Jaarrekening 2020 definitief.pdf

Jaarrekening 2020

“Kiezen voor de toekomst”

Bestuurlijk verantwoordelijk: College van B & W Hof van Twente Coördinatie en eindredactie: Afdeling bedrijfsvoering & concernstaf Datum behandeling raad: 25 oktober 2022

Inhoudsopgave Inleiding .............................................................................................. 2 Jaarrekeningresultaat ..................................................................... 2

Programma 4: Leefomgeving ....................................................... 36

Verklaringen gerealiseerd rekeningresultaat ................................. 2

Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen, Onvoorzien en Vpb ..... 39

Cyberaanval en verliesvoorziening hack in 2020 ........................... 4

Overzicht Overhead ..................................................................... 41

Bestemming jaarrekeningresultaat 2020 ....................................... 5

Overzicht Incidentele baten en lasten ......................................... 42

Controleverklaring accountant .......................................................... 6 Balans ................................................................................................. 7 Balans nader gespecificeerd ........................................................... 8

Overzicht Grondexploitaties ........................................................ 45

Overzicht van baten en lasten 2020................................................. 10 Grondslagen voor waardering & resultaatbepaling ......................... 11 Algemene grondslagen bij het opstellen van de jaarrekening. .... 11 Toelichting op de balans .................................................................. 15 Overzicht van baten en lasten 2020 per programma ...................... 33 Programma 1: Burger en Bestuur ................................................. 33 Programma 2: Veiligheid en Regels .............................................. 34 Programma 3: Wonen en Werken................................................ 35

Programma 5: Sociaal Domein ..................................................... 37

Wet Normering Topinkomens (WNT) .............................................. 46 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................................... 48 Bijlagen behorend tot de gecontroleerde jaarrekening .................. 50 Bijlage 1: Begrotingsafwijking- en rechtmatigheid ...................... 51 Bijlage 2: Baten en lasten per kostencategorie (BBV) ................. 52 Bijlage 3: Kredietenoverzicht ....................................................... 53 Bijlage 4: Staat van incidentele baten en lasten .......................... 61 Bijlage 5: Staat van reserves ........................................................ 68 Bijlage 6: Staat van voorzieningen ............................................... 80 Bijlage 7: Algemene uitkering gemeentefonds ............................ 81

Inleiding Algemeen Hierbij bieden wij u de Jaarrekening 2020 aan van de gemeente Hof van Twente. Ten gevolge van de cyberaanval konden we na afloop van het boekjaar 2020 niet beschikken over een groot deel van onze financiële gegevens van 2020. Daarom is in de raadsvergadering van 8 juli 2021 een lightversie van het jaarverslag 2020 behandeld maar niet de jaarrekening 2020. De jaarrekening geeft de financiële verantwoording, bestaande uit onder meer de balans, overzicht van baten en lasten en bijlagen. In deze inleiding op de jaarrekening zullen wij ingaan op de belangrijkste ontwikkelingen die een verklaring geven voor het jaarrekeningresultaat. Na een analyse op hoofdlijnen presenteren wij een voorstel voor de bestemming van het positieve jaarrekeningresultaat.

Jaarrekeningresultaat Er is sprake van een positief gerealiseerd rekeningresultaat 2020 conform voorschriften BBV van € 968.000. Deze afwijking is ongeveer 0,8 % van het begrotingstotaal.

Verklaringen gerealiseerd rekeningresultaat Saldo primitieve begroting 1e berap - AO 1e berap - meicirculaire 2e berap - AO Aanvullende storting MJOP Saldo na 2e berap 2021

-1.564.000 -473.000 627.000 272.000 -313.000

Gerealiseeerd rekeningresultaat 2020

-1.451.000 968.000

Te verklaren saldo

2.419.000

Raad reeds geïnformeerd over: - Budgetoverheveling 2020-2021 - Algemene uitkering (sept/dec. circulaire) - Verliesvoorziening hack

800.000 856.000 -2.904.000

Nog te verklaren saldo jaarrekening 2020

3.667.000

2 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

De belangrijkste verklaringen voor het batig gerealiseerd rekeningresultaat 2020 zijn: Programma 1: Burger en Bestuur BTW mengpercentages 2015-2019 (voordeel € 114.000) In 2020 heeft een onderzoek en herrekening van de mengpercentages op de BTW en het BCF compensatiefonds over de jaren 2015 tot en met 2019 plaatsgevonden. Dit heeft geresulteerd in een teruggave die in 2020 is ontvangen.

€ 54.000 benodigd. De stand van de verliesvoorziening bedraagt per ultimo boekjaar € 104.000. Basis Registratie Ondergrond (BRO) (voordeel € 50.000) Bij de kadernota 2020 is dit bedrag opgevoerd omdat de inschatting was dat de invoering van de BRO € 50.000 zou gaan kosten. De feitelijke werkzaamheden hebben in 2021 plaatsgevonden en de uiteindelijke werkzaamheden, en hierdoor de kosten, zijn een stuk lager uitgevallen.

Programma 2: Veiligheid en regels Bouwleges (voordeel € 285.000) De meeropbrengst is o.a. toe te kennen aan de aantrekking van de economie. Daardoor hebben wij meer aanvragen ontvangen. Ook de overspannen woningmarkt heeft ertoe geleid dat incourante kavels en projecten die in een eerder stadium niet haalbaar waren alsnog gebouwd werden. Daarnaast zijn de bouwkosten gestegen, waardoor de legesopbrengsten ook zijn gestegen.

Programma 4: Leefomgeving Begraafrechten (voordeel à € 61.000) Er zijn het afgelopen jaar flink meer begravingen, urn-bijzettingen en grafrechtenverleningen geweest. Omdat het lastig in te schatten is hoeveel begravingen, urn-bijzetten en grafrechten er per jaar plaatsvinden, is het lastig de begrote inkomsten goed in te schatten. Voor 2020 heeft dit geresulteerd in een (fors) voordeel van € 61.000. Het voordeel is in 2020 wel dermate groot dat het als aandachtspunt bij de 1e berap 2022 staat genoteerd om nog eens kritisch te bekijken.

