04 TAM-omgevingsplan Bentelosestraat 45 Bentelo Beeldkwaliteitsplan.pdf

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22ag Bentelosestraat 45 Bentelo

Bijlagen toelichting

vastgesteld

61

TAM-omgevingsplan gemeente Hof van Twente Hoofdstuk 22ag Bentelosestraat 45 Bentelo

Bijlage 2 Beeldkwaliteitsplan

94

vastgesteld

Landgoed Bentelerveeld Beeldkwaliteitsplan

Landschapsarchitectuur Stedenbouw Recreatieontwikkeling

B4o

Landgoed Bentelerveeld Beeldkwaliteitsplan 21-8-2025

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

1

Zicht vanuit het plangebied richting het noorden 2

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

Inhoudsopgave

B4o

Inhoudsopgave

3

1 Inleiding 1.1 Algemeen 1.2 Doel 1.3 Leeswijzer

5 5 5 5

2. Ruimtelijke context en analyse 2.1 Ligging plangebied 2.2 Landschappelijke context 2.3 Welstandsbeleid 2.4 Voorlopig ontwerp

6 6 8 10 11

4. Beeldkwaliteit inrichting 4.1 Beeldkwaliteit architectuur 4.1.1 Programma en typologie 4.1.2 Situering, oriëntatie en ontsluiting 4.1.3 Bouwmassa 4.1.4 Aan- en uitbouwen en dakkapellen 4.1.5 Gevelindeling en detaillering 4.1.6 Materiaal en kleurgebruik 4.1.7 Bijgebouwen en bergingen

12 12 12 12 13 13 13 13 15

4.2 Beeldkwaliteit landschap 4.2.1 Beplanting 4.2.2 Ontsluitingsweg en wandelpaden 4.2.3 Parkeren 4.2.4 Erfgrenzen en overgang privé versus openbaar 4.2.5 Zitgelegenheid, verlichting en toegangsborden

17 17 17 17 18 18

Colofon

19

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

3

Zicht vanuit het plangebied richting het westen 4

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

1. Inleiding Deze inleiding beschrijft de aanleiding en het doel voor het opstellen van dit rapport. De opzet van het beeldkwaliteitsplan wordt uiteengezet in de leeswijzer. 1.1 Aanleiding Binnen de percelen aan de Bentelosestraat 45, ten zuidwesten van de kern Bentelo is het voornemen om ter plaatse een landgoed van circa 11,3 hectare te ontwikkelen met de naam ‘Landgoed Bentelerveeld’. Daarbij wensen de initiatiefnemers een landgoedwoning te realiseren en de bestaande bedrijfswoning aan de Bentelosestraat 45 te slopen en ter vervanging een reguliere woning te realiseren. In dit beeldkwaliteitsplan worden de randvoorwaarden en spelregels voor de toekomstige architectuur en de buitenruimte vastgelegd. Daarnaast is er als los document een nader uitgewerkt Ruimtelijk kwaliteitsplan, waarin de landschappelijk inrichting is uitgewerkt met de nieuw te realiseren natuurtypen.

1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 1 vormt de inleiding op de opgave. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de ruimtelijke context en analyse daarvan, met daarbij een weergave van het voorlopig ontwerp. Hoofdstuk 3 gaat in op de richtlijnen voor beeldkwaliteit. Zowel voor de architectuur en de landschappelijke terreininrichting.

