3. Raadsbrief - 352981 - Ontwikkeling kosten dienstverlening Omgevingsdienst Twente (ODT).pdf

Raadsbrief Onderwerp Zaaknummer

Ontwikkeling kosten dienstverlening Omgevingsdienst Twente (ODT) 352981

Datum

22 november 2022

Portefeuillehouder

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM

Medewerker

Marinus, J. (Jos)

Doel In aanvulling op de mondelinge informatie die u van het college heeft gehad tijdens de raadsvergadering van 7 november 2022 uw raad informeren over de ontwikkeling van de kosten van de dienstverlening die de Omgevingsdienst Twente (ODT) levert aan Hof van Twente. Deze ontwikkeling houdt onder meer verband met de wijziging in de systematiek van financiering van de ODT. Aanleiding Op 30 september 2022 is door ons de najaarsrapportage van de ODT ontvangen. Vervolgens hebben wij op 3 november 2022 een begrotingswijziging 2023 en het voorstel herijking financiering ODT 2024 ontvangen. Deze drie stukken hebben invloed op onze bijdrage aan de ODT voor het lopende budgetjaar 2022 en voor volgende jaren. Hoewel uit eerdere stukken al signalen kwamen dat de kosten van de dienstverlening die Hof van Twente afneemt van de ODT mogelijk hoger zouden uitvallen dan geraamd, is de volle omvang van deze verhoging pas nu volledig berekend. Daarom informeren wij u via deze raadsbrief over deze verhoging en de achtergronden hiervan. Inhoudelijke boodschap Gevolgen voor 2022 Uit de najaarsrapportage van de ODT blijkt dat Hof van Twente over 2022 met hogere kosten geconfronteerd wordt tot een bedrag van € 308.000,-. De exacte berekening voor de resterende weken van het jaar zijn nog niet duidelijk.

Om dit bedrag te kunnen duiden is het van belang om de uitgangspunten te bezien die golden bij de start van de ODT. Zo heeft Hof van Twente in 2019 in totaal 12.880 uren per jaar ingebracht. Het betreft hier de uitvoering van wettelijk voorgeschreven taken die worden uitgevoerd volgens de producten- en dienstencatalogus, een regionale afspraak over de uitvoering van het werk. In de wet (BOR) is vastgelegd dat dat gebeurt via een regionaal vastgelegd beleid waarin de frequenties van toezicht van gelijksoortige bedrijven wordt vastgelegd. Deze frequenties gelden dan als ondergrens: als een minimale intensiteit van toezicht. Op basis van tijdschrijfgegevens blijkt dat alle verplichte en aanvullend gevraagde dienstverlening die wij dit jaar (naar verwachting) afnemen van de ODT in totaal 16.419 uren zullen bedragen. Dit betekent een verhoging van 27% ten opzichte van het geprognotiseerde aantal uren voor 2022. Voor deze verhoging is een viertal concrete oorzaken c.q. verklaringen aan te wijzen: 1. 2.

In Hof van Twente is het aantal bedrijven met milieubelastende activiteiten de afgelopen drie jaren met bijna 10% toegenomen. Deze toename vertaalt zich rechtstreeks in een verhoging van het aantal vergunning- en adviesaanvragen. De landelijke handhavingsstrategie (LHS) wordt in onze gemeente strikt toegepast, waardoor er sneller bestuursrechtelijke handhavingstrajecten worden opgestart en hiervoor juridische capaciteit is benodigd.

3. 4.

De gemeente is dit jaar geconfronteerd met enkele complexe vergunning- c.q. handhavingsdossiers, die het noodzakelijk maakten om veel specialistische, juridische en technische advisering vanuit de ODT te vragen. Het ambitieniveau van Hof van Twente, dat zich kenmerkt door een positief vestigingsklimaat en een klantgerichte attitude om medewerking te verlenen aan bedrijfsontwikkelingen, vraagt om extra inzet en werkt daardoor kostenverhogend.