Programma 3: Wonen en Werken Verkopen restgronden (voordeel € 114.000) Op deze post worden veelal verkopen van restgronden verantwoord van enkele duizenden tot tienduizenden euro's. Over de jaren heen fluctueerden de opbrengsten hier sterk. In 2020 is echter één grote verkoop niet meegenomen bij een bestuursrapportage. Het betrof de verkoop van een perceel aan de Herikerweg. De verkoopopbrengst hiervan bedroeg € 96.000. Verliesvoorziening OMZ (voordeel 54.000) Op basis van de laatst vastgestelde exploitatieopzet en jaarrekening 2020 van OMZ (OntwikkelingsMaatschappij Zenkeldamshoek) was een verlaging van de verliesvoorziening van

Programma 5: Sociaal Domein WMO en Jeugd (voordeel € 902.000): De Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet zijn zogenaamde openeinderegelingen. Dit betekent dat van tevoren het exacte gebruik niet voorspeld kan worden. In 2020 zien we minder gebruik hetgeen voor een belangrijk deel veroorzaakt wordt door Corona. Gedurende de eerste lockdown zijn bepaalde vormen van zorg (bijvoorbeeld dagbesteding) gedurende een zekere periode niet doorgegaan. Ondanks compensatie van aanbieders via de zogenaamde continuïteitsregeling vertaalt zich dit toch in incidenteel lagere uitgaven. Bij de analyse over 2021 zullen we stilstaan bij meer structurele patronen.

3 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Werk en inkomen (voordeel € 1.110.000): De gemeente Hof van Twente heeft aanzienlijk meer aan rijksbijdrage ontvangen middels de Buig voor uitvoering Participatie-wet/ IOAW/ IOAZ / Loonkostensubsidie dan begroot. Door de coronacrisis zijn er minder uitgaven geweest dan begroot m.b.t. bijzondere bijstand en re-integratie. Aanvragen voor bijzondere bijstand voor zorgkosten (o.a. tandarts, fysiotherapie, reiskosten naar ziekenhuis) zijn een stuk lager dan begroot. In de eerste periode van de coronacrisis is veel reguliere zorg uitgesteld, waardoor hier minder bijzondere bijstand is verstrekt. Daarnaast hebben re-integratietrajecten stil gelegen en zijn er o.a. veel minder reiskosten geweest. Ook zijn er fors minder (scholings)trajecten opgestart door de beperkingen die er waren door corona. Algemene dekkingsmiddelen en overhead Algemene uitkering gemeentefonds (voordeel € 369.000) De ontvangen bedragen uit de algemene uitkering zijn in 2020 € 1.710.000 hoger. Hiervan vloeit per saldo € 545.000 voort uit de septembercirculaire 2020 en € 311.000 uit de decembercirculaire 2020. Daarnaast is € 485.000 meegenomen bij de budgetoverheveling van 2020 naar 2021 (m.n. coronagelden). Voor een nadere specificatie en toelichting wordt verwezen naar de betreffende raadsmemo’s en het raadsvoorstel budgetoverheveling.

De overige mutaties betreffen specifieke middelen waar ook uitgaven tegenover staan voor € 174.000 voor continuïteit zorg, participatie, toezicht en handhaving. De ontvangen terugdraaiing van de opschalingskorting in 2020 € 120.000 en actualisatie van de maatstaven over de periode 2018-2022 ad € 75.000. Overhead (voordeel € 483.000) De personele kosten (loonkosten, inhuur en overige personeel gerelateerde kosten) vertonen per saldo een positief resultaat

van € 483.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende afwijkingen: - hogere vergoedingen voor personeel; waaronder inzet, declaratie uren projectbureau BAS (Bodem Asbest Sanering) en UWV (€ 163.000) - budget inhuur (€ 63.000) - lagere personeel gerelateerde uitgaven zoals studiekosten, reiskosten, arbodienst (RI&E), beloningsdifferentiatie, werving en selectie. (€ 257.000)

Cyberaanval en verliesvoorziening hack in 2020 Eind 2020 was de catastrofale cyberaanval, waar wij als gemeente Hof van Twente het slachtoffer van werden. Onze dienstverlening en bedrijfsvoering werden op een ongekende manier getroffen en de continuïteit van onze organisatie werd zwaar op de proef gesteld. Het werd een crisis tijdens de crisis (corona), die erg veel heeft gevraagd en nog blijft vragen van velen in onze organisatie, die grote inspanningen vergt en hoge kosten met zich meebrengt. Maar ook vastberadenheid bij medewerkers en bestuurders om lessen te leren uit het ‘groot veiligheidsincident’ dat ons overkomen is en hier gezamenlijk beter uit tevoorschijn te komen. Op het gebied van de cybercrisis hebben wij als gemeentelijke organisatie sindsdien gewerkt met het project “De nieuwe werkelijkheid” aan de wederopbouw van een veilige en adequate ICT-infrastructuur. Het project vormt een belangrijke pijler van het verbeterplan ICT-situatie, dat door de gemeenteraad is vastgesteld op 1 juni 2021. Dat verbeterplan vormt het overkoepelende programma waarmee we, door te investeren in 18

4 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

actiepunten verdeeld over de drie thema’s techniek, organisatie en vaardigheden/gedrag, uitvoering geven aan de reeks aanbevelingen die uit de drie onderzoeksrapporten over de cyberaanval (1. Rapport bureau NFIR, 2. Rapport Brenno de Winter, 3. Intern rapport van bevindingen met bestuurlijke duidingsnotitie) naar voren zijn gekomen. De rapportage over de voortgang van het Verbeterplan ICT situatie bespreken wij periodiek met de raadswerkgroep ICT en sturen wij halfjaarlijks naar de Autoriteit persoonsgegevens (AP).

Bestemming jaarrekeningresultaat 2020 Het gerealiseerde rekeningresultaat 2020 bedraagt € 967.890 en zal worden gestort in de Algemene Reserve. Bij de zomerbrief in de raadsvergadering van 6 juli 2021 is al besloten de niet bestede budgetten 2020 (budgetoverhevelingen 20202021) van € 800.000 beschikbaar te stellen in 2021.

Effecten van de cybercrisis In het raadsvoorstel begroting cyberaanval van 20 april 2021 is een totaaloverzicht gepresenteerd van alle kosten die wij verwachten als gevolg van de cyberaanval. De raad heeft deze begroting vastgesteld op 1 juni 2021. Op basis van het raadsvoorstel begroting cyberaanval is een splitsing gemaakt van kosten die in 2020 verantwoord dienen te worden door een te vormen verliesvoorziening en kosten die in 2020 en 2021 in de reguliere exploitatie verantwoord worden.

de secretaris, drs. D. Lacroix

Burgemeester en wethouders van Hof van Twente,

De totale uitgaven (€ 3.910.000) zijn gesplitst in investeringen voor € 303.000, een deel dat in de exploitatie 2020 en 2021 verantwoord dient te worden. Respectievelijk € 28.000 en € 703.000, en het overige deel dat is meegenomen in de te vormen voorziening voor € 2.876.000 in 2020. De daarmee aan 2020 toegerekende lasten zijn € 2.904.000.