1.2 Doel Dit beeldkwaliteitsplan is opgesteld is opgesteld om het ambitieniveau vast te leggen voor de ruimtelijke kwaliteit bij de ontwikkeling van het landgoed. Het beschrijven van de beeldkwaliteit en het waarborgen hiervan moet zorgen voor een landgoed met een hoge kwaliteit met daarbij een zekere herkenbare samenhang binnen het plan. Daarnaast moet het de toekomstige bewoners en architect(en) een inspirerend kader bieden voor de keuzes die gemaakt worden in de architectonische uitwerking. Het document is opgesteld om: • een aantrekkelijk woongebied binnen het landgoed tot stand te brengen; • architecten te inspireren en vooraf informatie te geven over de welstandscriteria; • de stadsbouwmeester een passend kader te bieden waarbinnen de toetsing van bouwplannen kan plaats vinden. Geen rechten Aan het weergegeven beeldmateriaal en tekeningen kunnen geen rechten worden ontleend. De opgenomen referentiebeelden geven de beoogde sfeer weer of geven een toelichting op bepaalde aspecten, maar voldoen niet altijd aan alle beeldkwaliteitsaspecten. Toetsing van de bouwplannen vindt plaats aan de hand van de criteria.

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

5

2. Ruimtelijke context en analyse 2.1 Ligging plangebied Landgoed Bentelerveeld is gelegen aan de oostkant van het dorp Bentelo in de gemeente Hof van Twente. Het terrein bestaat uit een open agrarisch gebied met sloten, met aan de zuidkant een agrarische dienstwoning en een agrarisch bouwvlak. Op het terrein loopt een halfverharde ontsluitingsweg, welke een verbinding vormt tussen de Wiener Benteler - Scheidingsweg en de Bentelosestraat. Langs deze weg is een beiden kanten een houtsingel met volwassen bomen te vinden.

Het plangebied ligt een zone tussen het meer open heideontginningslandschap in het westen en het besloten kampenlandschap in het oosten van het gebied. In de huidige situatie bestaat het plangebied uit drie verschillende kadastrale percelen (E7146, E7147, E7148 en E7111), met een totaal oppervlak van 112.999 m2, wat neerkomt op ca. 11,2999 hectare.

Ligging plangebied Landgoed Bentelerveeld

6

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

Plangebied binnen kadastrale situatie op luchtfoto

g

we

s ing

eid

r ne

ler

h Sc

Be

e nt

ie

W

Bent

elose

B4o

straa

t

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

7

2.2 Landschappelijke context Op en direct rond het terrein zijn de meeste karakteristieke elementen van het Twentsche besloten kampenlandschap en het heideontginningslandschap aanwezig. Typisch aan het kampenlandschap zijn de verspreid liggende erven en kleinere ontginningspercelen op boerenland. De kleine percelen hebben een onregelmatig verloop en zijn omgeven door heggen en houtwallen. De wegen volgen hogere delen in het landschap en hebben daardoor een bochtig verloop. Ten westen van het plangebied is er sprake van een heideontginningslandschap. De grotere open ruimtes vormen hierbij een karakteristiek. Vroeger was er een functionele relatie met het kampenlandschap. Heidegrond werd gebruikt voor veeteelt en het steken van plaggen voor bemesting. Het plangebied ligt in een overgangszone tussen deze twee landschapstype. In de huidige situatie is er binnen het plangebied weidegrond, met sloten en twee bestaande erven binnen een onregelmatige verkaveling.

1. Zicht op de open weide vanuit het bouwperceel van Bentelosestraat 47.

2. Boerenpad met houtsingel

8.

7. 4.

2. 5.

6.

3. 1.

3. Pad langs het erf richting het noorden

8

B4o

4. Bestaande houtsingel

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

6. Bestaande dienstwoning

5. Zicht op het bestaande erf richting het oosten

Houtsingel

7. Zicht vanuit de bosrand richting het oosten

B4o

Erf

8. Bestaand bos behorende bij het plangebied

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

9

2.3 Welstandsbeleid Binnen de welstandsnota van de gemeente Hof van Twente (oktober 2012) valt het plangebied binnen de deelgebieden “Verspreide ontginningen” en “Kampen en essen”. In de welstandsnota is het ruimtelijke beleid opgenomen van de gemeente Hof van Twente. In de welstandsnota wordt onderscheid gemaakt in diverse deelgebieden. Het projectgebied ligt grotendeels in het deelgebied ‘verspreide ontginningen’ en voor een klein deel (locatie landgoedwoning) in het deelgebied ‘kampen en essen’ . In de ontginningen staat een goed functionerende landbouw voorop. De voor deze gebieden kenmerkende openheid en rationaliteit dient behouden te blijven. In de welstandsnota worden de kampen en essen als waardevol landschap aangeduid. Ingezet wordt op landbouw in combinatie met behoud van de onregelmatige verkaveling, de houtwallen en de boomgroepen.

