk beleid waarbij we jaarlijks anticiperen op basis van cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) en op te nemen loon- en prijsontwikkelingen. Eenzelfde systematiek wordt toegepast als richtlijn voor de gemeenschappelijke regelingen waarop zij hun begrotingen uitwerken. Tegenover de loon- en prijsstijgingen staat (deels) een compensatie vanuit het gemeentefonds. Dit leidt tot de volgende indexeringen: - Personele kosten 4,2% - Materiële uitgaven 2,4% - Bijdrage gemeenschappelijke regelingen 2,8% - Sociaal domein (vergoeding Wmo/ Zorg) 3,2% - Gewogen gemiddelde 2,4% - Subsidies en inkomsten van leges en belastingen 2,4%

5. Inzet en omvang reserves Algemene reserve In het financieel perspectief dat in deze kaderbrief is opgenomen, is de inzet van reserves meegenomen als (gedeeltelijke) dekking voor investeringen. Niet alle reserves zijn vrij beschikbaar; een deel is noodzakelijk om financiële risico’s op te vangen of heeft al een specifieke bestemming. Deze risico’s worden jaarlijks in beeld gebracht. Op basis daarvan wordt bepaald welk bedrag als weerstandsvermogen beschikbaar moet blijven. De middelen die overblijven worden aangemerkt als de vrij besteedbare ruimte. In de onder staande tabel wordt deze ruimte aangeduid als “Ruimte t.o.v. benodigd weerstandsvermogen”. bedragen x € 1.000

Doorrekening reserves weerstandsvermogen Algemene Reserve Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Stand per 31 december Totaal risico's conform berekening weerstandsvermogen Ruimte t.o.v. benodigd weerstandsvermogen

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

Rek.2025 17.393 4.909 -5.410 16.892

2026 16.892 9.039 -4.425 21.505

2027 21.505 0 -820 20.685

2028 20.685 0 -40 20.645

2029 20.645 0 0 20.645

2030 20.645 0 0 20.645

4.355 12.537

4.355 17.150

4.355 16.330

4.355 16.290

4.355 16.290

4.355 16.290

6

De maatregel waarbij we kiezen voor een onttrekking uit de algemene reserve van € 790.000 uit de algemene reserve is in de jaarschijf 2027 verwerkt. Van het vrij besteedbare deel van de Algemene reserve, het surplus, mogen gemeenten 10% inzetten voor structurele lasten vanuit het weerstandsvermogen. Dit onder de voorwaarde dat de solvabiliteit van de gemeente groter of gelijk aan 20% is en blijft. Dit deel wordt dan tot ‘structurele baat’ bestempeld. Ook moet het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder (de provincie) voldoende zijn, gebaseerd op een adequate risico-inventarisatie. Voor het begrotingsjaar 2027 wordt voorgesteld om ongeveer 5% van dit surplus als dekking in te zetten voor het geprognotiseerd tekort in 2027. Voor de overige jaren wordt een nieuw traject opgezet waarbij ook rekening gehouden wordt met de uitkomsten van de septembercirculaire 2026. Reserve Majeure Projecten Daarnaast wordt in de periode 2026 tot en met 2028 in totaal € 12,8 miljoen onttrokken aan de reserve Majeure Projecten, specifiek voor de financiering van nieuwe investeringen. Na deze onttrekkingen resteert in 2028 een verwachte stand van € 636.000 in deze reserve. Reserve Majeure Projecten Stand per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Stand per 31 december

Rek. 2025 3.368 10.000 -791 12.577

2026 12.577 0 -11.491 1.086

2027 1.086 0 -450 636

2028 636 0 0 636

2029 636 0 0 636

2030 636 0 0 636

ratio weerstandsvermogen (incl. reserve majeure projecten)

6,77

ratio weerstandsvermogen (excl. reserve majeure projecten)

3,88

5,19

4,9

4,89

4,89

4,89

4,94

4,75

4,74

4,74

4,74

Ratio weerstandsvemogen

6. Beslispunten kaderbrief 2027 Het structurele tekort in het meerjarenperspectief maakt het noodzakelijk om per boekjaar 2028 een substantiële ombuiging in gang te zetten. Het college komt nog met een procesvoorstel richting uw raad.

Beslispunten: 1. Het vaststellen van de kaderbrief 2027 ter voorbereiding op de programmabegroting 2027–2030, waarin de jaarschijf 2027 sluitend wordt gemaakt en de structurele tekorten in de daaropvolgende jaren expliciet inzichtelijk worden gemaakt.

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

7

2. Instemmen om een procesvoorstel op te stellen om te komen tot substantiële ombuigingen en deze gelijktijdig met de begroting 2027 aan uw raad voor te leggen. 3. Instemmen met de inzet van € 790.000 uit de algemene reserve ter (gedeeltelijke) dekking van het tekort in 2027. 4. Instemmen met het opnemen van het surplus van de reserve grondexploitatie in de algemene reserve. Burgemeester en wethouders van Hof van Twente,

de secretaris,

de burgemeester,

ir. H.L. Dijksterhuis

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM

Gemeente Hof van Twente, Kaderbrief 2027

8

de Höfte 7, 7471 DK Goor Postbus 54, 7470 AB Goor 0547 – 85 85 Gemeente Hof85 van Twente, Kaderbrief 2027 info@hofvantwente.nl

9