5 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

de burgemeester, drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel

Controleverklaring accountant

6 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: de gemeenteraad van de gemeente Hof van Twente te Goor A. Verklaring over de jaarrekening 2020 Onze oordeelonthouding Wij hebben opdracht gekregen de jaarrekening 2020 van de gemeente Hof van Twente te Goor te controleren. Wij geven geen oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid van de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening van de gemeente Hof van Twente. Vanwege het belang van de aangelegenheden beschreven in de paragraaf 'De basis voor onze oordeelonthouding' zijn wij niet in staat geweest om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen om daarop ons controleoordeel te kunnen baseren bij de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening als geheel. De jaarrekening bestaat uit: 1. het overzicht van baten en lasten over 2020; 2. de balans per 31 december 2020; 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen; en 4. de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. De basis voor onze oordeelonthouding Vanwege de cyberaanval eind 2020 is een groot deel van de financiële gegevens en veel brondocumentatie niet meer beschikbaar. Het gaat daarbij om onder andere inkoopfacturen, contracten en uitkeringendossiers.

Hierdoor hebben we bij een belangrijk deel van de baten en lasten onvoldoende geschikte controle-informatie kunnen verkrijgen. Ditzelfde geldt voor de hieraan gerelateerde balansposten per ultimo 2020. Bij de lasten gaat dit om een bedrag van € 69,5 miljoen en bij de baten om een bedrag van € 29,7 miljoen. Voor de onttrekkingen uit de voorzieningen voor ‘Groot onderhoud gebouwen’, ‘Riolering’ en ‘Afval’, en de investeringen in ‘Gronden in exploitatie’ hebben wij als gevolg van het ontbreken van brondocumentatie eveneens onvoldoende geschikte controle-informatie kunnen verkrijgen. Het gaat hierbij om een bedrag van € 1,4 miljoen aan onttrekkingen en een bedrag van € 0,4 miljoen aan investeringen. Vanwege het niet volledig beschikbaar zijn van de controle informatie, hebben we ook onzekerheden over de verantwoorde bedragen in de WNT-verantwoording. Naast de genoemde onzekerheden is er ook sprake van onrechtmatige aanbestedingen voor een bedrag van € 1,0 miljoen. Benadrukking van ontbreken SiSa-bijlage In de jaarrekening ontbreekt de SiSa-bijlage. Hierbij hebben wij in overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken reeds een rapport van feitelijke bevindingen verstrekt.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2020 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 1.167.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in de Regeling Controleprotocol WNT 2020. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.

Wij zijn met de raad overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 116.700 rapporteren, alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn. B. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie De jaarstukken omvatten andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie een materiële afwijking bevat: · In afwijking van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) ontbreekt een volledig jaarverslag. Vanwege het belang van de aangelegenheden beschreven in de paragraaf 'De basis voor onze oordeelonthouding', zijn wij niet in staat geweest om in overeenstemming met het BBV te overwegen of de andere informatie al dan niet: · met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; · alle informatie bevat die op grond van het BBV is vereist voor het jaarverslag en de overige gegevens. Wij hebben opdracht gekregen de andere informatie te lezen en op basis van onze kennis en ons begrip, te verkrijgen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, te overwegen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV.

C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en wethouders en de raad voor de jaarrekening Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het college van burgemeester en wethouders is ook verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader. In dit kader is het college van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college van burgemeester en wethouders afwegen of de financiële positie voldoende is om de gemeente in staat te stellen de risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.

Het college van burgemeester en wethouders moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. De raad is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeente. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de jaarrekening op basis van onze controle, verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden. Vanwege het belang van de aangelegenheid(heden) beschreven in de paragraaf 'De basis voor onze oordeelonthouding' zijn wij niet in staat geweest om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen om daarop ons oordeel te kunnen baseren bij de jaarrekening als geheel. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Hof van Twente zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Doetinchem, 12 oktober 2022 Stolwijk Kelderman {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}

w.g. R.H. Gosselink-Wolbrink RA

Balans ACTIVA

31-12-2020

31-12-2019

VASTE ACTIVA

PASSIVA

31-12-2020

31-12-2019

VASTE PASSIVA

- Immateriële vaste activa

12.158.701

12.596.922

- Eigen vermogen

79.690.677

83.845.495

- Materiële vaste activa

110.012.229

102.463.445

- Voorzieningen

7.656.294

4.652.333

- Financiële vaste activa

7.356.006

4.722.157

- Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar

37.999.524

24.436.247

129.526.936

119.782.524

125.346.495

112.934.075

TOTAAL VASTE ACTIVA VLOTTENDE ACTIVA

TOTAAL VASTE PASSIVA VLOTTENDE PASSIVA

22.489.682

2.723.010

3.592.581

- Overige schulden met rentetypische looptijd < 1 jaar

26.870.743

- Voorraden - Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar

19.099.199

10.647.009

- Overlopende passiva

3.792.247

2.377.528

- Liquide middelen

132.665

833.072

- Overlopende activa

4.527.676

2.946.099

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

26.482.550

18.018.761

TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA

30.662.990

24.867.210

TOTAAL ACTIVA

156.009.486

137.801.285

TOTAAL PASSIVA

156.009.486

137.801.285

49.575.274

39.402.205

Gewaarborgde geldleningen

7 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Balans nader gespecificeerd ACTIVA

31-12-2020

31-12-2019

VASTE ACTIVA

PASSIVA

31-12-2020

31-12-2019

VASTE PASSIVA

Immateriële vaste activa - Kosten van onderzoek en ontwikkeling - Bijdrage van activa in eigedom van derden

12.158.701 204.961 11.953.739

12.596.922 148.272 12.448.650

Materiële vaste activa - Investeringen met een economisch nut - Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden geheven - Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut

110.012.229 60.062.018 40.674.275

102.463.445 52.441.979 41.110.717

9.275.936

8.910.749

Financiële vaste activa - Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen - Leningen aan deelnemingen - Overige langlopende leningen - Uitzettingen Nederland schuldpapier met looptijd > 1 jaar - Overige uitzettingen

7.356.006 1.428.398 1.403.998 4.156.633 74.692

4.722.157 1.374.110 2.688.777 74.692

292.284

584.578

129.526.936

119.782.524

TOTAAL VASTE ACTIVA

Eigen vermogen - Algemene reserve - Reserve grondexploitatie - Bestemmingsreserves - Gerealiseerd resultaat

79.690.677 11.255.627 2.310.620 65.156.540 967.890

83.845.495 10.107.626 2.886.791 69.925.625 925.453

Voorzieningen - Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's - Onderhoudsegalisatievoorzieningen - Door derden beklemde middelen met een specifieke bestedingsrichting

7.656.294 5.201.072

4.652.333 2.469.240

1.213.088 1.242.134

2.183.093

Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar - Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële Instellingen - Waarborgsommen

37.999.524 37.998.495

24.436.247 24.435.901

1.029

345

125.346.495

112.934.075

TOTAAL VASTE PASSIVA

8 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

VLOTTENDE ACTIVA

VLOTTENDE PASSIVA

Voorraden - Onderhanden werk: * Bouwgrond in exploitatie - Gereed product en handelsgoederen