Verspreide ontginningen

De bijbehorende welstandscriteria zijn gericht op de verspreid liggende erven in het kampen en essenlandschap en niet specifiek op de ontwikkeling van een nieuw landgoed. Vandaar dat ervoor gekozen is om een apart beeldkwaliteitsplan op te stellen, dat recht doet aan de ambities die er zijn voor landgoed Bentelerveeld en dat tegelijkertijd ook goed aansluit bij de karakteristieken van de bestaande omgeving.

Kampen en essen

Uitsnede uit welstandskaart van de Gemeente Hof van Twente 2012

2.4 Voorlopig ontwerp Op de volgende pagina het voorlopig ontwerp van BJZ op basis van de landschapsinventarisatie, analyse en uitgangspunten vanuit de initiatiefnemer, gemeente en provincie.

10

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

4

Legenda 1. Aanplant gemengd bos 2. Inzaaien kruidenrijk grasland 3. Venattingszone 4. Openstellingsborden (NSW) 5. Aanplant hoogstam fruitbomen 6. Aanplant bomenrij berken 7. Aanplant houtsingel 8. Aanplant meidoornhaag

4

1

Landschapppelijk raamwerk Oprit landgoedwoning met eikenlaan

2

Wandelpaden

3

Zichtlijnen Open kamers

4

8 5 8 6

B4o

7

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

11

4. Beeldkwaliteit inrichting 4.1 Beeldkwaliteit architectuur Algemene richtlijnen De algemene richtlijnen op de volgende pagina’s gelden voor beiden nieuwe woningen, tenzij er expliciet is aangegeven om welke woning het gaat. Door het vastleggen van richtlijnen wordt beoogd dat voor de bebouwing op het landgoed geldt dat er onderling samenhang ontstaat in vorm, kleur en materiaalgebruik. Hiermee wordt duidelijk dat de bebouwing ‘familie’ van elkaar is. 4.1.1 Programma en typologie De nieuwe bebouwing bestaat uit twee vrijstaande woningen met bijgebouwen in de vorm van zogenaamde ‘schuurvolumes’. Hierbij is er een onderscheidt in het hoofdvolume en een nieuwe woning ter vervanging van de bestaande agrarische dienstwoning (nr 45). Deze woningen worden ruimtelijk zo ingepast, dat ze een onderdeel vormen van de bestaande en gewenste toekomstige landgoed structuur.

Ka

rre

nsp

oo

rp

ad

4.1.2 Situering, oriëntatie en ontsluiting • De situering van de bebouwing is evenwijdig aan het landschapspatroon, waarbij de nokrichting van het hoofdvolume evenwijdig is aan de Bentelosestraat en de te vervangen dienstwoning een nokrichting heeft die hier haaks op staat. • De oriëntatie van de woningen is gericht op de percelen rondom, maar ook gericht naar de toegangsweg. Dit dient nadrukkelijk in de architectonische uitwerking vorm te krijgen door middel van representatieve gevels. • De hoofdwoning ligt iets verhoogd in het landschap ten op zichte van de weg. Dit zorgt ervoor dat er het uitzicht om het omliggende landschap wordt benadrukt. • De ontsluiting van het hoofdvolume vindt plaats door middel van een oprit aan de noordkant van het erf. De voormalige dienstwoning behoudt een ontsluiting aan de zuidkant van het perceel. Kaprichting