In 2022 bij de 1e berap is € 67.000,- opgenomen ten behoeve van de achterstand uit 2021. Bij de 2e berap is € 116.000 opgenomen voor het verwachte tekort voor 2023. Het verwachte tekort van 308.000 is dus niet in één van de twee beraps in 2022 opgenomen. Begrotingswijziging 2023 Op 3 november hebben wij ook een begrotingswijziging 2023 van de ODT ontvangen. Deze houdt verband met het feit dat de ODT bezig is met de voorbereiding van een nieuwe vorm van outputfinanciering. Hierbij wordt een relatie gelegd tussen de jaarproductie voor een deelnemende gemeente en de door die gemeente te betalen jaarbijdrage. Voor 2023 betekent dit dat onze bijdrage nu ruim € 95.000 hoger wordt geraamd dan eerder was begroot. De ODT rekende in het verleden af op producten. In de nieuwe systematiek gaat ze afrekenen op werkelijk gemaakte uren voor geleverde diensten. Omdat een hogere bijdrage aan de ODT voor het jaar 2023 door ons reeds was voorzien, hebben wij in de 2e bestuursrapportage 2022 een bedrag opgenomen van € 116.000 als autonome ontwikkeling. Dit is voldoende voor de kostenuitzetting die nu door de ODT wordt aangekondigd. Maar omdat deze kostenuitzetting minder is dan voor het jaar 2022, houden wij er toch rekening mee dat de bijdrage voor 2023 uiteindelijk hoger uitvalt. De ontwikkeling van de kosten wordt nauwgezet gemonitord.

In de komende bestuursrapportages zullen wij uw raad hierover informeren. Wanneer in 2023 de Omgevingswet alsnog in werking treedt, is het ook mogelijk milieuleges te heffen. Te zijner tijd zullen wij u voorstellen dit via de legesverordening te regelen en deze leges ter dekking van het tekort aan te wenden. Herijking financiering ODT 2024 Bij de start van de ODT in 2019 hebben alle deelnemende overheden de formatie en budgetten ingebracht die zij destijds in hun begrotingen hadden staan. Met het totaal van de individuele budgetten van de deelnemers is de begroting van de ODT gevormd. In de eerste jaren is deze begroting (behoudens jaarlijkse indexaties) nooit bijgesteld op de omvang van het uitgevoerde werk. De ODT heeft, nu zij bijna 4 jaar operationeel is, twee belangrijke constateringen gedaan. Ten eerste matcht de omvang van de financiering van 2019 niet meer met de uitvoeringspraktijk van 2022. Zo is het aantal bedrijven in de regio gestegen, is de complexiteit van het werk groter en meer juridisch geworden en wordt er veel meer een beroep op de ODT gedaan dan dat er aan uren beschikbaar is. Hierdoor is er nu veel meer werk dan dat er in 2019 aan budget door de deelnemers is ingebracht. Ten tweede bestaan er grote verschillen tussen de deelnemende gemeenten voor wat zij ooit aan budget in 2019 hebben ingebracht en wat zij daar anno 2022 voor terugkrijgen.

Voor Hof van Twente geldt dat wij meer uren hebben afgenomen dan dat we hebben ingebracht. Om die reden heeft het bestuur van de ODT de opdracht gegeven om te komen tot een herijking van de financiering. Dit met als doel een structureel duurzame financiering te realiseren die gericht is op wat er nodig is aan budget (en niet op wat er beschikbaar is), waarbij alle deelnemers betalen voor wat zij krijgen. Op 3 november hebben wij de Notitie herijking financiering Omgevingsdienst Twente ter bespreking ontvangen. Op basis van de huidige inzichten heeft deze notitie gevolgen voor onze begroting van 2024 en later. Onze bijdrage aan de ODT wordt hiermee naar verwachting structureel hoger.

Conclusies 1. De begrotingswijziging 2023 van de ODT zal in januari 2023 met een zienswijzeprocedure aan uw raad worden voorgelegd, waarbij u een voorstel ontvangt over hoe de te verwachten hogere kosten in onze programmabegroting 2023 kunnen worden opgenomen. 2. Gelet op de wijzigingen in de financiering en de verwachte kostenverhoging zullen wij de output van de ODT nauwgezet monitoren, hierop sturen en de te verwachten kostenuitzetting in komende bestuursrapportages opnemen. 3. De naheffing over 2022 zullen wij verwerken in de jaarrekening 2022. 4. Ons standpunt over de Notitie herijking financiering ODT zullen wij inbrengen in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de ODT d.d. 1 december 2022. De raad krijgt in een later stadium de mogelijkheid om een zienswijze op de begroting 2024 in te dienen.

Burgemeester en wethouders van Hof van Twente, de secretaris, de burgemeester,

drs. D. Lacroix

drs. H.A.M. Nauta-van Moorsel MPM