2.723.010 2.723.010

Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar

19.099.199

-

- Vorderingen op openbare lichamen - Uitzettingen in 's Rijks schatkist - Rekeningcourantverhoudingen met niet-financiële instelligen - Overige vorderingen

3.592.581 3.592.581 -

Overige schulden met rentetypische looptijd < 1 jaar - Overige schulden - Overige kasgeldleningen - Banksaldi (negatief)

26.870.743

22.489.682

11.870.743 15.000.000

6.884.131 15.000.000 605.551

Overlopende passiva - Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen met specifiek bestedingsdoel - Overige vooruitontvangen bedragen - Overige nog te betalen en overlopende passiva

3.792.247 2.256.521

2.377.528 769.555

544.100 991.626

494.863 1.113.110

10.647.009

5.951.342 9.093.420 58.932

5.156.811 3.038.211 100.712

3.995.505

2.351.275

132.665 12.287 120.378

833.072 5.090 827.982

4.527.676 1.035.294

2.946.099 150.529

3.492.382

2.795.570

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA

26.482.550

18.018.761

TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA

30.662.990

24.867.210

TOTAAL ACTIVA

156.009.486

137.801.285

TOTAAL PASSIVA

156.009.486

137.801.285

49.575.274

39.402.205

Liquide middelen - Kassaldi - Banksaldi (positief) Overlopende activa - Van Nederlandse overheden nog te ontvangen voorschotbedragen specifieke uitkeringen - Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen

Gewaarborgde geldleningen

9 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Overzicht van baten en lasten 2020 Bedragen x € 1.000

Overzicht van baten en lasten 01 02 03 04 05 20 30 40 50 01 02 03 04 05 20 30 40 50

Burger en bestuur Veiligheid en regels Wonen en werken Leefomgeving Sociaal domein Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Overhead Vennootschapsbelasting Totaal lasten Burger en bestuur Veiligheid en regels Wonen en werken Leefomgeving Sociaal domein Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Overhead Vennootschapsbelasting Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (stortingen) Mutaties reserves (onttrekkingen) Saldo mutaties reserves Resultaat na bestemming

Rekening Primitieve Begroting na 2019 begroting 2020 wijziging 2020 1.500 2.445 2.280 5.816 5.242 6.188 4.885 4.861 12.276 21.035 15.456 18.025 46.371 45.685 55.234 102 41 41 25 25 10.681 9.775 11.136 -2 23 23 90.388 83.554 105.229 -1.630 -111 -353 859 905 905 3.744 1.815 7.435 14.163 8.921 9.401 7.809 7.210 14.408 60.546 58.670 61.182

Rekening 2020 2.220 6.087 11.633 23.903 51.353 39 13.767 53 109.056 -295 1.167 9.079 17.117 14.129 62.925

Saldo V/N 2020 60 V 102 V 642 V -5.877 N 3.881 V 2 V 25 V -2.631 N -30 N -3.827 N 59 V 262 V 1.644 V 7.716 V -279 N 1.742 V

1.513

548

621

779

158

V

87.004 -3.384 9.437 13.746 4.309 925

77.958 -5.596 4.864 8.896 4.032 -1.564

93.600 -11.629 6.393 16.572 10.178 -1.451

104.901 -4.155 7.728 12.851 5.123 968

11.302 7.474 -1.335 -3.720 -5.055 2.419

V V N N N V

10 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Grondslagen voor waardering & resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft.

Algemene grondslagen bij het opstellen van de jaarrekening. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden

sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelijke. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van een meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van schokeffecten dient wel een verplichting opgenomen te worden. BALANS De balans vormt een vast onderdeel van de jaarrekening. De balans is vooral van betekenis omdat zij, samen met de toelichting daarop, op systematische wijze informatie verschaft over de samenstelling van de bezittingen, het vermogen en de schulden aan het eind van het dienstjaar en over de ontwikkelingen daarvan. De balans vormt daarmee het sluitstuk van de financiële administratie. Vaste activa Artikel 59 BBV beschrijft het onderscheid tussen investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut en investeringen met een (beperkt) economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. De vraag of de investering geheel kan worden terugverdiend is niet relevant voor de classificatie.

11 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Op basis van het BBV dienen dit soort activa in een zo kort mogelijk tijdsbestek te worden afgeschreven. Kosten van onderzoek en ontwikkeling worden ten laste van de exploitatie gebracht tenzij vast staat dat de investering doorgaat. In dat geval wordt een voorbereidingskrediet gevraagd en worden deze kosten als onderdeel aan de toekomstige investering toegevoegd. Afsluitkosten van opgenomen geldleningen worden afgeschreven in de looptijd van de betrokken geldlening. Bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. Deze bijdragen worden alleen geactiveerd als deze bijdrage kan worden teruggevorderd als deze derde in gebreke blijft. Materiële vaste activa Afschrijving van de materiële vaste activa vindt plaats op basis van de verwachtte toekomstige gebruiksduur, waarbij rekening gehouden wordt met mogelijk duurzame waardeverminderingen. Afschrijvingen vinden lineair plaats rekening houdend met een mogelijke restwaarde. Op gronden wordt niet afgeschreven. In erfpacht uitgegeven gronden zijn gewaardeerd tegen de eerste uitgifteprijs (i.c.

de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen).

Overige investeringen met economisch nut zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingprijs (artikel 61, lid 1 BBV). Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. Voor de gehanteerde afschrijvingstermijnen verwijzen we naar de Nota afschrijvingsbeleid 2017. Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut zijn infrastructurele werken in de openbare ruimte zoals wegen, pleinen, bruggen, viaducten en parken die, conform de door de gemeenteraad vastgestelde beleidsnota, worden geactiveerd en afgeschreven. De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal onderdeel van het werk beschouwd (en dus ook afgeschreven). Voor zover in voorkomende gevallen een snellere budgettaire dekking mogelijk is, wordt op dergelijke activa overigens (resultaatafhankelijk) extra afgeschreven. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, leningen u/g en overige uitzettingen zijn, tenzij anders is vermeld, opgenomen tegen nominale waarde. Voor zover nodig is er een voorziening voor verwachte oninbaarheid op het betreffende actief in mindering gebracht.