Doorzichten vanuit woning naar de omgeving

Ontsluitingsweg nieuwe bebouwing

me

Nieuwe woning ter vervanging van dienstwoning nr. 45

ta

(positie indicatief)

llu

re

Nieuw hoofdvolume Bente

loses

traat

Ensemble in architectuur d.m.v. beeldkwaliteitseisen

12

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

4.1.3 Bouwmassa • De bebouwing heeft een robuust volume en is duidelijk herkenbaar. Allure wordt bereikt door een bijzondere uitstraling en kwaliteit. • Bij elke woning is er sprake te zijn van één volume, binnen een evenwichtige totaalcompositie. • De toepassing van een kap is verplicht. De schuurvolumes dienen een (eventueel gecombineerd) zadeldak te krijgen. • De woningen bestaan uit 1 laag met een kap, met woonruimte onder de kap. • Het woonhuis is voorzien van symmetrie: Symmetrie in de lengterichting; nok van het hoofdgebouw en dwarsrichting, symmetrie in de gevels voor het hoofdgebouw en werkschuur. 4.1.4 Aan- en uitbouwen • De toevoeging ondergeschikt houden aan het hoofdgebouw. Als accenten vormgeven. • Aansluiten bij de architectuur van het hoofdgebouw. 4.1.5 Gevelindeling en detaillering • De architectuur zal hoogwaardig en ingetogen moeten zijn om in het landschap te passen. Hierbij is de insteek een eigentijdse landelijke uitstraling. • Binnen de gevels is ruimte voor een grote raampartij voor doorzichten op de omgeving. Een gevelopening is een deur, raam of erker. Specifiek voor het hoofdvolume: • Groots uitgebouwde entree met eiken gebinten, kleuraccenten in de gevel in combinatie met baksteenranden.

Hoge voordeur in eiken uitvoering gevat in een grote pui met achterliggende vide • In de kopgevel van het hoofdvolume dient er een gemetselde schoorsteen te komen, wat bijdraagt aan een landelijke, maar ook modernse stijl. Deze grote opvallende symmetrisch aangebrachte schoorsteen vormt een markeringspunt, die zowel van buiten als binnen is te gebruiken als open haard • Oostgevel met uitgewerkte uitstekende omranding rondom de kozijnen in vormbaksteen • Grote raampartijen om buiten naar binnen te brengen in de zuid- en westgevel, bij de westgevel loopt deze raampartij door naar boven op de verdieping. • Kozijnen aan de noord- en oostgevel, waar bezoekers kunnen komen, zijn wat kleiner uitgevoerd om het gevoel van privacy te vergroten, maar groot genoeg om voldoende daglicht door te laten. B4o

4.1.6 Materiaal en kleurgebruik • De schuurwoningen hebben een heldere en passende geleding met een robuuste detaillering. • De uitwerking mag binnen de traditionele hoofdvorm en materialisering ook een modernere uitstraling hebben. • De schuurwoningen hebben een robuust gevelbeeld en zijn in hoofdzaak opgetrokken uit glas, metselwerk in baksteen, stucwerk en hout. • Elementen in de gevel zoals deuren en ramen in een logische verhouding tot elkaar en de gevel als geheel plaatsen. • Aanbouwen en bijgebouwen dienen passend te zijn binnen het kleurenschema van de hoofdmassa. • Kozijnen en dakranden in een niet contrasterende kleurstelling passend bij de gevel. • Alle daken worden uitgevoerd met een zwarte of mat zwarte (antraciete) kap. Gebruik maken van gebakken dakpannen OVH in een natuurlijke leikleur. • Eventuele zonnepanelen op het dakvlak worden evenwichtig binnen het dakvlak ingepast. • Er is sprake van een terughoudende kleurstelling, waarbij gebruik wordt gemaakt van landelijke of traditionele (donker, gedekte) kleuren. Kleuren in het spectrum zwart en/of natuurlijke houtkleurtinten bruin. Wit en lichtgrijs-antraciet is enkel als stucwerk mogelijk, in combinatie met metselwerk in de landelijke of traditionele (donker, gedekte) kleuren. Felle kleuren zijn niet toegestaan.

