Hilvarenbeek rollen en instrumenten

De gemeenteraad: Rollen en instrumenten Inwerkprogramma – 8 juni 2026

Programma • Commissies • Rollen en bevoegdheden • Instrumenten gemeenteraad • Organogram

Commissies en vergaderstructuur

• Agenda bepalen • Beeldvorming • Oriënteren en informeren

Fases van zorgvuldige besluitvorming

• Oordeel en mening vormen

• Besluit nemen

• Agenda bepalen: • Termijnplanning, commissies en raad Presidium

Fases van zorgvuldige besluitvorming: Invulling in Hilvarenbeek

Commissie vergadering

Commissie vergadering

Commissie vergadering

Raadsvergadering

• Oriënteren / Kaderstellen

2 bouwstenen

• Beeldvormen

• Oordeelsvormen

• Besluiten

3 bouwstenen: BOB-model

Invulling Hilvarenbeek Vijfwekelijkse vergaderstructuur: • Week 1: Oriënteren / kaderstelling / training / et cetera • Week 2: Commissie-avond (Ruimte & Samenleving) Auditcommissie (maandag- of dinsdagavond) • Week 3: Commissie-avond (Ruimte & Samenleving) • Week 4: Presidium (op maandag) • Week 5: Raadsvergadering • 8 cycli per jaar (in verkiezingsjaar 7 cycli)

Bijzondere commissies • Presidium • Auditcommissie • Werkgeverscommissie • Vertrouwenscommissie Daarnaast: • Werkgroep omgevingswet

Bevoegdheden raad

Rollen raadslid 1. Controleren 2. Kaderstellen 3. Volksvertegenwoordigen

Bevoegdheden raad • Waar gaat de raad wel over? • Kaders, begroting, verordeningen, ruimtelijke besluiten

• Waar gaat de raad niet over? • Individuele gevallen, uitvoering, personeelszaken

Kaderstellen is… • Sturen op hoofdlijnen… • Het uitzetten van politieke lijnen, het stellen van politieke grenzen en het scheppen van politieke randvoorwaarden.

• De hoofdlijnen van het beleid vaststellen • Uitvoeringskwesties aan het college overlaten • Het speelveld van het college bepalen • Bepalen hoeveel geld er mag worden uitgegeven

Hoe herken je een kader? 3 W-vragen: 1. Wat wil je bereiken? 2. Wat heb je daarvoor nodig en gaan we daarvoor doen? 3. Wat mag het kosten?

Relevantie voor de raad: • Het is een politiek keuzevraagstuk • De samenleving is erbij betrokken • De raad moet OF wil erover gaan • Er bestaat politiek verschil in mening

Sturen op je omgeving Valkuilen

Troeven

• • • •

• Kies drie speerpunten • Weet waar je voor staat • Investeer in je netwerk • Laat anderen voor je lopen • Gebruik de griffie • Maak een politieke agenda

• • • • •

Informatiemania Alles lezen Niet nadenken Niet goed weten wat je wilt bereiken Je oren laten hangen naar de burgers Bestuurder willen zijn Alles zelf doen Meegaan in complottheorieën Te veel vergaderen

Kaderstelling: tips • Formuleer wat je echt wilt / moet weten • Bepaal vooraf wat je doel is • Beoordeel op hoofdlijnen • Zorg voor duidelijke doelstellingen • Vraag feitelijke informatie

Raadsinstrumenten

Soorten instrumenten Instrumenten om informatie te krijgen (controleren) 1. Technische vragen 2. Schriftelijke vragen (art. 44, RvO) 3. Vragenuur (art. 45, RvO) 4. Interpellatie (art. 43, RvO) 5. Inlichtingen (art. 46, RvO) 6. Onderzoek / Enquête (art. 42, RvO)

7. Recht op ambtelijke bijstand (Verordening ambtelijke bijstand en fractieondersteuning)

Instrumenten om politieke doelen te bereiken (kaderstellen) 1. Initiatiefvoorstel (art. 41, RvO) 2. Amendement (art. 38, RvO) 3. Motie (art. 39, RvO) 4. Toezegging

Technische vragen Technische vragen:

Instrumenten:

Doel van deze vragen: informatie verkrijgen en stukken of standpunten van het college verhelderen, zodat het raadslid vervolgens zijn rol kan vervullen:

- Technische vragen

- Inlichtingen - Onderzoek/enquête

• Vragen naar achtergrondstukken of verheldering • Kan beleidsstuk X worden toegezonden?

• Vragen naar feitelijk situaties • Wat is de huidige stand van zaken rondom X?

• Vragen naar beargumentering van college, zonder daarbij eigen oordeel mee te nemen • Wat is de motivatie van de wethouder voor deze keuze?

Politieke vragen Politieke vragen:

Instrumenten:

Een politieke vraag is een uiting van één van de de controlerende of kaderstellende rol van het raadslid:

- Artikel 44 vragen

De rol van volksvertegenwoordiger komt vaak indirect naar voren in politieke vragen. Een politieke vraag is dus altijd een combinatie van jouw politieke standpunt + een vraag aan het college om hieraan uitvoering te geven. • Bent u het met ons eens dat ‘X’ belangrijk is? Zo ja, wat gaat u hieraan doen? • Wij krijgen signalen dat van inwoners dat X, bent u het met ons eens dat er aanvullende maatregelen nodig zijn om X te waarborgen?

Maak duidelijk wat je met reactie gaat doen (verzwaar op die manier je vragen)

- Vragenuur - Interpellatie

Werkwijze Hilvarenbeek Schriftelijke vragen (art. 44)

Vragenuur

• Indienen via griffie • Beantwoording door college • Beantwoording op lijst ingekomen stukken

• 24 uur voor aanvang onderwerp melden via griffie • Niet mogelijk : • het onderwerp niet voldoende nauwkeurig is; • over een onderwerp waarover het college of de raadscommissie binnen afzienbare tijd een voorstel of een advies zal uitbrengen; • sprake is van een vraag over een zaak die nog onder de rechter is; • sprake is van een vraag over een zaak of verzoek om informatie, die op grond van artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur niet openbaar is.

Instrumenten voor politieke doelen Basis in Gemeentewet: - Initiatiefvoorstel (art. 41, RvO) - Volledig juridisch correct raadsvoorstel inclusief financiële dekking

- Amendement (art. 38, RvO) - Wijziging van voorliggende besluit

“Informeel”

- Motie (art. 39, RvO) - Oproep om iets te doen of te laten - Kan college naast zich neerleggen

- Toezegging - Portefeuillehouder geeft op basis van vragen aan iets te gaan doen

Formats • Moties • Amendement

Welke instrument kies ik? 1. Wat is je doel? • Informatie verkrijgen of politiek doel bereiken?

2. Wat is de urgentie? • Is er tijd of moet er meteen actie worden ondernomen?

3. Wat heb je al geprobeerd? • Langzaam opbouwen naar zwaardere instrumenten

Aan de slag met een casus

Organogram

Gemeentelijke organisatie