Participaties in het aandelenkapitaal van NV's en BV's zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien

12 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

de waarde van de aandelen duurzaam lager blijkt dan de verkrijgingsprijs zal er een afwaardering plaatsvinden.

gebracht. De voorziening wordt bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

Vlottende activa Voorraden De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie (BIE) zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouwen woonrijp-maken), alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Tussentijds gerealiseerde resultaten worden als zodanig afzonderlijk gepresenteerd bij de toelichting op het overzicht van baten en lasten. In de vastgestelde nota Grondbeleid 2015 zijn de richtlijnen bij (tussentijdse) winstneming voor grondexploitaties door de gemeenteraad vastgesteld. De belangrijkste richtlijn heeft betrekking op het tijdstip van winstneming. Bij het nemen van resultaten is gekozen om de “percentage of completion methode” toe te passen. Er wordt een voorziening gevormd voor grondexploitatieplannen die naar verwachting verliesgevend zullen gaan sluiten.

WMO eigen bijdragen Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een eigen bijdrage verschuldigd. Het CAK is het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat door de wetgever is belast met de berekening, oplegging en incasso van de eigen bijdrage. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is en derhalve niet valt onder de reikwijdte van de rechtmatigheidscontrole door de accountant van de gemeente. Dat betekent dat door de gemeenten geen zekerheden over omvang en hoogte van de eigen bijdragen kan worden verkregen als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op persoonsniveau, zoals hiervoor is toegelicht. In 2020 is € 272.019 aan eigen bijdrage via het CAK verantwoord.

Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich met name voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan vervaardiging kunnen worden toegerekend. Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering

Liquide middelen en overlopende posten Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vaste Passiva Eigen Vermogen De reserves zijn onderverdeeld in de algemene reserve, reserve grondexploitatie en bestemmingsreserves. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies.

13 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter op de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn. In de paragraaf “onderhoud kapitaalgoederen” die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid ter zake nader uiteengezet. Voor de actuariële berekeningen in de voorziening wethouderspensioenen (APPA) zijn de volgende grondslagen gehanteerd: Berekeningsdatum: 31 december 2020 Rekenrente: 0,082% Sterftetafel: GBM/GBV 2013/2018 met leeftijdsterugstelling. Voor gepensioneerden en niet-gepensioneerden zijn dezelfde grondslagen gehanteerd. In de berekeningen zijn de niet ingegane pensioenen herrekend naar de AOW-leeftijd (aan de hand van de huidige uitruilfactoren), zoals vermeld op de site van de SVB.

voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. Borg- en garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Grondslagen voor Resultaatbepaling De baten en lasten zijn toegerekend aan het jaar waarin de diensten of goederen zijn geleverd. De baten en lasten waartussen een oorzakelijk verband bestaat, worden in principe in hetzelfde jaar verantwoord. Kosten die hun oorsprong vinden in de bedrijfsvoering van het betreffende jaar (of daarvoor) worden ook in de jaarrekening verwerkt. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate verantwoord op het moment waarop het dividend betaalbaar is gesteld.

Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente-typische looptijd van één jaar of langer.

In de toelichting ‘overzicht van baten en lasten’ wordt per programma een analyse geven van de afwijkingen (tussen begroting na wijziging en rekening) op de lasten/baten en mutaties in reserves.

Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Resultaatbestemming De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zijn betrekking hebben. Baten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Overlopende passiva De overlopende passiva omvatten de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen maar nog niet bestede

14 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Toelichting op de balans Activa Vaste Activa Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal

2019 12.596.922 102.463.445 4.722.157 119.782.524

2020 12.158.701 110.012.229 7.356.006 129.526.936

Vaste activa zijn voor langere tijd vastgelegde vermogensbestanddelen die niet op korte termijn in liquide middelen zijn om te zetten. De regels met betrekking tot activering en waardering zijn vastgelegd in het BBV en in de door de raad vastgestelde nota afschrijvingsbeleid 2017. Voor een uitgebreide toelichting en de gehanteerde afschrijvingstermijnen verwijzen we naar bovengenoemde nota. Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling Bijdrage van activa in eigedom van derden Totaal

2019 148.272 12.448.650 12.596.922

Verloopoverzicht immateriële vaste activa

Boekwaarde Vermeerderingen Verminderingen 1-1-2020 148.272 81.060 12.448.650 12.596.922 81.060 -

Kosten van onderzoek en ontwikkeling Bijdrage van activa in eigedom van derden

2020 204.962 11.953.739 12.158.701 Afschrijvingen Afwaarderingen 24.370 494.911 519.281

-

Boekwaarde 31-12-2020 204.962 11.953.739 12.158.701

Kosten van onderzoek en ontwikkeling Betreft kredieten voor onderzoek & stimulering ontwikkeling centrum Goor en Masterplan uitvoeringsprogramma centrum Goor. Bijdrage aan activa in eigendom van derden Betreft bijdrage in investeringen van diverse sportaccommodaties, openbare basisscholen, buurtschapscentra en kunst- en cultuuraccommodaties. 15 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Materiële vaste activa Materiële vaste activa - Investeringen met een economisch nut - Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden gegeven - Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut Totaal

2019 52.441.979 41.110.717

2020 60.062.018 40.674.275

8.910.749

9.275.936

102.463.445

110.012.229

Materiële vaste activa kan worden onderscheiden in investeringen met een economisch nut en investeringen met een maatschappelijk nut. Investeringen met een economisch nut zijn alle investeringen die bijdragen aan de mogelijkheid middelen te verwerven (bijvoorbeeld door de kosten ervan in tarieven te verwerken zoals het rioolrecht) en/of die verhandelbaar zijn. Het gaat hierbij nadrukkelijk om de mogelijkheid middelen te verwerven. Alle investeringen die niet aangemerkt worden als investeringen met economisch nut zijn investeringen met maatschappelijk nut.

16 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Verloopoverzicht materiële vaste activa

Boekwaarde Vermeerderingen Verminderingen 1-1-2020

Investeringen met een economisch nut Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige matriële vaste activa

52.441.979 7.511.679 254.743 38.523.974 5.167.666 370.140 613.778

12.549.080 5.737.672 6.233.787 71.480 506.141

2.733.251 994.532 1.342.690 9.636 386.393

2.195.787 76.119 141.875 1.428.738 308.381 56.842 183.832

-

60.062.018 12.178.699 112.867 41.986.333 4.859.284 375.142 549.693

Investeringen met een economisch nut waarvoor heffing kan worden geheven Grond-, weg- en waterbouwkundig werken Gronden uitgegeven in erfpacht

41.110.717 40.326.481 784.236

1.091.390 963.989 127.401

153.253 153.253 -

1.374.579 1.374.579 -

-

40.674.275 39.762.638 911.637

6.945.300 106.567 6.789.422 49.311

2.341.828 1.852.782 489.046 -

2.664.602 1.852.782 811.820 -

188.420 171.983 16.437

-

6.434.106 106.567 6.294.665 32.874

1.965.449 1.965.449 102.463.445

1.054.581 17.438 1.037.143 17.036.879

156.998 156.998 5.708.104

21.201 21.201 3.779.987

-

2.841.830 17.438 2.824.392 110.012.229

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, vóór 2017 geactiveerd Gronden en terreinen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Overige matriële vaste activa Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut, vanaf 2017 geactiveerd Gronden en terreinen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Afschrijvingen Afwaarderingen