Voor hoofdvolume geldt: • Vormbaksteen in een genuanceerde mix van aardse grijs- en bruintinten, met subtiele schakeringen van beige en antraciet die zorgen voor een natuurlijke en tijdloze uitstraling. Gevelkozijnen in hardhout. • Waar mogelijk rekening houden met natuurinclusief bouwen en gebruik van duurzame natuurlijke materialen.

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

13

Referentie zadeldak bij moderne schuurwoning met robuust volume

Referentie gevelopeningen in de voorgevel aan de kopse kant schuurwoning

14

B4o

Referentie gemetselde schoorsteen en optioneel lamellen aan buitenzijde gevel

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

4.1.7 Bijgebouwen en bergingen • Bijgebouwen hebben een ondergeschikte positie, staan in de tuin aan de achterzijde waarbij deze worden meegenomen wordt in de vormgeving van het gebouw (gelijkvormig ontworpen in materiaal en detaillering). • Bergingen zijn achter (het verlengde van) de voorgevel van de woning gesitueerd (geen uitstekende bergingen aan de voorzijde van de woning). • Deze gebouwen zijn enkel opgetrokken uit hout, waarbij een metselwerk plint van baksteen mogelijk is. • Er dient sprake te zijn van een zadeldak. De nokhoogte dient lager te zijn dan de woningen. Het bijgebouw bij het hoofdvolume heeft een assymetrisch zadeldak. • Er is sprake van een terughoudende kleurstelling, waarbij gebruik wordt gemaakt van landelijke of traditionele (donker, gedekte) kleuren. Kleuren in het spectrum zwart en/of natuurlijke houtkleurtinten bruin. Referentie zonnepanelen in dakvlak en donkergrijs kleurgebruik

Referenties materiaalgebruik en gemetselde plint bij houten schuur

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

15

Beeldkwaliteit architectuur Door bouwbureau Jos Bloemendal is een ontwerp gemaakt voor het nieuwe hoofdgebouw. De beelden op deze pagina geven een eerste impressie van de vormgeving en principeopbouw van het huis.

16

B4o

De woning vormt een landelijke moderne schuurwoning, met bijgebouw in een rustige uitstraling van hout met een gemetselde plint.

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

Beeldkwaliteit inrichting 4.2 Beeldkwaliteit landschap Algemene richtlijnen De inrichting van het landschap speelt een belangrijke rol in de beleving en de kwaliteit van het landgoed. Het is van belang dat het ontwerp goed aansluit op de bestaande omgeving en de regels voor de architectuur. Op de volgende pagina’s zijn voor de terreininrichting een aantal uitgangspunten en richtlijnen opgesteld.

Op het landgoed komen openbaar publiek toegankelijk wandelpaden. Er ontstaat zo de mogelijkheid om een ommetje door het landgoed te maken. De wandelpaden dienen te bestaan uit halfverharding, of een gemaaid graspad, waarmee ze een natuurlijke uitstraling krijgen passend bij het landgoed. De paden zijn niet toegankelijk voor fietsers. Wandelpaden worden zodanig beheerd dat een goede begaanbaarheid gewaarborgd is. Het onderhoud van de halfverharde wandelpaden bestaat uit het om het jaar klepelen en snoeien van aangrenzende vegetatie.

4.2.1 Beplanting Voor de beplanting dient er een gebiedseigen assortiment te komen. Zie hiervoor het ‘Ruimtelijk kwaliteitsplan, Landgoed Bentelerveeld, Bentelo’. In dit document is een verdere onderbouwing van het landschapsplan te vinden, met daarbij ook een uitwerking van de beplanting. 4.2.2 Ontsluiting en wandelpaden De bestaande eikenlaan vormt een hoofdentree naar de nieuwe landgoedwoning en draagt bij aan de allure van deze woning. Deze weg is privé en uitsluitend toegankelijk voor bestemmingsverkeer naar het hoofdhuis. In de huidige situatie is hier sprake van een onverhard boerenpad in de vorm van een karrenspoor. Het karakter hiervan kan behouden blijven, waarbij middels het toebrengen van halfverharding (bijvoorbeeld achterhoeks padvast) het karrenspoor kan worden verstevigd. Hierdoor is deze weg beter toegankelijk. De (half)verharding dient een gedekte kleurstelling te krijgen (beige/grijs), passend bij het landelijk karakter.

Referentiebeeld wandelpad bestaande uit halfverharding en gemaaid graspad

4.2.3 Parkeren Parkeren voor de nieuwe bewoners vindt plaats binnen de privé erven. Hier is genoeg ruimte voor de benodigde parkeerbehoefte. Parkeren vindt plaats inpandig of dicht bij de woning.

Foto bestaande ontsluitigsweg en referentie karrenspoor van halfverharding

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

17

4.2.4 Erfgrenzen en overgang privé versus openbaar Op de overgang van het erf rondom de landgoed bebouwing naar de rest van het landgoed dienen er er groene erfafscheidingen te komen in de vorm van lage hagen in combinatie met erfbeplanting. Ook een kleine fruitboomgaard zorgt voor een natuurlijke inpassing langs het hoofdhuis. Zie hiervoor ook de uitwerking in het ‘Ruimtelijk kwaliteitsplan’. Hekken en afscheidingen Eventueel noodzakelijk aan te leggen hekken binnen het landgoed dienen een natuurlijke uitstraling te hebben. Hierbij heeft het gebruik van hout de voorkeur. Terreinafscheidingen binnen het landgoed dienen zo weinig mogelijk op te vallen.

Referentiebeeld meidoornhaag

Referentiebeeld fruitbomen

4.2.5 Zitgelegenheid, verlichting en toegangsborden Als er in de toekomst een toepassing komt van straatmeubilair, zoals een bankje langs het wandelpad, dan dient dit een bescheiden uitstraling te krijgen. Voor de kleuren gebruik maken van landelijke en/of traditionele kleuren, geen schreeuwerige felle kleuren. De locatie van toegangsborden voor het landgoed zijn aangegeven binnen het ‘Ruimtelijk kwaliteitsplan’. Voor eventuele verlichting vormt het uitgangspunt om dit alleen toe te passen waar nodig. In het algemeen wordt in het natuurgebied daarom geen verlichting gesitueerd. Het toepassen van lichtmasten geeft niet de gewenste uitstraling aan het beoogde natuurlijke landschappelijke beeld. Mogelijk dat er langs rondom de privé delen verlichting nodig is t.b.v. de veiligheid. Geen hoge lichtmasten langs de oprijlaan. Ten aanzien van een uniforme beeldkwaliteit wordt uitgegaan van één type vormgeving van de verlichting. Voor de kleuren gebruik maken van landelijke en/of traditionele kleuren, geen schreeuwerige felle kleuren.

Referentiebeeld houten banken met natuurlijke uitstraling.

18

B4o

Referentiebeeld houten buitenverlichting op zonne-energie (Timberlab)

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

Colofon Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld te Bentelo, gemeente Hof van Twente en is vervaardigd door: Landschapsarchitectuur Stedenbouw Recreatieontwikkeling www.b4o.nl In opdracht van en samenwerking met:

Datum: 21 augustus 2025

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke manier dan ook, zonder voorafgaande toestemming van B4o Landschapsarchitectuur + Stedenbouw + Recreatieontwikkeling.

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld

19

20

B4o

Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld Beeldkwaliteitsplan Landgoed Bentelerveeld