Boekwaarde 31-12-2020

Gronden en terreinen Betreft met name gronden ten behoeve van sportterreinen, scholen, zwembad Markelo, gemeentehuis, bibliotheek, Reggehof, gronddepot de Bree, Bodem Asbest Sanering (BAS) en een aantal hieronder genoemde grondcomplexen. Woonruimten Betreft een premiewoning in Diepenheim. Bedrijfsgebouwen Betreft voornamelijk scholen en gebouwen ten behoeve van sport, cultuur en multifunctionele accommodaties. Daarnaast gebouwen voor huisvesting van het gemeentelijk apparaat. 17 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Betreft investeringen reconstructie en aanleg wegen, ledarmaturen, lichtmasten, rioleringsprojecten en aanleg kunstgrasvelden. Daarnaast krediet herstructurering 't Gijmink, revitalisering Haven en herstel Boven-Regge. Machines, apparaten en installaties Betreft investeringen t.b.v. automatisering en brand- en inbraakinstallaties bij scholen, een noodstroominstallatie voor het gemeentehuis en zonnepanelen op het gemeentehuis, politiebureau en de Reggehof. Tevens vallen hier de beregeningsinstallaties voor sportvelden onder. Overige materiële activa Betreft inrichting diverse schoolgebouwen, startkosten en inrichting nieuw gemeentehuis Hof van Twente, inrichting het Beaufort te Markelo, project papierarm werken en aanschaf digitale infoborden. Ook zijn hier investeringen hardware, als gevolg van de cyberaanval, opgenomen. Gronden uitgegeven in erfpacht Betreft erfpacht gronden Delden Oost, de Marke III te Hengevelde, Hemmelweg te Markelo, Plan Noord te Diepenheim en Heeckeren 1a te Goor. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen staan in het overzicht op de volgende pagina vermeld.

18 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Investeringen boekjaar 2020

bedragen x € 1.000 Vermeerderingen

Investeringen met een economisch nut

12.549.080

Gronden en terreinen - Aankoop TSB-terrein - Gerealiseerde winst grondexplotatie - Beregeningsinstallatie Heeckeren

5.737.672 5.563.000 180.000 -5.328

Bedrijfsgebouwen - IKC Markelo - IKC Delden - Coberco Markelo - Gruttostraat 3 - Gronddepot de Bree - Grotestraat 86, Goor

6.233.787 4.171.865 1.556.738 55.970 8.548 12.024 428.642

Machines, apparaten en installaties - Beregeningsinstallaties - Zonnepanelen Politiebureau

71.480 71.078 402

Overige matriële vaste activa - Diverse I&A-investeringen

506.141 506.141

Investeringen met een economisch nutwaarvoor heffing kan worden geheven

1.091.390

Grond-, weg- en waterbouwkundig werken - Diverse rioolprojecten - Begraafplaatsen

963.989 825.255 138.734

Gronden uitgegeven in erfpacht - Diverse gronden

127.401 127.401

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut

3.396.409

Gronden en terreinen - Aankoop grond kerkstraat - Bodemsanering 't Gijmink

1.870.220 17.438 1.852.782

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken - Diverse wegenprojecten - Vervangen bruggen - Ledarmaturen en lichtmasten - Voorbereiding Spoorpark - Herstructurering 't Gijmink Totaal

1.526.189 541.872 124.818 734.897 33.862 90.740 17.036.879

19 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Begrotingsrechtmatigheid kredieten Begrotingsoverschrijdingen op kredieten zijn in principe onrechtmatig. De algemene lijn is dat begrotingsoverschrijdingen, die binnen de beleidskaders van de raad passen, door de accountant niet als onrechtmatig worden aangemerkt. De raad autoriseert deze kostenoverschrijdingen bij de vaststelling van de rekening. Op het niveau van deelkredieten binnen raamkredieten (riolering, wegen) komen over- en onderschrijdingen voor die echter niet leiden tot overschrijdingen op de raamkredieten. Financiële vaste activa Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Uitzettingen nederland schuldpapier met looptijd >1 jaar Overige uitzettingen Totaal

Verloopoverzicht financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Uitzettingen nederland schuldpapier met looptijd >1 jaar Overige uitzettingen

2019 1.374.110 2.688.777 74.692

2020 1.428.399 1.403.998 4.156.633 74.692

584.578 4.722.157

292.284 7.356.006

Boekwaarde Vermeerderingen Verminderingen 1-1-2020 1.374.110 54.457 1.403.998 2.688.777 1.618.445 74.692 584.578 4.722.157

3.076.900

-

Aflossingen Afwaarderingen 150.589 -

168 -

Boekwaarde 31-12-2020 1.428.399 1.403.998 4.156.633 74.692

292.294 442.883

168

292.284 7.356.006

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Dit betreffen geactiveerde deelnemingen in nutsbedrijven en in de Ontwikkelingsmaatschappij Zenkeldamshoek CV (OMZ). De waardering van OMZ is gebaseerd op de bij de jaarrekening 2020 van OMZ vastgestelde grondexploitatie. Leningen aan deelnemingen In 2020 is een nieuwe converteerbare lening aan Enexis verstrekt.

20 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Overige langlopende leningen Betreft leningen aan stichtingen, Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse (SVN) gemeenten en hypothecaire leningen gemeentepersoneel. De vermeerdering betreft diverse (voor)financieringen voor de nieuw gebouwde IKC’s in Markelo en Delden en een bijstorting Svn. De aflossingen zijn, naast reguliere aflossingen, volledig afgeloste gemeentehypotheken. Uitzettingen Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd > 1 jaar Betreft Grootboek Nationale Schuld (2,5% en 3,0%). Overige uitzettingen Betreft achtergestelde geldlening Vitens. Tevens vorderingen en voorzieningen inzake verkoop Attero (PBE). De aflossing betreft de geldlening Vitens. De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen staan in onderstaand overzicht vermeld. Investeringen boekjaar 2020 Voorziening afwaard. Zenkeldamshoek Converteerbare lening Enexis Div. (voor)financieringen IKC's Renteloze leningen doelgroepen (Svn) Totaal

bedragen x € 1.000

Vermeerderingen 54 1.404 1.596 22

3.077

Vlottende Activa Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal

2019 3.592.581 10.647.009 833.072 2.946.099 18.018.761

2020 2.723.010 19.099.199 132.665 4.527.676 26.482.550

Vlottende activa zijn voor korte tijd vastgelegde vermogensbestanddelen die op korte termijn in liquide middelen zijn om te zetten.

21 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Voorraden Voorraden Onderhanden werk: - Gronden die in exploitatie zijn genomen Gereed product en handelsgoederen Totaal

2019

2020

3.592.581 3.592.581

2.723.010 2.723.010

De voorraden hebben betrekking op onderhanden werken m.b.t. de grondexploitaties. Verloopoverzicht in exploitatie genomen gronden Complex Hemmelweg - Markelo Complex De Marke III - Hengevelde Complex Woningbouw Noord II - Diepenheim Complex Heeckeren 1a Goor

Onderbouwing begroot eindresultaat

Complex Hemmelweg - Markelo Complex De Marke III - Hengevelde Complex Woningbouw Noord II - Diepenheim Complex Heeckeren 1a Goor

Boekwaarde 1-1-2020 -56.761 3.821.588 -333.098 160.852 3.592.581

Investeringen

Opbrengsten

Resultaat

1.216 142.600 255.510 14.910 414.236

-134.880 797.400 648.965 522.320 1.833.805

-

Nog te maken Nog te realiseren kosten opbrengsten

Begroot eindresultaat

37.079 3.747.167 51.538 264.427 4.100.211

142.748 7.697.570 7.840.318

351.701 949.046 1.481.768 287.750 3.070.265

500.000 50.000 550.000

Reeds gerealiseerd t/m 2020 320.000 285.000 1.405.000 265.000 2.275.000

Uitgangspunten doorrekening grondexploitaties Bij de herzieningen van de grondexploitaties in 2020 is rekening gehouden met de volgende parameters: Rente 1,45% Kostenstijging 2,5% Opbrengstenstijging 1% vanaf 2021 Discontovoet 2% 22 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Boekwaarde Boekwaarde per 31-12-2020 m2 79.335 141 3.166.788 99 -226.553 -296.559 -168 2.723.010

Nog te realiseren resultaat 31.701 664.046 76.768 22.750 795.265

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist RC-verhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen Totaal

2019 5.156.811 3.038.211 100.712 2.351.275 10.647.009

2020 5.951.342 9.093.420 58.932 3.995.505 19.099.199

Uitzettingen in 's Rijks schatkist Met de gewijzigde wet Fido beoogt de wetgever een bijdrage te leveren aan de vereiste daling van de EMU-schuld voor de Nederlandse overheid door de overtollige liquiditeiten van decentrale overheden voortaan zoveel mogelijk te bundelen binnen de overheidssfeer. Deze consolidatie van schuldverhoudingen tussen overheden onderling kan in de eerste plaats worden bereikt door middel van verplicht schatkistbankieren. In de tweede plaats kan consolidatie worden bereikt doordat decentrale overheden hun overtollige middelen gebruiken om onderling leningen te verstrekken. Dit heeft eenzelfde effect op de EMU-schuld als het aanhouden van overtollige middelen in de schatkist. Voor 2020 is er een drempelbedrag vastgesteld van 0,75% van het begrotingstotaal. Het drempelbedrag bedraagt € 626.000. Uitzettingen in 's Rijks schatkist Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Dagen in kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Drempelbedrag schatkistbankieren (0,75% x begrotingstotaal) Ruimte ten opzichte van drempelbedrag

Bedragen x € 1.000

1e kwartaal 18.396 90 204 626 422

Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen Betreft rekening-courant verhouding met de Stichting Sporthal Markelo. Overige vorderingen Een nadere specificatie van de overige vorderingen is als volgt te geven:

23 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

2e kwartaal 15.320 91 168 626 458

3e kwartaal 10.860 92 118 626 508

4e kwartaal 18.327 92 199 626 427

Vorderingen / overige vorderingen Debiteuren Belastingdebiteuren Vorderingen BBZ/TOZO BTW/BCF RC ROZ Hengelo en tussenrekeningen W&I Doorgeschoven BTW samenwerkingsverbanden Voorziening dubieuze debiteuren Totaal

2019 6.172.388 903.203 855.156 141.470 75.432 121.764 -761.327 7.508.086

2020 5.964.022 554.481 3.534.565 88.931 560.336 -755.488 9.946.847

2019 5.090

2020 12.287

757.366 14.841 55.775 833.072

69.881 13.408 37.089 132.665

Liquide middelen Liquide middelen Kassaldi Banksaldi (positief) - BNG Bank - Rabobank - ABN-AMRO Totaal

De liquide middelen laten ultimo 2020 een positief saldo zien van € 132.665. Overlopende activa Overlopende activa De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen Vooruitbetaalde bedragen Totaal

2019 150.529

2020 1.035.294

2.557.552

2.927.857

238.019 2.946.099

564.525 4.527.676

24 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Overlopende activa Overlopende activa zijn lasten die in 2020 als uitgave zijn geboekt, maar feitelijk tot 2021 of latere jaren behoren. Tevens bestaat overlopende activa ook uit baten die in 2020 als bate zijn geboekt, maar die pas in 2021 of later daadwerkelijk tot een ontvangst zullen leiden. Nog te ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen Heeft betrekking op nog te ontvangen bedragen in het kader van plattelandsontwikkeling, Asbestsaneringsprojecten en WMOjeugd-gelden. Nog te ontvangen bedragen Dit betreffen met name de nog te ontvangen bedragen omtrent afvalstoffenheffing, reinigingsrechten, toeristenbelasting, forensenbelasting en de bouwleges. Vooruitbetaalde bedragen Heeft betrekking op betaalde voorschotten sociaal domein en vooruitbetaalde crediteuren 2021

25 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Passiva De Algemene reserve en Bestemmingsreserves behoren tot het eigen vermogen van de gemeente, terwijl de voorzieningen tot het vreemd vermogen behoren. In 2020 is het totale eigen vermogen (incl. resultaat voor bestemming) toegenomen met € 615.000 en de stand van de voorzieningen met € 3.000.000 als gevolg van het vormen van de verliesvoorziening hack. Vaste passiva Vaste passiva Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden >1 jaar Totaal

2019 83.845.495 4.652.333 24.436.247 112.934.075

2020 79.690.677 7.656.294 37.999.524 125.346.495

2019 12.994.417 69.925.625 925.453 83.845.495

2020 13.566.247 65.156.540 967.890 79.690.677

Reserves Eigen vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserves Resultaat voor bestemming Totaal

Reserves (vermogensbestanddelen) zijn onderdeel van het eigen vermogen van de gemeente. Ze worden onderscheiden in vrije, algemene reserves en bestemmingsreserves. Dit onderscheid houdt direct verband met de daaraan verbonden functie. Bestemmingsreserves, waaronder de afschrijvingsreserves, zijn door de gemeenteraad reeds bestemd om specifieke lasten te dekken. Algemene reserves daarentegen kunnen in principe nog vrij worden bestemd en besteed. In onderstaande tabel is het verloop van de reserves weergegeven. Algemene Reserve In september 2013 heeft de raad als beleidsregel vastgesteld dat de verhouding tussen de vrije ruimte in de algemene reserve, de reserve bovenwijkse voorzieningen en reserve majeure projecten, minimaal even groot moet zijn (minimale ratio 1,0 tot 1,4) als het totaal van de berekende risico's. Ook voor het weerstandsvermogen voor de grondexploitaties werd de bandbreedte van 1,0 tot 1,4 als minimum vastgelegd. In 2020 zijn de totale risico’s (exclusief grondexploitatie) begroot op € 4,8 miljoen. 26 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Verloopoverzicht reserves

Boekwaarde 1-1-2020

Stortingen

Onttrekkingen

Algemene reserve Algemene reserve Grondexploitatie

12.994.417 10.107.626 2.886.791

2.954.130 2.224.130 730.000

2.382.300 1.076.128 1.306.171

-

-

13.566.247 11.255.627 2.310.620

925.453 925.453

967.890 967.890

925.453 925.453

-

-

967.890 967.890

Bestemmingsreserves Reserve Vitens achtergestelde lening Egalisatiereserve Automatisering Reserve Majeure Projecten Reserve Vervanging kunstgrasvelden Reserve Sociaal Domein Reserve Onderhoud wegen Reserve Onderhoud Openbare Verlichting Reserve Buurtsportcoaches Reserve Garantiestellingsprovisie Lening Zenkeldamshoek Reserve Duurzaamheid Reserve Economisch Sociaal Participatiefond (ESP) Reserve dekapitalisering uren wegen Reserve Integraal uitvoeringsplan asbestsanering Reserve Agenda voor Twente (2018-2022) Egalisatiereserve groot onderhoud zwembad Markelo Reserve herstructurering openbare ruimte Reserve Sportpark de Mors Delden Reserve Herontwikkeling TSB-terrein

16.164.793 4.384.400 290.378 530.451 831.980 850.419 268.471 595.512 38.169 190.165 78.744 320.219 486.239 4.074.214 795.420 158.512 2.271.500 -

4.232.390 1.525.931 523.347 90.000 289.643 47.732 22.616 10.863 500.000 6.173 60.605 1.150.000 5.480

7.699.562 3.439.973 439.372 498.623 209.649 38.169 49.225 84.348 81.000 2.248.793 223.143 88.289 242.191 56.788 -

-

-

12.697.620 944.427 1.376.937 555.175 921.980 640.770 558.114 643.244 212.781 40.382 735.871 405.239 1.831.594 572.277 130.828 907.809 2.214.712 5.480

Afschrijvingsreserves Totaal

53.760.833 83.845.495

541.846 8.696.256

11.007.315

-

Rekeningsaldo Rekeningsaldo te bestemmen

Een nader gedetailleerde specificatie wordt gegeven in de bijlage "Staat van Reserves".

27 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Bestemming resultaat vorig boekjaar

Vermindering ter dekking kapitaallasten

1.843.759 1.843.759

Boekwaarde 31-12-2020

52.458.920 79.690.677

Voorzieningen Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Onderhoudsegalisatievoorziening Door derden beklemde gelden met specifiek bestedingsdoel Totaal

2019 2.469.240 2.183.093 4.652.333

2020 5.201.072 1.213.088 1.242.134 7.656.294

Voorzieningen Zodra het niet meer mogelijk is om een bestemming te veranderen is er sprake van een voorziening. Bij een voorziening gaat het om een kwantificeerbare toekomstige verplichting of risico waarvoor noodzakelijkerwijs gereserveerd dient te worden. De middelen dienen daaraan te worden besteed. In artikel 43 en 44 van de BBV is de onderverdeling naar - en het onderscheid tussen - de reserves en voorzieningen nader gespecificeerd. Aan voorzieningen mag geen rente worden toegevoegd (artikel 45 BBV); zij moeten immers naar beste inschatting kostendekkend zijn voor verplichtingen of risico's waarvoor ze zijn ingesteld. Als een voorziening is gebaseerd op de contante waarde of op basis van specifieke regelgeving, is een rentetoevoeging als indexering toegestaan. Vorming verliesvoorziening hack Als gevolg van de cyberaanval hebben we in 2020 een verliesvoorziening gevormd en gevoed met € 2,9 miljoen. Verloopoverzicht voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorziening Wethouderspensioenen Verliesvoorziening Cyberaanval Onderhoudsegalisatievoorziening Voorziening grootonderhoud gebouwen

Boekwaarde 1-1-2020

Stortingen

2.469.240 2.469.240 -

3.060.700 184.700 2.876.000 1.675.384 1.675.384

-

Door derden beklemde gelden met specifiek bestedingsdoel Voorziening Riolering Voorziening Afval Totaal

2.183.093 1.707.914 475.179 4.652.333

-

4.736.084

Vrijval t.g.v. exploitatie

Aanwendingen

Boekwaarde 31-12-2020

-

328.868 75.414 253.454

5.201.072 2.578.526 2.622.546

-

462.296 462.296

1.213.088 1.213.088

-

940.959 465.780 475.179 1.732.123

1.242.134 1.242.134 7.656.294

-

Een nader gedetailleerde specificatie wordt gegeven in de bijlage "Staat van Voorzieningen".

28 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst

Vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar Schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële Instellingen Waarborgsommen Totaal Verloopoverzicht schulden met rentetypische looptijd > 1 jaar Leningen binnenlandse banken en overige fin. Instell. Waarborgsommen

2019 24.435.901

2020 37.998.495

346 24.436.247

1.029 37.999.524

Boekwaarde Vermeerderingen 1-1-2020 24.435.901 15.000.000 346 683 24.436.247 15.000.683

Aflossingen 1.437.406 1.437.406

Boekwaarde 31-12-2020 37.998.495 1.029 37.999.524

De totale rentelast voor het jaar 2020 met betrekking tot de vaste schuld bedraagt € 1.168.000. Vlottende passiva Vlottende passiva Overige schulden met rentetypische looptijd <1 jaar Overlopende passiva Totaal

2019 22.489.682 2.377.528 24.867.210

2020 26.870.743 3.792.247 30.662.990

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Overige schulden met rentetypische looptijd <1 jaar Banksaldi (negatief) - BNG Bank Overige kasgeldleningen Overige schulden Totaal

2019

2020

605.551 15.000.000 6.884.131 22.489.682

15.000.000 11.870.743 26.870.743

Overige schulden Dit betreft voornamelijk het saldo van de crediteuren. Daarnaast vallen hier enkele tussenrekeningen (Zorg/WMO, Salarisadministratie en BTW) en het cadeaufonds van de gemeenteraad onder. 29 Jaarrekening 2020 | Kiezen voor de toekomst